makalid

(Makaabid-da)

Makaab u yeelid.

m.f.dh eeg makaab².

-da: (magac, dhedig, keli) karkaar u samayn; makaab u yeelid. Ceelku makaabid la'aan wuu dumayaa. Dh: karkaarid.

m.f.dh eeg maxlal².

m.dh la-mid: sakalid.

-da: (magac, dhedig, keli) shakal ku xidhid; shakalid; shakaalid.

-da: (magac, dhedig, keli) meel ku sugnaan.

f.lg2 (-iyay, -isay) Cid neef irmaan ammaanaysiin.

pr. n., loc. Mali

v. lend, loan

makal¹: m.l (-llo, m.dh) Khatar weyn.

makal²: f.g1 (-alay, -ashay) Nafley waxyeelo weyn gaarsiin.

v. hit, hurt; endanger, put in danger

(fal) dil oo nafta ka qaad. Shaydaanku ninkaad isku xanaaqdaanba makal buu yidhaa. Dh: dil, khaariji, kambal.

makal -ka: (magac, lab, keli) mid ka mid ah addimmada jidhka. Makalkaan kaa jebin haddaad joogi weydo. Dh: addin. Wa: makalo.

de: hit, hurt; endanger, put in danger

lx: makal

pd: (makalay)

ps: v1=

key: makal

m.f.dh eeg mal².

(Ajalid-da)

1. (Waqti) dib u dhigid.

2. Geeri ku keenid; dilid.

m.f.dh eeg ajal². la-mid: ajal¹ (2).

vl. n. act of killing; death

-da: (magac, dhedig, keli) geeri u keenid; wedkiisa sabab u noqosho. Dh: makalid, dilid.

de: act of killing; death

lx: ajalid

pd: (-da)

ps: vn0-f

key: ajalid

m.f.dh eeg alal.

-da: (magac, dhedig, keli) arooridda geela ee meel fog oo aroorta hore la kallihiyo.

alalid -da: (magac, dhedig, keli) taah iyo jibaad; cod dheer oo la maqlo samayn.

bąalid¹: m.l B. ah: wax muddo dheer jiray oo aad u gaboobay.

bąalid²: f.mg1 (-day, -dday) Wax muddo dheer jiray, aad u gaboobid.

-ka: (magac, lab, keli) walax duug ah. Baalid dharku wuxuu noqdaa markaan, boodhka laga maydhin.

baalid -ka: (magac, lab, keli) weel aan bilo waxba lagu shuban ama lagu ridan. Baalid gaawuhu wuu ka bixi markuu, geelo wada irmaanaado.

m.f.dh eeg caal³.

-da: (magac, dhedig, keli) wax caal ku dhacay oo buka ahaan.

(Daalid-da)

Daal iska garasho; daal hayn.

m.f.dh eeg dąal². la-mid: daalis.

tired

-da: (magac, dhedig, keli) hawl darteed oo aad dareento tabartii oo kaa dhammaatay. Dh: noogid.

m.f.dh eeg kaal³. la-mid: kaalin² (2).

-da: (magac, dhedig, keli) kaalo uruurin.

(Laalid-da)

1. Laal cayaarid.

2. Meel kore surid, ka soo laallaadin.

3. Wax laalan oo aan weli dhicin ka dhigid; dib u dhigid.

m.f.dh eeg laal². la-mid: laalis.

-da: (magac, dhedig, keli) wax meel kore saarid ama ku tuurid. Dh: laalis.

laalid -da: (magac, dhedig, keli) arrin iyo wixii la mid ah, dib u dhigid; gadaal u riixid. Dh: laalis.

(Maagid-da)

1. Wax qalloocan oo xumaato la isaga doonayo, cid kula kicid; aabyood; daandaansasho.

2. (”) Biqid; cabsasho; guulmid.

3. Maagasho; diidid.

4. Damcid; doonid; rabid.

maagid: m.f.dh eeg maag². la-mid: maag¹ (2).

mąagid: m.l eeg mąag². la-mid: mąag¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) doonid oo si ikhtiyaar ah go'aan u qaadasho. Maagid tashiimo ku dar. Dh: jeclaysi, doonid, go'aansad.

maagid -da: (magac, dhedig, keli) wax samayntii ka joogsasho. Awrta maagidda waxa ugu wacan cabsi. Dh: waabad, hakad, alaalabiqid.

maagid -da: (magac, dhedig, keli) adyad iyo aflagaado gardarro ah si kas iyo sabab la'aan ah cid kale ula tegid. Maagidda dadka iska daa oo ammaan sii. Dh: xadgudubid, adyadayn, faduulin, gardarraysi.

m.l (-gyo, m.dh) Mulkiile.

1. (Maalin-ka) Maalinta.

2. (Maalin-ta) a) 12ka saac oo iftiinka ah oo qorraxdu soo jeeddo; waqtiga habeenka, waqtiga ka dhigan, b) Dharaar; casho; ayaan. c) Qof neef irmaan ammaaneysiin, si uu caanaha uga maalo; maalis.

maalin¹: m.l/dh (-lmo, m.l) Muddada u dhaxaysa marka qorraxdu soo baxdo ilaa ay dhacdo (12 saac).

maalin²: m.f.dh eeg maali. la-mid: maalis¹.

m.l/dh (-lmo, m.l) Muddada u dhaxaysa marka qorraxdu soo baxdo ilaa ay dhacdo (12 saac).

f. n./m-time: day

name-m day; daylight; proven; clear; very visible

-ta: (n) [Pl. maalmood] day (dheey). Ex: laba maalmood; two days, —maalin kasta: (n) everyday (evri-dheey)-, daily (dheeyli) ~ maalin walba, —maalin kale; an other day, —maalin dhaaf; every other day, —maalin walba: (n) every day (evri-dheey)-, daily (dheeyli)

-ta: (magac, dhedig, keli) qorrax soo baxa iyo qorrax dhaca inta u dhaxeysa, waaberiga illaa gabbaldhaca, inta ay cadceeddu soo jeeddo. Habeenkii seexo maalintiina shaqayso. Dh: dharaar. Li: habeen.

maalin -ta: (magac, dhedig, keli) habeen iyo dharaar la isku daray; afar iyo labaatan saacadood. Dh: cisho.

de: day

lx: maalin

pd: (-ta ~ -ka Pl: maalmo (/ha))

ps: n3-f/m-time

xe: What day is today?

xv: Sabti, Axad, Isniin, Talaada ~ Salaasa, Arbaca, Khamiis, Jimce ~ Jamce ~ Jumce

key: maalin

نهَارِ، يَوْمٍ

(Maalis-ta)

Maalid.

maalis¹: m.l la-mid: maalin².

maalis²: m.dh 1. Weel biyood ama caanood. 2. la-mid: maalid.

f. n. milk can ~ receptacle; utensil for ~ act of milking

-ta: (n) the act of milking

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg maalid.

maalis-ta: (magac, dhedig, keli) geedo yar oo xulanti ah oo neefka irmaan oo igadhka ah inta la maalayo lagu dago oo intuu daaqayo la liso. Caleen maalis ah hasha u dhig.

de: milk can ~ receptacle; utensil for ~ act of milking

lx: maalis

pd: (-ta)

ps: n2a-f

key: maalis

-da: (magac, dhedig, keli) ka dhaafid; ka saamixid; ka maaris. Qirashada dembiga ayaa maaridda keentay.

(Maaxid-da)

Tallaabid; gudbid; xulid; mushaaxid.

m.f.dh (-day, -dday) eeg maax².

Navigation

Navigation

-da: (magac, dhedig, keli) dhex mushaaxid. Maaxidda iska daa oo dadka ka fadhiiso. Dh: maaxis.

maaxid-da: (magac, dhedig, keli) maax soo saarid. soo biiridda biyo il ka soo baxaya oo soo maaxaya. Maaxidda ceelka ayaan sugayaa.

m.f.dh eeg madal².

(Maqlid-da)

Cod ama dhawaaq ama hadal dhegaha ku dareemid; dhegta u dhigid; dhegeysasho.

m.f.dh eeg maqal³.

vl. n. listening, hearing; report; rumor

-da: (n) hearing (hiyir 'ing); listening (lis'ining); sense of hearing ~ maqal-ka; dhegaysi

-da: (magac, dhedig, keli) jabaq ama cod dhegaha ku dareemid. Nin dhega culus maqliddu waa ku dirqi. Dh: maqlis.

maqlid -da: (magac, dhedig, keli) talooyinka iyo waxsheegga dadka yeelid. Maqlidda waanada waalidku waa waajid diini ah. Dh: fulin.

de: listening, hearing; report; rumor

lx: maqlid

pd: (-da)

ps: vn-f

key: maqlid

(Waalid-da)

1. Wax waalan ka dhigid; caqliga iyo maanka ka qaadid; waalli ku ridid.

2. (Waalid-ka) Aabbaha iyo hooyada (ama waarid).

waalid¹: m.l (-diin, m.dh) Laba qof oo wax dhashay waxa ay ilmahooda u yihiin. la-mid: waarid.

waalid²: m.f.dh eeg waal.

m.l (-diin, m.dh) Laba qof oo wax dhashay waxa ay ilmahooda u yihiin. la-mid: waarid.

m. n. parent; one's parents; parents

-ka: (n) [plural waalidiin-ta] parent (peerant); ancestor (aan-ses-ter); progenitor (paro-ja-niter)

-da: (magac, dhedig, keli) wax waalan ka dhigid; cagliga iyo maanka ka qaadid; waalli ku ridid. Dadka waalidda ka daa.

waalid -ka: (magac, lab, keli) qof wax dhalay ama martabad waalidnimo jooga. Waa curad waalid wanaagsani dhalay. Dh: aabbo, hooyo.

bw: Arabic

cf: walcan

de: parent; [col] one's parents; [pl] parents

initial: w

lx: waalid

pd: (-ka Pl: waalidiin (ta))

ps: n8-m

key: waalid

(Xaalid-da)

Xaal isu sheegasho; xaajeysasho; garramid.

m.f.dh eeg xaal².

-da: (magac, dhedig, keli) cid laga gar daran yahay xaal siin; cid lagu gefey maydhid. Dh: xaalis, maydhid.

m.dh eeg fakar².

-da: (magac, dhedig, keli) maskaxda wax ku mashquulin; arrin xalkeed, maxkaxda ka raadin.

-da: (magac, dhedig, keli) u tudhid dhaqaale oo walaalnimo ku jirto. Dh: halaanhalid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax kugu lumay ama cidkale oo aad masuul ka tahay ku lumay bixin. Dh: magid, bedid.

-da: (magac, dhedig, keli) walxo kala googgo'an, isku toltolid.

مُعَلِّم، مُدَرِّس

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax waxyeelo weyn la gaarsiiyey ahaansho (nafley).

(fal) haltago ha ku gaadho. Haddaad maatilays tahay makalan oo mawdku ha ku qaado. Dh: dhimo.

makalan: (tilmaame) haltago qaba ah; dhibaato gaadhay ah; kambalan. Hadduu muruqa bawdadu ku go'o waad makalantaaye. Dh: hantaaqan, naafaaysan.

(fal) dembi uuna galin dusha u saar oo ku tuhun; been ka sheeg. Dembiga saaxiibkaa ku masabid ha is odhan.

masabid -ka: (magac, lab, keli) qalad cid aan galin lagu riixo oo dusha laga saaro.