maramadoobays

-ha: (magac, lab, keli) eeg maramadoobays.

(Maramadobeye) N Corchorus cinerascens Defl. Tiliaceae.

N Chrozophora oblongifolia (Del.) Spreng. Euphorbiaceae.

dayaxmadoobaad¹: m.l (-dyo, m.dh) Marka dhulku kala dhex galo qorraxda iyo dayaxa, oo hooska dhulku madoobeeyo dayaxa.

dayaxmadoobaad²: m.l (-dyo, m.dh) (c.fal.) Dayax madoobaadku waxa uu dhacaa marka dhulku isku gudbo fallaadhaha ka imanaya qorraxda inta ayn soo gaadhin dayaxa, waxana dayaxa ku dhaca hadhka dhulka.

dayaxmadoobaad¹: m.l (-dyo, m.dh) Marka dhulku kala dhex galo qorraxda iyo dayaxa, oo hooska dhulku madoobeeyo dayaxa.

dayaxmadoobaad²: m.l (-dyo, m.dh) (c.fal.) Dayax madoobaadku waxa uu dhacaa marka dhulku isku gudbo fallaadhaha ka imanaya qorraxda inta ayn soo gaadhin dayaxa, waxana dayaxa ku dhaca hadhka dhulka.

m. n., [compound] eclipse of the moon, lunar eclipse

-ka: (magac, lab, keli) kolka dhulku soo kala dhex galo dayaxa iyo cadceedda ee uu hadhka dhulku qabto qayb dayaxa ka mid ah ama uu wada qariyaba.

de: eclipse of the moon, lunar eclipse

lx: dayaxmadoobaad

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

key: dayaxmadoobaad

-ka: (magac, lab, keli) cadceeddu marka ay madoobaato oo ah kolka dayaxu innagaga tooso ilayskeeda. Dh: cadceedmadoobaad.

/ barakowday: (v) to grow well and luxuriantly; prosper (paroosper); thrive (tharaayv); flourish (faloorish); increase (inkiriis) ~ nimcow

(Garmadooba-ha)

Garmadow.

m.l la-mid: garmadow.

m. n., [compound] middle-aged man

-garmadoobaha: (n) middle-aged man, between 40 and 60; black-bearded man

-ha: (magac, lab, keli) nin gadhkiisu aan weli cirro yeelan dhallinyaranimadiina dhaafay. Dh: gadhmadoobe.

de: middle-aged man

lx: garmadoobe

pd: (/ha)

ps: n7-m-cmp

key: garmadoobe

(fal) wax ad gaar u leedahay midab madaw u yeelo. Li: caddayso.

m.dh Karreysaha geela.

(tilmaame) qalqallooca. Musbaar marmaroora ayaa wareemay.

-ta: (magac, dhedig, keli) aan waxba ka dambayn; fursadii ugu dambays ah.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhacdo la tahay ama ay ku qanacdo. Dh: markhaatimadoon. wada arkayo oo inay qalad tahay cid walliba og.

-ka: (magac, lab, keli) eeg martabadayn.

-ka: (magac, lab, keli) midabka casuuska ah ee gabbaldhaca kadib jihada ka muuqda.

-ka: (magac, lab, keli) eeg faramaroojin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg marawaxadayn.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg maragmadoon.

Eclipse, lunar

Eclipse, lunar

-ka : (n) lunar eclipse (luuner ik-lipsi)

(Dayax-madoobaad-ka)

Kolka inta dhulku kala dhexgalo qorraxda iyo dayaxa, hooska dhulku dayaxa, habeenkii, wada qabto ama qaar ka qabto oo madoobeeyo.

-ka: (magac, lab, keli) giraanileys midabeysan oo widhwidha oo laga arko qorraxda goonyaheeda marka dayaxu ku aaddan yahay qorraxda ee amminta qorrax madoobaadka. Dh: taaj.

Eclipse, solar

m.l (-dyo, m.dh) Marka dayaxu kala dhex galo dhulka iyo qorraxda ee qorraxda qaarkeed qarsoomo.

m.l (-dyo, m.dh) Marka dayaxu kala dhex galo dhulka iyo qorraxda ee qorraxda qaarkeed qarsoomo.

-ka: (magac, lab, keli) cadxeedda oo iftiinkeeda la waayo marka dayaxu innagaga tooso ilayskeeda. Sannadkii siddeetankii qarnigii labaatanaad qorraxmadoobaad weyn ayaa Geeska Afrika ka dhacay. Dh: cadceedmadoobaad.

marag-maddoontada: (n) undeniable (andi-naaya-bal), indisputable (indispiyuutibal) or indisputable evidence

m.dh.kh M. ah: dhacdo cad oo aan markhaati u baahnayn.

m.dh.kh M. ah: dhacdo cad oo aan markhaati u baahnayn.

f. n. (adj.): certainty; certain, sure, indisputable

de: certainty; [atr.] certain, sure, indisputable (concerning questions, an incident, etc.)

lx: maragmaddoonto

pd: (/da)

ps: n-f

key: maragmaddoonto

Solar eclipse

Eclipse solar

-ka: (n) solar eclipse (soo-ler ik-lipsi)

(Qorrax-madoobaad-ka)

Waxaa qorraxdu madoobaataa marka dayaxu yimaado ama ku abbaarmo qorraxda iyo dhulka dhexdooda, oo inta qorraxda isku gudbo, wada qariyo ama qaarkeed qariyo. Kolka dayaxu dibbado (oo uusan soo bixin) weeye kolka uu sigo ama sabab u noqdo qorraxmadoobaadka.

m. n., [compound] eclipse of the sun, solar eclipse

-ta: (magac, dhedig, keli) deegaan roob la'aantii u xaalufay oo aan baad iyo biyo midna lahayn.

m.l la-mid: arahdoonasho.

m.f.dh la-mid: farafarayn.

-ka: (magac, lab, keli) wax aanan ku khusayn, farala la gelid. Dh: farafarayn.

(tilmaame) mid aan ul iyo wax kale ba gacanta ku haysan.

faramadhan: (tilmaame) aan waxba hayn oo sabool ah. Nin faramadhan ayaa guursaday gabadha.

f.mg3 (-stay, -satay) la-mid: garaadso.

-ka: (magac, lab, keli) geed caleen madow leh oo aan gu' iyo jiilaal toona qallalin oo buuraha ka baxa.

-ka: (magac, lab, keli) eeg walaandayn.

-ha: (magac, lab, keli) eeg laamalawshe.

-ta: (magac, dhedig, keli) habboonaan wanaagsanaan. Maadoonaantu waa waxaan ku doortay. Dh: suubbanaan, fiicanaan.

m.f.dh eeg maandow².

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg maandoorin.

-ga: (magac, lab, keli) keni adayg: dhega adayg aan hadalka dadka dhug loo yeelan oo la iska dhegeysto. Iska daa madaxadaygga. Dh: macanggagnimo.

f.mg3 (-stay, -satay) Wax midib madow u yeelasho.

f.mg3 (-stay, -satay) Wax midib madow u yeelasho. m.f.dh, madoobeysasho.

m.f.dh eeg maraqow.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg maararroobid.

(fal) shay mar wax ka badan kolba dhinac u qallooci. Dh: qalqalooci.

-da: (magac, dhedig, keli) geel muddo irmaanaa oo dhaqayoobay. Geel marqamadow ah ayaa dhawaan meesha soo degey.

(fal) derejo iyo mansib u yeel. Ninku soddon sanuu askari yahaye martabaday. Dh: martabadee.

martabaday: (fal) maamuus iyo xushmayn u samee Macallinkaaga martabaday: Dh: martabadee, xushmee, maamuus.

-ga: (magac, lab, keli) eeg qaraabaysad.

f.g3 (-stay, -satay) Cid qaraabo ka dhigasho.

f.g3 (-stay, -satay) Cid qaraabo ka dhigasho. m.f.dh, qaraabaysasho.

v.auto: treat as one's own relative, adopt as a relative

(fal) qaraabo ka dhigo; qaraabanimo ugu dhawaw. Dh: dhawaalayso.

de: treat as one's own relative, adopt as a relative

lx: qaraabayso

nt: qaraabaysad (ka) [vn-m], qaraabaysasho (/da) [vn-f]

pd: (qaraabaystay)

ps: v3b=auto

key: qaraabayso

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg raadgoobid.

-ka: (magac, lab, keli) sadaqadayn, sadaqayn.

Commiphora crassispina (?) 10

name-m obedient, loyal

magac loo baxsho wiil waalidkiisa aqbala oo addeeca.

-ka: (magac, lab, keli) eeg xasaradayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg bararaflayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg calaamadayn.

m.f.dh eeg carmalow.

-da: (magac, dhedig, keli) carmal noqosho.

-ka: (magac, lab, keli) eeg carqaladayn.

-da: (magac, dhedig, keli) naflayda badda ku nool jaad ka mid ah oo leh oogo jilicsan oo la moodo in la afuufay iyo siddeed lugood. Faramagoogo ayaan soo qabtay.

(fal) cid kale, wax ka boob oo xoog kaga qaad. Hadduu edebtiisa ku dhawrsan waayo wuxuu hayaba ka faramarooji. Dh: ka xoog.

(fal) cid kale, xoog wax kaga qaado: xoog ku muquuni.

-ha: (magac, lab, keli) nin gadh madow; nin da'dii dhallinyaro dhaafay gadhkiisuna aanu cirro yeelan. Isagu waa gadhmadoobe.

-ka: (magac, lab, keli) labada waalid, ilmaha ugu dambeeya ee ay dhalaan. Garudanbays baan ahoo geel cas la iga jecel. Dh: gurudanbays. Li: curad.

m.l Bisha afaraad ee bilo-dayaxeedka sanadka Soomaaliga.

m.l Bisha afaraad ee bilo-dayaxeedka sanadka Soomaaliga.

-ha: (magac, lab, keli) bilaha dayaxa tan 4aad ee tirsiga af Soomaaliga. Waxa innoo ballan ah bisha Maalmadoone.

m.l (-yayaal, m.l/dh) Waxyaaba miyirka qofka lumiya sida khamriga, xashiishka iyo wixi lamida; mukhaddaraad.

m.l (-yayaal, m.l/dh) Waxyaaba miyirka qofka lumiya sida khamriga, xashiishka iyo wixi lamida; mukhaddaraad.

m. n., [compound] intoxicating substance; drug, intoxicant

-maandooriyaha: (n) narcotic (naar kootik)-, drug (daraag); hallucinogen (haluusanajin)

-ha: (magac, lab, keli) wax kasta oo isticmaalkiisu uu maanka qofka doorsho sida xashiishad, khamri, jaad iyo wixii la mid ah. Diintu way xaaraantinnimaysay maandooriyaha. Dh: mukhaadiraad, daroogo maandoorshe.

de: intoxicating substance; drug, intoxicant

lx: maandooriye

pd: (/ha)

ps: n7-m-cmp

key: maandooriye

مُخَدِّرٍ

m.f.dh eeg maantoolee.

-ta: (magac, dhedig, keli) sheeko xariir ka sheekayn. Dadkii hore ayaa maantoolaynta ku fiicnaa. Dh: sheekaxariirayn.

-da: (magac, dhedig, keli) laynta caruurta iyo dadka tamarta daran ee xeer ahaan in dagaal lagu laayo aanay bannaanayn. Dh: maatidooxid, xasuuqid.