maleexaan
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
maleexaan
m. n., [collective] tuna fish
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
maleexaan
-ka: (magac, lab, keli) hilibka libaaxbadeedka iyo kalluunku kolkuu qallalanyahay. Dh: gallal.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
maleexaan
de: tuna fish
lx: maleexaan
pd: (-ka)
ps: n-m-col
key: maleexaan
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
maleegnaan
m.f.dh eeg maleeg². la-mid: maleegnaansho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
Marreexaan
m. n. Marehan (clan name)
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Marreexaan
name-m sling, catapult; restless; hurler, thrower. Cf: Marraaxaan, Marriixaan, Warfaa
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Marreexaan
eeg Marraxaan.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
Marreexaan
cf: Daarood
de: Marehan (clan name) Alt sp: Mareexaan
lx: Marreexaan
pd: (-ka)
ps: n0-m
key: Marreexaan
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
maleegan
maleegan¹: f.mg1 (-gmay, -gantay; -gmi) Wax la maleegay noqosho.
maleegan²: f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Wax la maleegay ahaansho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
maleegan
der. [adjective] braided in a spiral; spun, twisted; woven; plotted against
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
maleegan
(tilmaame) duuban oo la isku maray ah. Xadhig maleegan baa qoorta loo geliyay.
maleegan: (tilmaame) isku duuban oo taag iyo tamarba haya. Ciidan maleegan uun baan u galay Dh: heegan. Li: kala daadsan, baylahsan.
maleegan: (tilmaame) qurshaysan oo fulin u diyaara ah. Shirqool maleegan ayaan fashilinay Dh: abaabulan.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
maleegan
de: braided in a spiral; spun, twisted; woven; [ext.] plotted against
lx: maleegan
nt: maleegan (maleegmay) [v1=inch]
pd: (maleegnaa)
ps: adj-der
key: maleegan
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
maleelan
(tilmaame) qooshan oo dhegdheg isjiidanaya ah. Qoosh maleelan laxoox ma noqdo. Dh: malleelan, cajiinan.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
JALEEFAAN
(Jelfon) May, S Caesalpinia erianthera Chiov. Caesalpinaceae.
N Acacia senegal (L) Willd. Mimosaceae.
May, S Acacia edgeworthii T. Anders. Mimosaceae.
N Acacia hamulosa Benth. Mimosaceae.
N Acacia asak. Forsk. Willd. Mimosaceae.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
maleewaal
v. foresee, anticipate; predict, foretell
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
maleewaal
-ka: (magac, lab, keli) eeg mala'awaal.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
maleewaal
de: foresee, anticipate; predict, foretell
lx: maleewaal
nt: maleewaalid (da) [vn-f]
pd: (maleewaalay)
ps: v1=
key: maleewaal
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
Saleebaan
name: Solomon
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
Saleebaan
bw: Arabic
de: Solomon
initial: s
lx: Saleebaan
ps: name-m
key: Saleebaan
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
maleegitaan
-ka: (magac, lab, keli) wax la maleegay ahaansho, maleegidda lafteeda. Maleegitaanka jooji oo dadka la tasho.
maleegitaan -ka: (magac, lab, keli) ciidan heegan ka dhigitaan. Maleegitaanka ciidanku waa shaqada madaxda. Dh: abaabulitaan.
maleegitaan-ka: (magac, lab, keli) dun maritaan oo isku duubitaan. Hablaha maleegitaanka u daaya oo maydhaxda u calasha.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
mayeedhaan
-ta: (magac, dhedig, keli) wax lagu bedo wax hallaabay ama dhintay oo magac iyo muuqaalba kii maqnaa la mid ah sida: baabuur lagu bedo baabuur, faras lagu bedo faras, bir lagu bedo bir oon beddel ama magdhaw ahayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
maxaan
question word, vl. pron. what ... I?
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
maxaan
(question word) what ... I. Ex: maxaan ku iri? what did I tell you?
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
maxaan
de: what ... I? = maxaa + baan
lx: maxaan
ps: qw + vpro
xe: What am I to do?
xv: Maxaan falaa?
key: maxaan
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aleelan
(tilmaame) shey lagu qurxiyey aleel badda laga soo saaray; aleel lagu taxay. Sati wada aleelan bay ayeeyaday haysataa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
beexaan
beexaan¹: m.l 1. Dhammaad; idlaad. 2. Kibir.
beexaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. Wax dhammaansho. 2. Qof kibrid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
beexaan
(fal) wax yaryarayn oo beexaamin.
beexaan -ka: (magac, lab, keli) yaryarayn oo horay u dhammaansho la'aan. Dh: beekhaan.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
leekaan
-ta: (magac, dhedig, keli) eeg le'ekaan.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
leexayn
-ta: (magac, dhedig, keli) socod meel dheer gaadhid. Dh: dheerayn, siibasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Leexsan
La leexshey; weecsan,
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
leexsan
f.mg4 (-naa, -nayd) Wax dhinac u weecsan ahaansho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
leexsan
f.mg4 (-naa, -nayd) Wax dhinac u weecsan ahaansho. m.f.dh, leexsanaan.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
leexsan
der. [adjective] turned towards oneself; diverted; inclined, leaning
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
leexsan
-aa: (adj) curved (keervid), turned (teenidh)-, diverted (di-veertidh)-, deviatory ~ weecsan
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
leexsan
(tilmaame) wax dhinac u baydhsan; wax jidkiisii ka weecsan ama la leexshey. Tuulo dariiqa ka leexsan ayaan marti ugu hoyday. Dh: baydhsan.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
leexsan
de: turned towards oneself; diverted; inclined, leaning {C & S}
lx: leexsan
pd: (leexsanaa)
ps: adj-der
key: leexsan
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
maleeyn
vl. n. conception, representation, hypothesis theory
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
maleeyn
a: maleyn ~ malayn
de: conception, representation, hypothesis theory
lx: maleeyn
pd: (-ta)
ps: vn-f
key: maleeyn
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
meeqaan
-ka: (magac, lab, keli) eeg maqaam.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Reexaan
(Reexaan-ta)
Nagaar la beero oo udgoon; (ama riixaan).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
reexaan
m.dh la-mid: riixaan.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
reexaan
f. n. aromatic herb species
Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]
REEXAAN
Lippia carviodora 10
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
REEXAAN
(Rihan) All. Som. Ocimum basilicum L. Labiatae.
S Ocimum canum Sims. Labiatae.
C Ocimum spicatum Defl. Labiatae.
N Ocimum tomentosum Oliv. Labiatae.
C Lantana viburnoides (Forsk) Vahl. Verbenaceae.
C Lippia carviodora Meikle. Verbenaceae.
S Lippia dauensis (Chiov) Chiov. Verbenaceae.
S Becium obovatum (E.Mey) N.E.Br. Labiatae.
May Endostemon ctenoneurus R. Harley. Labiatae.
May Endostemon tenuiflorus (Benth) Ashby. Labiatae.
C Leucas minimifolia Chiov. Labiatae.
C Sphaeranthus ukambensis Vatke & Hoofm. Compositae.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
reexaan
-ta: (n) aromatic plant
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
reexaan
-ta: (magac, dhedig, keli) nagaadh la beero oo udgoon. Reexaan udgoon iyo ramaas baad u eegtahay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
reexaan
a: riixaan
de: aromatic herb sp.
lx: reexaan
pd: (-ta)
ps: n2-f
key: reexaan
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aleelaad
-ka: (magac, lab, keli) dhagaax yaryar oo badda laga soo guro wax na lagu qurxiyo. Dh: aleel.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aleelayn
(Aleelayn-ta)
Aleel ku samayn, qurxin darteed.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aleelayn
m.f.dh eeg aleelee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aleelayn
-ta: (magac, dhedig, keli) aleel ku qurxin; aleel ku kor samayn. Aleelaynta weelashu waa farshaxan ay Soomaalidu hidde u leedahay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Jaleefan
(Jaleefan-ka)
Geed cadaadda u eg oo xabag wanaagsan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jaleefan
m.l (botani) Geed qodxeed cadaadda la bah ah, quulle iyo xabagcad oo la cuno leh.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
jaleefan
m.l (botani) Geed qodxeed cadaadda la bah ah, quulle iyo xabagcad oo la cuno leh.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
jaleefan
m. n. tree species that produces an edible gum
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jaleefan
-ka: (magac, lab, keli) geed xabag wanaagsan oo cadaadda u eg.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
jaleefan
de: tree sp. that produces an edible gum
lx: jaleefan
pd: (-ka)
ps: n2-m
key: jaleefan
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
saxeexan
(tilmaame) la saxeexay; saxeex ku yaallo, lagu dhigay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Taleefan
* (Taleefan-ka)
Hab ama qalab lagu wada hadlo iyadoo la joogo meelo kala fog; wuxuu lee yahay dhinac hadalka dira, inta hirar ama xiisad is cirbinaysa u roga iyo dhinac xiisaddaas qabta oo hadal u roga; wuxuu kaloo lee yahay xargo silig ah oo hadalka qaada ama hadalku raaco iyo weji lanbarro la warwareejiyo leh oo hadba xargihii la rabo isku xirxira; (ama telefoon).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
taleefan
m.l (-nno, m.dh) 1. Qalab hirar birlab danabeedka ku qaada silig oo leh qayb hadalka dirta iyo mid qabata oo ay ku wada hadlaan laba qof oo kala fog. 2. Hadalka taleefoonka la isku gaarsiiyo. la-mid: telefoon.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
taleefan
m.l (-nno, m.dh) 1. Qalab hirar birlab danabeedka ku qaada silig oo leh qayb hadalka dirta iyo mid qabata oo ay ku wada hadlaan laba qof oo kala fog. 2. Hadalka taleefoonka la isku gaarsiiyo. la-mid: telefoon.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
taleefan
m. n. telephone
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
taleefan
-ka: (n) telephone (tela-foon); phone (foon) ~ taleefoon, telefoon. Ex: taleefanka ka qabo; answer the telephone
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
taleefan
-ka: (magac, lab, keli) qalab lagu wada hadlo iyadoo la kala joogo meelo kala fog: wuxuu leeyahay qayb hadalka dirta, oo codka hirar u rogta, oo dabadeed waayirrada raacisa oo ka dib sidaas lagu maglo. Dh: telefoon, taleefon.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
taleefan
a: telefoon {Eng}
de: telephone
initial: t
lx: taleefan
pd: (-ka)
ps: n2-m
key: taleefan
Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]
CALEEMAAL
Melhania denhamii 01
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
CALEEMAAL
(Alemai) C Melhania denhamii R.Br. Sterculiaceae.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Fadeexayn
(Fadeexayn-ta)
Ceeb weyn u yeelid ama ku sheegid; facsharid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
fadeexayn
m.f.dh eeg fadeexee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
fadeexayn
-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, ceeb iyo kashifaad u geysad. Dh: ceebayn, canbaarayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Jareexayn
(Jareexayn-ta)
Hadal jareexo ah, qof ku dhihid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jareexayn
m.f.dh eeg jareexee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jareexayn
-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, hadal ku dhibid oo adyadayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
maslexaad
f. n. reconciliation
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
maslexaad
-da: (n) reconcilement (rekan saayl'i-ment); reconciliation (rek'en siliyeey shin) ~ see [eeg] maslaxo
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
maslexaad
de: reconciliation
lx: maslexaad
pd: (-da)
ps: n1-f
key: maslexaad
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Naseexayn
(Naseexayn-ta)
Hadal naseexo ah, cid kula talin, (ama nasteexayn).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
naseexayn
m.f.dh eeg naseexee. la-mid: nasteexayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
naseexayn
-ta: (magac, dhedig, keli) waano iyo waxsheeg cid ku gargaarid. Dh: nasteexayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Sareedaan
(Sareedaan-ka)
Jikada doonyaha.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
sareedaan
m.l (-aammo, m.dh) Jikada doonyaha iyo maraakiibta.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
sareedaan
m. n. ship's galley
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
sareedaan
-ka: (magac, lab, keli) barwaaqo iyo khayr badnaanta.
sareedaan -ta: (magac, dhedig, keli) halka ay dadka doonyuhu wax ku karsadaan ee madbakha u ah. Dh: jiko.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
sareedaan
de: ship's galley {E}
initial: s
lx: sareedaan
pd: (-ka)
ps: n2c-m
key: sareedaan
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Waleecaad
(Waleecaad-ka)
Waxyeello; dhibaato; inkaar; hoog.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
waleecaad
m.l Waxyeello; dhibaato; inkaar; hoog.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
waleecaad
m. n. tragedy, calamity; outrage; severe damage ~ difficulty
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
waleecaad
-ka: (magac, lab, keli) waxyeello; dhibaato; hoog. Waleecaadka kada carruurta.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
waleecaad
de: tragedy, calamity; outrage; severe damage ~ difficulty
initial: w
lx: waleecaad
pd: (-ka)
ps: n2a-m
key: waleecaad
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhalleexsan
(tilmaame) weel iyo wax la mid ah oo dhalleecsan.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
fadeexadayn
-ta: (magac, dhedig, keli) xumaan iyo ceeb dusha uga tuurid. Dh: ceebayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
haleelitaan
-ka: (magac, lab, keli) hawl kansho u haysasho. Dh: jaanis, haleel, firaaqo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
maageernaan
m.f.dh eeg maageeran. la-mid: maageernaansho, maageersanaan, maageersanaansho.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
maageernaan
-ta: (magac, dhedig. keli) wax maageersan oo sida goobada u wareegsan ahaan. Maageernaanta deyrka waan arkee waxa laga dhigayo ma fahmin. Dh: meegaarnaan, wareegsanaan.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
maleewaalid
-da: (magac, dhedig, keli) eeg mala'awaalid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
saxeexitaan
-ka: (magac, lab, keli) saxeexidda lafteeda.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aleelaysan
f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax aleel loo yeelay ahaansho.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aleelaysan
(tilmaame) weel iyo wax la mid ah oo aleel lagu qurxiyay ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Caleensaar
(Caleensaar-ka)
Caleemo iyo ubax si gaar ah u tidcan oo qofka la boqra hayo madaxa loo geliyo; jillaw ama mayrax ku xirid; duubid; ubaxsaar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
caleensaar
caleensaar¹: m.l la-mid: caleemasaarid.
caleensaar²: f.g1 (-ray, -rtay) la-mid: caleemasaar².