maraatayn

(Araarayn-ta)

Labo qolo oo dagaallama haya kala joojin; dagaal joojin.

m.f.dh eeg araaree.

-ta: (magac, dhedig, keli) labo qolo oo dagaallamaya kala joojin. Araaraynta reeraha, aabbaa innoo dhigay. Araare ajal ma oosho.

(Caraatan-ka)

Cayaar sii baabba'aysa oo wiilal iyo gabdho laysu caayo, cay kaftan ah oo aan laga caroon: mirihiisu, suugaan ahaanta aad bay u fiican yihiin haseyeeshee cayda xun oo uu ku dhisan yahay baa dishey; yooyootan.

caraatan¹: m.l Kaftan suugaaneed cay ah oon laga caroon oo wiilasha iyo gabdhaha isdhaafsata; yooyootan. la-mid: caraatamid.

caraatan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Kaftan suugaantiisu sarreyso laba dhallinyaro (wiil iyo gabar) ama ka badan isdhaafsasho.

caraatan¹: m.l Kaftan suugaaneed cay ah oon laga caroon oo wiilasha iyo gabdhaha isdhaafsata; yooyootan.

caraatan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Kaftan suugaantiisu sarreyso laba dhallinyaro (wiil iyo gabar) ama ka badan isdhaafsasho. m.f.dh, caraatamid.

m. n. game in which boys and girls exchange playful insults

caraatan v. play insult word game

-ka: (magac, lab, keli) ciyaar ciyaarihii hore ka mid ah oo wiilal iyo gabdho ba suugaan la isku caayi jiray, aanse cadho iyo aano lahayn. Suugaan golekafuul ah ayay ku dhisnaan jirtey. Dh: yooyootan.

(fal) dheeldheelli oo mawjadaha badda dartood kolba dhinac u dullaan. Dh: maraabee, leegleego.

-ta: (magac, dhedig, keli) cunto duco looga jeedo, karin. Xilliga barwaaqada ah daraaraynta beereleydu waa joogto. Dh: casuumadayn, daraarays, ducayn.

Graphing

m.f.dh eeg karaamee.

-ta: (magac, dhedig, keli) ixtiraam iyo xaqdhawr u muujin.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhadhan macaan u yeelid; macaan ka dhigid. Karuurku macaanayn uma baahna. Dh: macaanays. Li qadhaadhayn.

macaanayn -ta: (magac, dhedig, keli) hadal. sheegko iyo wixii la mid ah xalladayn oo qosol iyo xigmadba ku darid. Dh: xalladayn macaanays.

-ta: (magac, dhedig, keli) magaalo ka dhigid. Dh: magaalays.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg maraabayn.

(Mardabayn-ta)

Dhagrid; sirid; khatalid.

m.f.dh eeg mardabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) khiyaamo samayn. Dh: dhagrid, sirid, khiyaamayn.

(Maryamayn-ta)

Kuusha ka faalin, wax dhici doona ka sheegid.

m.f.dh eeg maryamee.

-ta: (magac, dhedig, keli) faal dumarku sameeyaan oo ay kuusha ka faaliyaan. Beydan way maryamayn taqaannaa. Dh: faalin.

(Masaafayn-ta)

(guur) meel masaafo jirta geyn oo ku meherin.

-ta: (magac, dhedig, keli) kaxayn gabadh la guursanayo reerkooda laga kexeeyo oo meel masaafo jirta lagu soo meheriyo iydoo weligeeda lagala baxsanayo. Dh: masaafaysad.

(Mataanayn-ta)

Mataano dhalid.

m.f.dh eeg mataanee.

-ta: (magac, dhedig, keli) mataano dhalid. Beydan waa lagu yaqaan mataanaynta.

mataanayn -ta: (magac, dhedig, keli) midayn oo walaalayn laba dhinac.

m.f.dh eeg saraayee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale colaadin iyo ibtilayn.

saraayayn-ta: (magac, dhedig, keli) wax fayow cudur iyo wixii la mid ah qaadsiin. Dh: sadhayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) sida waraabaha u ci'yid; dhurwaa iska dhigid. Carruurtu waraabaynta way ka sasaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) derejo iyo mansib siin. Martabadaynta askartu waa sida ay u kala mudan yihiin.

martabadayn -ta: (magac, dhedig, keli) ixtiraamid iyo xushmayn. Waalidku martabadaynta ayuu ku wanaagsan yahay.

Travertine

m.f.dh eeg barwaaqee.

-ta: (magac, dhedig, keli) samalaho ka dhigid; heersare gaarsiin sida dhaqaalaha iyo waxii la mid ah. Dh: bashbashayn, aaranayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dhib iyo kadeed marin. Dh: dhibaatayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax taagnaa burburin oo raad ka yeelid. Daarahan la dhiibsaday illaa laga dhawaateeyo.

m.f.dh eeg farafaree. la-mid: farafarays.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax meel la dhigay faraha la galid. Dh: taataabasho.

(Garmaamayn-ta)

Garmaame cayaarid.

m.f.dh eeg garmaamee. la-mid: garmaame (3).

-ta: (magac, dhedig, keli) talo xal loogu helay hawl jirtay. Dh: maarayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) si cadaawad iyo nac ah cid wax u yeelid. Dh: dibindaabyeyn.

name-m sling, catapult; restless; hurler, thrower. Cf: Marreexaan, Marriixaan, Warfaa

ama Marreexaan magac loo bixiyo wiil markuu caloosha ku jiray ama intii uu dhalanayay dhib badnaa oo hooyadii nasasho u diiday.

(Xaaraamayn-ta)

Xaaraan ka dhigid.

m.f.dh eeg xaaraamee. la-mid: xaaraantimayn.

-ta: (magac, dhedig, koli) mamnuucid oo xaaraan ka dhigid.

-ka: (magac, lab, keli) qof fudfudud oo sidii wax waalan u socsocda. Dh: maraate.

maraan -ta: (magac, dhedig, keli) gabadh fudfudud oo sidii wax waalan u socsocota. Ta uu qof maraan moodayaa midbay marwo u tahay.

m.l la-mid: maraa.

Acacia nilotica 50

-ta: (magac, dhedig, keli) hadal la odhan doono, arar ka hormarsasho. Dh: ararad.

baratan¹: m.l la-mid: bedertan¹.

baratan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) la-mid: bedertan².

- baratamay/baratantay: (v) compete (kam piit); contest (kon test) ~ baretan, tartan

-ka: (magac, lab, keli) tartan orod ah oo dhexmara laba qof iyo ka badan. Baratankii yaa badiyey?

(Caatayn-ta)

Caato ka dhigid.

m.dh la-mid: caataysiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) weyd ka dhigid. Dh: weydayn.

caatayn -ta: (magac, dhedig, keli) jeenyagoosadka neef ruqo u hadhay.

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar lagu dagaallamo oo ku dhisan tabo la barto. Dh: kaaratey.

-ta: (magac, dhedig, keli) maad iyo maaweelo lagu qoslo samayn. Boon Xirsi waa xiddigga maadaynta Soomaalida.

fk. la-mid: maan².

(pronoun she or they plus today) she or they... today. Ex: maantay tiri; she said it today

(Maarayn-ta)

1. Maaro u helid; arrin ama wax kale, wax ka qabasho, hagaajin.

2. Maar ka dhigid.

Direzione

Management

-ta: (magac, dhedig, keli) maamulid. Dh: idaarayn.

maarayn-ta: (magac, dhedig, keli) daxal u yeelid; wax midhidhsan ka dhigix. Maaraynta ka ilaali weelasha.

-ta: (magac, dhedig, keli) heesta ugaadha ku heesid. Abwaaniintu maayaynta way ku kala ba'as yihiin. Dh: heesid, maanyays.

-ha: (magac, lab, keli) eeg maraan.

m.dh la-mid: murjaan².

-ka: (mgac, lab, keli) macdan ka samaysan dhagax qaali ah oo laga soo saaro badda gunteeda waxa sameeya xayawaan aad u yaryar oo badda gala. Marjaanka Qur'aankaa lagu sheegay. Dh: murjaan.

conj., vl. pron. when I ...

[pronoun plus conj.] when I...

de: when I ... = mar (ka) + aan

lx: markaan

ps: conj + vpro

key: markaan

(Marnaan-ta)

Wax maran ahaan.

m.f.dh eeg maran. la-mid: marnaansho.

f. n., [abstract] emptiness, state of being empty

-ta: (n) emptiness (em ti nes) ~ marasho

-ta: (magac, dhedig, keli) wax madhan oo faaruq ah ahaan. Dh: madhnaan, marni. Li: buuxnaan, buuxni.

marnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax isku maran oo isku duuduuban ahaan. Xadhigga telefoonka marnaanta waa loogu tala galay. Dh: marmarnaan.

marnaan -ta: (magac, dhedig, keli) baabnaan oo wax la falay ahaan. Wiilka marnaan ha ky caayina.

a: marraan; marnaasho (/da) [vn-f-st], marnaansho (/ha) [vn-m-st]

de: emptiness, state of being empty

lx: marnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

see: maran

key: marnaan

marqaan¹: m.l 1. Farxad iyo firifircooni laga helo cunida qaadka. 2. M. ah: qof ay ka muuqato farxad iyo firfircoon qaad uu cunay dartii. la-mid: murqaan.

marqaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Qaad cuniddiisa farxad iyo firfircooni ka helid (qof). la-mid: murqaan².

marqaan¹: m.l 1. Farxad iyo firifircooni laga helo cunida qaadka. 2. M. ah: qof ay ka muuqato farxad iyo firfircoon qaad uu cunay dartii. la-mid: murqaan.

marqaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Qaad cuniddiisa farxad iyo firfircooni ka helid (qof). m.f.dh, marqaamid. la-mid: murqaan.

m. n., [abstract] high from an intoxicant (as khat); person who is under the effect of a drug

marqaan [inchoative] v. be intoxicated, become high as effect of drug ~ intoxicant

-ka: (n) stimulation, intoxication or exhilaration especially from khat chewing.

marqaan -tay / marqaamay: (v) become excited or stimulated from khat chewing

(fal) jaad cun oo fayaan. Maanta margaan berrina meermeer. Dh: mirqaan. Li: xaraaroo marqaan-ka: (magac, lab, keli) fudfudayd iyo baraarug siyaada ah oon caadi ahayn hurdadana qofka u diida oo la dareemo kolka jaadka la qayilo. Margaan baan la seexan waayay: Dh: mirqaan, murqaan. Li: xaraaro, dubaab

(Marraan-ta)

Marnaan.

f. n., [abstract] emptiness

-ka: (magac, lab, keli) eeg maraan.

marraan -ta: (magac, dhedig, keli) eeg marnaan.

de: emptiness

lx: marraan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

see: marnaan

key: marraan

(Raamayn-ta)

Raamo u yeelid, u samayn.

m.f.dh eeg raamee.

-ta: (magac, dhedig, keli) timo ama wax la mid ah raamo dhaadheer u yeelid: raamo u samayn. Raamaynta timaha Rooble isagaa raba.

(Raaxayn-ta)

(u raaxayn) raaxo siin, u yeelid.

m.f.dh eeg raaxee. la-mid: raaxo (2).

-ta: (magac, dhedig, keli) (u ~) cid kale raaxo u suurtagelin.

(Abaarayn-ta)

Abaar ka dhigid.