manaanakh

(Canaanasha-da)

Hadal canaan ah ku dhihid; xaarxaarin.

m.f.dh eeg canaano. la-mid: canaanad.

vl. n. scolding; shouted instructions, nasty order; grumbling

-da: (magac, dhedig, keli) haaraamidda iyo guulguulidda cid gef samaysay ama hawl loo diray si aan habboonayn ka yeeshay.

de: scolding; shouted instructions, nasty order; grumbling

lx: canaanasho

pd: (/da)

ps: vn6-f

key: canaanasho

(Malaakh-a)

Boqor, garaad, wabar, ugaas.

malaakh¹: m.l (-khyo, m.dh) Qof qolo madax u ah; ugaas; garaad iyo wixi lamida. la-mid: malaaq¹.

malaakh²: f.g1 (-khay, -khday) Qof malaakh ka dhigid. la-mid: malaaq².

m.l (-khyo, m.dh) Qof qolo madax u ah; ugaas; garaad iyo wixi lamida. la-mid: malaaq.

m. n. king, chief

malaakh v. crown as king, make into a chief

-a: (n) tribal chief; chieftain (jiif-tan) malaaq, ugaas, garaad, islaan

-a: (magac, lab, keli) boqor dhaqameed reer gaar ah u taliya. Malaakh cusub ayaa beesha loo caleema saaray. Dh: garaad, wabar, ugaas, bogor, isim, malaaq.

-ka: (magac, lab, keli) tashiilid iyo yaryarayn. Waxaaga banaanad ayaad ku ilaashan kari.

m.l la-mid: canaanasho.

-ka: (magac, lab, keli) canaanasho.

(fal) wax macaan oo sida malabka u macaan ahaw. Shaahyahaw macaanaw. Li qadhaadhaw.

macaanaw: (fal) dabeecad samaw oo qof la wada jecel yahay ahaw. Waryaa dadka u macaanaw.

(fal) wax macaan ka dhig. Shaaha macaanay. Dh: macaanee. Li: qadhaadhee.

macaanay: (fal) hadal, sheeko, iyo wixii la mid ah wax xallad leh ka dhig. Sheekada macaanee. Dh: xalladay, macaanee.

(fal) waxtar geyso, faa'iido samee. Manaafac dadkaaga iyo dalkaaga. Dh: anfac.

manaafac-a: (magac, lab, keli) faa'iido iyo waxtar qof ama wax kale laga helo. Waalidkaagu manaafac buu kaa sugayaa. Dh: nafci, waxtar.

(fal) isku xooji oo walaalo ka dhig labo shay iyo wax ka badan. Dh: mataanee.

mataanay: (fal) mataano labo iyo wax ka badan ah dhal. Dh: madtaanee.

mataanay: (fal) wax kale oo la mid ah ku labee oo ku xooji.

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1.(f.g) Qof nafley kale legdid. Tusaale: “Cali baa Xasan dibir ku banaanadiyey”. 2. (f.mg) Leegleegsasho.

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1.(f.g) Qof nafley kale legdid. Tusaale: Cali baa Xasan dibir ku banaanadiyey. 2. (f.mg) Leegleegsasho. m.f.dh, banaanadin.

(fal) yaryaree oo kolba in yar bixi. Alaabtu waa gabaabsiye innoo banaanadi. Dh: tashiil.

doux, douceur.

(Macaanaan-ta)

Wax macaan ahaan.

m.f.dh eeg macaan³. la-mid: macaanaansho, macaani (2).

f. n., [abstract] sweetness

-ta: (n) sweetness (iswiitnes)

-ta: (magac, dhedig, keli) wax macaan ahaan. Muus aan bislaan macaanaan ma leh.

a: macaani

de: sweetness

lx: macaanaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: macaanaan

-ta: (magac, dhedig, keli) dhadhan macaan u yeelid; macaan ka dhigid. Karuurku macaanayn uma baahna. Dh: macaanays. Li qadhaadhayn.

macaanayn -ta: (magac, dhedig, keli) hadal. sheegko iyo wixii la mid ah xalladayn oo qosol iyo xigmadba ku darid. Dh: xalladayn macaanays.

-ka: (magac, lab, keli) eeg macaanayn.

macaanays-ta: (magac, dhedig, keli) eeg macaanayn.

rang.

(Mataanayn-ta)

Mataano dhalid.

m.f.dh eeg mataanee.

-ta: (magac, dhedig, keli) mataano dhalid. Beydan waa lagu yaqaan mataanaynta.

mataanayn -ta: (magac, dhedig, keli) midayn oo walaalayn laba dhinac.

-ta: (magac, dheig, keli) eeg mataanayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) daryeelid oo xag dhaqaale xag caafimaad iyo xag cunto ahba ka haqabtirid. Dh: dhaqaalayn, daryeelid. Li: halladaadid, daranyayn.

(Macaansasha-da)

Macaan ka dhigasho; jeclaysasho.

m.f.dh eeg macaanso. la-mid: macaansad, macaansi.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg macaansad.

être absent.

m.f.dh eeg banaanadi. la-mid: banaanadis.

-ta: (magac, dhedig, keli) yaryarayn oo kolba in yar bixin. Dumarku iyagaa banaanadinta biilka raga kaga wanaagsan. Dh: tashiilid.

m.l la-mid: banaanadin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg banaanadin.

m.f.dh eeg bannaan². la-mid: bannaanaansho.

m.f.dh la-mid: bannayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax bannaan oo sharcigu oggol yahay ka dhigid. Wax Ilaahay xarrimay cidi ma bannaanayn karto. Dh: bannayn, xalaalayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof buka, baxnaanin. Baxnaanyan u bahaanyahay bukaanku.

baxnaanayn -ta: (magac, dhedig, keli) dhaqaalaynta noole si gaar ah loo ilaaliyo. Baxnaanayn baa ku wadaa daranyo hawga baqin.

-ka: (magac, lab, keli) baxnaanaynta qof buka, ka dhursugitaan. Baxnaanays iyo buullo bukaanka ha la isugu daro.

baxnaanays -ka: (magac, lab, keli) baxnaanaynta noole si gaar ah loo dhaqaaleeyo.

m.f.dh eeg dhanaan³. la-mid: dhanaanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhandhanka ciirta yeelasho; wax dhanaan oo sida cusbada u dhandhamaya ahaan.

m.f.dh eeg ganaaxan. la-mid: ganaaxnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof la ganaaxay ahaan. Dh: taqsiirnaan, yakaysnaan.

m.f.dh eeg kawaano.

m.f.dh eeg maanacan. la-mid: maanacnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) mamnuuc ahaan; wax la maanacay oon la oggolayn ahaan. Maanacnaanta qaadku muddo kooban ayay hirgashy. Dh: mamnuucnaan.

-ga: (magac, lab, keli) eeg macaanaysad.

v. make something sweet for oneself

(fal) wax macaan ka dhigo, Bunka macaanayso. Dh: sonkorayso. Li: qadhaadhayso.

a: macaaneyso, macayso

de: make s.t. sweet for oneself

lx: macaanayso

pd: (macaanaystay)

ps: v3b=tr

key: macaanayso

m.l/dh la-mid: madnaan.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg magaalaysi.

m.f.dh eeg makaaban. la-mid: makaabnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) karkaarnaan oo wax afka qoryo kaga raaran ahaan. Ceelashu makaabnaanta ayay ku fiican yihiin. Dh: raarnaan.

-da: (magac, dhedig, keli) buuxsasho oo afka ka keensasho. Malaasashada ad weelka malaasanayso ma beelo ba'ay baad ka hadhay. Dh: buuxsasho.

(Malaasnaan-ta)

Wax malaasan ahaan.

m.f.dh eeg malaasan². la-mid: malaasnaansho, malaasni.

f. n., [abstract] state of being dressed with lime; stiff ~ smoothed off

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la malaasay ahaan. Malaasnaanta waan ugu imidday uun. Dh: malaasni.

de: state of being dressed with lime; stiff ~ smoothed off

lx: malaasnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: malaasnaan

(Maqnaansha-ha)

Wax maqan ahaansho.

m.l/dh eeg maqnow. la-mid: maqnaan.

-maqnaanshaha: (n) absence (aab 'sansi); lack (laak); deficiency (di-fi-shansi) ~ maqnaan

-ha: (magac, lab, keli) wax aan joogin ahaansho. Maqnaasho cudurdaar lihi dhib ma leh Dh: maqni. Li: joogitaan.

m.l/dh eeg marnow. la-mid: marnaan.

-ha: (magac, lab, keli) wax la faaruqiyay oo aan waxba ku jirin ahaan. Qof wax kuu soo doontay fara marnaansho ha helin.

marnaansho -ha: (magac, lab, keli) wax maran oo isku duuban ahaansho.

m.dh.w eeg shiikh.

f. n., pl. ulema, holy men, experts in religion

-da: (n) [plural of shiikh -a] Moslem scholars trained in Islam and Islamic law; pious people; ulema (u lu maa); or ulama ~ culummo, culimmo

-da: (magacwadareed) culumada diinta ee waawayn. Dalkeennu mashaa'ikh badan ayuu leeyahay. Dh: culumo, wadaaddo, sheekhyo.

de: ulema, holy men, experts in religion

lx: mashaa'ikh

pd: (-da)

ps: n8-f-pl

see: shiikh

key: mashaa'ikh

jumeaux.

-munaaqashada: (n) discussion (diskashan)

-da: (magac, dhedig, keli) dood iyo talo isdhaafi ku saabsan arrin gaar ah. Dh: falanqayn, doodcilmiyeed.

(Xannaanayn-ta)

Xannaano u gelid, u samayn; dhaqaalayn; hayn.

m.f.dh eeg xannaanee.

-ta: (magac, dhedig, keli) daranyo dhabid; wax itaal yar daryeel iyo waxsiin la qarab joogid. Dh: dhaqaalayn, hayn, xanaanayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) daranyada ka dhabid.

m.f.dh eeg dandaanso. la-mid: daddaansad, daddaansasho, dandaansad.

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, gardarraysasho. Dh: daandaansasho.

m.f.dh eeg maangaaban. la-mid: maangaabnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax garaadkiisu yar yahay ahaan; kasmo yaraan, caqli yaraan; fiiro yaraan. Maangaabnaantu waa Alla u dhalin. Dh: maangaabni.

m.l/dh eeg macaanow. la-mid: macaanaan.

-ha: (magac, lab, keli) eeg macaanaan.

m.f.dh eeg macnagaro. la-mid: micnagarasho.