maleewaalid

(Mala'awaalid-da)

Mala'awaal wax ku dhisid, ku fiirin; mala'abbaarid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax soo socda sida uu noqon doono malayn oo sii saadaalin. Mala'awaaliddu waa cilmi la barto. Dh: malayn, saadaalin, odorosid, mala'abbaarid.

m.f.dh eeg mala-awaal².

(Walwaalid-da)

Wax culus oo laallaada sidid; dandaamin.

m.dh la-mid: waldaamin.

-da: (magac, dhedig, keli) wax culus oo laallaada sidid. Dh: dandaamid,

m.dh la-mid: caleemasaarid.

-da: (magac, dhedig, keli) qof la dooranaayo ama la boqraayo ku caanashubid.

m.f.dh eeg maalingaal². la-mid: maalingaal¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) maalingaal socosho; in maalinsocod ka yar maalin gellinkeedana ka badan socosho. Maalingaalid anku daalay ayaan halkan ku soo gaadhay.

-da: (magac, dhedig, keli) ka warramidda wax aan weli dhicin iyada oo la kaashanayo astaamaha lagu tilmaansan karo.

-ka: (magac, lab, keli) dhagaax yaryar oo badda laga soo guro wax na lagu qurxiyo. Dh: aleel.

-da: (magac, dhedig, keli) kala dhanbalidda qori isku yaalla. Dh: jeexid, dhanbalid.

m.dh la-mid: callaalid.

(Galaalid-da)

Galaal u yeelid, marin.

m.f.dh eeg galaal².

-da: (magac, dhedig, keli) galaal u marin.

(Haleelid-da)

Wax la kulmid; wax la samayn lahaa kansho u helid; ku abbaarmid; seegid la'aan.

m.f.dh eeg haleel². la-mid: haleel¹.

-da: (magac, dhedig, keli) hawl qabashadeed wakhti u helid; wax la samayn lahaa kansho u helid. Dh: haleelis.

m.f.dh eeg jalaal².

-da: (magac, dhedig, keli) malaaq ka dhigid. Beeshu waxay ku mashquulsan tahay malaaqidda malaaq cusub. Dh: boqrid.

(Malaasid-da)

1. Malaas iyo dhoobo ku wada daboolid.

2. (gaadiidka dagaalka, qol, dhalo, ...) wax adag oo aan xabbadda iyo waxyaalaha qarxadaa karin, ku daboolid, ku qafilid.

m.f.dh eeg malaas³.

-da: (magac, dhedig, keli) buuxin oo meel faaruq ah u diidid. Kubbaayadda shaaha ah malaasidda ka daa way bilgane. Dh: buuxin.

malaasid -da: (magac, dhedig, keli) dalool furan wada gufayn oo wada daboolid. Kaashka shimbiraha malaasidda ka daa oo daldalool u yeel. Dh: awdid, gufayn.

malaasid -da: (magac, dhedig, keli) duuduubid oo sida kubbadda goobo uga dhigid. Carruurtu malaasidda dhoobada way ka helaan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg mala'awaal.

(Maleegid-da)

1. Soohid; samayn; falkin.

2. (arrin xun, dhagar) si qarsoon u dhisid, u sababayn, u falkin.

m.f.dh eeg maleeg.

-da: (magac, dhedig, keli) maydhax ama dun miiqyadeeda isku marmarid oo wax duuban oo isku curjisan ka dhigid. Xadhigga maleegidiisu dhib ma leh. Dh: maleegis.

maleegid -da: (magac, dhedig, keli) qurshayn oo khuddo wax lagu hagardaamaynayo dhigid. Maleegidda shirqoolka way u dhannaayeen. Dh: dubbaridid, habayn. Li: fashilin.

maleegid -da: (magac, dhedig, keli) heegan ka dhigid oo dagaal u diyaarin. Maleegidda ciidanka siidhi qudha ayaa ku filan. Dh: diyaarin.

f.g2 (-iyay, -isay) Meehaal samayn (qof).

-ga: (magac, lab, keli) sida ay wax noqonayaan sii oddorosid oo talada ku habboon meel dhigasho. Dh: malaysi, arrinsi, tashi, malaysasho.

m.f.dh eeg milaal². la-mid: milaal¹.

-da: (magac, dhedig, keli) aad u buuxin oo tirrijin. Dh: miijin.

m.f.dh eeg walwal². la-mid: warwarid, welwelid, werwerid.

-da: (magac, dhedig, keli) walaac iyo caloolyaw nafta ku abuurid oo wax soo socda sida uu noqon doona ka uurkutaalloobid.

-da: (magac, dhedig, keli) cod wanaagsan ku orin oo luuqayn.

(Aleelaala-ha)

Jaadadka dibqallooca mid ka mid ah, oo aad u weynaada, oo xubnaha dabada iyo oogada qaarkeed midabyo ku yeesha.

m.l (-layaal, m.l/dh) Nooc dibqallooca ka mid ah oo aad u weyn oo dabada midabbo kala duwan ku leh, waabaayo halis ahna leh.

m. n. large scorpion species

-ha: (magac, lab, keli) jaad dibqallooca mid ka mid ah oo aad u weynaada. Dabada iyo oogada ayuu xubno midabyo leh ku yeeshaa. Aleelaaluhu waa cayayaan sun badan oo halis ah.

cf: dibqallooc

de: large scorpion sp.

lx: aleelaale

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: aleelaale

Melhania denhamii 01

(Alemai) C Melhania denhamii R.Br. Sterculiaceae.

(Callaalid-da)

Callaal siin; laaluushid.

m.f.dh eeg callaal². la-mid: calaal¹, calaalid, callaal¹ (4).

-da: (magac, dhedig, keli) callaal siin; laaluushid.

dąllaalid: m.f.dh eeg dąllaal². la-mid: dillaalid, dullaalid.

-da: (magac, dhedig, keli) labo wax kala iibsanaya u kala dhaxayn oo u kala iibis. Dh: dillaalid.

(Galgaalid-da)

(xoolo, kd.) galgaal noqosho.

m.f.dh eeg galgaal².

-da: (magac, dhedig, keli) naag ama neef aan dhalin, oo aad u cayila noqosho.

m.f.dh eeg halmaal.

-da: (magac, dhedig, keli) xirfad iyo wixii la mid ah, ku shaqaysi lagu shaqaysto oo wax lagaga dheefo.

halmaalid -da: (magac, dhedig, keli) (la ~) cid kale, wax la wadaagid ama kala mid ahaansho; wax kala sinnaansho.

(Kalkaalid-da)

Gargaarid; kaalmayn; taageerid; waxtarid.

m.f.dh eeg kalkaal².

Catalysis

-da: (magac, dhedig, keli) kaalmayn iyo gargaarid. Dh: kaalmayn.

m.f.dh eeg maleegan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) marmid oo wax maleegan noqosho. Maydhaxdu maleegmidda ayay ku soohantaa. Dh: marmid, soohmid.

m. n., [collective] tuna fish

-ka: (magac, lab, keli) hilibka libaaxbadeedka iyo kalluunku kolkuu qallalanyahay. Dh: gallal.

de: tuna fish

lx: maleexaan

pd: (-ka)

ps: n-m-col

key: maleexaan

(Meecaadid-da)

Waxtar iyo lihiin danbe oo loo aayo yeelasho.

m.f.dh eeg meecaad³.

-da: (magac, dhedig, keli) xilli meecaad galid waana wakhtiga idaha laga reebo sumalka. meecaadid -da: (magac, dhedig, keli) waxtar iyo lihiin dambe oo loo aayo yeelasho. Dh: aayo.

(Meegaarid-da)

Wax meegaaran ka dhigid.

m.dh la-mid: maageerid.

-da: (magac, dhedig, keli) maageer samayn; liin, deyr iyo wixii la mid ah wereejin oo wax maageersan ka dhigid.

meegaarid da: (magac, lab, keli) xaydaan ku wareejin dhinacyada ka xidhid. Dh: wareejin.

-da: (magac, dhedig, keli) qiyaasid oo mala'awaal samayn. Dh: saadaalin, oddorosid.

meehaahid-da: (magac, dhedig, keli) xuuraamid; dhegadhegayn. Ugu magane meel igama tage war iga meehaahe.

(Meehaalad-ka)

Filasho; malayn; taawin; (ama miihaalad).

m.l la-mid: meehaalasho, moohaalasho.

vl. n. expectation, false hope

-ka: (magac, lab, keli) eeg malaysad.

meehaalad-ka: (magac, lab, keli) socsocod aan macno lahayn. Dh: naannaw, carcaraaf.

a: miihallad

de: expectation, false hope

lx: meehaalad

pd: (-ka)

ps: vn-m

key: meehaalad

m.f.dh eeg meehaali.

(Qalqaalid-da)

Tabaabushayn; abaabulid.

(Tallaalid-da)

Tallaal ku samayn.

tallaalid¹: m.f.dh eeg tallaal³.

tallaalid²: m.dh (daawo) Hab loo sameeyo ama loo kiciyo difaaca jirka oo liddi cudur ku ah iyadoo la adeegsanayo “tallaal”, ama diyaarin khaas ah ee walax antiijineed oo kicineysa sameynta antiiboodhiga ku ha-boon.

m.dh (daaw.) Hab loo sameeyo ama loo kiciyo difaaca jirka oo liddi cudur ku ah iyadoo la adeegsanayo 'tallaal', ama diyaarin khaas ah ee walax antiijineed oo kicineysa sameynta antiiboodhiga ku haboon.

-da: (n) 1. the act of immunizing; immunization (im-yi-naa-zeey-shin); ~ ka hortagid. 2. the act of planting a tree

-da: (magac, dhedig, keli) beeridda dhirta dhulka lagu beero.

tallaalid -da: (magac, dhedig, keli) isku mudida labo geed dheecaankooda la isku mudo.

tallaalid -da: (magac, dhedig, keli) qof, tariib ku mudid oo ku durid. Olole lagu dhiirrigelinayo tallaalida caruurta ayaa socda.

m.f.dh eeg taltaal.

(Waleecaad-ka)

Waxyeello; dhibaato; inkaar; hoog.

m.l Waxyeello; dhibaato; inkaar; hoog.

m. n. tragedy, calamity; outrage; severe damage ~ difficulty

-ka: (magac, lab, keli) waxyeello; dhibaato; hoog. Waleecaadka kada carruurta.

de: tragedy, calamity; outrage; severe damage ~ difficulty

initial: w

lx: waleecaad

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: waleecaad

m.f.dh eeg aleegad².

-da: (magac, dhedig, keli) gellin danbe kol ay tahay, socdaal samayn.

-ha: (magac, lab, keli) cay tuugga lagu caayo. Tuugoow mareegaale.

m.f.dh eeg waalwaal.

-da: (magac, dhedig, keli) (is ~) qof waalan iska yeelyeelid.

waalwaalid -da: (magac, dhedig, keli) hareeraha qabasho oo wax culus qaadid.

m.dh la-mid: qaneeqaadid.

m.f.dh eeg qaneecaad². la-mid: caneeqaadid.

-da: (magac, dhedig, keli) faa'ideysi waxtarsi.