magmakayn

-ta: (magac, dhedig, keli) magaalo ka dhigid. Dh: magaalays.

(Magaan-ka)

(faras) Gaabis.

magaan¹: m.l Faras aan orod badan lahayn.

magaan²: m.dh Hal caano yar; baaqimo.

m. n. slow horse; animal that produces a small amount of milk

-ka: (magac, lab, keli) faras aan orodka dheereyn oo gaabiya. Faras magaan ah nin fuulay masaafo dheer ma carraabo.

magaan -ka: (magac, lab, keli) neef ama qof korsiintu ka xumaatay oo aan manaafacaad iyo waxqabad badan lahayn. Magaan meel looma dirto. Dh: calaan.

magaan -ta: (magac, dhedig, keli) hal aad u caano yar. Magaani nirigteeda ma deegdo. Dh: gabno.

de: slow horse; animal that produces a small amount of milk

lx: magaan

pd: (-ka)

ps: n-m

key: magaan

m.l Jecleysashada uu qof jecleysto cunto aan markaa la hayn. Cali magaaygu wuu ka bi'i lahaa hadduu timir helo.

m.l Jecleysashada uu qof jecleysto cunto aan markaa la hayn. Cali magaaygu wuu ka bi'i lahaa hadduu timir helo.

-ga: (magac, lab, keli) jecleysashada uu qof jecleysto cunto aan markaa la hayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel ama yool ku dhodhoweyn. Magaaladii ma gaadhine, waan agagaynnay. Dh: dhodhoweys.

-ta: (magac, dhedig, keli) maad iyo maaweelo lagu qoslo samayn. Boon Xirsi waa xiddigga maadaynta Soomaalida.

(Maarayn-ta)

1. Maaro u helid; arrin ama wax kale, wax ka qabasho, hagaajin.

2. Maar ka dhigid.

Direzione

Management

-ta: (magac, dhedig, keli) maamulid. Dh: idaarayn.

maarayn-ta: (magac, dhedig, keli) daxal u yeelid; wax midhidhsan ka dhigix. Maaraynta ka ilaali weelasha.

-ta: (magac, dhedig, keli) heesta ugaadha ku heesid. Abwaaniintu maayaynta way ku kala ba'as yihiin. Dh: heesid, maanyays.

-ta: (magac, dhedig, keli) madag ku dhedhejin oo ku gubid. Madkayntu waa hab ay Soomaalidu isku dawayn jireen. Dh: madkin.

-ta: (magac, dhedig, keli) harag idiinayn oo dhogor iyo hilib wixii raacay ka daguugid. Mocooyo megdaynta masallooyinka way tagaan. Dh: magdeyn

f.g1 (-gay, -gtay) Dab si uusan u baqtin dambas ku duugid.

(fal) ku gudub oo xoog ugu tuur. Gudbinta qaad oo ku magmaag intuu midigta dhaqaajin. Dh: kaynaani.

magmaag -ga: (magac, lab, keli) gudbin labada caaro loo fiiqay oo lagu dagaallami jiray.

-ta: (magac, dhedig, keli) marka wax la cabbirayo oo taako lagu qiyaasay ka dhigid; taako ku cabbirida. Taakayntu yaanay kaa khaldamin.

taakayn -ta: (magac, dhedig, keli) taako u dhigid oo joojin. Taakaynta waa lagu ilko beelaa. Dh: taakays.

m.dh la-mid: ashtakayn.

(Barakayn-ta)

1. Barako u yeelid.

2. (Cunno, kd.) wax yar ka taabasho, ka cunid; sunnayn.

m.f.dh eeg barakee.

vl. n. act of blessing

-ta: (magac, dhedig, keli) ka dhigitaanka mid barakaysan.

de: act of blessing

lx: barakayn

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: barakayn

-ta: (magac, dhedig, keli) figaynta iyo fuudhafuudhaynta qof la kadeedayo. Dh: falakays.

(Halakayn-ta)

Nabarro xunxun gaarsiin; aad wax u yeelid.

m.f.dh eeg halakee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhaawacyo culculus gaadhsiin. Dh: dhibaatayn, waxyeelayn, halukayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo neef madax u ah u yeelid oo horkaxayn. Saca u weyn ayaa madaxayn loo kaxaystaa.

(fal) suuq iyo meherado u samee oo magaalo ka dhig. Hayjadda magaalay oo tukaanno ka fur. Dh: magaalee.

f.mg3 (-gtay, -gatay) Dhuxul nool dambas ku duugasho si aysan u demin.

f.g2 (-keeyay, -kaysay) Ku m.: wax meel daloosha oo ciriiri ah si xoog leh ugu riixid.

v. force ~ squeeze (into); urge on, cause to hurry

-yey / magmakeysay: (v) [with proposition ku] squeeze in; insert by forcing in; jam (jaam) ~ ku magamakee. Ex: isku mag-ma-kee; squeeze into

(fal) meel cidhiidhi ah wax weyni inuu galo ku qasab; ku cadaadi oo xoog u geli. Kartoonka meesha ku magmakee. Dh: cadaadi, riix, dirqi, matatari, magmakay.

cf: kakabi, matatari

de: force ~ squeeze (into); [ext.] urge on, cause to hurry (with preposition ku)

lx: magmakee

pd: (magmakeeyey)

ps: v2b=tr

key: magmakee

-ta: (magac, dhedig, keli) malab samayn. Kolka ubuxu dillaaco ayay shinnidu malabaynta bilawdaa.

(tilmaame) marmar lagu sameeyey ah; qurux badan oo naqshadaysan. Dh: naqshadaysnayd.

-ta: (magac, dhedig, keli) samirsiin; samrin.

(Xarakayn-ta)

Xarako ama shaqal u yeelid.

m.f.dh eeg xarakee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xiiso iyo soo jiidasho gelin oo qurxin. Dh: xarakadayn.

xarakayn -ta: (magac, dhedig, keli) xarako u yeelid oo kordhabid, hoosdhabid ama godid. Dh: xarakays.

xarakayn -ta: (magac, dhedig, keli) farshaxan qurxoon u samayn.

(Fagaarayn-ta)

(u fagaarayn) legdan, feer, tartan, dabbaaldeg, kd.. meel fagaare ah oo la wada joogo u samayn, u golaadin.

m.f.dh eeg fagaaree.

-ta: (magac, dhedig, keli) tartan iyo wax la mid ah, fagaaro u samayn; ciyaar iyo wax la mid ah, meel fagaare ah oo la wada joogo u samayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhadhan macaan u yeelid; macaan ka dhigid. Karuurku macaanayn uma baahna. Dh: macaanays. Li qadhaadhayn.

macaanayn -ta: (magac, dhedig, keli) hadal. sheegko iyo wixii la mid ah xalladayn oo qosol iyo xigmadba ku darid. Dh: xalladayn macaanays.

(Macmacaan-ka)

Waxyaalo la cuno oo yaryar oo siyaalo badan loo sansameeyo.

m.l.u Cunto ama cabbitaan si gaar ah loo sameeyo oo dhadhan macaan leh sida buskudka, doolshaha, xalwada, dheecaanka liinta iyo wixi lamida.

m.l.u Cunto ama cabbitaan si gaar ah loo sameeyo oo dhadhan macaan leh sida buskudka, doolshaha, xalwada, dheecaanka liinta iyo wixi lamida.

m. n., [collective], pl., (adj.): sweets, candy; sweet (ones)

-ka: (n) sweet things; such as cakes (keeykis); candies (kaandis); sweets (iswiitis)

-ka: (magac, lab, keli) sharaab iyo xalawiyaad keegag iyo cuntooyin kale oo kala nooc ah ka kooban. Qofkii sonkorow lihi macmacaanka wuu iska ilaaliyaa.

macmacaan: (tilmaame) wax kala duwan oo wada macmacaan ah. Cuntooyin wada macmacaan ayaa miiska ka buuxa. Dh: macmac. Li: qadhqadhaadh.

de: sweets, candy; [atr.] sweet (ones)

lx: macmacaan

pd: (-ka Sg: macaan)

ps: n-m-col / adj-pl

key: macmacaan

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg magaalayn.

(Magaaleyn-ta)

Magaalo ka dhigid.

m.f.dh eeg magaalee.

Urbanization

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg magaalayn.

-ka: (magac, lab, keli) aqal weyn oo alaabaha tukaannada iyo qalabka la kaydinayo la dhigo. Alaabta aan la cashuurin magaasaanka ku xeree. Dh: bakhaar, istoodh, istoor.

f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Wax dambas lagu duugay ahaansho (dab).

-ta: (magac, dhedig, keli) si mukur ku jiro u sheekayn. Malookayn dumarbaa lagu yaqaan. Dh: mukurid, malookays.

malookayn -ta: (magac, dhedig, keli) madaxa timaha ka wada xiirid oo gunta gu jarid. Dh: moolayn, malookays.

(Mammanaan-ta)

Wax mamman ahaansho.

m.f.dh eeg mamman. la-mid: mammanaansho.

f. n., [abstract] being at a climax, peak ~ high point (as an emotion)

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg mamitaan.

de: being at a climax, peak ~ high point (as an emotion)

lx: mammanaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: mammanaan

(Maraabayn-ta)

Dhadqhaqaaqa iyo dheeldheelliyidda doonyaha iyo maraakiibta badda saaran, oo hirarku ku wacan yihiin.

m.f.dh eeg maraabee. la-mid: maraamayn.

vl. n. rolling movement of ships and boats caused by the waves

-ta: (magac, dhedig, keli) kolba dhan u dheeliyid; marba xag u dulaamid. Maraabaynta doonyaha waa lagu wada matagaa. Dh: maraabays, duldullaamid.

de: rolling movement of ships and boats caused by the waves

lx: maraabayn

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: maraabayn

m.dh la-mid: maraabayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) maraate baaban iska dhigid; is waalid; is masuukhin.

(Mardabayn-ta)

Dhagrid; sirid; khatalid.

m.f.dh eeg mardabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) khiyaamo samayn. Dh: dhagrid, sirid, khiyaamayn.

(Maryamayn-ta)

Kuusha ka faalin, wax dhici doona ka sheegid.

m.f.dh eeg maryamee.

-ta: (magac, dhedig, keli) faal dumarku sameeyaan oo ay kuusha ka faaliyaan. Beydan way maryamayn taqaannaa. Dh: faalin.

(Masaafayn-ta)

(guur) meel masaafo jirta geyn oo ku meherin.

-ta: (magac, dhedig, keli) kaxayn gabadh la guursanayo reerkooda laga kexeeyo oo meel masaafo jirta lagu soo meheriyo iydoo weligeeda lagala baxsanayo. Dh: masaafaysad.

(Mashaqayn-ta)

Mashaqo cid ku abuurid, u keenid; lurid; dhibid; mixnayn.

m.f.dh eeg mashaqee.

-ta: (magac, dhedig, keli) mixnad iyo dhibaato cid ku abuurid: lur u keenid. Dhulkaagii baad ku roonayde mashqayn ayaad noola timid. Dh: dhibid, mixnadayn, mashaqays. Li: faa'iidayn.

mashaqayn -ta: (magac, dhedig, keli) wanaag iyo faa'iido keenid. Roobkii ayaa noo da'ay oo mashaqayn ilaahay baan ku jirnaa. Dh: maashayn.

(Mataanayn-ta)

Mataano dhalid.

m.f.dh eeg mataanee.

-ta: (magac, dhedig, keli) mataano dhalid. Beydan waa lagu yaqaan mataanaynta.

mataanayn -ta: (magac, dhedig, keli) midayn oo walaalayn laba dhinac.

(Muqmadayn-ta)

Muqmad ka dhigid; Oodkicid.

m.f.dh eeg muqmadee.

-ta: (magac, dhedig, keli) muqmad ka dhigid. Dh: luqmadayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel daloosha ragcad ku dhejin.

-ta: (magac, dhedig, keli) sagaal ka dhigid, tiro sagaal gaadhsiin.