maqaraarufid

-ka: (magac, lab, keli) cunto yar dhulka ka urursasho.

-da: (magac, dhedig, keli) koox koox u kala go'id khilaaf yimi darteed iyo fahan laaan. Is fahan laantu tafaraariqid ayey keentaa.

(Asaraarid-da)

Hadal la sheegay asaraar ka hor keenid; beenin; ogaaldiidid.

m.f.dh eeg asaraar². la-mid: asaraar¹.

-da: (magac, dhedig, keli) jikaar iyo dood dadka lagala hortago iyadoon waxba la hubsan. Asaraar jinnaa lagu yaqaan abaska naagoode. Dh: jikaarid, murmid, doodid.

m.dh la-mid: tiqraarid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax la kala jeexay, labadiisa dhinac kala durkin. Dh: tiqraarid. taqraarnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax la taqraaray ahaan; tiqraarnaan.

(Baraarugid-da)

Hurdo ka kicid; soojeedid; digtoonaansho.

m.f.dh eeg baraarug³. la-mid: baraarug¹.

-da: (magac, dhedig, keli) hurdo ka kicid, ka toosid. Dh: baraarugow.

baraarugid-da: (magac, dhedig, keli) soo jeedidda dareenka qofka. Dh: digtooni, feejigni.

m.dh la-mid: manjasaarid.

-da: (magac, dhedig, keli) mijasaar ku kaadisiin. Ilmaha xambaarka ku kaadshaya majasaaridda bar. Dh: mijasaarid.

(Musaraarid-da)

Musaraar ku dhicid. (ama musuraarid).

m.f.dh eeg musaraar². la-mid: musaraar¹ (1), musareer¹, musareerid, musuraar¹

-da: (magac, dhedig, keli) musaraar qaadid oo fajac iyo sas la yuururid. Hanjabadd iyo cagajuglaynta ninkeeda ayay musaraarid ka qaadday. Dh: anfariirid, fajicid.

(Tasarrufid-da)

Tasarruf wax u lahaansho, u yeelasho.

m.f.dh eeg tasarruf². la-mid: tasarruf¹.

-da: (magac, dhedig, keli) ku sidii la doono ka yeelid, ku tagrifalid. Ku tasarrufidda waxaanad lahayn waa khalad.

(Xaraarugid-da)

Sakaraadid.

m.f.dh eeg xaraarug².

-da: (magac, dhedig keli) xanuun iyo laxaw la labarogmasho; sakaraadid oo xanuun la rafasho Dh: sakaraadid, sankaraadid.

m.f.dh eeg maqaarsaar². la-mid: maqaarsaar¹ (3).

m.f.dh eeg tafaraaruq². la-mid: tafarruqid.

m.dh la-mid: unuunufid.

m.dh (-fyo, m.dh) la-mid: baaraabuq.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid hurdo ka toosin. 2. Dareen iyo shucuur dad kicin.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid hurdo ka toosin. 2. Dareen iyo shucuur dad kicin. m.f.dh, baraarujin.

v. wake up, rouse, awaken someone

-yey -say: (v) 1. make someone awake; wake up ~ toosi. 2. make someone conscious

(fal) hurdada ka toosi cid kale. Baraaruji beesha colbaa soo galaye.

baraaruji: (fal) cid kale, digtooni iyo feejigni geli, ruux baraarugsan ka dhig. Ku baraarujiya dadka halista nadaafad darradu leedahay. Dh: wacyigeli.

de: wake up, rouse, awaken s.o.

lx: baraaruji

pd: (baraarujiyey)

ps: v2a=tr

key: baraaruji

(Haaraamid-da)

Wax sidii la rabey si aan ahayn u dhacay, dad kale ku eedayn, ku dagaalid, wax kaga sheegid; hiilid; canaanasho.

m.f.dh eeg haaraan². la-mid: haa-raan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) canaan iyo foolxagad tiro badan oo hiif ah cid kale u geysasho. Meel balaayo heeryaha dhigtoo, la isku haaraamey. Dh: guulguulid, hiifid, haaramid, eedayn.

(Majarafad-da)

Qalab afka bir ballaaran ku leh, gadaalna daab dheer oo qori ah oo ciidda jilicsan iyo wixii la mid ah lagu qufo ama lagu qodo.

m.dh (-do, m.l) Qalab ka kooban bir af ballaaran iyo daab dheer oo qori ah oo sida badan loo adeegsado ciid qaadidda ama qufidda; badiil.

m.dh (-do, m.l) Qalab ka kooban bir af ballaaran iyo daab dheer oo qori ah oo sida badan loo adeegsado ciid qaadidda ama qufidda; badiil.

f. n. spade, shovel; hoe

-da: (n) shovel (shaval); spade (ispeeydh) ~ badeel

-da: (magac, dhedig, keli) xagaaf daab dheer oo toosan la geliyo; bir af balladhan oo daab dheer leh oo ciidda lagu guro oo shaqada dhismaha lagama maarmaan u ah. Dh: mejerefed, xagaaf.

bw: Arabic

de: spade, shovel; hoe

lx: majarafad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: majarafad

-ta: (magac, dhedig, keli) xilliga gabaldhaca ee maqribka agagaarihiisa ah. Dh: maqrib.

m.l la-mid: maqaarsasho.

-da: (magac, dhedig, keli) hadal ama wax la qarinayo duuduubid oo kala saarid la'aan ku meel marin. La iskuma marduufee markaan kayga marinaayo. Dh: duuduubid.

(Masarafad-da)

Gogol yar oo wareegsan oo caw ah, oo xeeryaha cunnadu ku jirto iyo gogosha loo dhexaysiiyo (dhawraarin ahaan).

m.dh (-do, m.l) Dhawraarin yar oo caws ka samaysan, oo cunnada gogosha laga xijiyo.

m.dh (-do, m.l) Dhawraarin yar oo caws ka samaysan, oo cunnada gogosha laga xijiyo.

f. n. small round straw mat

-da: (magac, dhedig, keli) shamac yar oo wareegsan ama afar gees ah oo meesha lagu cuntaynayo lagu goglo si aanay cuntadu gogosha ugu daadan. Dh: shamac.

de: small round straw mat

lx: masarafad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: masarafad

(Masruufid-da)

Masruuf siin, bixin; nafaqayn.

m.f.dh eeg masruuf².

-da: (magac, dhedig, keli) masruuf siin, biil bixin. Nin aan shaqo hayn masruufid lagama doono. Dh: masruufis, biilin.

m.f.dh eeg matatar². la-mid: matatar¹ (3).

m.f.dh eeg mayruuf². la-mid: mayruufis².

(Naqraacid-da)

Geeddi naqraac ah, cid u rarid, u guurid.

m.f.dh eeg naqraac². la-mid: naqraac¹.

(Qaaraamid-da)

Qaaraan uruurin, bixin, siin.

m.f.dh eeg qaaraan².

-da: (magac, dhedig, keli) qaadhaan ururin.

(tilmaame) wax qallalay oo adag.

qaraafiid-da: (magac, dhedig, keli) eeg qaraafiic.

qaraafiid -ka: (magac, lab, keli) mid aad u ad'adag ahaan. Dh: qarfiid.

m.f.dh eeg qarraf². la-mid: qarraaf¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) xumaan iyo kala fataalid ka shaqayn. Dh: jillaabid.

m.f.dh eeg qataaran¹.

(Tiqraarid-da)

Tiqraar dhexgelin, ku kala celin.

m.f.dh eeg tiqraar². la-mid: taqraarid.

-da: (magac, dhedig, keli) tiqraar dhexgelin; ku kala celin. Tiqraarida ka daa afka.

(Waraaryid-da)

Ruxid; gilgilid.

m.f.dh eeg waraari.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg baraarug.

-ta: (magac, dhedig, keli) hurdo ka toosid.

baraarugis -ta: (magac, dhedig, keli) soo jeedidista dareenka qofka. Dh: digtooni, feejigni.

(Baraarujin-ta)

Hurdo ka kicin; wax xusuusin; qof digtoon ka dhigid.

m.f.dh eeg baraaruji. la-mid: baraarujis.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, wax soo jeeda ka dhigid. Baraarujin bay beelaha ka dhex wadaan. Dh: wacyigelin.

baraarujin -ta: (magac, dhedig, keli) cid kale digtooni gelin.

m.l la-mid: baraarujin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg baraarujin.

-da: (magac, dhedig, keli) aad u silcid; dulloobid, leelleelid.

(Daardaarid-da)

1. Dab, nal, dhawr jeer oo isu dhowdhow daarid.

2. Maagid; juqjuqayn; daandaansi.

m.f.dh eeg daardaar². la-mid: daardaar¹.

-da: (magac, dhedig, keli) dab, nal iyo wixii la mid ah, kolba shidid. Dh: shidshidid.

daardaarid -da: (magac, dhedig, keli) cid kale, faragelin ku samayn oo gardarro ku doonad. Daardaaridda duga ka daa haddii kale dacar baad ka leefi. Dh: juqjuqayn, daandaansad, maagid.

daardaarid -da: (magac, dhedig, keli) cid kale, talo u jeedin oo waanin.

-da: (magac, dhedig, keli) cidhib tirid oo wada halaagid. Dh: dabargoyn, cidhibtirid.

m.dh la-mid: farfarid.

-da: (magac, dhedig, keli) daldalloollo yaryar u yeelid.

m.f.dh eeg farasaar². la-mid: farsaar¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) la dagaallamidda iyo u gacanqaadidda qof kale.

farasaarid -da: (magac, dhedig, keli) wax ama meel, shaqo iyo hawl ka qabasho; hawl ka fulin.

-da: (magac, dhedig, keli) nolosha adduun ku silcid oo dab saarid. Dh: holacdhoomi, gubgubasho, cooncoomid.

m.f.dh eeg gadawaar².

m.dh la-mid: halraacid.

m.f.dh eeg kabaraad². la-mid: kabaaradis.

m.f.dh eeg kabawaar². la-mid: kabawaar¹, kabawaaris, kawaweer¹, kawaweerid.

-da: (magac, dhedig, keli) mashaqo ist dabajooga ah oo kaa taagroon. Kacaakufid bay ku dallacday in badan oo ardayda ka mid ahí. Dh: daalaadhacid, rafaadid.

m.f.dh eeg kalasaar.

-da: (magac, dhedig, keli) waxyaalo isku darsan, hadba intii is leh dhinac u saarid; kala bixin.

-da: (magac, dhedig, keli) xal helid; wax lala kadeednaa oo dhib keenaayay xal lagu furdaamiyo u helid; wax hawshooda lagu foognaal xal u helid. Maaraheliddii mushkiladda labada reer dhextaallay ayaa xilli badan naga qaadatay. Dh: xalhelid. Li: maarawaa.

(Magacaabid-da)

Qof ama wax kale magaciisa ugu yeerid, sheegid.

m.f.dh eeg magacow². la-mid: magacow¹ (3).

vl. n. nomination, appointment

-da: (n) nomination (noomaneeyshan); appointment