makalaalixid

m.f.dh eeg alaalax².

makalaalax¹: m.l.kh M. ah: Qof hurdo laga kiciyay oo aan weli baraarugin.

makalaalax²: f.mg1 (-xay, -xday) Qof hurdo ka kicid isagoon weli bogan.

-a: (magac, lab, keli) qof hurdo laga kiciyay oo aan weli baraarugin.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax makalaalaxay ahaansho (qof).

-ta: (magac, dhedig, keli) wax qaadid ama tuugo aan waxba laga tegin.

-da: (magac, dhedig, keli) caano, fud iyo faar noqosho. Dh: kalagu'id.

kalabixid-da: (magac, dhedig, keli) labo walxood oo isku jiray, kala dhillasho ama kala furasho.

kalabixid-da: (magac, dhedig, keli) arrin la isku khilaafsanaa oo la isku haystay, go'aan ka gaadhid.

(Halaalicid-da)

Qurux la hilhillaacid; dhaldhalaalid.

m.f.dh eeg halaalac².

-da: (magac, dhedig, keli) iftiimid iyo dhaldhalaalid. Halaalicidda magaalada meel fog baa laga arkaa. Dh: walaclayn, iftiimid.

(Kalabbixid-da)

Kala tegid; kala furasho; kala go'id; kala soocmid.

m.f.dh eeg kalabbax².

-da: (magac, dhedig, keli) eeg mala'awaalid

m.dh la-mid: masaamixid.

-da: (magac, dhedig, keli) saamixid oo dembi uu galay ka dhaafid. Dh: cafin.

(Masaamixid-da)

Denbidhaafid; cafiyid.

m.f.dh eeg masaamax². la-mid: masaabax¹, masaabixid, masaamax¹.

-da: (magac, dhedig, keli) saamixidoo dembi hore ka dhaafid. Dh: cafin, saamixid.

m.f.dh eeg mataatax³. la-mid: mataatax¹ (4), motootax¹, motootixid, mutuutax¹

-da: (magac, dhedig, keli) eeg mataataxid.

-da: (magac, dhedig, keli) kolba meel gelid oo ka bixid; booqashooyin is daba joog ah samayn.

m.dh Faro ka faraha laga qado; dayrin. la-mid: aadidda cid arakalabbax (2).

-da: (magac, dhedig, keli) arrin, faraha ka qaadid.

m.f.dh 1. eeg hambalaalaq². 2. la-mid: humbululuuqid.

-da: (magac, dhedig, keli) isku dhex daadsanaan.

m.f.dh eeg madaxsalaax.

-da: (magac, dhedig, keli) calaacasha gacanta timaha madaxa dulmarmarin. Madaxsalaaxidda ninka weyni waa diidmo asturan.

madaxsalaaxid-da: (magac, dhedig, keli) ilmo ama cid masuul laga yahay u sii laandayn oo gar iyo gardarraba ku taageerid. Dh: rabarabayn.

(Abaqaalid-da)

(geed, dad) meel ka rujin oo meel kale ku abuurid; meel ka wadid oo meel kale ku korin; tallaalid.

m.f.dh eeg abaqaal². la-mid: abqaal¹.

-da: (magac, dhedig, keli) geed meel ka baxay, meel kale ku joojin.

m.f.dh eeg adaadax².

m.f.dh eeg alalaas². la-mid: alalaas¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) dalamo samayn; farxad aawadeed.

-da: (magac, dhedig, keli) labo qof oo isguursatay, isku hoyn.

m.f.dh eeg caallir². la-mid: caallir¹.

-da: (magac, dhedig, keli) bararid oo fasasid. caallirsan: (tilmaame) bararsan.

(Callaalid-da)

Callaal siin; laaluushid.

m.f.dh eeg callaal². la-mid: calaal¹, calaalid, callaal¹ (4).

-da: (magac, dhedig, keli) callaal siin; laaluushid.

dąllaalid: m.f.dh eeg dąllaal². la-mid: dillaalid, dullaalid.

-da: (magac, dhedig, keli) labo wax kala iibsanaya u kala dhaxayn oo u kala iibis. Dh: dillaalid.

(Dhalaalid-da)

1. Muuqaal ifa haya yeelasho; bidhaamid; birbirid.

2. (bir, subag, kd.) sida biyaha u dareerid, kulayl dab ama qorraxeed aawadi; shiilmid; shubmid.

m.f.dh eeg dhalaal². la-mid: dhalalid.

-da: (magac, dhedig, keli) shiilmid oo dareere u beddelmid.

dhalaalid -da: (magac, dhedig, keli) iftiimid oo wax meel dheer laga arkayo ahaan. Dhalaalidda xiddigaha samada dharaar lama arko.

(fal) wax isku dhegsanaa, kala bixi oo gudihiisa muuji.

(fal) wax isku xidhnaa, kala bixi. Dh: fadalixi.

m.f.dh egg halalac³. la-mid: halalac¹.

v. separate, divide (into groups); classify

-yey / say: (v) unroll (anrool); stretch (istareej); open something rolled up ~ fidi

de: separate, divide (into groups); [ext.] classify

lx: kala bixi

pd: (bixiyey)

ps: v2a=expr

key: kala_bixi

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax isku jirey kala saarid. 2. Badar shiidan budo iyo jariir u kala saarid.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax isku jirey kala saarid. 2. Badar shiidan budo iyo jariir u kala saarid. m.f.dh, kalabbixin.

(Kalkaalid-da)

Gargaarid; kaalmayn; taageerid; waxtarid.

m.f.dh eeg kalkaal².

Catalysis

-da: (magac, dhedig, keli) kaalmayn iyo gargaarid. Dh: kaalmayn.

-ka: (magac, lab, keli) dhagax culus oo gacantu dirqi ku qaadi karto. Dh: danbasyaal

-da: (magac, dhedig, keli) wax kala baxsanaa duuduubasho.

-da: (magac, dhedig, keli) meel sare ka lulasho. Dh: lulasho.

(fal) maaweelo u samee. I madadaali daali i maaweeli weeli. Dh: maaweeli.

name: Michael

de: Michael

lx: Makaahiil

ps: name-m

key: Makaahiil

(Malaakhid-da)

Malaakh ka dhigid.

m.f.dh eeg malaakh².

m.f.dh eeg malaasan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) buuxsamid oo wax daf ah noqosho. Taangigu wuu buuxaa oo malaasmidi uma hadhin. Dh: buuxsamid.

m.dh.w eeg malyuun.

num, pl. millions; any very large number

-ta: (n) millions (mil-yanis)

-ta: (magac, dhedig, keli) tirooyin aad u badan oo lambar ahaan loo garanayn oo qiyaastii malyan ka badan. Malaayiin muslimiin ah ayaa sannad walba xajka guta. Dh: malyanno.

bw: Arabic

de: millions; [ext.] any very large number Sg: malyuun

lx: malaayiin

pd: (-ta)

ps: num-f-pl

key: malaayiin

m.dh.w eeg maslaxad.

f. n., pl. benefits, interests; aims; arbitrations

-da: (n) [plural of maslaxad -da] interests (in 'tarastis); one's own interests, benefits or advantages

-da: (magac, dhedig, keli) maslaxado; dano. Dawladaha masaaliix ayaa ka dhexeeya. Dh: dano.

bw: Arabic

de: benefits, interests; aims; arbitrations Sg: maslaxad

lx: masaaliix

pd: (-da)

ps: n8-f-pl

key: masaaliix

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Hilib karis ka batay oo aad u jilcay ka dhigid. 2. Maro aad u duugowday ka dhigid. 3. Miro aad u bislaaday ka dhigid. la-mid: motootixi, mutuutixi.

v. overcook, make something mushy; have (fruit) get overripe; make something old and worn out

(fal) aad u kibirsii; sannaadi ka dhig Weligaaba ubadka mataatixi maalinta la is helaa adkayso. Dh: kibirsii.

mataatixi: (fal) gabooji oo jarqi kala daadanaya ka dhig. Huga mataatixi ayuunse uskagoobin. Dh: hunee, gabooji.

a: mutuutixi

de: overcook, make s.t. mushy; have (fruit) get overripe; make s.t. old and worn out

lx: mataatixi

pd: (mataatixiyey)

ps: v2a=tr

key: mataatixi

m.f.dh eeg milaalan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) wax sii sheegid, wax soo fool leh ka sii warramid.

(Tallaalid-da)

Tallaal ku samayn.

tallaalid¹: m.f.dh eeg tallaal³.

tallaalid²: m.dh (daawo) Hab loo sameeyo ama loo kiciyo difaaca jirka oo liddi cudur ku ah iyadoo la adeegsanayo “tallaal”, ama diyaarin khaas ah ee walax antiijineed oo kicineysa sameynta antiiboodhiga ku ha-boon.

m.dh (daaw.) Hab loo sameeyo ama loo kiciyo difaaca jirka oo liddi cudur ku ah iyadoo la adeegsanayo 'tallaal', ama diyaarin khaas ah ee walax antiijineed oo kicineysa sameynta antiiboodhiga ku haboon.

-da: (n) 1. the act of immunizing; immunization (im-yi-naa-zeey-shin); ~ ka hortagid. 2. the act of planting a tree

-da: (magac, dhedig, keli) beeridda dhirta dhulka lagu beero.

tallaalid -da: (magac, dhedig, keli) isku mudida labo geed dheecaankooda la isku mudo.

tallaalid -da: (magac, dhedig, keli) qof, tariib ku mudid oo ku durid. Olole lagu dhiirrigelinayo tallaalida caruurta ayaa socda.

m.f.dh la-mid: banaaxiyid, insaarixid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax sidii uu ahaa ka doorin; badhxid; ladhid.

m.f.dh eeg camalfal². la-mid: camafal¹.

-da: (magac, dhedig, keli) ku dhaqmid oo samaynteeda hirgelin.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax isa saarnaa ama isku daboolnaa, aad u kala bixin.

-da: (magac, dhedig, keli) toddobaadkii carooska ee u horreeyey ka soo bixid oo reer yeelasho. Dh: gaafabax, kaayabax.

-da: (magac, dhedig, keli) degdeg la'aan, wax sugid. Dh: dhawrid.

gaasabixid -da: (magac, dhedig, keli) cid tamarla' ama tabaalaysan, baxnaanin oo dhaqaalayn.

-da: (magac, dhedig, keli) xaraaro iyo hamuun dartood, la wareer.

m.f.dh eeg kalabbixi. la-mid: ka-labbixis.

m.l la-mid: kalabbixin.

m.dh Jeexid ama qalid noole, si loo muujiyo anatamiga xubnihiisa had iyo jeerna waxa loo adeegsadaa xirfad ahaan iyo aqoon korodhsi ama baadhis cilmi ah.

-da: (magac, dhedig, keli) jeexid ama qalid noole, si loo muujiyo anatamiga xubnihiisa had iyo jeerna waxa loo adeegsadaa xirfad ahaan iyo aqoonkorodhsi ama baadhis cilmi ah.

(Laballisid-da)

Labo qof ama labo gacmood ku wada lisid; xoog iyo dhaqso u lisid; darandoorriyid.