makaaran

f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Ka m.: wax ka kaaftoomid.

f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Ka m.: wax ka kaaftoomid. m.f.dh, maarmid.

(v) [with preposition ka] no longer need; not need ~ see also [eeg] ka maaran

(fal) ka kaaftoon oo baahidiisa ka hadh. Wixii laguu dildo ka maaran.

maaran -ka: (magac, lab, keli) ciid isku dhegta marka la qooyo oo wax lagu kabbiso. Ciddaa maaranka ah waddada ku kabbis. Dh: garri.

maaran -ka: (magac, lab, keli) kaaftoon wax laga kaaftoomo oo baahida loo qabo la iska dhaafo.

(Makaan-ka)

Kob; meel; jago.

m.l (-nno, m.dh) 1. Hooy; guri. 2. Ilmagaleenka haweenka.

m.l (-nno, m.dh) 1. Hoy; guri. 2. Ilmagaleenka haweenka.

m. n. place, position

-ka: (n) position (po zi-shan); location (lokeeyshan); site (saayt); place (paleeys) ~ boos, maqaam

-ka: (magac, lab, keli) meesha ilmuhu ku dhex abuurmo ee uu ku noolaado inta uu caloosha hooyadii ku jiro. Gabadh walba ilaahay makaan buu ku dhex abuuray. Dh: ilmagaleen, raxim, rixim, rimay.

makaan-ka: (magac, lab, keli) aqal la galo oo lagu hoydo. Ani makaan kay waa miscirir, iyo magaar nirig oo madhmadhay, ee manyaayada soo madaw, nikii meelloow ka roor. Dh: min, hoy.

makaan-ka: (magac, lab, keli) meel aan xaddidnayn oon la garanayn. Dhulku waa iska faaruge makaankaad doonto fadhiiso. Dh: kob meel.

cf: maqaan; kob, jago, meel

de: place, position

lx: makaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: makaan

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax waxyeelo weyn la gaarsiiyey ahaansho (nafley).

(fal) haltago ha ku gaadho. Haddaad maatilays tahay makalan oo mawdku ha ku qaado. Dh: dhimo.

makalan: (tilmaame) haltago qaba ah; dhibaato gaadhay ah; kambalan. Hadduu muruqa bawdadu ku go'o waad makalantaaye. Dh: hantaaqan, naafaaysan.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax cagaartay ahaansho.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax cagaartay ahaansho. m.f.dh, cagaarnaan.

der. [adjective] green

-cagaamaa / cagaamayd: (adj) 1. green (giriin); made with green. 2. lush (lash) ~ laac

(fal) midab cagaar ah, yeelo.

cagaaran: (tilmaame) wax midab cagaar ah leh.

cf: laac

de: green

lx: cagaaran

pd: (cagaarnaa)

ps: adj-der

key: cagaaran

Dahaar loo yeelay.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la dahaaray ahaansho.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la dahaaray ahaansho. m.f.dh, dahaarnaan.

der. [adjective] decorated

-dahaarnaa / dahaamayd: (adj) covered (kaveridh)', encased (en-keeysidh)

(tilmaame) wax dahaadh ku jira. Diinku qolof adag ayuu ku dahaaran yahay. Dh: dahaadhan.

de: decorated

lx: dahaaran

pd: (dahaarnaa ~ dahaarraa)

ps: adj-der

key: dahaaran

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) la-mid: gabran.

La habaaray; habaar ku dhacay; habaar qaba; inkaaran.

habaaran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Wax habaar ku dhacay ahaansho.

habaaran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax habaar ku dhacay noqosho.

habaaran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Wax habaar ku dhacay ahaansho. m.f.dh, habaarmid.

habaaran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax habaar ku dhacay noqosho. m.f.dh, habaarnaan.

der. [adjective] cursed, accursed

(adj) being under a curse: cursed (keersidh); doomed (dhuumidh); accursed (a-keersidh)

(tilmaame) qof habaar ku dhacay: qof habaar qaba; qof inkaaran. Li: ducaysan.

de: cursed, accursed

lx: habaaran

pd: (habaarnaa)

ps: adj-der

key: habaaran

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) 1. Neef geel ah wax hawaar leh ahaansho. 2. la-mid: hawaarsan.

(tilmaame) mid khasban; la khasbay.

Inkaar qaba; habaar qaba; habaaran.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la inkaaray ahaansho.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la inkaaray ahaansho. m.f.dh, inkaarnaan.

der. [adjective] cursed

-aa: / inkaarnayd (adj) cursed (kersidh)

(tilmaame) mid dhiblaw ah oo ay inkaari ku dhacday.

de: cursed

lx: inkaaran

pd: (inkaarnaa)

ps: adj-der

key: inkaaran

-da: (magac, dhedig, keli) uudka sabuulka lagu urursho ee lagu tumo. Dh: uud.

m.f.dh eeg makaabi. la-mid: makaabis.

name-m very patient; low-tempered

(Makaraan-ka)

1. Cadad qori ah oo harag ku jallaadan yahay oo caadaqaateyaashii hore, wiilasha dhasha - kolka wax laga siiyo - u xiri jireen.

2. Qardhaas; xirsi.

m.l (-nno/makaraan, m.dh) 1. Cadad, qori ah oo dhir gaar ah laga soo jaray, oo harag ku jallaadan oo caadaqaatayaashii hore, kolka wiilasha dhashay wax laga siiyo ay u xiri jireen. 2. Qardhaas; xirsi.

m.l (-nno/makaraan, m.dh) 1. Cadad, qori ah oo dhir gaar ah laga soo jaray, oo harag ku jallaadan oo caadaqaatayaashii hore, kolka wiilasha dhashay wax laga siiyo ay u xiri jireen. 2. Qardhaas; xirsi.

m. n. amulet

name-unisex amulet

-ka: (magac, lab, keli) eeg makaaran.

cf: qardhaas, xirsi

de: amulet

lx: makaraan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: makaraan

1. La malaasay; qafilan; adag.

2. Jaahil (aan wax la gelisiin karin).

malaasan¹: f.mg1 (-smay, -santay; -smi) 1. Wax la malaasay noqosho. 2. Ka m. wax xallintooda maaro loo waayey noqosho. Tusaale: “Cabdi arrintii way ka malaasantay”.

malaasan²: f.mg4 (-snaa, -snayd) 1. Wax la malaasay ahaansho. 2. Meel furnayd sida irrid, god, duleel iyo wixi lamida wax la xiray ahaansho. 3. Qof aan wax fahmin ahaansho. 4. Ka malaasan qof aan arrin xogteeda la socon ahaansho.

der. [adjective] plastered, stuccoed, dressed with lime and clay, smeared with mud; stiff; closed (opening); ignorant, mentally

-malaasnaa: (adj) plastered (palaas teridh)

(tilmaame) oodan oo daloolkii wax lagu qariyay ah. Aqal wada malaasan halkee laga gali!

malaasan: (tilmaame) aad u buuxa oo meelna dhinnayn; tif ah. Macallinku waa maskaxdii dunidoo malaasan. Dh: buuxan.

malaasan: (tilmaame) sida kubbadda u duuduuban oo u kuusan. Dhagax malaasan ii keen. Dh: kuusan. Li: xalleefsan, bagafsan, ballaadhan.

cf: jaahil

de: plastered, stuccoed, dressed with lime and clay, smeared with mud; stiff; closed (opening); [fig.] ignorant, mentally dull

lx: malaasan

pd: (malaasnaa)

ps: adj-der

key: malaasan

name-m prosperer

(tilmaame) marmar lagu sameeyey ah; qurux badan oo naqshadaysan. Dh: naqshadaysnayd.

1. Qataar lagu xiray; qufulan; dhidban.

2. Sixran; falan.

qataaran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay) Irrid wax xirantay noqosho.

qataaran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) 1. Irrid iyo wixi lamida wax la qataaray ahaansho. 2. Qof la sixray ahaansho.

qataaran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay) Irrid wax xirantay noqosho. m.f.dh, qataarmid.

qataaran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) 1. Irrid iyo wixi lamida wax la qataaray ahaansho. 2. Qof la sixray ahaansho. m.f.dh, qataarnaan.

inch. v. be locked, get bolted

qataaran [derived] [adjective] bewitched, cursed by black magic

-qataamaa I qataamayd: (adj) latched (laajidh)

(tilmaame) mid quful ku xidhan, Dh: qufulan, xidhan, qafilan.

qataaran: (tilmaame) mid la baabay.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax amankaag hayo ahaansho. la-mid: amankaagsan.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax amankaag hayo ahaansho. m.f.dh, amakaagsanaan. la-mid: amankaagsan.

-aa: (adj) surprised (sarparaaysid); flabbergasted (falaabar gaas tid); amazed ~ yaabban

(tilmaame) mid yaabsan; qof irkigsan. Dh: fajacsan, yaabban, irkigsan.

m.f.dh eeg makaaban. la-mid: makaabnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) karkaarnaan oo wax afka qoryo kaga raaran ahaan. Ceelashu makaabnaanta ayay ku fiican yihiin. Dh: raarnaan.

-da: (magac, dhedig, keli) meel khamrida iyo mukhaadaraadka Igu iibiyo ama lagu cabbo. Makhbaarad nin furtay waa nin diinta ka weecday. Dh: makhbarad.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la matatariyay ahaansho (xoolo).

(tilmaame) farsamaysan oo maskax iyo fiiro ku socda. Si matatarsan ayaad wax u waddaa. Dh: farsamaysan.

(tilmaame) wax ku taagan; ku liqdaaran. Wuu ku kala dhex takhraaran yahay. Dh: liqdaaran, tikhraaran.

Ballac weyn leh.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) 1. Wax ballac weyn leh ahaansho. 2. Wax waasac ah ahaansho (dhul, weel iyo wixi lamida).

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) 1. Wax ballac weyn leh ahaansho. 2. Wax waasac ah ahaansho (dhul, weel iyo wixi lamida). m.f.dh, ballaarnaan.

der. [adjective] wide, broad, large, spacious

-ballaarnaa / ballaarnayd: (adj) widen (waay dhen); broad (haroodh); large, great ~ ballaaran, waasac

(tilmaame) kala fidsan oo ballaadhan. Loox ballaaran ii keen. Dh: ballaadhan.

de: wide, broad, large, spacious

lx: ballaaran

pd: (Pl: balballaaran)

ps: adj-der

key: ballaaran

-ta: (magac, dhedig, keli) milayga ay dhacdo cadceeddu, mugdiga habeenkuna billawdo.

cawadaran: (tilmaame) qofka haweenayda ah ee aan nafteeda iyo cidda ay la noolaato midna u nasiib wanaagsanayn.

(tilmaame) mid cayaartiisu wanaagsan tahay; mid si fiican dheela.

-ta: (magac, dhedig, keli) cunto duco looga jeedo, karin. Xilliga barwaaqada ah daraaraynta beereleydu waa joogto. Dh: casuumadayn, daraarays, ducayn.

(Dardaaran-ka)

1. Ballan adag oo qof ka ballamo sida xooliisa loo qaybina hayo, dhimashadiisa kaddib.

2. Ballan laysku adkeeyo oo dhan.

dardaaran¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Ballan uu dhaafo qof oo ku saabsan sida hantidiisa laga yeelayo dhimashadiisa kaddib. 2. Ballan uu dhaafo qof tegayo oo ku saabsan sida laga yeelayo reerkiisa inta uu maqanyahay.

dardaaran²: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) 1. Qof dhimashadiisa kaddib sida hantidiisa la yeelayo ka ballamid. 2. Qof tegaya sida reerkiisa laga yeelayo ka ballamid.

dardaaran¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Ballan uu dhaafo qof oo ku saabsan sida hantidiisa laga yeelayo dhimashadiisa kaddib. 2. Ballan uu dhaafo qof tegayo oo ku saabsan sida laga yeelayo reerkiisa inta uu maqanyahay.

dardaaran²: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) 1. Qof dhimashadiisa kaddib sida hantidiisa la yeelayo ka ballamid. 2. Qof tegaya sida reerkiisa laga yeelayo ka ballamid. m.f.dh, dardaarmid.

m. n. will, testament, last wishes

dardaaran v. make a will, bequeath; express a wish

-ka: (n) will (wzZ); the will after the death; testament (testa-ment)

Testamento; raccomandazione

Will; recommendation

-ka: (magac, lab, keli) cid kale, u sheegid sida uu samayn lahaa adiga dabadaa oo tilmaamid. Dh: waano, talo.

dardaaran -ka: (magac, lab, keli) fariinta hadalqoraalka ah oo uu qofka geeriyoonayaa ka tego oo talo ah ama tilmaan reerkiisa ku saabsan.

وَصِيَّة