Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Mas'uul-ka)

2

1. (qof) Wax u qoolan, eeddu fuulayso, wax laga weyddiiyo.

3

2. Qof cod qaadi kara; xilkas; (ama masuul).

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo/-liin, m.dh) 1. Qof xil qaadi kara. 2. Qof jago sare ummad u haya. 3. Xilkas. 4. Ka m. ah: qof wax xilkoodu saaran yahay. 5. Ka m. ah: qof dhacdo sabab u ahi. la-mid: masuul.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo/-liin, m.dh) 1. Qof xil qaadi kara. 2. Qof jago sare ummad u haya. 3. Xilkas. 4. Ka m. ah: qof wax xilkoodu saaran yahay. 5. Ka m. ah: qof dhacdo sabab u ahi. la-mid: masuul.

waa la naqliyay ✓

responsable.

waa la naqliyay ✓

1

-ah: (adj) responsible (ris-poon-sibal)-, answerable (aan'sarabal); liable (laayabal); accountable (a-kawntabal) ~ xilkas

2

mas'uul -ka: (n) responsible person

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: responsible person, culprit {legal} Alt sp: masuul

3

lx: mas'uul

4

pd: (-ka Pl: mas'uuliin (ta))

5

ps: n2-m, n8-m

6

key: mas'uul

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: mas'uul.

waa la naqliyay ✓

1

-ah: (adj) responsible (ris poon sibal); answerable (aan 'sarabal); liable (laayabal); accountable (a-kawn tabal)

2

mas'uul -ka: (n) responsible person

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qof waxgarad ah oo wax lagu aamini karo. Call waa nin masuula oo talo qaadan kara. Dh: xilkas, waayeel.

2

masuul-ka: (magac, lab, keli) qof meel u sarreeya oo maamulkeeda haya. Dh: madax, taliye.

waa la naqliyay ✓

1

(Istiqaala-da)

2

Xil ama mas'uuliyad qof saarrayd oo qofkii weyddiisto in laga qabto, in laga wareejiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Mas'uuliyad-da)

2

Xilka qofka mas'uulka ah saaran.

waa la naqliyay ✓

1

(Mukallaf-ka)

2

Qof wax loo sheegan karo ama wuxuu falo ka mas'uul ah; qaangaar.

waa la naqliyay ✓

1

(Qaangaar-ka)

2

Filka, kolka la gaaro qofka loo qabto oo uu mas'uul ka noqdo waxa uu bi'iyo ama cid yeelo, qofkii gaara; qofka hadduu qaan galo loo qaban karo, loo sheegan karo; qof 15 jir gaarey; gaashaanqaad.

waa la naqliyay ✓

1

1. Qool ku jira; la qoolay.

2

2. (u-qoolan) Eeddu saaran tahay; wax ka mas'uul ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Sharid-da)

2

Qof iin yeeshay, mas'uuliyad ka qaadid, ka wareejin.

waa la naqliyay ✓

m.dh (kiimika) Iskudhis orgaanika ah oo ka kooban adaniin ribows iyo saddex kooxood oo foosfeyt aan orgaanik ahayn. ATP-du waa niyukliyotaydh. Waxaanay mas'uul ka tahay inay tamarta si ku meel gaadh ah u keydiso intay socoto neefsashada unuggu. Waxay ka samaysantay ADP lagu daray foosfeyt saddexaad taas oo keydisa tamar soona saarta marka looga baahdo dariiqad kale oo dheef samayneed.

waa la naqliyay ✓

m.dh (siyaasad) Mowqifka dawlad, ama mujtamac kale ku muujinayaan in ay go'aan kasta u sameeyaan dadka ay mas'uulka ka yihiin.

waa la naqliyay ✓

1

bari¹: m.l Jahada ay qoraxda ka soo baxdo.

2

bari²: m.dh 1. Cadka baruurta ah oo ka baxa dibka idaha. 2. (-iyo, m.l) Salka dadku ku fariisto. 3. (-iyo, m.l) Buruq.

3

bari³: f.g/mg1 (-ryay, -riday; -ryi) 1. (f.g) Cid wax ay leedahay ama ka mas'uul tahay si debecsan u weyddiisasho. 2. (f.mg) Habeen meel u hoyasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh Si debacsan oo cid waxay leedahay ama mas'uul ka tahay loo weyddiisto; tuugmo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yayaal, m.l/dh) (baayoloji) Walaxda mas'uulka ka ah midabka cagaaran ee dhirta badidoodu leedahay, molikiyuulka cagaariyuhu waa xudunta ugu muhimsan ee nuugista ilayska marka la eegayo falgallada ilayska ee footoosintasiska.

waa la naqliyay ✓

1

dammiin¹: m.l (-nno, m.dh) Qof la yaqaan oo qof kale mas'uul ka noqda. la-mid: damiin¹.

2

dammiin²: f.g1 (-nay, -ntay) Qof kale mas'uul ka noqosho (qof). la-mid: damiin².

waa la naqliyay ✓

1

dani¹: m.l Qof mas'uul ka ah baabuur, bas iyo wixi lamida. la-mid: deni.

2

dani²: m.dh Geed weyn, ciinka iyo dharkeenka ay isku bahyihiin oo ceelasha, guryaha, waraha iyo wixi lamida deyr looga dhigo; dano.

waa la naqliyay ✓

1

dulsaar¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Faa'iido laga helo lacag bangi la dhigtay. 2. Lacag dheeraad ah oo laga qaato lacag cid la amahiyey. 3. D. ah: qof ka shaqeeya hay'adda uu ka tirsanyahay mid aan ahayn. 4. D. ah: cid ciddii mas'uuliyaddu ka saarrayd aan ahayn la nool. 5. la-mid: dulsaarid.

2

dulsaar²: m.dh Ood weyn oo godaha laga keymamiyo.

3

dulsaar³: f.g/lg1 (-ray, -rtay) 1. (f.lg) Ood weyn oo oodafada ka kormarid. 2. (f.g) Lacag la amaahday faa'iido dheeraad ah ku kordhin.

waa la naqliyay ✓

1

hanaqaad¹: m.l 1. H. ah: qof filka mas'uu-liyad lagu hanan karo gaaray; tabargal. 2. Diric, geesi. 3. la-mid: hanaqaadid.

2

hanaqaad²: f.mg1 (-day, -dday) Qof fil uu mas'uuliyad ku hana karo gaari; tabargalid.

waa la naqliyay ✓

1

hano¹: m.dh 1. Finan madaxa ka soo baxa oo timaha hoolhoola. 2. Booli; xaaraan.

2

hano²: f.g3 (-ntay, -natay) 1. Wax mas'uuliyaddooda ku filnaasho. 2. Wax hantiyid ama qabsasho.

waa la naqliyay ✓

1

hanti¹: m.dh 1. Wax mood iyo nool ah ee cidi leedahay. 2. Maal badan.

2

hanti²: f.g1/2 (-iyay, -iday/isay; -iyi) 1. Wax mas'uuliyaddooda ka adkaansho. 2. Wax lahaanshihiisa la wareegid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-wayaal, m.l/dh) Qof mas'uul ah oo hawlaha hay'adda isku habeeya. la-mid: isudduwe.

waa la naqliyay ✓

1

kafaalo¹: m.l 1. Daryeel. 2. Cid masuuliyaddeeda oo la qaado.

2

kafaalo²: f.g3 (-aashay, -aalatay) 1. Wax daryeelid. 2. Wax mas'uuliyaddooda qaadid.

waa la naqliyay ✓

1

magacow¹: m.l 1. Qof magiciisa oo loogu yeero. 2. Qof darajo iyo madaxnimo lagu meeleeyo. 3. la-mid: magacaabid.

2

magacow²: f.g/mg1 (-caabay,-cawday; -caabi) 1. (f.g) Nafley u yeerid. 2. (f.mg) U m. cid wax mas'uuliyaddooda u dhiibid.

waa la naqliyay ✓

1

mashquul¹: m.l.kh M. ah: hawllan oo aan faraaqo lahayn.

2

mashquul²: f.mg1 (-uulay, -uushay) Ku m.: qof hawllan oo aan faraaqo lahayn noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

mashquul¹: m.l.kh M. ah: hawllan oo aan faraaqo lahayn.

2

mashquul²: f.mg1 (-uulay, -uushay) Ku m.: qof hawllan oo aan faraaqo lahayn noqosho. m.f.dh, mashquulid.

waa la naqliyay ✓

[adjective] busy, occupied

waa la naqliyay ✓

1

-ah: (adj) busy (biz'i), engaged (en-geeyjidh)

2

mashquul -ka: (n) busyness (biz'z' Mes); preoccupation (piriiokipeeyshan)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) mashquul noqo; baylah aan wax kale la qaban karin hay. Tarbiyada ubadkaaga ku mashquul. Dh: foognow.

2

mashquul: (tilmaame) had iyo goor meherad faraha kula jira ah; shaqo badan haya ah. Qofka nidaamka yaqaan mar walba waa mashquul. mashquuli: (fal) firaaqo u diid. Wiilkaa mashquuli oo yaanu baashaalin.

waa la naqliyay ✓

1

de: busy, occupied

2

lx: mashquul

3

pd: (-ka)

4

ps: adj-m

5

xe: I am not too busy.

6

xv: Arabic

7

key: mashquul

waa la naqliyay ✓

1

(Asuul-ka)

2

Qaanuun; sharci; xeer.

waa la naqliyay ✓

m.l Xeer aan qorneyn oo dad meel wada deggani leeyihiin.

waa la naqliyay ✓

m.l Xeer aan qorneyn oo dad meel wada deggani leeyihiin.

waa la naqliyay ✓

n. rule, regulation

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xeerka lagu heshiiyay in lagu dhaqmo. Dh: kab, qaynuun, sharci, xeer.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

cf: sharci, xeer

3

de: rule, regulation

4

lx: asuul

5

pd: (-ka)

6

ps: n -m

7

key: asuul

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: madduul.

waa la naqliyay ✓

m. n. sooty ~ blackened object

waa la naqliyay ✓

1

de: sooty ~ blackened object

2

lx: maduul

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

see: madduul

6

key: maduul

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) aad u farxaansan. Anna way masuud xaal aduun mowdka ka horoowe. Dh: mabsuud.

waa la naqliyay ✓

1

(Masuug-ga)

2

Dhabcaal; bakhayl; muudal.

waa la naqliyay ✓

1

masuug¹: m.l 1. Bakhaylidda wax lagu bakhaylo. 2. M. ah: qof bakhayl ah.

2

masuug²: f.g1 (-gay, -gtay) Wax ku bakhaylid.

waa la naqliyay ✓

1

masuug¹: m.l 1. Bakhaylidda wax lagu bakhaylo. 2. M. ah: qof bakhayl ah.

2

masuug²: f.g1 (-gay, -gtay) Wax ku bakhaylid. m.f.dh, masuugid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] avarice, dissatisfaction with one's lot; miser

2

masuug v.; v: be a miser ~ miserly; be dissatisfied; begrudge something

waa la naqliyay ✓

-ay -tay: (v) fall short of expectations; feel oneself not to have sufficient, adequate or enough ~ qawad, dhaliil

waa la naqliyay ✓

1

(fal) saluug oo yarayso. Adoo xalay qaday haddii hal laxoox ah lagu siyo masuug. Dh: saluug. Li: qanac.

2

masuug: (fal) ku bakhayl oo wax yar ood hayso la waako. Waxaan adigaba kugu fillayn la masuug. Dh: waako, bakhayl.

3

masuug-ga: (magac, lab, keli) yaraysi cidi wax la siiyaay ay yaraysto oo ay aragto inaanu ku fillayn oo biiro ay u baahan tahay. Dh: saluug. Li: qanac.

4

masuug -ga: (magac, lab, keli) waakasho lala waakado wax la haysto iyadoo sabab looga dhigayo inaanay ku fillayn. Masuugga iska daa oo waxa had hayso bixi. Dh: bakhaylid.

waa la naqliyay ✓

1

(Rasuul-ka)

2

Nebiga Ilaah dad u diro.

waa la naqliyay ✓

m.l (rusuul, m.dh) (dii.) Nabi Ilaahay ku amray inuu cid kale gaarsiiyo waxyi loo soo dhiibay.

waa la naqliyay ✓

m.l (rusuul, m.dh) (dii.) Nabi Ilaahay ku amray inuu cid kale gaarsiiyo waxyi loo soo dhiibay.

waa la naqliyay ✓

m. n. prophet; apostle

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) prophet (porofit); messenger (ma-sin-jer). Ex: rasuulkii Alle; the messenger of Allah

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, kele) mid ka mid ah ambiyada uu Rabbi dadka iyo jinkaba u soo diro. Dh: nebi, ergey.

waa la naqliyay ✓

1

a: rusuul

2

bw: Arabic

3

de: prophet; apostle

4

lx: rasuul

5

pd: (-ka Pl: rusuul (/sha))

6

ps: n2-m, n8-m

7

key: rasuul

waa la naqliyay ✓

m.l.kh M. ah: wax suurta gal ah.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh M. ah: wax suurta gal ah.

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) reasonable (rii-zanabal); logical (loojikal); rational (raashinaal). Ex: waa arrin macquul ah; this is a reasonable issue ~ caqligal

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) la kasi karo oo caqli gal ah. Hadalka Aabbo waa macquul.

waa la naqliyay ✓

1

(Madduul-ka)

2

Wax dhuxul lug ku leh; madowga dhuxusha iyo waxa kaloo gubta; reged.

waa la naqliyay ✓

m.l Madow uu qaacu ku reebo meelaha uu saameeyo. la-mid: maduul.

waa la naqliyay ✓

m.l Madow uu qaacu ku reebo meelaha uu saameeyo. la-mid: maduul.

waa la naqliyay ✓

m. n. charred object, soot, burnt substance resembling charcoal

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax kasta oo dhuxul ku saabsan.

waa la naqliyay ✓

1

bw: maduul

2

cf: dhuxul

3

de: charred object, soot, burnt substance resembling charcoal

4

lx: madduul

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m

7

key: madduul

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Grammar] object (oobjekt)

waa la naqliyay ✓

1

(falkaabe) uu yidhaa qof amar la siiyo ama xil la saaro oggolaada. Dh: oggol.

2

maqbuul -ka: (magac, lab, keli) aqbalid wax la aqbalo. Dh: qabuul, ijaabo. Li: diiddo.

waa la naqliyay ✓

name-m fortunate, happy

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg mashhuur.

waa la naqliyay ✓

1

(Masruuf-ka)

2

Lacagta joogtada ah oo maalin walba cidda ku baxda; nafaqo; sarraafad.

waa la naqliyay ✓

1

masruuf¹: m.l Lacag, cunto iyo wixi lamida oo si joogto ah loo siiyo qoys, qof iyo wixi lamida. la-mid: masaariif.

2

masruuf²: f.g1 (-fay, -ftay) Lacag, cunto iyo wixi lamida si joogto ah qoys qof, iyo wixi lamida u siin.

waa la naqliyay ✓

1

masruuf¹: m.l Lacag, cunto iyo wixi lamida oo si joogto ah loo siiyo qoys, qof iyo wixi lamida. la-mid: masaariif.

2

masruuf²: f.g1 (-fay, -ftay) Lacag, cunto iyo wixi lamida si joogto ah qoys qof, iyo wixi lamida u siin. m.f.dh, masruufid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] living expenses, cost of maintenance

2

masruuf v. pay someone's living expenses, maintain someone

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) maintenance (mayn-ta-nansi); as of a family, with the necessities of life; support (sa-poort); alimony (aal'amoni); living expenses; cost of living ~ biil -ka

2

masruuf: -ay/tay: (n) pay an allowance for support; pay an alimony or maintenance

waa la naqliyay ✓

1

(fal) masaariif ama biil la quuto bixi. Reerkaaga u masruuf si joogto ah. Dh: biili.

2

masruuf -ka: (magac, lab, keli) kharash joogto ah oo cidi qaadato si ay hawleheeda ugu maarayso. Dh: biil, masaariif.

waa la naqliyay ✓

1

(Mastuur-ka)

2

Kashif la'aan; astur; qarsoodi.

waa la naqliyay ✓

m. n. secrecy; secret

waa la naqliyay ✓

1

cf: astur, qarsoodi

2

de: secrecy; secret Opp: kashif

3

lx: mastuur

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: mastuur

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: mas'uuliyad.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Ku m.: qof mashquul ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Ku m.: qof mashquul ka dhigid. m.f.dh, mashquulin.

waa la naqliyay ✓

v. occupy someone, keep someone busy ~ engaged (with something)

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) keep some one busy or engaged

waa la naqliyay ✓

1

de: occupy s.o., keep s.o. busy ~ engaged (with s.t.) (with preposition ku)

2

lx: mashquuli

3

pd: (mashquuliyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: mashquuli

waa la naqliyay ✓

name-m see-off the water caravan. Lit: he who is born when the water caravan starts its journey to the well during the night

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhashey xilli uu dadku socdaal biyadhaamis iyo aroor habeenaad u baxay.

waa la naqliyay ✓

1

(Macaluu-sha)

2

Caato; weydnimo; xayeesinnimo.

waa la naqliyay ✓

1

macaluul¹: m.dh Dhuubnaan ama xayeesinnimo ku dhacda nafleyda oo ka dhalata nafaqadarro.

2

macaluul²: f.mg1 (-uulay, -uushay) Naflay nafaqo-darro ama jirro darteed u caatoobid.

waa la naqliyay ✓

1

macaluul¹: m.dh Dhuubnaan ama xayeesinnimo ku dhacda nafleyda oo ka dhalata nafaqadarro.

2

macaluul²: f.mg1 (-uulay, -uushay) Naflay nafaqo-darro ama jirro darteed u caatoobid. m.f.dh, macaluulid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [abstract] starvation, extreme hunger, malnutrition; anorexia; destitution

2

macaluul [inchoative] v. become thin, waste away; starve; be destitute

waa la naqliyay ✓

-macaluusha: (n)l. skinniness (iskinines); leanness (liin-nes); thinness (thiinnes); weight loss caused by lack of food or malnutrition ~ caato. 2. hunger

waa la naqliyay ✓

1

(fal) gaajo iyo nafaqadarro u dhimo, macaluuli ha ku hesho. Shicibkii wax soo saar diidoow macaluul. Dh: gaajoo. Li: dhereg.

2

macaluul-sha: (magac, dhedig, keli) gaajo baahsan oo nafaqadarro iyo dhimasho keenta. Li: dhereg.

waa la naqliyay ✓

(Mangulle) S Strychnos innocua Del. Loganiaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ur yar oo silloon oo aan la jeclaysan. Noolaa'uruhu masanuun qadhmuun ayuu leeyahay. Dh: siniin, ur.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) caan la wada yaqaan ah; cid waliba taqaan ah. Taajmaxaal waa taallo mashhuur ah. Dh: caan.

waa la naqliyay ✓

1

(Mashruuc-a)

2

Jaangooyo hawl gaar ah loo sameeyo; waxkaqabashada iyo fulinteeda; barnaamij; qorshays.

waa la naqliyay ✓

m.l (-cyo/-shaaric, m.dh) 1. Dhismo lagu hirgelinayo qayb abuurta ilo dhaqaale, sida warshad, beer, iyo wixi lamida. 2. Hay'ad wax-soosaar oo badanaaba dawladi maal geliso. 3. Qorshe.

waa la naqliyay ✓