Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Mandheer-ta)

2

Xubin kankoonsan oo ilmasideenka gudihiisa ka samaysanta kolka uurka la lee yahay oo uurjifka cunnada siisa; iyada iyo ilmaha waxaa isu haya xarigga xuddunta, dhalmada kaddibna waa ay soo dhacdaa.

waa la naqliyay ✓

m.dh (cilmiga naflayda) Xubin laga helo naasleyda iyo xayawannada kale ee ilmaha dhala, kaas oo uurjiifku ku dhejisan yahay gidaarka ilmagaleenka. la-mid: maldheer.

waa la naqliyay ✓

m.dh (cilmiga naflayda) Xubin laga helo naasleyda iyo xayawannada kale ee ilmaha dhala, kaas oo uurjiifku ku dhejisan yahay gidaarka ilmagaleenka. la-mid: maldheer.

waa la naqliyay ✓

f. n. placenta

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) placenta (palasenta)

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg madheer.

waa la naqliyay ✓

1

de: placenta

2

lx: mandheer

3

pd: (-ta)

4

ps: n1-f

5

key: mandheer

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cad si gaar ah u samaysan oo ilmaha ku duuban kolka uu riximka ku jiro oo uu cuntada ka qaato dhalashada ka dibna soo dhaca. Qofna madheertii ma dhibto. Dh: mandheer.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: mandheer.

waa la naqliyay ✓

1

(Mandhareer-ka)

2

Wax sida xabag la qooyey u layiig ah oo is-hays-haysta oo dhegdheg ah.

waa la naqliyay ✓

m.l Hoore layig ah oo midabka biyaha u eg, jiijiidma oo kala goysyada nafleyda ku jira.

waa la naqliyay ✓

m.l Hoore layig ah oo midabka biyaha u eg, jiijiidma oo kala goysyada nafleyda ku jira.

waa la naqliyay ✓

m. n. sticky ~ viscous substance; viscosity

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hunqaaco sida xabag la qooyey u layiig ah oo is haysata ah. Dh: balqan.

waa la naqliyay ✓

1

de: sticky ~ viscous substance; viscosity

2

lx: mandhareer

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: mandhareer

waa la naqliyay ✓

1

(Guba-ha)

2

Xuub weyn oo xab casi ka buuxo oo ilmaha dhalanaya iyo mandheerta u dhexeeya; (ama guube).

waa la naqliyay ✓

1

(Khayli-da)

2

Maro midabyo badan oo la huwan jirey (khayli-cad; khayli-mandheeri; khayli-madow).

waa la naqliyay ✓

1

(Xab-ka)

2

1. Dhareer is-haysta oo layiig ah oo xuubabka jiljilicsan oo oogada ka yimaada, ka soo go'a; balqan.

3

2. Biyo badan oo xalliiban ah oo mandheerta iyo ilmaha dhalanaya la socda.

4

3. Ukunta biyeheeda cad.

5

4. Harag jilicsan oo sida sibraarka u samaysan oo biyaha lagu dhaansado.

waa la naqliyay ✓

1

fool¹: m.l (-lal, m.l) 1. Weji. 2. Afarta ilig ee dhoollaha u dhexeeya midkood. 3. Jiko. 4. Toos; horay.

2

fool²: m.dh Dareen xanuun leh oo dheddigga qabta marka ay umulayaan.

3

fool³: m.dh (daawo) Qabashooyin isku xig xiga oo dhallaan iyo mandheer uga soo baxaan ilma-sidaha naag xaamilad ah.

4

fool⁴: f.mg1 (-oolay, -ooshay) 1. Ka f.: dhibaato iyo wixi lamida ka gudbid. 2. Ka f.: karti dheeraad ah cid kaga rayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-byo, m.l) (cilmiga naflayda) Mandheerta haweenka. la-mid: ebi¹.

waa la naqliyay ✓

1

xab¹: m.l 1. Dhareer is-haysta oo layiig ah oo xuubabka jilicsan oo oogada ka yimaada, ka soo go'a; balqan. 2. Biyo badan oo xalliban ah oo mandheerta iyo ilmaha dhalanaya la socda. 3. Ukunta biyeheeda cad. 4. Harag jilicsan oo sida sibraarka u samaysan oo biyaha lagu dhaansado.

2

xab²: m.l (cilmiga naflayda) Walax qoyan oo jiidma oo laga soo daayo xuubka malaaska. Xabku a) wuxu daafacaa xuubka; b) wuxu sahlaa socodka wixii dul maraya xuubka oo wuxuu ka dhowraa xoqniinka; c) wuxuuna qaadaa ensaymyada.

waa la naqliyay ✓

1

fool¹: m.l (-lal, m.l) 1. Weji. 2. Afarta ilig ee dhoollaha u dhexeeya midkood. 3. Jiko. 4. Toos; horay.

2

fool²: m.dh Dareen xanuun leh oo dheddigga qabta marka ay umulayaan.

3

fool³: m.dh (daaw.) Qabashooyin isku xig xiga oo dhallaan iyo mandheer uga soo baxaan ilma-sidaha naag xaamilad ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-byo, m.l) (cilmiga naflayda) Mandheerta haweenka.

waa la naqliyay ✓

1

xab¹: m.l 1. Dhareer is-haysta oo layiig ah oo xuubabka jilicsan oo oogada ka yimaada, ka soo go'a; balqan. 2. Biyo badan oo xalliban ah oo mandheerta iyo ilmaha dhalanaya la socda. 3. Ukunta biyeheeda cad. 4. Harag jilicsan oo sida sibraarka u samaysan oo biyaha lagu dhaansado.

2

xab²: m.l (cilmiga naflayda) Walax qoyan oo jiidma oo laga soo daayo xuubka malaaska. Xabku a) wuxu daafacaa xuubka; b) wuxu sahlaa socodka wixii dul maraya xuubka oo wuxuu ka dhowraa xoqniinka; c) wuxuuna qaadaa ensaymyada.

waa la naqliyay ✓

Mandheer Xanuun

waa la naqliyay ✓

s.f. - mandheer, ibi.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) mandheer isku martay darteed, soo bixiwaayid.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhareer is haysta layiig ah oo xuubabka jiljilicsan ee bacaraarkala yimaadda oo ka soo go'a. Dh: balqan.

2

xab -ka: (magac, lab, keli) biyo badan oo lag khafiifa ah oo mandheerta iyo ilmaha dhalan la socda. Ilmaha xabka ka maydha.

3

xab -ka: (magac, lab keli) ukunta biyeheeda cad.

4

xab -ka: (magac, lab, keli) harag balaastig jilica ah oo sida sibraarka u samaysan oo biyaha lagi dhaansado. Dh: aagaan.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) meesha mandheerta hooyadu kaga tiillay ilmaha ee caloosha badhtankeeda ah. Xuddunta madheerta ayaa laga jaraa. Dh: xundhur, xundub.

2

xuddun-ta: (magac, dhedig, keli) xanuun qabatin leh oo kolkol qofka leh ku kaca oo calooshu aad u xanuunto. Dh: xundhur.

3

xuddun-ta: (magac, dhedig, keli) xuddunxidh.

4

xuddun-ta: (magac, dhedig, keli) bar badhtameedka goobada.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) meesha mandheerta hooyadu kaga tiillay ilmaha ee caloosha badhtankeeda ah. Dh: xuddun.

2

xundhur-ta: (magac, dhedig, keli) xanuun qabatin leh oo kolkol qofka leh ku kaca oo calooshu aad u xanuunto.

3

xundhur-ta: (magac, dhedig, keli) xuddunxidh.

4

xundhur -ta: (magac, dhedig, keli) bar badhtameedka goobada.

waa la naqliyay ✓

placenta, n.m. - xabka ilmuhu marka ay dhalanayaan lasoo baxa ee ku wareegsan ama mandheerta: blaseenta.

waa la naqliyay ✓

f. n., [compound] strong camel of the herd

waa la naqliyay ✓

-ta: (magacwadareed) magta dhagarta lagu baxsho, geela inta aan lammaanayn oo aan rimmanayn ee galoofta ah. Waxa middii ba loo xisaabiyaa sagaal ama lix laxaad. Li: uurrey.

waa la naqliyay ✓

1

de: strong camel of the herd

2

lx: daandheer

3

pd: (-ta)

4

ps: n2-f-cmp

5

key: daandheer

waa la naqliyay ✓

m.dh Koor aan afrog ahayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ciyaaraha jiibta iyo jaanta leh oo la dheelo mid ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ciyaaraha jiibta iyo jaanta leh oo la dheelo mid ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

f. n. kind of traditional dance (folklore dance)

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) ciyaar jiib iyo jaanba leh oo laga ciyaaro sanaag.

waa la naqliyay ✓

1

de: kind of traditional dance (folklore dance)

2

lx: jaandheer

3

pd: (-ta)

4

ps: n2-f

5

key: jaandheer

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-raa, -rayd) L. ah: qabiil tira badan ama gobnimo ku faano.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-raa, -rayd) Laandheer ah: qabiil tira badan ama gobnimo ku faano. m.f.dh, laandheeraan.

waa la naqliyay ✓

adj., [expression] of a long noble line, important (clan ~ tribe)

waa la naqliyay ✓

1

de: of a long noble line, important (clan ~ tribe)

2

lx: laandheer

3

pd: (laandheeraa)

4

ps: adj-expr

5

key: laandheer

waa la naqliyay ✓

1

Tonnellata

2

Long ton

waa la naqliyay ✓

mander, V. - U yeedhis; wacid; isku yeerid.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-dheeyay, -dhaysay) 1. Neef irmaan candho keenid. 2. Neef sid dhaweeyey gor yeelasho.

waa la naqliyay ✓

v. swell, be filled up with milk (of the udder); show signs of pregnancy (of animals)

waa la naqliyay ✓

(fal) candho kuusan yeelo. Qaalin yahay waad dhawaatee candhee.

waa la naqliyay ✓

1

de: swell, be filled up with milk (of the udder); show signs of pregnancy (of animals)

2

lx: candhee

3

pd: (candheeyey)

4

ps: v2b=intr

5

key: candhee

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-dheeyay, -dheysay) Qandho kicin. la-mid: qandhi.

waa la naqliyay ✓

v. produce a fever in someone; make someone ill

waa la naqliyay ✓

(fal) xummad iyo xanuun aan badnayn ku rid.

waa la naqliyay ✓

1

a: qandhi (qandhiyey) [v2a=tr]; rw: qandho

2

de: produce a fever in s.o.; make s.o. ill

3

lx: qandhee

4

pd: (qandheeyey)

5

ps: v2b=tr

6

key: qandhee

waa la naqliyay ✓

1

(Dabdheer-ta)

2

Dabka lagu dagaallamo oo loogu talaggalay inuu meel fog wax ka dilo, wadajirkiisa; colka dabkaas sita.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dabka lagu dagaallamo oo loogu talaggalay in uu meel fog wax ka dilo, wadajirkiisa. 2. Colka dabkaas sita. 3. Bundug dheer.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] firearms

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) ciidanka kooxaha ku dagaallama hubka tiirada fog wax kadila. Dabdheer ayaan ka mid ahaa labaatan sano.

2

dabdheer -ta: (magac, dhedig, keli) dabka lagu dabo dagaallamo oo loogu talaggalay inuu meel fog wax ka dilo, dabka tiirada fog.

waa la naqliyay ✓

1

de: firearms

2

lx: dabdheer

3

pd: (-ta)

4

ps: n2-f-col

5

key: dabdheer

waa la naqliyay ✓

1

(Jawdheer-ta)

2

1. Geed leh caleemo yaryar oo madmadow iyo laamo dhuudhuuban, oo asal wanaagsan leh.

3

2. Laamo la jaray oo engegey oo la shito.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. (botani) Geed caleemo madmadow oo yaryar iyo laamo oo dhuudhuuban oo asal fiican leh. 2. (m.u) Laan la jaray oo mayraxdii laga gurtay oo engegtay oo ul laga dhigto ama la shito. 3. Masalle harag ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. (botani) Geed caleemo madmadow oo yaryar iyo laamo oo dhuudhuuban oo asal fiican leh. 2. (m.u) Laan la jaray oo mayraxdii laga gurtay oo engegtay oo ul laga dhigto ama la shito. 3. Masalle harag ah.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] plant species, used to make dye

waa la naqliyay ✓

Commiphora gowlello 10, C. tubuk 20, Gyrocarpus angustifolius 01, Terminalia polycarpa/prunioides 01

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) laan la jaray oo maydhaxdii laga diiratay oo ul laga dhigto ama la shito. Jawdheer ayaan soo qaatay.

2

jawdheer -ta: (magac, dhedig, keli) masalle harag ah. Dh: gogol.

3

jawdheer -ta: (magac, dhedig, keli) geed aad u dheer sida dhamasta oo u eg goosayga kana baxa dhulka ciidda cas.

waa la naqliyay ✓

1

cf: asal

2

de: plant sp., used to make dye

3

lx: jawdheer

4

pd: (-ta)

5

ps: n-f-col

6

key: jawdheer

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ro, m.l) Lafaha dhuuxa leh ee dhaadheer middood.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ro, m.l) Lafaha dhuuxa leh ee dhaadheer middood.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) labada lafood on gacanta ku yaal, tan dheer.

waa la naqliyay ✓

1

(Lafdheer-ta)

2

Lafaha oogada, kuwooda dheerdheer, sida kuwa bowdada, shanshada, cududda, kd., middood.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Lafaha dhaadheer ee dadka, ugaarta, dugaagga iyo duunyada.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] long bone

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) lafaha dhaadheer ee jidhka mid ka mid ah sida; lafaha dhudhunka iyo bawdada.

waa la naqliyay ✓

1

de: long bone (e.g., of arm or leg)

2

lx: lafdheer

3

pd: (-ta)

4

ps: n0-f-col

5

key: lafdheer

waa la naqliyay ✓

mandater, v. - Awood siin.

waa la naqliyay ✓

m.dh.kh S. ah: gabar ku jirta da'da 15-18 sano oo aan weli hilibeysan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) ilmaha yari marka uu abaydinkana dhaafo balse weli aanu qaangaadh noqon.

waa la naqliyay ✓

name-f famous, well-known; celebrated

waa la naqliyay ✓

magac loo bixiyo gabadh la rajaynayo inay caan noqoto.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xaydasho marada kor loo xayto kolka la diiddan yahay inay dhulka jiidato.

2

xansheer-ka: (magac, lab, keli) qaydka ilmaha lagu xambaaro halka laga gunto.

waa la naqliyay ✓

(fal) matag balqan isjiidanaya ah hunqaac. Waligaaba mandhareeri haddaad wax cunin waxba kaa soo dhici maayaan. Dh: matag, madhareeri.

waa la naqliyay ✓

m.dh (cilmiga naflayda) Naasley mandheer leh.

waa la naqliyay ✓

m.dh (cilmiga naflayda) Naasley mandheer leh.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] placental mammal ~ mammals

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) tulud horweynta geela ka mid ah. Dh: maandhoorray.

waa la naqliyay ✓

1

de: placental mammal ~ mammals

2

lx: mandheerrey

3

pd: (-da)

4

ps: n-f-col

5

key: mandheerrey

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg mandharaari.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qaabxumo daanka gasha oo sidii caadiga ahayd daanku ka duwanaado. Daandheerida iyo dalabtuba waa foolxumo. Dh: daandheero.

waa la naqliyay ✓

1

(Daandheera-da)

2

Qaabxumo daanka gasha oo uu sidii la rabey ka soo dheeraado.

waa la naqliyay ✓

m.dh Cudur geela ku dhaca oo ka dhasha ilig si xad dhaaf ah u dheeraada oo uu neefku calaliska ku dhibtoodo.

waa la naqliyay ✓

f. n., [compound] deformity of the jaw

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg daandheeri.

waa la naqliyay ✓

1

de: deformity of the jaw

2

lx: daandheero

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-cmp

5

key: daandheero

waa la naqliyay ✓

m.l (-rayaal, m.l/dh) 1. Qof qabiil tira badan ka dhashay oo gobnimo ku faano. 2. Qabiil tiro badan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rayaal, m.l/dh) 1. Qof qabiil tira badan ka dhashay oo gobnimo ku faano. 2. Qabiil tiro badan.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] clan with many descendants ~ branches

waa la naqliyay ✓

-laandheeraha: (n) a member of a majority clan or tribe

waa la naqliyay ✓

-ha (magac, lab, keli) qof ka dhashay reer nasab ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: clan with many descendants ~ branches {N}

2

lx: laandheere

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m-cmp

5

key: laandheere

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: laandheeraan.

waa la naqliyay ✓