mataan — Macnaha & Turjumaada

1

1. (Mataan-ka) a) Labo ilmood oo hooyo isku kol dhashay, midkood lab. b) Labo wax oo isku mataansan, midkood.

2

2. (Mataan-ta) a) Labo ilmood oo hooyo isku kol dhashay midkood dheddig. b) Ceel af dhuuban oo dheer.

waa la naqliyay ✓

1

mataan¹: m.l (-no, m.l) 1. Labo ilmood oo hooyo isla mar dhashay midkooda labka ah. 2. Labo waxyaalood oo laysugu magac daro.

2

mataan²: m.dh (-no, m.dh) 1. Labo ilmo oo hooyo isla mar dhashay midkooda dheddigga. 2. Laba waxyaalood oo laysugu magacdaro ama la israaciyo. 3. Ceel af dhuuban, biyo badan oo ceelal kale ku dhow.

waa la naqliyay ✓

1

mataan¹: m.l (-no, m.l) 1. Labo ilmood oo hooyo isla mar dhashay midkooda labka ah. 2. Labo waxyaalood oo laysugu magac daro.

2

mataan²: m.dh (-no, m.dh) 1. Labo ilmo oo hooyo isla mar dhashay midkooda dheddigga. 2. Laba waxyaalood oo laysugu magacdaro ama la israaciyo. 3. Ceel af dhuuban, biyo badan oo ceelal kale ku dhow.

waa la naqliyay ✓

m. n. twin (male ~ female)

waa la naqliyay ✓

name-m twin

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) twin (tuwiin); one of two children born at the same birth

waa la naqliyay ✓

magac loo bixiyo wiil qof kale hooyadii uurka kula sidday oo la dhashay.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) ceel biyo yar; ceel af dhuuban oo aad u hulan oo hoos u dheer. Dh: goof. Wa: mataano.

2

mataan -ka: (magac, lab, keli) labo imlood iyo in ka badan oo hooyo kol wada dhasho midkood. Wa: mataano.

3

mataan -ta: (magac, dhedig, keli) labo imlood iyo in ka badan oo hooyo kol wada dhasho middood oo gabadh ah.

4

mataan-ta: (magac, dhedig, keli) labada lafood ee dhundhunka ee xusulka iyo faraha u dhexeeya middood. Wa: mataano.

waa la naqliyay ✓

1

de: twin (male ~ female)

2

lx: mataan

3

pd: (-ka ~ -ta)

4

ps: n1-m/f

5

key: mataan

waa la naqliyay ✓

1

(Mataana-ha)

2

Labo ilmood oo mar hooyo wada dhashay.

waa la naqliyay ✓

m. n., pl. twins

waa la naqliyay ✓

mataanaha: (n) twins (tu-wiinis)

waa la naqliyay ✓

1

de: twins

2

lx: mataano

3

pd: (/ha)

4

ps: n1-m-pl

5

key: mataano

waa la naqliyay ✓

fk. la-mid: masalan.

waa la naqliyay ✓

[adverbial] [expression] for example

waa la naqliyay ✓

(adv) for example; according to; for instance ~ mataal, matal

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) jilan oo hab riwaayadeed loo bandhigay ah. Dh: masilan.

2

matalan: (xidhiidhiye) erey laga horreysiiyo tusaale lasoo qaadanayo oo qofka lala hadlayo lagu soo jeediyo.

waa la naqliyay ✓

1

a: masalan

2

de: for example

3

lx: matalan

4

ps: adv-expr

5

key: matalan

waa la naqliyay ✓

Is-giriirixinaya.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-xnaa, -xnayd) la-mid: mutuxan.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax amardiiddo la soo taagan ah oon cabsoonayn. Qof soo mataxan uun sideed odhan! Dh: mutuxan, taagan, yuucan.

2

mataxan: (tilmaame) mudh iyo gacan ah oo qaawan oon dhar dushiisa saarnayn. Dh: qaawan, mutuxan.

3

mataxan: (tilmaame) orod aan joogsi iyo jeedsi midna lahayn ordaya. Isagoo orod mataxan ayuu halkaa nagu dhaafay Dh:maqiiqan, mutuxan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Qof dadka isku dira; fidnoole; diradiroole.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Qof dadka isku dira; fidnoole; diradiroole.

waa la naqliyay ✓

m. n. instigator, one who rouses insurrection ~ incites rebellion

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) rabshadwade fidnad iyo isku dir ka shaqeeya. Fataan lalama saaxiibo. Dh: fidnawale, rabshoole.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: instigator, one who rouses insurrection ~ incites rebellion

3

lx: fataan

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: fataan

waa la naqliyay ✓

1

(Kataan-ta)

2

1. (shaxda) labo jare oo isxigsada oo hal ka dhexeeyo oo hadba mid laysugu dhacayo; weddin; irmaan.

3

2. Dhiqle.

waa la naqliyay ✓

m.dh Shax laba jare leh; irmaan.

waa la naqliyay ✓

f. n. bedbug

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) shaxda, labo jare oo isxigsada oo hal ka dhexeeyo oo hadba mid laysugu dhacayo. Dh: weddin, irmaan.

waa la naqliyay ✓

1

a: kutaan

2

de: bedbug

3

lx: kataan

4

pd: (-ta)

5

ps: n2-f

6

syn: dhiqle

7

key: kataan

waa la naqliyay ✓

1

1. Aan xaraar ahayn; dhadhan naftu jeclaysato leh.

2

2. (Macaan-ka) Dhadhanka sonkorta iyo wixii la mid ah.

3

3. (Macaan-ta) Macaansho.

waa la naqliyay ✓

1

macaan¹: m.l 1. Dhadhanka sonkorta, malabka, xalwada iyo wixi lamida. 2. Dhadhan kasta oo carrabku jeclaysto.

2

macaan²: m.f.dh eeg mac². la-mid: macaansho, maci.

3

macaan³: f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax dhadhan carrabku aad u jeclaysto leh ahaansho (cunto, cabbitan). 2. Qof aad u dabci wanaagsan ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

macaan¹: m.l 1. Dhadhanka sonkorta, malabka, xalwada iyo wixi lamida. 2. Dhadhan kasta oo carrabku jeclaysto.

2

macaan²: f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax dhadhan carrabku aad u jeclaysto leh ahaansho (cunto, cabbitan). 2. Qof aad u dabci wanaagsan ahaansho. m.f.dh, macaanaan.

waa la naqliyay ✓

1

[adjective] sweet, delicious

2

macaan m. n. sweet flavor, sweetness; sweets; sweetheart (male)

3

macaan [feminine] n., [abstract] state of being sweet; sweetheart (female)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. sweet taste; sweetness (iswiitnes). 2. —macaan -aa: (adj) sweet (iswi-it). Ex: shaah macaan; a sweet tea

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) dhadhankiisu mac yahay ah. Malabku wuu macaan yahay. Dh: qadhaadh.

2

macaan: (tilmaame) dabeecad fiican leh. Walaalkaa oo macaan lama wada muudsado.

3

macaan -ka: (magac, lab, keli) xanuun lala noolaan karo oo ah dheellitir la'aan ku dhaca ansoliinta jidhku u baahan yahay iyo itaaldarro ku habsata habdhiska ansoliinta sameeya. Dh: kaadimacaan, sonkor.

4

macaan -ka: (magac, lab, keli) dhadhanka wanaagsan ee carrabku jeclaysto. Waxan ahay qadhaadh iyo macaan meel ku wada yalla. Li: qadhaadh.

waa la naqliyay ✓

لَذِيذ، حُلْو

waa la naqliyay ✓

1

(Magaan-ka)

2

(faras) Gaabis.

waa la naqliyay ✓

1

magaan¹: m.l Faras aan orod badan lahayn.

2

magaan²: m.dh Hal caano yar; baaqimo.

waa la naqliyay ✓

m. n. slow horse; animal that produces a small amount of milk

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) faras aan orodka dheereyn oo gaabiya. Faras magaan ah nin fuulay masaafo dheer ma carraabo.

2

magaan -ka: (magac, lab, keli) neef ama qof korsiintu ka xumaatay oo aan manaafacaad iyo waxqabad badan lahayn. Magaan meel looma dirto. Dh: calaan.

3

magaan -ta: (magac, dhedig, keli) hal aad u caano yar. Magaani nirigteeda ma deegdo. Dh: gabno.

waa la naqliyay ✓

1

de: slow horse; animal that produces a small amount of milk

2

lx: magaan

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m

5

key: magaan

waa la naqliyay ✓

1

(Makaan-ka)

2

Kob; meel; jago.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) 1. Hooy; guri. 2. Ilmagaleenka haweenka.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) 1. Hoy; guri. 2. Ilmagaleenka haweenka.

waa la naqliyay ✓

m. n. place, position

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) position (po zi-shan); location (lokeeyshan); site (saayt); place (paleeys) ~ boos, maqaam

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) meesha ilmuhu ku dhex abuurmo ee uu ku noolaado inta uu caloosha hooyadii ku jiro. Gabadh walba ilaahay makaan buu ku dhex abuuray. Dh: ilmagaleen, raxim, rixim, rimay.

2

makaan-ka: (magac, lab, keli) aqal la galo oo lagu hoydo. Ani makaan kay waa miscirir, iyo magaar nirig oo madhmadhay, ee manyaayada soo madaw, nikii meelloow ka roor. Dh: min, hoy.

3

makaan-ka: (magac, lab, keli) meel aan xaddidnayn oon la garanayn. Dhulku waa iska faaruge makaankaad doonto fadhiiso. Dh: kob meel.

waa la naqliyay ✓

1

cf: maqaan; kob, jago, meel

2

de: place, position

3

lx: makaan

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: makaan

waa la naqliyay ✓

1

(Maqaan-ka)

2

Meel; darajo; jago; heer; malko.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (-nno, m.dh) Meel la yaqaan oo sheekh caan ah lagu xuso. 2. la-mid: mekhaan. Darajo. 3. la-mid: mekhaan. Sharaf; maamuus; qaymo.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (-nno, m.dh) Meel la yaqaan oo sheekh caan ah lagu xuso. 2. la-mid: mekhaan.

waa la naqliyay ✓

m. n. rank, position, place (of importance)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. position (pozi-shan); rank (raank) ~ jago. 2. location (lokeey-shan); site (saayt), place (paleeys) ~ boos, makaan

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) mansib; derejo maamul.

2

maqaan -ka: (magac, lab, keli) meel qabri ah ama sheekh lagu siyaarto oo dhis iyo meelo la seexdo leh oo awliyada lagu xuso. Dagaalladii sokeeye boqollaal maqaan ayaa ku burburay.

waa la naqliyay ✓

1

cf: darajo; jago; heer

2

de: rank, position, place (of importance)

3

lx: maqaan

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: maqaan

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qof fudfudud oo sidii wax waalan u socsocda. Dh: maraate.

2

maraan -ta: (magac, dhedig, keli) gabadh fudfudud oo sidii wax waalan u socsocota. Ta uu qof maraan moodayaa midbay marwo u tahay.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: misaal.

waa la naqliyay ✓

m. n. example

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) for example ~ matal, misaal

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg masaal.

waa la naqliyay ✓

1

a: misaal

2

bw: Arabic

3

de: example

4

lx: mataal

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m

7

key: mataal

waa la naqliyay ✓

question word, vl. pron. what ... I?

waa la naqliyay ✓

(question word) what ... I. Ex: maxaan ku iri? what did I tell you?

waa la naqliyay ✓

1

de: what ... I? = maxaa + baan

2

lx: maxaan

3

ps: qw + vpro

4

xe: What am I to do?

5

xv: Maxaan falaa?

6

key: maxaan

waa la naqliyay ✓

1

1. (Laag-ga) Qof isku fil la yahay; fac; asaag; mataan.

2

2. (Laag-ta) Meel jeexan oo biyammareen ah; far.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Laashin-ka) Qof hees ama gabay tiriya ama ka luuqiya; heesaa; gabyaa.

2

2. (Laashin-ta) Labo laamood oo mataano ah, middood.

waa la naqliyay ✓

1

(Mataanayn-ta)

2

Mataano dhalid.

waa la naqliyay ✓

1

laag¹: m.l 1. Fac; asaag; mataan. 2. (m.l./dh) Meel biyo baxeen oo haadaan ah.

2

laag²: m.dh (-go, m.l) 1. (juqraafi) Togagga iyo webiyadu meesha ay badda uga darmaan. 2. (botani) Geedku meesha uu labada qaybood uga kala baxo; labalaako. la-mid: lag (4).

3

laag³: m.dh (-go, m.l) (juqraafi) Laag webi ama durdur oo ku biirisa biyaheeda webi weyn, isagoo kaga biyo daraya labada dhinac ama bar marinkiisa ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh 1. Laangeed oo labo qaybood u kala baxdo. 2. Mataano. 3. Fallaar, dabbaanta ka yara ballaaran oo aan dhega lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

laashin¹: m.l (-nno, m.dh) Qof maansada tiriya.

2

laashin²: m.dh (-imo, m.dh) Laba laamood oo mataano ah middood.

waa la naqliyay ✓

1

lid¹: m.l 1. L. ah: wax aan wax kale la mid ahayn oo dabeecadda kaga duwan. Tusaale: “Mugdiga ayaa caddada lid ku ah.” 2. Cadaw ku ah. Tus.: “Cali ayaa lid ku ah Cabdi” la-mid: liddi.

2

lid²: m.l (naxwe) Labo erey oo mataana ah oo micnahoodu iska soo horjeedo sida: “dheer/gaab”, “weyn/yar” iyo wixi lamida; cagsi.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Wiil, gabadh dabakeen ah ku mataansan oo la aaminsanyahay in uu falxad yahay. 2. Wan ama waxar dabakeen ku mataansan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg mataanee.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Ku m. wax, wax kale mataan la ah ahaansho. 2. Wax, wax kale lagu biiriyey ahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg mataansan. la-mid: mataansanaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: mataansanaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (baayoloji) Qaybsanka unugga si uu u sameeyo laba unug oo mataanaysan oo mid kastaa leeyahay bu' ay ku jiraan tiro isku mid ah oo isku nooca oo koromosoomya ah, sida unugga ay ka yimaadeen.

waa la naqliyay ✓

m.l (baayoloji) Samaysanka laba unug oo mataanaysan oo ka yimid unugga waalidka. Marka hore waxa qaybsanta bu'da, taasi uu daba socdo samaysanka xuub u dhexeeya bu'aha mataanaha.

waa la naqliyay ✓

m.dh (baayoloji) Heer meertada unugga ah, oo ah marka unuggu diyaarinayo qaybsanka bu'da. Heerkan DNA-du way badataa si ay u soo saarto unugyo ku filan oo mataanaysan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo ..., m.dh) (baayoloji) Heerka afraad ee qaybsanka unugga; kaas oo ah marka ay koromaatidhyadu gaadhaan cidhifyada, saytobalaasamkuna uu qaybsamo ee uu sameeyo laba unug oo mataana ah oo kala soocan. Waxa baaba'a miiqyada iyo xiddigaha iyaadoo bu' yarada iyo xuubka bu'da ee unug mataan kastaa dib u samaysmo iyo koromosoomyada oo dib u soo ceshada qaabkoodii dunta oo kale ahaa.

waa la naqliyay ✓

1

laag¹: m.l 1. Fac; asaag; mataan. 2. (m.l./dh) Meel biyo baxeen oo haadaan ah.

2

laag²: m.dh (-go, m.l) 1. (juqraafi) Togagga iyo webiyadu meesha ay badda uga darmaan. 2. (botani) Geedku meesha uu labada qaybood uga kala baxo; labalaako. la-mid: lag (4).

3

laag³: m.dh (-go, m.l) (juqraafi) Laag webi ama durdur oo ku biirisa biyaheeda webi weyn, isagoo kaga biyo daraya labada dhinac ama bar marinkiisa ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

lid¹: m.l 1. L. ah: wax aan wax kale la mid ahayn oo dabeecadda kaga duwan. Tusaale: Mugdiga ayaa caddada lid ku ah. 2. Cadaw ku ah. Tusaale: Cali ayaa lid ku ah Cabdi la-mid: liddi.

2

lid²: m.l (naxwe) Labo erey oo mataana ah oo micnahoodu iska soo horjeedo sida: 'dheer/gaab', 'weyn/yar' iyo wixi lamida; cagsi.

waa la naqliyay ✓

(pronoun I or we plus to day) Ex: maantaan maqlay; I heard it today, or the day I heard...

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax mamay oo welfay ahaan. Mamitaanku iimaan xumuu keenaa. Dh: walfitaan, mamid.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) eeg madhitaan.

2

maritaan-ka: (magac, lab, keli) socod cagta sii marin oo dhaafid. Aqalkaagu waa marrinkayga oo maritaankiisu wuu ii fudud yahay.

3

maritaan -ka: (magac, lab, keli) dusha haylaaq dheer kaga duubid oo ku warwareejin. Maritaanka dhigta gabadh qudhaa ku filan. Dh: duubitaan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) isku xooji oo walaalo ka dhig labo shay iyo wax ka badan. Dh: mataanee.

2

mataanay: (fal) mataano labo iyo wax ka badan ah dhal. Dh: madtaanee.

3

mataanay: (fal) wax kale oo la mid ah ku labee oo ku xooji.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-neeyay, -naysay) 1. Mataano dhalid (nafley). 2. Labo walxood hal magac ka dhexaysiin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-neeyay, -naysay) 1. Mataano dhalid (nafley). 2. Labo walxood hal magac ka dhexaysiin. m.f.dh, mataanayn.

waa la naqliyay ✓

v. give birth to twins

waa la naqliyay ✓

-yey/mataaneysay: (v) 1. twin (tuwiin); bear as twins. 2. make a match or counterpart to.

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg mataanay.

waa la naqliyay ✓

1

de: give birth to twins

2

lx: mataanee

3

pd: (mataaneeyey)

4

ps: v2b=tr

5

key: mataanee

waa la naqliyay ✓

1

batraan¹: m.l (-nno, m.dh) Kibir badan; islaweyni.

2

batraan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Kibraan noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

batraan¹: m.l (-nno, m.dh) Kibir badan; islaweyni.

2

batraan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Kibraan noqosho. m.f.dh, batraamid.

waa la naqliyay ✓

m. n. (adj.): overbearing person; quarrelsome, impertinent, spoiled

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof edeb daran oo dadka gardarro ku daya. Wiil batraan ah ayaan manta is gallay. Dh: badraan.

waa la naqliyay ✓

1

de: overbearing person; [atr.] quarrelsome, impertinent, spoiled

2

lx: batraan

3

nt: batraan (batraamay) [v1=inch]

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: batraan

waa la naqliyay ✓

1

fatahan¹: f.mg1 (-hmay, -hantay; -hmi) Wax la fatahay noqosho.

2

fatahan²: f.mg4 (-hnaa, -hnayd) Wax la fatahay ahaansho.

waa la naqliyay ✓