Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

Fargaan. Birdbuxuleed heer sare ah ee dheehan oo inta qaansawaraarida lagu xiro looxa xurbin ku dulceliya.

waa la naqliyay ✓

1

(Madax-a)

2

1. Oogada dadka iyo daayeerrada meesha ugu sarraysa iyo tan sankunneefle kaloo badan meesha ugu horraysa; kan nafleyda waaweyn wuxuu ka samaysan yahay lafo maskaxi ku gudajirto, waxaana ku yaal af, san, indho, dhego iyo daaman; waxaa kan dadka ku rogan timo; oogada inteeda kale iyo isaga waxaa u dhexeeya luqun; kur; unuun.

3

2. Maskax, laab, caqli.

4

3. Qof meel ama dad u sarreeya; duq; waayeel.

5

4. (roob) dhool; garab; saylaan.

waa la naqliyay ✓

1

madax¹: m.l (-xyo, m.dh) 1. Oogada qaybta sare ee nafleyda. 2. Maskax, laab, caqli. 3. Baab. 4. Koox, qayb. 5. Dhool (roob); garab; saylaan. 6. Bayd faal, dhinaca qofka faalka dhigaya soo xiga ma ahee dhinaca kale.

2

madax²: m.dh.u Qof meel ama dad u sarreeya; duq waayeel.

waa la naqliyay ✓

1

madax¹: m.l (-xyo, m.dh) 1. Oogada qaybta sare ee nafleyda. 2. Maskax, laab, caqli. 3. Baab. 4. Koox, qayb. 5. Dhool (roob); garab; saylaan. 6. Bayd faal, dhinaca qofka faalka dhigaya soo xiga ma ahee dhinaca kale.

2

madax²: m.dh.u Qof meel ama dad u sarreeya; duq waayeel.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. head; official, chief, boss

2

madax [feminine] n., pl. authority

waa la naqliyay ✓

-a: (n) [Pl. madaxda] 1. head (heedh) ~ kur, unuun. 2. leader (li-idher)-, boss (boos)-, chief (jiif); ruler (ruular). Ex: madaxa shirkadda; the head of the corporation

waa la naqliyay ✓

1

Capo

2

Head; chief

waa la naqliyay ✓

1

dhaawac gaadhay madaxa iyo inta ku taalla.

2

madax-a: (magac, lab, keli) fad weyn oo meel ka muuqda. Dh: dhool, garab, saylaan.

3

madax-a: (magac, lab, keli) meesha ay maskaxda, afka indhaha iyo dheguhu ku yaalliin. Madax geel ninkii qaadaaba wuu dhigi. Dh: dhako, kur. Li: mijo.

4

madax -a: (magac, lab, keli) caqliga wax lagu garto ee nafta haga. Madax aad lahayn miyirkii la isma saaro. Dh: garaad.

5

madax -a: (magac, lab, keli) qof meel ugu sarreeya oo masuuliyadda iyo maaraynta u madax bannaan. Shirkadda waxa ka madax ah Gabadh Soomaaliyeed. Dh: masuul, taliye.

6

madax -a: (magac, lab, keli) hadhuudhka inta ay midhuhu ku yaalaan. Hadhuudhka hal madax iiga soo goo oo aan dubto. Dh: sabuul.

7

madax-a: (magac, lab, keli) wax walba inta u horraysa ama ugu sarraysa. Daad madaxiisii muuqdo mijihii maxaad moodday. Dh: bilaw. Li: dabo, dhammad.

8

madax -a: (magac, lab, keli) boqol neef oo geel ama lo' ah. Madax lo' ah nin leh caydhnimo uma dhawa. Dh: tiro.

waa la naqliyay ✓

رأس

waa la naqliyay ✓

1

(fal) magtaadii wada qaado. Intaa lagu siiyay ku magbax.

2

magbax -a: (magac, lab, keli) mag qaadasho lagu kala baxo. Labadii reer magabx ayay ku heshiyeen.

waa la naqliyay ✓

Looxa koobaaban ee ku yaal salka qaansowaraarida ee gaaddada lagu reebo marka magdaxa wax lagu duleelinayo.

waa la naqliyay ✓

Nooc kamid ah magdaxyada ee leh madax koobaaban iyo garbo wax jara.

waa la naqliyay ✓

Ka qaab iyo qadan duwan magdaxyada kale hase ahaatee u dhigma magdax-xalleefka.

waa la naqliyay ✓

Qaansada magdaxu afka uga xirmo oo magdaxa waraarin wax kula duleelisa.

waa la naqliyay ✓

Birta magdaxu qoddada la galo ee hanatada ka dhuuqsanta. Waxaa qalqale leh qaansowaraarida iyo qaansoruubada.

waa la naqliyay ✓

Bir labo gantafood leh salkana isaga taal ee ku dhex jirta qalqalaha oo reebta guda u-shalwadka qoddada magdaxa.

waa la naqliyay ✓

Marinka maroorsan ee u dhexeeya garbaha ruubaha iyo magdaxa oo mirqinka birta iyo dufulka looxa ka jeebma ay soo dhex moosaan.

waa la naqliyay ✓

Magdaxa garbihiisa maroorsani mayda ku maran yihiin ee ka tirsan kan magdaxyada ugu yar oo lagu duleeliyo duleellada laga dul bixinayo looxa adag ee qarada weyn.

waa la naqliyay ✓

Nooc ka mid ah magdaxyada kan ugu yar ee loogu isticmaalo duleelinta looxa jilicsan ee qarada yar; sida magdax dullaha oo kale ayuuna wax u tabeeyaa.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) harag idiinayn oo dhogor iyo hilib wixii raacay ka daguugid. Mocooyo megdaynta masallooyinka way tagaan. Dh: magdeyn

waa la naqliyay ✓

1

(Magdhaw-ga)

2

Qaandhaw.

waa la naqliyay ✓

1

magdhaw¹: m.l Qiimaha looga qaato qof khasaaraha uu geystay.

2

magdhaw²: f.mg1 (-dhabay, -dhawday) U m.: qof khasaare uu geystay qiimaheeda bixin.

waa la naqliyay ✓

1

magdhaw¹: m.l Qiimaha looga qaato qof khasaaraha uu geystay.

2

magdhaw²: f.mg1 (-dhabay, -dhawday) U m.: qof khasaare uu geystay qiimaheeda bixin. m.f.dh, magdhabid.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] compensation, payment of blood money

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (n) compensation (kom-pan-seey shin); blood money (blaadh mani); restitution (resta-tuu-shin); reparation (ra-pareey shin); indemnity (indhamanti) ~ mag, diyo.

2

u magdhaw -bay / day: (v) pay compensation, blood money or restitution

waa la naqliyay ✓

1

Compensazione

2

Compensation

waa la naqliyay ✓

1

(fal) beddelka wax aad hallaysay ama aad baylihisay oo xoola ah iska bixi. Xoolihii kugu hallaaba iska magdhaw. Dh: kafal, magdhow.

2

magdhaw -ga: (magac, lab, keli) hanti laga bixiyo bedelka wax la halleeyey ama la baylihiyay ee halakooba oo la siiyo cidda hantida lahayd. Nikii baabuurkaa laga xaday aqalbaa magdhaw loo siiyay. Dh: kafalo, magdhow.

waa la naqliyay ✓

1

de: compensation, payment of blood money

2

lx: magdhaw

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m-cmp

5

key: magdhaw

waa la naqliyay ✓

تعويض

waa la naqliyay ✓

1

maydhax¹: m.dh (-xo, m.dh) la-mid: mayrax.

2

maydhax²: m.dh (-xo, m.dh) (botani) Nudo cunto gudbiya oo ay leeyihiin dhirta keliya. Cuntada waxay ka soo qaadaan halka lagu sameeyo, waxaanay geeyaan meelaha looga baahanyahay, sida meelaha korritaanka.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-xo, m.dh) (botani) Nudo cunto gudbiya oo ay leeyihiin dhirta keliya. Cuntada waxay ka soo qaadaan halka lagu sameeyo, waxaanay geeyaan meelaha looga baahanyahay, sida meelaha korritaanka.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) jillaw jilicsan oo u dhaxaysa diirka iyo lafta laamaha geedaha oo inta la calaliyo ama la tumo xadhko iyo dufka kebdaha laga sameeyo. Hablihii maydhax bay soo diiranayaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Maax-da)

2

Biyaha hoose oo inta ilaha soo raaca, ceelasha laga cabbey soo buuxsha.

waa la naqliyay ✓

1

maax¹: m.dh Biyo badan oo ceel ku jira, oo dhulka hoose ka soo baxay.

2

maax²: f.g1 (-xay, -xday) Biyo dhex marid.

waa la naqliyay ✓

1

maax¹: m.dh Biyo badan oo ceel ku jira, oo dhulka hoose ka soo baxay.

2

maax²: f.g1 (-xay, -xday) Biyo dhex marid. m.f.dh, maaxid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., (mass n.): water that accumulates in a well; spring

2

maax v. be full (of a well); flow, gush (of water)

3

maax v. produce, create, expand (upon)

4

maax v. cross (over), traverse

waa la naqliyay ✓

name-m flow, gush (of water); to be full (said of a well); produce, create

waa la naqliyay ✓

-da: (v) accumulation of water, especially in a well

waa la naqliyay ✓

magac loo bixiyo wiil ay hooyadii dhashay xilli labadiisa waalid midkood uu ubad ka quusnaa da' ahaan ama ay is lahayd waad dhalmadeysay.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) biyaha ilaha ceelasha ka soo baxa kolka biyihii horay ugu jiray laga qayo. Ceelku wuu gudhaye maaxda suga.

2

maax-da: (magac, dhedig, keli) hadal dib loo goodo oo kolka la dhammeeyaba haddana dib loo bilaalo.

waa la naqliyay ✓

m.dh.sh.r 1. Orodka ugu dhaqsaha badan ee nafleydu samayso. 2. Orod ka mid ah ciyaraha fudud ee lagu tartamo oo ah 100 m.

waa la naqliyay ✓

m.dh.sh.r 1. Orodka ugu dhaqsaha badan ee nafleydu samayso. 2. Orod ka mid ah ciyaraha fudud ee lagu tartamo oo ah 100 m.

waa la naqliyay ✓

sprint

waa la naqliyay ✓

f. n. run; running a race

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) orod xawli ah oo la baratamo. Dh: gay.

waa la naqliyay ✓

1

de: run; running a race

2

lx: fagax

3

pd: (dheh)

4

ps: np-f-expr

5

key: fagax

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) erey suufiyadu yidhaahaan oo u dhigma gargaar. Waxan leenahay madad Ilaahaaw.

waa la naqliyay ✓

1

(Madag-ta)

2

Labo qori oo inta laysku xoqo dab ka soo baxo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-dko, m.l) Qori gaaban oo sida badan geedka docolka, mareerka iyo wixi lamida laga qoro oo inta dhexda fantax yar looga yeelo ul yar oo af siman leh lagu fariisiyo, kaddibna xoog loo xurbiyo ilaa uu dab ka dhasho.

waa la naqliyay ✓

f. n. fire-stick (for making fire by friction)

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) flint (filint); firestone, used to strike a fire

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) labo qori oo inta laysku xoqo dab laga dhaliyo. Nin madax adag madag igu qabo lagama helo. Wa: madko.

waa la naqliyay ✓

1

cf: madkee, madkoole

2

de: fire-stick (for making fire by friction)

3

lx: madag

4

pd: (-ta Pl: madko (/ha))

5

ps: n3-f

6

key: madag

waa la naqliyay ✓

1

(Mada-sha)

2

1. Meel dad badani joogo ama isugu yimid; shir; fagaare; madar.

3

2. Waqti laysu qabto; ballandhigad.

waa la naqliyay ✓

1

madal¹: m.dh 1. Meel dad badani isugu yimid. 2. Ballan. la-mid: madar².

2

madal²: f.g1 (-dlay, -dashay; -dli) Qof ballamid.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Meel dad badani isugu yimid. 2. Ballan. la-mid: madar.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. appointment; meeting, plural, ace, assembly; reunion, convention

2

madal v. make an appointment

3

madal v. postpone, put off

waa la naqliyay ✓

-madasha: (n) a public meeting place for open discussion; forum (fooram)-, court (koort) ~ gole, fagaare

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) goob shir ama ciyaar loo yimid. Ama waa la muuqdaa ama madasha lama tego. Dh: fagaare, goob, gego.

waa la naqliyay ✓

/maadham/ (n) murwo (haweeney la sharfayo, oo mudnaan la siinayo).

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) 1. Wax dhagax lagu arjimay ahaansho. 2. Wax dhawaaqiisa la jiiday ahaansho (xaraf). la-mid: medan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] long, lengthened (sound of any vowel) {grammar}

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax dhagax lagu arjimay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

de: long, lengthened (sound of any vowel) {grammar}

2

lx: madan

3

pd: (madnaa)

4

ps: adj-der

5

key: madan

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ababaro oo ku mam. Naaska hooyadaa ku madaq. Dh: ababaro.

2

madaq-a: (magac, lab, keli) neef ama ilma yar oo hooyadii dhimatay isaga oon ababaran. Neef madaq ahi wuu hagaasaa. Dh: madqo.

waa la naqliyay ✓

1

(Madar-ka)

2

Shir; urur; isu'imaad; madal.

waa la naqliyay ✓

1

madar¹: m.l 1. Tooxo yar oo buuro u dhexeysa. 2. Nooc bulukeetiga ka mid ah oo ka samaysan dhoobo iyo caws la isku qallajiyey.

2

madar²: m.l/dh la-mid: madal¹.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Tooxo yar oo buuro u dhexeysa. 2. Nooc bulukeetiga ka mid ah oo ka samaysan dhoobo iyo caws la isku qallajiyey.

waa la naqliyay ✓

m. n. meeting, plural, ace; gathering

waa la naqliyay ✓

name-m kindness, mercy, mercifulness; meeting place, gathering. Lit: he who was born while his kinsmen are gathering or was born at the gathering place

waa la naqliyay ✓

magac loo bixiyo wiil meel lagu kulmo ama lagu shiro ku dhashay ama wiil dhashay xilli reerku shir lahaa.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhul xoolo daaqeen ah oo buuralayda iyo banka u dhexeeya. Xoolihii madarka ayay deggen yihiin. Dh: meder, kafar, idhan, aftin.

2

madar-ka: (magac, lab, keli) roob lagu doogto. Ilaahoow madar khayr qaba na sii. Dh: maddar, roob.

3

madar-ka: (magac, lab, keli) eeg madal.

4

madar -ka: (magac, lab, keli) tooxo yar oo buuro u dhexeysa.

5

madar-ka: (magac, lab, keli) nooc bulukeetiga kat mid ah oo ka samaysan dhoobo iyo caws la isku qallajiyey.

waa la naqliyay ✓

1

a: madal

2

de: meeting-place; gathering

3

lx: madar

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: madar

waa la naqliyay ✓

[adjective] black

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) black (balaak). Ex: madaw iyo caddaan; black and white

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) midab madaw leh. Habeen madaw ayaan soo guuray Li: cad.

2

madaw-ga: (magac, lab, keli) dadka afrika dega intooda aan caddayn. Li: caddaan.

3

madaw-ga: (magac, lab, keli) midabyada asaasiga ah midkood oo ah kan dhuxusha sideeda ah. Midabkaygu waa madaw oo waan ku faanaa. Li: caddaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: black

2

lx: madaw

3

ps: adj

4

see: madow

5

key: madaw

waa la naqliyay ✓

1

(Magac-a)

2

1. Erey ama tix, qof ama wax kale magac looga dhigay oo loogu yeero.

3

2. War wanaagsan oo qof u meel mara; caannimo; sharaf; dheg; maqaal.

4

3. (naxwe) Qayb weyn oo qaybaha hadalka kamid ah: waxay magac u noqon karaan, qof ama nafley ama wax kaleba; waxay kaloo magac u noqdaan, wax la falay ama la falayo ama si la yahay ama sah kolkaas lagu sugan yahay, ... (Guuleed, Maryan, faras, fardo, aqal, aqallo, gabar, oday, wiyil, qansax, run, deeq, dumar, lo', talo, talis, talin, taliye, Soomaali, Carab, Xamar, Afrika, ...).

waa la naqliyay ✓

1

magac¹: m.l (-cyo, m.dh) 1. Erey qof, meel ama wax gaar ahaan loo yaqaan oo loogu yeero. 2. M. leh: qof sharaf, wanaag iyo geesinnimo lagu yaqaan.

2

magac²: m.l (-cyo, m.dh) (naxwe) Qaybaha hadalka mid ka mid ah, oo tilmaama wax nool (gabar, faras iyo wixi lamida), wax aan noolayn (bir, loox iyo wixi lamida) iyo waxyaabo kale. M. caadyaal: wuxuu tilmaama waxyaabo la taaban karo (buug, qalin iyo wixi lamida); m. cillaneed: wuxuu tilmaama shay leh tayo aanay dareemi karin shanta dareemayaal (jacayl, fikrad, run iyo wixi lamida); m. gaar: magac si gaar ah u tilmaama noole ama shay (Maandeeq, Xamar, Cali, Jubba iyo wixi lamida); m. guud: magac si guud ah u tilmaama qof, xayawaan ama shay (gabar, lo', magaalo iyo wixi lamida); m. urur: magac tilmaama koox noole ama shay (xayn, geel, dad iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

1

magac¹: m.l (-cyo, m.dh) 1. Erey qof, meel ama wax gaar ahaan loo yaqaan oo loogu yeero. 2. M. leh: qof sharaf, wanaag iyo geesinnimo lagu yaqaan.

2

magac²: m.l (-cyo, m.dh) (naxwe) Qaybaha hadalka mid ka mid ah, oo tilmaama wax nool (gabar, faras iyo wixi lamida), wax aan noolayn (bir, loox iyo wixi lamida) iyo waxyaabo kale. M. caadyaal: wuxuu tilmaama waxyaabo la taaban karo (buug, qalin iyo wixi lamida); m. cillaneed: wuxuu tilmaama shay leh tayo aanay dareemi karin shanta dareemayaal (jacayl, fikrad, run iyo wixi lamida); m. gaar: magac si gaar ah u tilmaama noole ama shay (Maandeeq, Xamar, Cali, Jubba iyo wixi lamida); m. guud: magac si guud ah u tilmaama qof, xayawaan ama shay (gabar, lo', magaalo iyo wixi lamida); m. urur: magac tilmaama koox noole ama shay (xayn, geel, dad iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

m. n. name; title; heading; honor, reputation; noun {grammar}

waa la naqliyay ✓

-a: (n) name (neem); noun (nawn)

waa la naqliyay ✓

1

Nome

2

Name

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) wax qof ama neef loo bixiyay kolkuu yaraa oo loogu yeedho isaguna isku yaqaan noolaha kali waxay leeyihiin magac wadareed guud. Magac fooko kuma baxo oo magacaygu waa Madoobe.

2

magac -a: (magac, lab, keli) ammaan iyo sharaf laguu qiro oo dadku isku sheegaan. Dh: sharaf, qaddarin.

3

magac-a: (magac, lab, keli) qaybaha naxwaha kuwa ugu muhiimsan ee weedhu ku dhisan tahay wuxuna u soo arooraa wejiyo badan. Faluhu waa magac falka sameeya.

waa la naqliyay ✓

اسم

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: meged.

waa la naqliyay ✓

f. n. tanned hide, leather; vegetable substance used in tanning

waa la naqliyay ✓

-da: (n) tannin (taan-nin); a dye used to convert [hide] into leather

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hab noocyo badan leh oo hargaha dhogorta lagaga xoodhiyo. Woobayntu waa hab magadka ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

a: meged

2

de: tanned hide, leather; vegetable substance used in tanning

3

lx: magad

4

pd: (-da Pl: magdo (/ha))

5

ps: n3-f

6

key: magad

waa la naqliyay ✓

1

(Magan-ta)

2

Qof tabar yar oo qof kale ama cid kale oo xoog leh ku tirsan oo ku hoos nool oo aan loo soo mari karin.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Badbaadinta la siiyo cid tabar darran. 2. Qof tabar darran oo qof kale ku tiirsan si uu badbaado u helo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Badbaadinta la siiyo cid tabar darran. 2. Qof tabar darran oo qof kale ku tiirsan si uu badbaado u helo.

waa la naqliyay ✓

f. n. refuge, sanctuary, protection, asylum; fugitive

waa la naqliyay ✓

(Magan) N Cardiospermum halicacabum L. Sapindaceae.

waa la naqliyay ✓

name-m refuge. Lit: he who is a refugee to Allah

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) asylum (asaaylam); refuge (refyuuj); protection (pro-tak-shari) ~ magangalyo. Ex: anuu magan ii yahay; he is under my protection

waa la naqliyay ✓

magac loo bixiyo wiil la rajaynyo inuu eebbe ku xidhnaado oo uu magan u ahaado.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) dad ama duunyo tabar yar oo cid ka itaal roon ku tiirsan oo ku hoos nool. Dad magan ah lama laayo. Dh: maganti.

2

magan -ta: (magac, dhedig, keli) xilli colaadeed qofka ciddii dagaalka kula jirtay qof ka mid ah badbaado weydiista isagoon hub sidan. Ninkii wuxu yidhi magan baan nii ahaye ha idilina.

waa la naqliyay ✓

1

de: refuge, sanctuary, protection, asylum; [ext.] fugitive

2

lx: magan

3

pd: (-ta)

4

ps: n1-f

5

key: magan

waa la naqliyay ✓