maqalxidh

(Maalid-da)

Neef xoolo ah oo irmaan caano ka lisasho.

m.f.dh eeg maal³. la-mid: maal¹ (3), maalis², maalniin.

-da: (magac, dhedig, keli) naas irmaan caano ka lisasho. Dh: lisasho, maalis.

(Maaxid-da)

Tallaabid; gudbid; xulid; mushaaxid.

m.f.dh (-day, -dday) eeg maax².

Navigation

Navigation

-da: (magac, dhedig, keli) dhex mushaaxid. Maaxidda iska daa oo dadka ka fadhiiso. Dh: maaxis.

maaxid-da: (magac, dhedig, keli) maax soo saarid. soo biiridda biyo il ka soo baxaya oo soo maaxaya. Maaxidda ceelka ayaan sugayaa.

(Maqlid-da)

Cod ama dhawaaq ama hadal dhegaha ku dareemid; dhegta u dhigid; dhegeysasho.

m.f.dh eeg maqal³.

vl. n. listening, hearing; report; rumor

-da: (n) hearing (hiyir 'ing); listening (lis'ining); sense of hearing ~ maqal-ka; dhegaysi

-da: (magac, dhedig, keli) jabaq ama cod dhegaha ku dareemid. Nin dhega culus maqliddu waa ku dirqi. Dh: maqlis.

maqlid -da: (magac, dhedig, keli) talooyinka iyo waxsheegga dadka yeelid. Maqlidda waanada waalidku waa waajid diini ah. Dh: fulin.

de: listening, hearing; report; rumor

lx: maqlid

pd: (-da)

ps: vn-f

key: maqlid

(Makalid-da)

Waxyeello gaarsiin; dilid.

m.f.dh eeg makal².

-da: (magac, dhedig, keli) wax nool nafta ka goyn. Naf Ilaahay uumay makaliddeedu waa dambi weyn. Dh: dilid, qudhgoyn, makelid, makalis, kambalid. Li: noolayn.

m.dh Makhaayad.

m.dh Makhaayad.

f. n. restaurant

-da: (n) restaurant (res-taroont) ~ baar, makhaayo

-da: (magac, dhedig, keli) eeg makhaayad.

a: makhaayad, maqaayad {N}

de: restaurant

lx: maqaaxi

pd: (-da)

ps: n2a-f

key: maqaaxi

m.f.dh eeg masal². la-mid: masilid, matalid, matilid, meselid, metelid.

-da: (magac, dhedig, keli) riwaayad ama dhacdo hore fal ahaan cid ku tusid. Masalidu waa aqoon mawhibo la socoto. Dh: matalid, jilid.

masalid -da: (magac, dhedig, keli) masal soo qaadasho. Dh: tusaalayn.

-da: (n) 1. wipe (waayp); by blowing or swiping. 2. deletion (di liishin) ~ masaxaad-da

-da: (magac, dhedig, keli) nadiifin oo uskag saaran ka tirtiid. Masixidda sabuuradda arday dheer u dir.

m.dh la-mid: masalid.

-da: (n) representation (rap'ar zen teey shan) ~ matalaad

-da: (magac, dhedig, keli) riwaayad ama dhacdo hore fal ahaan cid ku tusid. Mataliddu waa aqoon mawhibo la socoto. Dh: masalid.

matalid -da: (magac, dhedig, keli) masal soo qaadasho. Dh: masalid, tusaalayn.

-da: (magac, dhedig, keli) isgiriirixin oo wax neerfis ah oo cadho madax martay iska dhigid. Mataxid xoolo kuma helayside is deji. Dh: mutuxid.

mataxid-da: (magac, dhedig, keli) mudh iyo gacan ka dhigid: qaawin oo dharka ka saarid. Dh: qaawin.

mataxid -da: (magac, dhedig, keli) orod aan joogsi iyo jeedsi midna lahayn ordid. Nin kaa orod badan mataxid ku gaadhi maysid. Dh: maqiiqad.

-ka: (magac, lab, keli) barar hurgumo wata ama fasas nabar yeeshay.

f.lg2 (-iiyay, -iisay) la-mid: maqashii.

ditransitive v. make someone hear something

-yey I maqashiisay: (v) make someone listen or hear ~ maqashii

(fal) eeg maqashii.

a: maqashii

de: make s.o. hear s.t.

lx: maqalsii

pd: (maqalsiiyey)

ps: v2a=ditr

key: maqalsii

m.dh la-mid: maqashiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg maqashiin.

-ka: (magac, lab, keli) nabadday dhinacyada is haya ce gar la hayo.

m.l (fiisikis) Hab kul daynaamikaad oo dhaca ama dhammaysyirma iyada oo aanu kul soo gelin kana bixin. Guud ahaan, isbeddelka kul-xidh waxa uu keenaa kor u-kaca ama hoos u-dhaca heerkulka.

-ka: (magac, lab, keli) hab kul daynaamikaad oo dhaca ama dhammaystirma iyada oo aanu kul soo gelin kana bixin. Guud ahaan, isbeddelka kul-xidh waxa uu keenaa kor'ukaca ama hoos'udhaca heerkulka.

Disjunction

-ka: (magac, lab, keli) xiddigta waabberi; meerayaasha qorraxda ku wareega midkood oo ah kolka dhulka laga jeedaasho kan ugu iftiinka badan wuxuna u dhexeeyaa dhulka iyo dusaaga 'cuddaar' sannadkiisunu waa 225 maalmood qorraxdana wuxuu u jiraa toddobaatan kun oo malyuun oo mayl. Dh: Waxaraxir, Sahra.

-ka: (magac, lab, keli) meel waxaraha lagu xidhxidho. Waxaraxidh u samee waxaraha. Dh: waxaraxir.

m.f.dh eeg aal². la-mid: oollid.

f. n., (mass n.): acid

de: acid

lx: aasidh

pd: (-dha)

ps: n1-f-mass

syn: aashito {Eng}

key: aasidh

(Ajalid-da)

1. (Waqti) dib u dhigid.

2. Geeri ku keenid; dilid.

m.f.dh eeg ajal². la-mid: ajal¹ (2).

vl. n. act of killing; death

-da: (magac, dhedig, keli) geeri u keenid; wedkiisa sabab u noqosho. Dh: makalid, dilid.

de: act of killing; death

lx: ajalid

pd: (-da)

ps: vn0-f

key: ajalid

m.f.dh eeg alal.

-da: (magac, dhedig, keli) arooridda geela ee meel fog oo aroorta hore la kallihiyo.

alalid -da: (magac, dhedig, keli) taah iyo jibaad; cod dheer oo la maqlo samayn.

bąalid¹: m.l B. ah: wax muddo dheer jiray oo aad u gaboobay.

bąalid²: f.mg1 (-day, -dday) Wax muddo dheer jiray, aad u gaboobid.

-ka: (magac, lab, keli) walax duug ah. Baalid dharku wuxuu noqdaa markaan, boodhka laga maydhin.

baalid -ka: (magac, lab, keli) weel aan bilo waxba lagu shuban ama lagu ridan. Baalid gaawuhu wuu ka bixi markuu, geelo wada irmaanaado.

m.f.dh eeg caal³.

-da: (magac, dhedig, keli) wax caal ku dhacay oo buka ahaan.

(Daalid-da)

Daal iska garasho; daal hayn.

m.f.dh eeg dąal². la-mid: daalis.

tired

-da: (magac, dhedig, keli) hawl darteed oo aad dareento tabartii oo kaa dhammaatay. Dh: noogid.

(Faaxid-da)

Meelo badan gaarid; faafid; fitaaxid; kala bixid.

m.dh la-mid: faafid.

-da: (magac, dhedig, keli) kala bixitaanka iyo kala fididda walax; gaadhidda shey meelo badan ku baaho. Loox biyo ku jiraa faaxid ma daayo. Li: dhadhid, ururid.

(Jaaxid-ka)

Nin bareer iyo ogaal wax u asaraara, wax u inkira.

m.l (-dyo/-diin, m.dh) Nin bareer iyo ogaal wax u asaraara, wax u inkira.

f. n. dogmatic, argumentative ~ obstinate person

jaaxid [feminine] n. rejection, denial (of)

-ka: (n) one who refuses to accept; disputatious or quarrelsome person

-da: (magac, dhedig, keli) asraarid ama jikraarid. Dh: jikaaridda.

m.f.dh eeg kaal³. la-mid: kaalin² (2).

-da: (magac, dhedig, keli) kaalo uruurin.

(Laalid-da)

1. Laal cayaarid.

2. Meel kore surid, ka soo laallaadin.

3. Wax laalan oo aan weli dhicin ka dhigid; dib u dhigid.

m.f.dh eeg laal². la-mid: laalis.

-da: (magac, dhedig, keli) wax meel kore saarid ama ku tuurid. Dh: laalis.

laalid -da: (magac, dhedig, keli) arrin iyo wixii la mid ah, dib u dhigid; gadaal u riixid. Dh: laalis.

(Maagid-da)

1. Wax qalloocan oo xumaato la isaga doonayo, cid kula kicid; aabyood; daandaansasho.

2. (”) Biqid; cabsasho; guulmid.

3. Maagasho; diidid.

4. Damcid; doonid; rabid.

maagid: m.f.dh eeg maag². la-mid: maag¹ (2).

mąagid: m.l eeg mąag². la-mid: mąag¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) doonid oo si ikhtiyaar ah go'aan u qaadasho. Maagid tashiimo ku dar. Dh: jeclaysi, doonid, go'aansad.

maagid -da: (magac, dhedig, keli) wax samayntii ka joogsasho. Awrta maagidda waxa ugu wacan cabsi. Dh: waabad, hakad, alaalabiqid.

maagid -da: (magac, dhedig, keli) adyad iyo aflagaado gardarro ah si kas iyo sabab la'aan ah cid kale ula tegid. Maagidda dadka iska daa oo ammaan sii. Dh: xadgudubid, adyadayn, faduulin, gardarraysi.

pr. n., loc. Malta

de: Malta

lx: Maalda

pd: (-da)

ps: n0-loc-f

key: Maalda

m.l (-gyo, m.dh) Mulkiile.

1. (Maalin-ka) Maalinta.

2. (Maalin-ta) a) 12ka saac oo iftiinka ah oo qorraxdu soo jeeddo; waqtiga habeenka, waqtiga ka dhigan, b) Dharaar; casho; ayaan. c) Qof neef irmaan ammaaneysiin, si uu caanaha uga maalo; maalis.

maalin¹: m.l/dh (-lmo, m.l) Muddada u dhaxaysa marka qorraxdu soo baxdo ilaa ay dhacdo (12 saac).

maalin²: m.f.dh eeg maali. la-mid: maalis¹.

m.l/dh (-lmo, m.l) Muddada u dhaxaysa marka qorraxdu soo baxdo ilaa ay dhacdo (12 saac).

f. n./m-time: day

name-m day; daylight; proven; clear; very visible

-ta: (n) [Pl. maalmood] day (dheey). Ex: laba maalmood; two days, —maalin kasta: (n) everyday (evri-dheey)-, daily (dheeyli) ~ maalin walba, —maalin kale; an other day, —maalin dhaaf; every other day, —maalin walba: (n) every day (evri-dheey)-, daily (dheeyli)

-ta: (magac, dhedig, keli) qorrax soo baxa iyo qorrax dhaca inta u dhaxeysa, waaberiga illaa gabbaldhaca, inta ay cadceeddu soo jeeddo. Habeenkii seexo maalintiina shaqayso. Dh: dharaar. Li: habeen.

maalin -ta: (magac, dhedig, keli) habeen iyo dharaar la isku daray; afar iyo labaatan saacadood. Dh: cisho.

de: day

lx: maalin

pd: (-ta ~ -ka Pl: maalmo (/ha))

ps: n3-f/m-time

xe: What day is today?

xv: Sabti, Axad, Isniin, Talaada ~ Salaasa, Arbaca, Khamiis, Jimce ~ Jamce ~ Jumce

key: maalin

نهَارِ، يَوْمٍ

(Maalis-ta)

Maalid.

maalis¹: m.l la-mid: maalin².

maalis²: m.dh 1. Weel biyood ama caanood. 2. la-mid: maalid.

f. n. milk can ~ receptacle; utensil for ~ act of milking

-ta: (n) the act of milking

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg maalid.

maalis-ta: (magac, dhedig, keli) geedo yar oo xulanti ah oo neefka irmaan oo igadhka ah inta la maalayo lagu dago oo intuu daaqayo la liso. Caleen maalis ah hasha u dhig.

de: milk can ~ receptacle; utensil for ~ act of milking

lx: maalis

pd: (-ta)

ps: n2a-f

key: maalis

m.dh la-mid: maalnaan.

-da: (magac, dhedig, keli) ka dhaafid; ka saamixid; ka maaris. Qirashada dembiga ayaa maaridda keentay.