madoobe — Macnaha & Turjumaada

m. n. blacky, the black one

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m black, swarthy

waa la naqliyay ✓

1

de: blacky, the black one Also a nickname for a very dark person

2

lx: madoobe

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: madoobe

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-beeyay, -beysay) 1. (f.g) Wax midab madow u yeelid. 2. (f.mg) Ka m.: cilmi, garaad iyo wixi lamida oo cid maskaxdeeda ku jira ka tirtirid.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-beeyay, -beysay) 1. (f.g) Wax midab madow u yeelid. 2. (f.mg) Ka m.: cilmi, garaad iyo wixi lamida oo cid maskaxdeeda ku jira ka tirtirid. m.f.dh, madoobayn.

waa la naqliyay ✓

v. blacken, paint black; darken

waa la naqliyay ✓

-yey I madoobeysay: (v) make dark or black; blacken (bal-aaken)

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg madoobay.

waa la naqliyay ✓

1

de: blacken, paint black; darken

2

lx: madoobee

3

pd: (madoobeeyey)

4

ps: v2b=tr

5

key: madoobee

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) xajiin jaadka soo raacda oo qofka cuna uu afku bukoodo oo uu qolof yeesho. Adoobe ayuu afkaygii la dildillaacay.

waa la naqliyay ✓

1

(Dayax-madoobaad-ka)

2

Kolka inta dhulku kala dhexgalo qorraxda iyo dayaxa, hooska dhulku dayaxa, habeenkii, wada qabto ama qaar ka qabto oo madoobeeyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Gudcurin-ta)

2

Gudcur ka dhigid; mugdiyeyn; madoobeyn.

waa la naqliyay ✓

1

(Halwin-ta)

2

Dab ku madoobeyn, ku midabayn; halow ka dhigid.

3

2. Halwad.

waa la naqliyay ✓

1

(Kuulid-da)

2

(indho) indhakuul marin, ku qurxin, ku madoobeyn.

waa la naqliyay ✓

1

dayaxmadoobaad¹: m.l (-dyo, m.dh) Marka dhulku kala dhex galo qorraxda iyo dayaxa, oo hooska dhulku madoobeeyo dayaxa.

2

dayaxmadoobaad²: m.l (-dyo, m.dh) (c.fal.) Dayax madoobaadku waxa uu dhacaa marka dhulku isku gudbo fallaadhaha ka imanaya qorraxda inta ayn soo gaadhin dayaxa, waxana dayaxa ku dhaca hadhka dhulka.

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo ..., m.dh) (xisaab) Urur ka kooban tirooyinka u dhexeeya laba tiro oo la isa siiyey oo ay ku jiraan bar dhammaadyada. Gaaliska xidhan ee u dhexeyaa laba tiro oo maangal ah a iyo b waxa loo qoraa [a,b]. Marka gaaliska xidhan lagu muujinayo xarriiq tiro bar dhammaadyada waxa ugu calaamadeeyaa goobo gudahooda la madoobeeyay.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg madoobeyso.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg madoobeysan. la-mid: madoobeysnaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: madoobeysnaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (baayoloji) Walax madoobeysa timaha, maqaarka iyo madawga indhaha. Waxayna ku jirta unugyo khaas ah ee unugyada maqaarka ka mid ah, qaybta ugu sarreysa maqaarka. Sameynta meelaniinka waxay badataa markii jirka qorraxi ku dhacdo oo waxay maqaarka ku sameysaa midabayn (tanning = abbronzatura) oo ah maqaarka dadka caddaanka ah oo casaan u sii roga, taas oo ka celisa fallaaraha qorraxda qaybaha hoose ee maqaarka.

waa la naqliyay ✓

1

dayaxmadoobaad¹: m.l (-dyo, m.dh) Marka dhulku kala dhex galo qorraxda iyo dayaxa, oo hooska dhulku madoobeeyo dayaxa.

2

dayaxmadoobaad²: m.l (-dyo, m.dh) (c.fal.) Dayax madoobaadku waxa uu dhacaa marka dhulku isku gudbo fallaadhaha ka imanaya qorraxda inta ayn soo gaadhin dayaxa, waxana dayaxa ku dhaca hadhka dhulka.

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo ..., m.dh) (xisaab) Urur ka kooban tirooyinka u dhexeeya laba tiro oo la isa siiyey oo ay ku jiraan bar dhammaadyada. Gaaliska xidhan ee u dhexeyaa laba tiro oo maangal ah a iyo b waxa loo qoraa [a,b]. Marka gaaliska xidhan lagu muujinayo xarriiq tiro bar dhammaadyada waxa ugu calaamadeeyaa goobo gudahooda la madoobeeyay.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax midab madow loo yeelay ahaansho. m.f.dh, madoobeysnaan.

waa la naqliyay ✓

Dhagax madoobe

waa la naqliyay ✓

v.tr. - madoobeyn.

waa la naqliyay ✓

magac ama naanayso loo baxsho wiil aad u madaw. Dh: madoobe. Li: caddawe.

waa la naqliyay ✓

1

(Madoobeyn-ta)

2

Midab madow u yeelid; madow ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg madoobee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (amagac, dhedig, keli) eeg madoobayn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yayaal, m.l/dh) Nacas; dabbaal; caaq.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) doqon; caaq; nacas; dabbaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Madkoola-ha)

2

Geed madkaha laga goosto caan ku ah.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed laama dhuudhuuban leh oo madkaha laga goosto.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] tree species, its wood is used for fire-sticks

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) geed madagta laga goosto. Madkoole madagtiisu degdegbay u dhacdaa.

2

madkoole -ha: (magac, lab, keli) qofka madagta wax ku guba. Madkoole u yeedh xididka hayga gubee.

waa la naqliyay ✓

1

cf: madag

2

de: tree sp., its wood is used for fire-sticks

3

lx: madkoole

4

pd: (/ha)

5

ps: n7-m-col

6

key: madkoole

waa la naqliyay ✓

(fal) wax madow ka dhig. Kabaha ii madoobay. Dh: madoobee. Li: caddee.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-baaday, -baatay) 1. Wax midib madow leh noqosho. 2. Uurkutaallo darteed midab madow yeelasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-baaday, -baatay) 1. Wax midib madow leh noqosho. 2. Uurkutaallo darteed midab madow yeelasho.

waa la naqliyay ✓

inch. v. become black, get dark

waa la naqliyay ✓

(fal) noqo wax madow. Li: caddaw.

waa la naqliyay ✓

1

de: become black, get dark

2

lx: madoobow

3

pd: (madoobaaday)

4

ps: v3a=inch

5

key: madoobow

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: matoobbo.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) ul toosan oo xagga sare ka soo qoolaaban oo xarrago iyo ku dagaalanba loo qaato. Nin matoobbe iyo cimaamad sita ayaa na so maray. Dh: bakoorad.

waa la naqliyay ✓

inch. v. become human, take on human characteristics

waa la naqliyay ✓

1

a: dadow

2

de: become human, take on human characteristics

3

lx: dadoob

4

pd: (dadoobay)

5

ps: v1=inch

6

key: dadoob

waa la naqliyay ✓

1

(Gadoob-ka)

2

1. Lafdhabar; xiriir.

3

2. Misko; dib.

waa la naqliyay ✓

m.l (-byo, m.dh) 1. Saabley. 2. Qaybta dambe ee lafdhabarta. 3. Weel aan buuxin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-byo, m.dh) 1. Saabley. 2. Qaybta dambe ee lafdhabarta. 3. Weel aan buuxin.

waa la naqliyay ✓

m. n. backbone, spine

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax aan dhamaystirnayn.

2

gadoob -ka: (magac, lab, keli) lafdhabarta inta danbe iyo qaska.

waa la naqliyay ✓

1

de: backbone, spine

2

lx: gadoob

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

syn: lafdhabar, xiriir

6

key: gadoob

waa la naqliyay ✓

1

madoow¹: m.l la-mid: madow¹.

2

madoow²: f.mg4 (-oobaa, -oobayd) la-mid: madow².

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) black (balaak) ~ madow

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg madaw.

waa la naqliyay ✓

inch. v. become equal, even (out)

waa la naqliyay ✓

1

de: become equal, even (out) rw: mase

2

lx: masoob

3

pd: (masoobay)

4

ps: v1=inch

5

key: masoob

waa la naqliyay ✓

inch. v. become one, unite

waa la naqliyay ✓

-ay -een / midownay: (v) unify (yuni-faay); unite (yunaayt); amalgamate (a maal gameeyt); integrate (in 'ti gareeyt)

waa la naqliyay ✓

(fal) ku biir oo la midow dad kale. Dh: midow.

waa la naqliyay ✓

1

a: midow

2

de: become one, unite

3

lx: midoob

4

pd: (midoobay)

5

ps: v1=inch

6

key: midoob

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil caloosha ku jiray in sagaal bilood ka badan.

waa la naqliyay ✓

eeg Madhibaan.

waa la naqliyay ✓

(Makore) C Tetrachaeta elionuroides Chiov. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) surwaal lugo gaaban oo jilbaha iyo agagaarkooda gaadha. Matoote nin gashadaa muuqaal dhallaan buu yeeshaa. Dh: shoorti.

waa la naqliyay ✓

m.l Waqtiga hawadu aad u qabowdo meelaha qaarkoodna uu baraf ka dhaco.

waa la naqliyay ✓

m.l Waqtiga hawadu aad u qabowdo meelaha qaarkoodna uu baraf ka dhaco.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) xilliga ama waqtiga dhulku aanu diirranayn ee jiilaalka.

waa la naqliyay ✓

(Hadole) C Cystostemon heliocharis (S. Moore) A.G.Mill & H. Riedl. Boraginaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(Garmadooba-ha)

2

Garmadow.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: garmadow.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] middle-aged man

waa la naqliyay ✓

-garmadoobaha: (n) middle-aged man, between 40 and 60; black-bearded man

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) nin gadhkiisu aan weli cirro yeelan dhallinyaranimadiina dhaafay. Dh: gadhmadoobe.

waa la naqliyay ✓

1

de: middle-aged man

2

lx: garmadoobe

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m-cmp

5

key: garmadoobe

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-stay, -satay) Wax midib madow u yeelasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-stay, -satay) Wax midib madow u yeelasho. m.f.dh, madoobeysasho.

waa la naqliyay ✓

Commiphora crassispina (?) 10

waa la naqliyay ✓

1

(Madoobaad-ka)

2

Midab madow yeelasho.

waa la naqliyay ✓

m.l Midab madow oo shay ama wax yeeshaan.

waa la naqliyay ✓

m.l Midab madow oo shay ama wax yeeshaan.

waa la naqliyay ✓

Eclipse

waa la naqliyay ✓

m. n. state of becoming black ~ dark; eclipse

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) blackout (balaakawt) dimout (diimawt); eclipse (ikilipsi). Ex: qorrax madoobaadka; eclipse of the sun

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhexgalka aya walaxcireed dhex gasho hadhka walax cireed kale. Dayaxmadoobaadku waa marka dayaxu galo hadhka dhulka, qorraxmadoobaadku na waa marka dhulku galo hadhka dayaxa.

2

madoobaad -ka: (magac, lab, keli) wax madaw noqosho. Madoobaadayeey xalay miyay murugtay laabtaydu.

waa la naqliyay ✓

1

de: state of becoming black ~ dark; [ext.] eclipse

2

lx: madoobaad

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m-inch

5

key: madoobaad

waa la naqliyay ✓

1

(Madoobaan-ta)

2

Wax madow ahaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg madow². la-mid: madoobaansho.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] blackness, darkness

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) darkness (dhaarknes); dimness (diimnes)

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax madow ahaan; mugdi ahaan; sida dhuxusha u ekaasho. Dh: madoobi.

waa la naqliyay ✓

1

de: blackness, darkness

2

lx: madoobaan

3

pd: (-ta)

4

ps: n0-f-abs

5

key: madoobaan

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) midab madow u yeelid. Dh: madoobeyn, madoobays, mugdiyayn. Li: caddayn.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg madoobayn.

waa la naqliyay ✓

Infinite

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) kaniico weyn oo goobaha biyuhu fadhiistaan ku dhalata.

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) qof cadho badan oo kaftanka yar ka xanaaqa. Qofku haddii uu cadhoole yahay lalama kaftamo.

2

cadhoole -ha: (magac, lab, keli) neef cadho qaba oo uu jidhkiisu cuncun iyo isxoq leeyahay.

waa la naqliyay ✓

1

(Dadoobid-da)

2

Dhalanka iyo baxaalliga dadkoo kale yeelasho; dad noqosho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dadow.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) yeelashada dhaqanka fiican ee dadka.

waa la naqliyay ✓