marba — Macnaha & Turjumaada

adv., time: now and again; off and on

waa la naqliyay ✓

1

de: now and again; off and on

2

lx: marba

3

ps: adv-time

4

see: mar (2)

5

key: marba

waa la naqliyay ✓

s.f. - gar.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) mag la qaadan waayo oo dadkii bixin lahaa ku baaqata. Ninka magba doonayaa waa nin xumaan u qasdiyay.

waa la naqliyay ✓

1

(Maraa-ga)

2

Geed sida quraca u weynaada oo qodax leh oo laf adag.

waa la naqliyay ✓

m.l (maraa, m.dh) Geed qodax leh oo laf adag. la-mid: maraay.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] acacia tree species, its hard wood is used for construction

waa la naqliyay ✓

1

(Marai) Og, N, C Acacia nilotica (L) Del. Mimosaceae.

2

S Albizia amara (Roxb.) Boiv. Mimosaceae.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) geed weynaada oo qudhaca iyo galoolka ay isku bah yihiin oo asalka iyo geydhaha laga gurto.

waa la naqliyay ✓

1

a: maraay (ga)

2

de: acacia tree sp., its hard wood is used for construction

3

lx: maraa

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m-col

6

key: maraa

waa la naqliyay ✓

s.f. - astaan, calaamo.

waa la naqliyay ✓

s.f. - badda kiciddeeda iyo degiddeeda.

waa la naqliyay ✓

Kolka; hadda.

waa la naqliyay ✓

xi. eeg mar³.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Marka [coastal city in south Somalia.]

waa la naqliyay ✓

1

conj. if, when

2

marka adv., time: now

waa la naqliyay ✓

(n) Marka; a port city at the southern part of Somalia

waa la naqliyay ✓

(conj) whenever; when (ween); while (waayl); as soon as,

waa la naqliyay ✓

(xidhiidhiya) labo weedhood isku xidha oo xilli aan la aqoon tusa inta badan gala weedha shardiga ah. Dh: kolka, goorta, xilliga.

waa la naqliyay ✓

1

Marma?

2

Goorma? Hadma? Kolma? Jeerma? Waama? Shirma?

waa la naqliyay ✓

question word, time: when?

waa la naqliyay ✓

(meeleeye) su'aaleed la adeegsado kolka dhacdo xiilligeeda la isweydiinayo. Marma ayaad adu warkaa maqashay. Dh: goorma, waama, shinma, xillima, hadma.

waa la naqliyay ✓

1

de: when?

2

lx: marma

3

ps: qw-time

4

see: goorma

5

key: marma

waa la naqliyay ✓

adv; n. phr., neg. not once, never

waa la naqliyay ✓

(adv) at no time; in no way; never (nevar) ~ mamaba. Ex: marna ha biqin; never fear

waa la naqliyay ✓

1

de: not once, never

2

lx: marna

3

ps: adv / np + neg

4

xe: Not once did I do it.

5

xv: Marna maan sameeynin.

6

key: marna

waa la naqliyay ✓

fk. la-mid: mar¹.

waa la naqliyay ✓

kolna; marna. Marra ma arag ninkaa. Dh: kola, kolna.

waa la naqliyay ✓

m.dh (daawo) Dhibaato lagala kulmo akhriska caadiga ah iyo fulinta hawlo dhow oo ay keento hoos u dhac xagga aragga oo da'du keento, taasoo ishu ayan awoodin in ay beddesho qallooca birta isha si ay faseex ugu aragto wixii u dhow. Sababta middaas waxay tahay ayadoo marba marka ka dambeysa ay lumeyso awood jiitimaadka birta isha (lens) sidaas awgeed qallooceedu ma beddelmi karo marka si fiican ugu muuqan mayaan wixii u dhow. Waxa lagu saxa muraayadaha indhaha oo uu takhtar kuu qoro.

waa la naqliyay ✓

m.l Ceel cabbiddiisa marba cid ama koox loo daayo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) Eegid marba meel la eego iyadoo indhaha la kala hayo. la-mid: ilbalacle.

waa la naqliyay ✓

m.l Qof marba xaaladda uu ku joogo wax ku qaybsada oo aan eegin waxa soo socda.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Alaabo yaryar oo meelo kala yaalyaal isu uruurin. 2. Meel biyo yari ku jiraan marba in ka qaadasho.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Iyadoo la ordayo oo marba lug lagu boodo. 2. Orod, socod, hawl iyo wixi lamida oo dardar cusub lagu kordhiyo. la-mid: labakaclayn.

waa la naqliyay ✓

1

tuf¹: m.dh 1. Cudur lafaha gala; riix. 2. Duco; karaamo. 3. Kasoobbax halis ah.

2

tuf²: m.dh (daawo) Cudur aalaaba caruurta ku dhaca iyo dhallinyarada wuxuuna ka kacaa infekshin qaybta neefsashada inteeda sare oo uu keeno baktiiriyada “haemolitic streptococci”. Astaamo: qandho, xubnoholac, marbamarka ka dambeysa xubin saameynaya, baro cascas ee maqaar ka kuuskuus yaryar oo aan xanuun lahayn ama lafo soo baxsan sida xusulka, dhaqdhaqaaq ogaan la'aan oo aan caadi ahayn ee addimada iyo madaxa (chorea) iyo hallamacood wadnaha gufafkiisa iyo xuubka ku daboolan (pericardium).

3

tuf³: f.g/mg1 (-fay, -ftay) 1. (f.g) Wax afka ku jira dibad u soo saarid. 2. (f.mg) Ku t.: cid u ducayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh (daaw.) Dhibaato lagala kulmo akhriska caadiga ah iyo fulinta hawlo dhow oo ay keento hoos u dhac xagga aragga oo da'du keento, taasoo ishu ayan awoodin in ay beddesho qallooca birta isha si ay faseex ugu aragto wixii u dhow. Sababta middaas waxay tahay ayadoo marba marka ka dambeysa ay lumeyso awood jiitimaadka birta isha (lens) sidaas awgeed qallooceedu ma beddelmi karo marka si fiican ugu muuqan mayaan wixii u dhow. Waxa lagu saxa muraayadaha indhaha oo uu takhtar kuu qoro.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) Eegid marba meel la eego iyadoo indhaha la kala hayo. la-mid: ilbalacle.

waa la naqliyay ✓

m.l Qof marba xaaladda uu ku joogo wax ku qaybsada oo aan eegin waxa soo socda.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Iyadoo la ordayo oo marba lug lagu boodo. 2. Orod, socod, hawl iyo wixi lamida oo dardar cusub lagu kordhiyo.

waa la naqliyay ✓

1

tuf¹: m.dh 1. Cudur lafaha gala; riix. 2. Duco; karaamo. 3. Kasoobbax halis ah.

2

tuf²: m.dh (daaw.) Cudur aalaaba caruurta ku dhaca iyo dhallinyarada wuxuuna ka kacaa infekshin qaybta neefsashada inteeda sare oo uu keeno baktiiriyada 'haemolitic streptococci'. Astaamo: qandho, xubnoholac, marbamarka ka dambeysa xubin saameynaya, baro cascas ee maqaar ka kuuskuus yaryar oo aan xanuun lahayn ama lafo soo baxsan sida xusulka, dhaqdhaqaaq ogaan la'aan oo aan caadi ahayn ee addimada iyo madaxa (chorea) iyo hallamacood wadnaha gufafkiisa iyo xuubka ku daboolan (pericardium).

3

tuf³: f.g/mg1 (-fay, -ftay) 1. (f.g) Wax afka ku jira dibad u soo saarid. 2. (f.mg) Ku t.: cid u ducayn. m.f.dh, tufid.

waa la naqliyay ✓

/myu teyshan/ (n) isbed-bedel (talantaalli) (shay ama noole marba wax cusub dhala ama soo saara).

waa la naqliyay ✓

1

(fal) 'geel' orod dartiis, afarta addin marba labo wada qaad oo abraar. Afarqaad haddaad awrka tidhi aayar baan idhiye. Dh: dhabaabacee, baabacay, baabacee.

2

afarqaad -ka: (magac, lab, keli) orod geelu addimadiis marba labo israac u qaado oo xawli badan. Afarqaadka geelu waa ku dheereeyaa. Dh: saqle, dhabaabaco, baabacayn, durduro.

3

afarqaad: (tilmaame) awr xoog leh oo afar haamood qaada. Waxan soo gatay awr hayin afarqaad ah.

4

afarqaad -ka: (magac, lab, keli) weel afar shey berdaankood oo keli ah qaada. Weel afarqaad ka weyn soo iibsada, waa xilli abaareed waxa la joogaaye.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) orod afarta addin marba labo israac u qaadis. Afarqaadid buu awrku reerka ku yimid. Dh: baabacayn, durdurin, dhabaabacayn, saqlayn.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar ka mid ah ciyaaraha hiddaha iyo dhaqanka Soomaalida. Gabdhuhu saf bay u joogsadaan wiilashu na saf, kolkaa, marba gabadh iyo wiil baa ciyaara. Waxa lagu furaa gabay araar ah.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) marba dhinac u dhaqaaq; daranyo, baylah iyo dayacaadi ha ku hayso. Gamboolaydii iyo gurboodkii oo bayhoofay gabbalkii manoo dumay. Dh: basanbaas, jaahwareer.

2

bayhoof -ka: (magac, lab, keli) marba dhinac u dhaqaaqa dad daranyo, baylah iyo dayacaadi hayso. Bayhoof kama baxo reerkaan sahan ku guuraynin. Dh: basanbaas, jaahwareer.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) marba dhinac u dhaqaaqid; ka muuqashada ama haynta daranyo, baylah iyo dayacaad. Gamboolaydii iyo gurboodkii bayhoofid gabbalkii ma ugu dumay. Dh: basanbaasid, jaahwareerid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xanuun, dhib ama naxdin darteed indhahaaga lilmo ha ka soo daadato. Biyaha oo harraad gubahayoo, gal u arooraaya. Geeridoon wax dilin oo ninkii go'ay u booyeysa. Dh: ooy.

2

boy: (fal) erey lagu tilmaamo dibiga oo loola jeedo: kala durki faaggagga. Dibiga boy dheh.

3

boy -ga: (magac, lab, keli) tumbaakhada ama buuriga afka la gasho, kolka ay xumaato ee baraarujin laga waayo.

4

boy-ga: (magac, lab, keli) wiilka doobbiilaha ah ee dharka kaawiyadeeya.

5

boy-ga: (magac, lab, keli) meesha u dhaxaysa labada faag, abuurka lagu saydho oo dib loo mariyo marashida, qiyaasana marba intaad shinniyaysay. Shinnida ku saydh boyga.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ciyaar dhaqameed laga yaqaan Xamar.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar dhaqameed laga yaqaan Xamar.

waa la naqliyay ✓

n. phr., time: at no time, never

waa la naqliyay ✓

(adv) at no time; in no way; never (nevar) ~ mama Ex: marnaba ha biqin; never fear

waa la naqliyay ✓

1

de: at no time, never

2

lx: marnaba

3

ps: np-time

4

key: marnaba

waa la naqliyay ✓

1

(Aarbax-a)

2

Eedbax.

waa la naqliyay ✓

1

aarbax¹: m.l la-mid: aarbixid.

2

aarbax²: f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) 1. Ka aa.: qof eed loo haystay iska daaficid. 2. Ka aa.: qof ka aargudasho.

waa la naqliyay ✓

1

aarbax: v., [compound] take revenge

2

aarbax: vl. n. vengeance; vindication

waa la naqliyay ✓

1

(fal) eed iyo arrin laguu haystay ka garbax. Ka aarbaxa eedda, kolkuu arrin joogo. Dh: eedbax.

2

aarbax -a: (magac, lab, keli) arrin hore la iskugu haystay ka garrankiisa. Mar haddii talo laguu qabsado, aarbax uun baa kuu bannaan.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) xilliga reerihii duurka jiray ama xerta ahaa, la soo kor dejiyo beertii oo la goostay, si xoolaha balka loo siiyo, iyaga oo xerooyinkooda ku jira. Dh: baldaaq.

waa la naqliyay ✓

1

(Barbar-ka)

2

Doc; dhinac; gees; dhan; hareer.

waa la naqliyay ✓

1

barbar¹: m.l (-rro, m.dh) Dhinac. la-mid: berber¹.

2

barbar²: f.g1 la-mid: dardar³.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Dhinac.

waa la naqliyay ✓

m. n., loc. side, edge

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) side (saaydh); corner (koor ner)~dhinac, daf, gees

waa la naqliyay ✓

1

Lato; parte

2

Side; part

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) afarta jaho mid kaa xiga. Barbar bukaanka ka mar. Dh: koone, dhinac, hareer, gees, cidhif, doc, dhan.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhinac, daaf, doc, gees

2

de: side, edge

3

lx: barbar

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m-loc

6

key: barbar

waa la naqliyay ✓

1

barbax¹: m.l 1. Xilli kulul oo biyo iyo baadba ciriiri yihiin. 2. Wax looga baxo dhibaatada xilli kulul sida baad, raashin, biyo. 3. la-mid: barbixid.

2

barbax²: f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) 1. Ku b.: xilli kulul oo biyo iyo baadba ciriiri yihiin meel ku sugnaan. 2. Ka b.: dhibaato xilli kulul ka samatabixid (nafley).

waa la naqliyay ✓

1

barbax¹: m.l 1. Xilli kulul oo biyo iyo baadba ciriiri yihiin. 2. Wax looga baxo dhibaatada xilli kulul sida baad, raashin, biyo. 3. la-mid: barbixid.

2

barbax²: f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) 1. Ku b.: xilli kulul oo biyo iyo baadba ciriiri yihiin meel ku sugnaan. 2. Ka b.: dhibaato xilli kulul ka samatabixid (nafley). m.f.dh, barbixid.

waa la naqliyay ✓

v., [compound] subsist during hard times; hibernate

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) eeg barakac.

waa la naqliyay ✓

1

de: subsist during hard times; hibernate

2

lx: barbax

3

pd: (barbaxay / barbaxday)

4

ps: v1=cmp

5

key: barbax

waa la naqliyay ✓

1

carbar¹: m.l Xaaladda neef baahan oo cabbay biyo aad u dhanaan oo maqaarkiisa iyo hilibkiisa biyo kala dhex gelaan.

2

carbar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Neef baahan oo biyo cabbay xalxalid.

waa la naqliyay ✓

1

(Darbad-da)

2

1. Badda kolka dabayshu gasho oo ay isku qarxato.

3

2. (kubbad) nabar; laad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) 1. Dabayl xoog leh oo ka dhacda badda. 2. Xumad badan. 3. la-mid: darbo¹.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) 1. Dabayl xoog leh oo ka dhacda badda. 2. Xumad badan. 3. la-mid: darbo.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. gale force wind

2

darbad [feminine] n. single punch, shot, throw ~ kick; 'one go'

waa la naqliyay ✓

-da: (n) kick (kik) punch (panji) —darbee -yey / darbeysay: (v) kick (kik)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ku dhufashada cagta lagu dhufto kubbadda. Dh: laag.

2

darbad-da: (magac, dhedig, keli) xanuun qofka ku soo booda oo uu ku tago ama caafimaadkiisa waxyeello weyn u gaysta. Dh: qandho.

waa la naqliyay ✓

1

1. Wax walba loo dhammeeyey oo in wax lagu qabto ama laga qabto keliya suga haya; diyaarsan.

2

2. La qurxiyey.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, nayd) 1. Wax diyaar ah ahaansho. 2. Wax aleel lagu qurxiyey ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, nayd) 1. Wax diyaar ah ahaansho. 2. Wax aleel lagu qurxiyey ahaansho. m.f.dh, darbanaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] prepared, ready

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof wax u diyaar ah. Waa nin u darban howsha reerkiisa. Dh: heellan, heegan.

waa la naqliyay ✓

1

de: prepared, ready rw: darab

2

lx: darban

3

pd: (darbanaa)

4

ps: adj-der

5

key: darban

waa la naqliyay ✓

1

(Garbab-ka)

2

Cudur lo'da ku dhaca ama garbaggarbow.

waa la naqliyay ✓

m.l Cudur lo'da garbaha kaga dhaca. la-mid: garbaggarbow.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] disease of cattle

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cudur lo'da garbaha kaga dhaca. Dh: garbagarbow.

waa la naqliyay ✓

1

a: garbaggarbow

2

de: disease of cattle (is manifested by limping and cured by cauterization)

3

lx: garbab

4

pd: (-ka)

5

ps: n-m-col

6

key: garbab

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cudur lo'da ku dhaca.

waa la naqliyay ✓

-ay I tay: (v) [with preposition ka] accept mediation (miidiyey-shin); intervention (inter-viin); or arbitration (aarbi-tareey-sheri) ~ ka garbax

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «ka ~ si fiican gartaada u sheego; si fiican u dacwi. Iga garbax oo gardarrada iga dhaaf.

2

garbax -a: (magac, lab, keli) gar la isku haysto ka bixid; dacwad ka hadhis.

waa la naqliyay ✓

See [eeg] maaro

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel dad aan muslin ahayni wax ku caabudaan; goob lagu cibaadaysto. Buudiyiintu waxay leeyihiin macbad.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) magtaadii wada qaado. Intaa lagu siiyay ku magbax.

2

magbax -a: (magac, lab, keli) mag qaadasho lagu kala baxo. Labadii reer magabx ayay ku heshiyeen.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: minbar.

waa la naqliyay ✓

m. n. pulpit in a mosque

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) an elevated platform used in a mosque used for religious service, especially on Fridays ~ mimbar

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel uu imaamku fuulo marka uu khudbad akhriyayo gaar ahaan ta ku taal mixraabka agtiisa ee khudbadda Jumcada laga akhriyo. Kolkuu imaamku fuulo mambarka hadalku waa mamnuuc. Dh: mimbar

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: pulpit in a mosque

3

lx: mambar

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

see: mimbar

7

key: mambar

waa la naqliyay ✓

1) temps, 2) moment, 3) fois, 4) quand?, 5) quand.

waa la naqliyay ✓