maglaallaco

-da: (magac, dhedig, keli) geed la bah ah saalluunka oo ka baxa meelaha dibirka ah.

-da: (magac, dhedig, keli) cagajiidid iyo warwareeg. Maglaalacasho wax kuu keeni maysee shaqayso. Dh: meerdayn, dabashabeelin, cagajiidid. Li: waxqabad.

m.dh.kh D. ah: rati aan lugaha xarig uga xirnayn.

(Halaalac-a)

Qurux la hilhillaac; dhaldhalaal.

halaalac¹: m.l.kh H. ah: dhalaal badan oo ka soo baxa wax aad u iftiimaya; dhaldhalaal.

halaalac²: f.mg1 (-cay, -cday; -lici) Wax dhalaal badan bixin.

v. shine, sparkle, glitter, twinkle

-a: (magac, lab, keli) dhaldhalaal bilbildhaamaya oo walacwalacleeya. Dh: walacwalac.

bw: dhalaal

de: shine, sparkle, glitter, twinkle

lx: halaalac

nt: halaalac (a) [vn2a-m]

pd: (halaalacay)

ps: v1=

key: halaalac

m.dh Cudur geedka digirta ku dhaca oo caleenta ka daadiya.

-da: (magac, hedig, keli) cudur geedka digirta ku dhaca oo caleenta ka daadiya.

(fal) suuq iyo meherado u samee oo magaalo ka dhig. Hayjadda magaalay oo tukaanno ka fur. Dh: magaalee.

(Dagaallan-ka)

Iska hor-imaansho wax laysku yeelo; dirir.

dagaallan¹: m.l la-mid: dagaallamid.

dagaallan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) La d.: cid dagaal kula kicid.

f.mg1 (-amay, -antay; -ami) La d.: cid dagaal kula kicid. m.f.dh, dagaallamid.

v. fight, quarrel; engage in battle, be at war

dagaallan: vl. n. act of fighting

(fal) dirirtan oo cid kale, colaadi.

dagaallan -ka: (magac, lab, keli) labo dhinac oo colaad iyo dirir isku qaadid. Dh: dirir.

(Jalaalaqa-da)

Dagaal; weerar; dhac.

m.dh Hantida laga helo meel hore loo dhacay.

f. n. attack, raid

-da: (magac, dhedig, keli) weerar lagu qaadayo cadow, dagaal ama dhac.

jalaalaqo -da: (magac, dhedig, keli) hantida laga helo meel hore loo dhacay.

de: attack, raid

lx: jalaalaqo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: jalaalaqo

-ta: (magac, dhedig, keli) magaalo ka dhigid. Dh: magaalays.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg magaalayn.

-da: (magac, dhedig, keli) naqtiin cashar horay loo dhigtay dib loo eego oo dib loo naqtiimo. Sida loo kala mawaajaco badan yahay ayaa derejaadkana loo kala bataa. Dh: naqtiin, muraajaco.

Sesamothamnus busseanus 01

m.dh Geed dhererkiisu dhexdhexaad yahay oo laamo jiljilicsan oo aan jebin iyo qodax yaryar leh. la-mid: saleelmac.

(Salalma) All. Som. Sesamothamnus busseanus Engl. Pedaliaceae.

NFD, N, S Sesamothamnus rivae Engl. Pedaliaceae.

N Cadia purpurea (Picc.) Ait. Papilionaceae.

m. n. soldier, warrior

de: soldier, warrior

lx: dagaallame

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: dagaallame

m.dh Hilib dab lagu dubey oo aan la bisleyn.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg magaalaysi.

(fal) meel cammiro oo magaalo ka dhigo. Xaafad kastaay suuqaaga magaalayso.

magaalayso: (fal) magaalada u bax oo waxaad uga baahan tahay ka soo iibso. Dh: safro.

f.mg3 (-stay, -satay) Miyi ama tuulo magaalo ka aadid.

f. n. marmalade, jelly

-malmalaatada: (n) see [eeg] malmalaado

a: malmalaaddo {It}

de: marmalade, jelly

lx: malmalaato

pd: (/da)

ps: n6-f

key: malmalaato

m.dh (-ooyin, m.l) Meel kor ka dadan oo dhinacyaha ka furan oo wax lagu gato ama la harsado. la-mid: dallaalin.

m.dh (-ooyin, m.l) Meel kor ka dadan oo dhinacyaha ka furan oo wax lagu gato ama la harsado.

f. n. shade-piece, cover

de: shade-piece, cover

lx: dallaallimo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: dallaallimo

m.f.dh eeg cagataallee.

-ta: (magac, dhedig, keli) ka warwareegid; ka meermeerid; ka cagadtaallays.

cagataallayn -ta: (magac, dhedig, keli) «ka ~» ka warwareeg, ka meermeer. Dh: ceegataallayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg cagataallayn.

m.l la-mid: callaalasho.

f.g3 (-shay, - latay) Alaabo yar gaadiid saarasho. la-mid: calaalo.

f.g3 (-shay, - latay) Alaabo yar gaadiid saarasho. m.f.dh, callaalasho. la-mid: calaalo.

-da: (magac, dhedig, keli) afar god oo ka mid ah siddeed iyo labaatanka god ee dayaxu fadhiisto. Habeen daalallo ayuu dhashay Yuusuf.

(fal) dagaal gal oo wax dil adna in lagu dilo isku diyaari. Orod dagaalan waaka dalkaagii la haystee. Dh: dagaallan, dirir.

dagaalan -ka: (magac, lab, keli) dagaalgalid oo waxdil isku diyaari. Dh: dagaallan, dirir. dagaal'aqoon -ka: (magac, lab, keli) qof colaad u joog ah oo tabaha iyo xeeladaha dagaalka oo dhan. yaqaan. Dh: colyagaan.

m.dh In yar oo caafimaad ah oo qof jirranaa helo.

m.dh In yar oo caafimaad ah oo qof jirranaa helo.

f. n. recuperation, regaining of health after being sick; relief; financial relief

(fal) dilaal ku shaqayso. Orod suuqa dallaalo. Dh: dillaalo.

dallaalo -da: (magac, dhedig, keli) caafimaad yar oo qof jirranaa helo.

de: recuperation, regaining of health after being sick; relief; financial relief

lx: dallaalo

pd: (/da)

ps: n-f

key: dallaalo

-ga: (magac, lab, keli) qof sixirka yaqaana ama adeegsada; qofka falka ku shaqaysta. Dh: sixirroole, falalow.

(Gaallays-ta)

Jaad hore oo toorrey oo loo tuman jirey in gaalada lagu laayo oo lagula dagaallamo.

gaallays¹: m.l.kh Waran g. ah: nooc warmaha waaweyn ka mid ah lagu dagaallamo.

gaallays²: m.dh.kh Toorrey g. ah: toorrey dheer oo birsulub leh oo lagu dagaallamo.

f. n. dagger

de: dagger (used in former times to kill infidels)

lx: gaallays

pd: (-ta)

ps: n1-f

key: gaallays

(Gaallisa-da)

Cayaar.

m.dh Nooc ciyaaraha lagu jaameeyo ka mid ah.

f. n., [collective] dance style

-da: (magac, dhedig, keli) eeg gaaliso.

de: dance style

lx: gaalliso

pd: (/da)

ps: n6-f-col

key: gaalliso

Madax cad; galaali ku taal; la galaalay.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax galaali ku taal ahaansho.

der. [adjective] whitewashed; white-striped

-galaalnaa / galaalnayd: (adj) white marked on the head

(tilmaame) madax ama jaaha bar cad ku leh.

de: whitewashed; white-striped (especially on the head)

lx: galaalan

pd: (galaalnaa)

ps: adj-der

key: galaalan

-da: (magac, dhedig, keli) eeg galaal.

(Gawlalla-da)

Gowlallo.

m.dh la-mid: gowlallo.

f. n., [collective] incense-bearing tree species

-gawlallada: (n) tree bearing an aromatic gum

-da: (magac, dhedig, keli) geedquwaax xabag iyo dheecaan qadhaadh oo kahdka laga samaysto leh. Waxa kale oo laga samaystaa asal fiican. Geedkaanu goynaaba waa gowlaliyo jiice.

de: incense-bearing tree sp.

lx: gawlallo

pd: (/da)

ps: n6-f-col

key: gawlallo

m.l Dhaca labaad ee meel hore loo dhacay lagu sameeyo.

-a: (magac, lab, keli) weerar iyo dagaal.

-a: (magac, lab, keli) qardooyin carriseed dalsan ah; dhul-daaqsineed mamacley ah oo joog sarreeya. Dh: carris. Li: dibir.

(fal) wax fidsanaa, isku duuduubo.

laalaabo: (fal) meel ka laabo oo haddana laabo. Dh: noqnoqo.

laallaab¹: m.l la-mid: laablaab¹.

laallaab²: f.g1 (-bay, -btay) la-mid: laablaab².

(Laallaad-ka)

Laallaadid.

laallaad¹: m.l Ka raaracidda wax meel sare ka raaracaan.

laallaad²: f.mg1 (-day, -dday) Wax meel sare ka raaracid.

f.mg1 (-day, -dday) Wax meel sare ka raaracid. m.f.dh, laallaadid.

v. dangle, hang down

de: dangle, hang down

lx: laallaad

nt: laallaad (ka) [vn-m]

pd: (laallaaday)

ps: v1=intr

key: laallaad

-ga: (magac, lab, keli) baahi hilib cuniddii loo baahdo. Magaag buu la miliilsan yahay. Dh: suruuradow.

f.g2 (-leeyay, -leysay) Meel magaalo ka dhigid.

v. set up a town; make (a village) into a city

-yey / magaaleysay: (v) urbanise (eerbaneeyz); make urban; make into a city

(fal) eeg magaalay.

de: set up a town; make (a village) into a city

lx: magaalee

pd: (magaaleeyey)

ps: v2b=tr

key: magaalee

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Meel magaalo noqosho.

(fal) magaalo camiran oo wax laga iibsado noqo; dhismayaal badan iyo suuqyo yeelo.

magaalow: (fal) reer magaal noqo iyo muunad iyo muuqaal reer magaal yeelo. Miyi kol haddaad ka timaad haddeed magaalow.

magaalow-ga: (magac, lab, keli) eeg magaaloobid.

(Maggaaba-da)

Cantuugo weyn.

m.dh (-ooyin, m.l) Cantuugo weyn.

f. n. large mouthful, big gulp

-da: (magac, dhedig, keli) cantuugo caano lis ah la cantuugo oo afka kol laga buuxsho. Maggaabo way igu filan tahay: Dh: muggaabo.

bw: maggaw ~ maggow

cf: cantuugo

de: large mouthful, big gulp

lx: maggaabo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: maggaabo