Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

f.g1 (-hay, -hday; -dihi) Hadal sarbeebid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-hay, -hday; -dihi) Hadal sarbeebid. m.f.dh, maldihid.

waa la naqliyay ✓

v. hide, veil, conceal; speak metaphorically ~ subtly

waa la naqliyay ✓

-ay/day: (v) express implicitly; make metaphoric expression

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hadal si sarbeeb ah u sheeg. Nin weyn kolkaad la hadlayso hadalka u maldah nin yarna diirka uga qaad. Dh: sarbeeb. Li: caddee.

2

maldah -a: (magac, lab, keli) hadalka oo si aan toos ahayn oo siyaabo badan loo macnaysan karayo loo sheego. Maldaha waxa loogu sheegaa ciddii afka aad u fahmaysa. Dh: sarbeeb. Li: caad.

waa la naqliyay ✓

1

de: hide, veil, conceal; [ext.] speak metaphorically ~ subtly

2

lx: maldah

3

pd: (maldahay / maldahday)

4

ps: v1=

5

key: maldah

waa la naqliyay ✓

1

(Maldahnaan-ta)

2

Wax maldahan ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Maldihid-da)

2

Wax maldahan ka dhigid; qarin.

waa la naqliyay ✓

1

(Muddaahina-da)

2

Arrin aan durba la fuline, dibudhig iyo meermeeris iyo hadal macaan oo maldahan lagu wado.

waa la naqliyay ✓

1

af¹: m.l (afaf, m.l) 1. Xubinta nafleydu ay wax ku cunto oo bushimaha, carrabka iyo ilkuhu ay ku yaalliin. 2. Dhinaca ay middidu wax goyso. 3. Waddo, tog, xarig iyo wixi lamida dacalka ay ka bilowdaan. 4. Wax guda leh meesha wax looga shubi ama gelin karo. 5. A. leh: sida fiican ee birta la adeegsadaa wax u goyso.

2

af²: m.l (afaf, m.l) 1. (naxwe) Hadal ay bulsho u adeegsato sidii ay isku wargaarsiin lahayd, luqad. 2. A. guud: af ka dhexeeya ummad isku qaran ah, waxaana loo adeegsadaa siiba xagga warbaahinta iyo waxbarashada; a. qoraal: qaab afeedka la adeegsado marka wax la qorayo, kaasoo u dhow ama la xariira qaabka suugaanta, sidaa daraaddeed wuu ka adagyahay, siiba xagga weereynta, qaabka afka ee tiraab ahaan loo adeegsado; a. tirabeed: qaab afeedka la adeegsado marka si caadi ah loo hadlayo; a. maldahan: hadal daboolan oo duluc ama ujeeddo kale ay ku dhex qarsoontahay; wuxuuna xallad u yeela siiba hadalka suugaanta.

waa la naqliyay ✓

m.dh Af maldahan ku hadlid. la-mid: afmaldihid.

waa la naqliyay ✓

1

baaq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Cod dheer oo ay isugu yeeraan dad badan oo raabe-raabe u socda si aanay u kala lumin. 2. Cod ama calaamad gaar ah oo ciidan isugu afgarto. 3. Hadal ama dhaqdhaqaaq maldahan oo cid wax lagu fahamsiyo. 4. la-mid: baaqid.

2

baaq²: m.l (-qyo, m.dh) (taar.) War cad oo rasmi ah.

3

baaq³: f.mg1 (-qay, -qday) Baaq samayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg maldahan. la-mid: maldahnaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh 1. eeg maldahnow. 2. la-mid: maldahnaan.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-naaday, -naatay) Wax la maldahay noqosho (hadal).

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg maldah.

waa la naqliyay ✓

m.dh Wax aan la ahayn oo la iska yeelo si loo maldaho xumo la sameeyey ama la sameyn doono. la-mid: qiiq-iskuqaris.

waa la naqliyay ✓

m.dh Hadal maldahan oo macne ku qarsoon yahay.

waa la naqliyay ✓

1

sogordah¹: m.l Maldahidda hadal iyo wixi lamida la maldaho. la-mid: sogordahid.

2

sogordah²: f.g1 (-hay, -hday) Hadal iyo wixi lamida maldahid; wax sarbeebid.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-hnaa, -hnayd) Hadal wax la maldahay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

af¹: m.l (afaf, m.l) 1. Xubinta nafleydu ay wax ku cunto oo bushimaha, carrabka iyo ilkuhu ay ku yaalliin. 2. Dhinaca ay middidu wax goyso. 3.Waddo, tog, xarig iyo wixi lamida dacalka ay kabilowdaan. 4. Wax guda leh meesha wax looga shubi ama gelin karo.

2

5. A. leh: sida fiican ee birta la adeegsadaa wax u goyso.

3

af²: m.l (afaf, m.l) 1. (naxwe) Hadal ay bulsho u adeegsato sidii ay isku wargaarsiin lahayd, luqad. 2. A. guud: af ka dhexeeya ummad isku qaran ah, waxaana loo adeegsadaa siiba xagga warbaahinta iyo waxbarashada; a. qoraal: qaab afeedka la adeegsado marka wax la qorayo, kaasoo u dhow ama la xariira qaabka suugaanta, sidaa daraaddeed wuu ka adagyahay, siiba xagga weereynta, qaabka afka ee tiraab ahaan loo adeegsado; a. tirabeed: qaab afeedka la adeegsado marka si caadi ah loo hadlayo; a. maldahan: hadal daboolan oo duluc ama ujeeddo kale ay ku dhex qarsoontahay; wuxuuna xallad u yeela siiba hadalka suugaanta.

waa la naqliyay ✓

1

baaq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Cod dheer oo ay isugu yeeraan dad badan oo raabe-raabe u socda si aanay u kala lumin. 2. Cod ama calaamad gaar ah oo ciidan isugu afgarto. 3. Hadal ama dhaqdhaqaaq maldahan oo cid wax lagu fahamsiyo.

2

baaq²: m.l (-qyo, m.dh) (taar.) War cad oo rasmi ah.

3

baaq³: f.mg1 (-qay, -qday) Baaq samayn. m.f.dh, baaqid.

waa la naqliyay ✓

m.dh Wax aan la ahayn oo la iska yeelo si loo maldaho xumo la sameeyey ama la sameyn doono. la-mid: qiiq-iskuqaris.

waa la naqliyay ✓

m.dh Hadal maldahan oo macne ku qarsoon yahay.

waa la naqliyay ✓

m.l Hadal daboolan oo duluc ama ujeeddo kale ku dhex qarsoontahay.

waa la naqliyay ✓

m.l Hadal daboolan oo duluc ama ujeeddo kale ku dhex qarsoontahay. Tusaale: Afmaldahu wuxuu qurxiyaa maansada.

waa la naqliyay ✓

vl. n. figurative speech, allegory, saying something indirectly

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) si aan toos ahayn oo hawraarta loo dhiibto.

waa la naqliyay ✓

1

a: afmaldihid (da)

2

cf: sarbeeb

3

de: figurative speech, allegory, saying s.t. indirectly

4

lx: afmaldah

5

pd: (-a)

6

ps: vn-m

7

key: afmaldah

waa la naqliyay ✓

Aan dhab loo muujin; qarsoon; dahsoon.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-hnaa, -hnayd) Wax la maldahay ahaansho (hadal).

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-hnaa, -hnayd) Wax la maldahay ahaansho (hadal). m.f.dh, maldahnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] hidden, veiled, concealed; subtle

waa la naqliyay ✓

-maldahnaa: (adv) implicitly (im pilisitli). Ex: si maldahan bay ii cayday; she insulted me implicitly

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) hadal aan qeexnayn oo si dahsoon loo sheego ah. Cagta wax ka day waa weedh maldahan. Dh: sarbeeban.

waa la naqliyay ✓

1

de: hidden, veiled, concealed; subtle

2

lx: maldahan

3

pd: (maldahnaa)

4

ps: adj-der

5

key: maldahan

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hadal si maldahan oo macna badnaan karta u dhihid. Maldahiddu waa calaamad tusaysa xeeldheeraanta afka. Dh: maldihid, sarbeebid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg maldahnaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Malaakh-a)

2

Boqor, garaad, wabar, ugaas.

waa la naqliyay ✓

1

malaakh¹: m.l (-khyo, m.dh) Qof qolo madax u ah; ugaas; garaad iyo wixi lamida. la-mid: malaaq¹.

2

malaakh²: f.g1 (-khay, -khday) Qof malaakh ka dhigid. la-mid: malaaq².

waa la naqliyay ✓

m.l (-khyo, m.dh) Qof qolo madax u ah; ugaas; garaad iyo wixi lamida. la-mid: malaaq.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. king, chief

2

malaakh v. crown as king, make into a chief

waa la naqliyay ✓

-a: (n) tribal chief; chieftain (jiif-tan) malaaq, ugaas, garaad, islaan

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) boqor dhaqameed reer gaar ah u taliya. Malaakh cusub ayaa beesha loo caleema saaray. Dh: garaad, wabar, ugaas, bogor, isim, malaaq.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) noqo wax muuqiisu joogo maankiisuna maqan yahay. Hadduu maas ku haysto orod bannaanada ku maah.

2

maah -ha: (magac, lab, keli) mashquulsanaan maskaxda ah oo qufku isaga oo muuqiisa la arkayo haddana maakiisu waxa dhaca uu la socon oo wax kale ku xidhan yahay. Maaha ka soo noqo oo dadka dhegeyso.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax isku jira kala sooc oo inba dhan u saar; wax isku jira inta fiican dhan u saar. Dh: sooc, xul.

waa la naqliyay ✓

m.l (-hyo, m.dh) Qof baryo badan oo aan xishoon.

waa la naqliyay ✓

/aallah/ (n) magaca ilaah (Islaamka).

waa la naqliyay ✓

-a: (n) Allah, God ~ Ilaah, Rabbi, Waaq

waa la naqliyay ✓

/Allah/ (n) Waaq, Eebby, Ilaahey, Obbo-Ally.

waa la naqliyay ✓

1

de: Allah, God

2

lx: Allah

3

pd: (-a)

4

ps: n0-m

5

xe: Eebbe

6

xv: Alle, Ilaah

7

key: Allah

waa la naqliyay ✓

(fal) (ku ~) cid kale, si adag ugu gooddi.

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, dhedig, keli) geed cawseed ka baxa ciid casta oo raarka laga sameeyo. Wallee geela maadhaa ka badan inadan maalayn.

2

maadh -ka: (magac, lab, keli) hanti badan oo qiimo weyn leh oo qaybo badan ka kooban; barwaaqo nooc walba leh oo lagu raysto. Dhulkeenna maadh adduun waxba kama maqna. Dh: hanti, khayraad, adduunyo.

3

maadh -ka: (magac, lab, keli) barwaaqo nooc walba leh oo lagu raysto. Meesha aan joogo maadh.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) erey suufiyadu yidhaahaan oo u dhigma gargaar. Waxan leenahay madad Ilaahaaw.

waa la naqliyay ✓

1

(Madag-ta)

2

Labo qori oo inta laysku xoqo dab ka soo baxo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-dko, m.l) Qori gaaban oo sida badan geedka docolka, mareerka iyo wixi lamida laga qoro oo inta dhexda fantax yar looga yeelo ul yar oo af siman leh lagu fariisiyo, kaddibna xoog loo xurbiyo ilaa uu dab ka dhasho.

waa la naqliyay ✓

f. n. fire-stick (for making fire by friction)

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) flint (filint); firestone, used to strike a fire

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) labo qori oo inta laysku xoqo dab laga dhaliyo. Nin madax adag madag igu qabo lagama helo. Wa: madko.

waa la naqliyay ✓

1

cf: madkee, madkoole

2

de: fire-stick (for making fire by friction)

3

lx: madag

4

pd: (-ta Pl: madko (/ha))

5

ps: n3-f

6

key: madag

waa la naqliyay ✓

1

(Mada-sha)

2

1. Meel dad badani joogo ama isugu yimid; shir; fagaare; madar.

3

2. Waqti laysu qabto; ballandhigad.

waa la naqliyay ✓

1

madal¹: m.dh 1. Meel dad badani isugu yimid. 2. Ballan. la-mid: madar².

2

madal²: f.g1 (-dlay, -dashay; -dli) Qof ballamid.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Meel dad badani isugu yimid. 2. Ballan. la-mid: madar.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. appointment; meeting, plural, ace, assembly; reunion, convention

2

madal v. make an appointment

3

madal v. postpone, put off

waa la naqliyay ✓

-madasha: (n) a public meeting place for open discussion; forum (fooram)-, court (koort) ~ gole, fagaare

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) goob shir ama ciyaar loo yimid. Ama waa la muuqdaa ama madasha lama tego. Dh: fagaare, goob, gego.

waa la naqliyay ✓

/maadham/ (n) murwo (haweeney la sharfayo, oo mudnaan la siinayo).

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) 1. Wax dhagax lagu arjimay ahaansho. 2. Wax dhawaaqiisa la jiiday ahaansho (xaraf). la-mid: medan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] long, lengthened (sound of any vowel) {grammar}

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax dhagax lagu arjimay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

de: long, lengthened (sound of any vowel) {grammar}

2

lx: madan

3

pd: (madnaa)

4

ps: adj-der

5

key: madan

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ababaro oo ku mam. Naaska hooyadaa ku madaq. Dh: ababaro.

2

madaq-a: (magac, lab, keli) neef ama ilma yar oo hooyadii dhimatay isaga oon ababaran. Neef madaq ahi wuu hagaasaa. Dh: madqo.

waa la naqliyay ✓

1

(Madar-ka)

2

Shir; urur; isu'imaad; madal.

waa la naqliyay ✓

1

madar¹: m.l 1. Tooxo yar oo buuro u dhexeysa. 2. Nooc bulukeetiga ka mid ah oo ka samaysan dhoobo iyo caws la isku qallajiyey.

2

madar²: m.l/dh la-mid: madal¹.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Tooxo yar oo buuro u dhexeysa. 2. Nooc bulukeetiga ka mid ah oo ka samaysan dhoobo iyo caws la isku qallajiyey.

waa la naqliyay ✓

m. n. meeting, plural, ace; gathering

waa la naqliyay ✓

name-m kindness, mercy, mercifulness; meeting place, gathering. Lit: he who was born while his kinsmen are gathering or was born at the gathering place

waa la naqliyay ✓

magac loo bixiyo wiil meel lagu kulmo ama lagu shiro ku dhashay ama wiil dhashay xilli reerku shir lahaa.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhul xoolo daaqeen ah oo buuralayda iyo banka u dhexeeya. Xoolihii madarka ayay deggen yihiin. Dh: meder, kafar, idhan, aftin.

2

madar-ka: (magac, lab, keli) roob lagu doogto. Ilaahoow madar khayr qaba na sii. Dh: maddar, roob.

3

madar-ka: (magac, lab, keli) eeg madal.

4

madar -ka: (magac, lab, keli) tooxo yar oo buuro u dhexeysa.

5

madar-ka: (magac, lab, keli) nooc bulukeetiga kat mid ah oo ka samaysan dhoobo iyo caws la isku qallajiyey.

waa la naqliyay ✓

1

a: madal

2

de: meeting-place; gathering

3

lx: madar

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: madar

waa la naqliyay ✓

[adjective] black

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) black (balaak). Ex: madaw iyo caddaan; black and white

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) midab madaw leh. Habeen madaw ayaan soo guuray Li: cad.

2

madaw-ga: (magac, lab, keli) dadka afrika dega intooda aan caddayn. Li: caddaan.

3

madaw-ga: (magac, lab, keli) midabyada asaasiga ah midkood oo ah kan dhuxusha sideeda ah. Midabkaygu waa madaw oo waan ku faanaa. Li: caddaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: black

2

lx: madaw

3

ps: adj

4

see: madow

5

key: madaw

waa la naqliyay ✓

1

(Madax-a)

2

1. Oogada dadka iyo daayeerrada meesha ugu sarraysa iyo tan sankunneefle kaloo badan meesha ugu horraysa; kan nafleyda waaweyn wuxuu ka samaysan yahay lafo maskaxi ku gudajirto, waxaana ku yaal af, san, indho, dhego iyo daaman; waxaa kan dadka ku rogan timo; oogada inteeda kale iyo isaga waxaa u dhexeeya luqun; kur; unuun.

3

2. Maskax, laab, caqli.

4

3. Qof meel ama dad u sarreeya; duq; waayeel.

5

4. (roob) dhool; garab; saylaan.

waa la naqliyay ✓

1

madax¹: m.l (-xyo, m.dh) 1. Oogada qaybta sare ee nafleyda. 2. Maskax, laab, caqli. 3. Baab. 4. Koox, qayb. 5. Dhool (roob); garab; saylaan. 6. Bayd faal, dhinaca qofka faalka dhigaya soo xiga ma ahee dhinaca kale.

2

madax²: m.dh.u Qof meel ama dad u sarreeya; duq waayeel.

waa la naqliyay ✓

1

madax¹: m.l (-xyo, m.dh) 1. Oogada qaybta sare ee nafleyda. 2. Maskax, laab, caqli. 3. Baab. 4. Koox, qayb. 5. Dhool (roob); garab; saylaan. 6. Bayd faal, dhinaca qofka faalka dhigaya soo xiga ma ahee dhinaca kale.

2

madax²: m.dh.u Qof meel ama dad u sarreeya; duq waayeel.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. head; official, chief, boss

2

madax [feminine] n., pl. authority

waa la naqliyay ✓

-a: (n) [Pl. madaxda] 1. head (heedh) ~ kur, unuun. 2. leader (li-idher)-, boss (boos)-, chief (jiif); ruler (ruular). Ex: madaxa shirkadda; the head of the corporation

waa la naqliyay ✓

1

Capo

2

Head; chief

waa la naqliyay ✓

1

dhaawac gaadhay madaxa iyo inta ku taalla.

2

madax-a: (magac, lab, keli) fad weyn oo meel ka muuqda. Dh: dhool, garab, saylaan.

3

madax-a: (magac, lab, keli) meesha ay maskaxda, afka indhaha iyo dheguhu ku yaalliin. Madax geel ninkii qaadaaba wuu dhigi. Dh: dhako, kur. Li: mijo.

4

madax -a: (magac, lab, keli) caqliga wax lagu garto ee nafta haga. Madax aad lahayn miyirkii la isma saaro. Dh: garaad.

5

madax -a: (magac, lab, keli) qof meel ugu sarreeya oo masuuliyadda iyo maaraynta u madax bannaan. Shirkadda waxa ka madax ah Gabadh Soomaaliyeed. Dh: masuul, taliye.

6

madax -a: (magac, lab, keli) hadhuudhka inta ay midhuhu ku yaalaan. Hadhuudhka hal madax iiga soo goo oo aan dubto. Dh: sabuul.

7

madax-a: (magac, lab, keli) wax walba inta u horraysa ama ugu sarraysa. Daad madaxiisii muuqdo mijihii maxaad moodday. Dh: bilaw. Li: dabo, dhammad.

8

madax -a: (magac, lab, keli) boqol neef oo geel ama lo' ah. Madax lo' ah nin leh caydhnimo uma dhawa. Dh: tiro.

waa la naqliyay ✓

رأس

waa la naqliyay ✓

1

(Malab-ka)

2

Miid aad u macaan oo shinnidu samayso.

waa la naqliyay ✓

m.l Miid aad u macaan oo shinnidu sameeyso.

waa la naqliyay ✓

m.l Miid aad u macaan oo shinnidu sameeyso.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): honey

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) honey (hani)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) miid aad u macaan oo shinnidu samayso.

waa la naqliyay ✓

1

de: honey

2

lx: malab

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m-mass

5

syn: casal

6

key: malab

waa la naqliyay ✓

عسل

waa la naqliyay ✓