mado — Macnaha & Turjumaada

1

-ha: (magac, lab, keli) calaamad muuqata oo wax lagu garto. Mogolo mooyee mado ma dilo may yidhaahiin, duud mooyee daleedi ma qariso may yidhaahiin.

2

mado -ha: (magac, lab, keli) rajo laga qabo meel ama arrin. Mado la'aan meel lama maro.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-aatay, -aadatay) Ka m.: halis iska ilaalid. la-mid: maaro².

waa la naqliyay ✓

v. hide oneself (from)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) is ilaali oo indhaha dadka iska gari is dhawr oo digtoonow. Cadawga ka maado.

2

maado -da: (magac, dhedig, keli) eeg maaddo.

waa la naqliyay ✓

1

de: hide oneself (from) (with preposition ka)

2

lx: maado

3

pd: (maatay)

4

ps: v3b=intr

5

key: maado

waa la naqliyay ✓

1

(Madda-da)

2

1. Ceelka bartankiisa, meesha ilaha biyuhu isugu wada yimaadaan.

3

2. Meesha wax walba u ah bartamaha.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Ceelka bartankiisa, meesha ilaha biyuhu isugu yimaadaan. 2. Meesha wax walba u ah bartamaha. 3. Ceelasha aan biyahoodu go'in.

waa la naqliyay ✓

f. n. center of a well, fount; central area

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ceelka bartankiisa, meesha ilaha biyuhu isugu yimaadaan.

2

maddo -da: (magac, dhedig, keli) meesha wax walba u ah bartamaha.

3

maddo -da: (magac, dhedig, keli) ceelasha aan biyahoodu go'in.

waa la naqliyay ✓

1

de: center of a well, fount; [fig.] central area

2

lx: maddo

3

pd: (/da)

4

ps: n-f

5

key: maddo

waa la naqliyay ✓

inch. v. become empty, get used up

waa la naqliyay ✓

-madhtay / madhatay: (v) be empty

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax dhammaaday oo idlaaday noqo. Gurcudoow madho, caddoow noo imo, aan ciyaarnee. Dh: idlaa.

2

madho: (fal) ka dhex naqayso. Buug fiican buugaagta ka dhex madho. Dh: xulo, baadho, sooco.

waa la naqliyay ✓

1

de: become empty, get used up

2

lx: madho

3

pd: (madhay / madhatay)

4

ps: v3b=inch

5

see: maro {N}

6

key: madho

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: madag.

waa la naqliyay ✓

1

(Madow-ga)

2

1. Midabka caddaanka ka dhigan.

3

2. Iftiin la'aan; gudcur; mugdi; (ama madoow).

waa la naqliyay ✓

1

madow¹: m.l 1. Midibka dhuxusha. 2. Mugdi, gudcur. la-mid: madoow¹.

2

madow²: f.mg4 (-oobaa, -oobayd; madmadow) 1. Wax midibka dhuxusha oo kale leh ahaansho. 2. Wax mugdi ah ahaansho (meel). 3. Qof uurkutaaleysan ahaansho. la-mid: madoow².

waa la naqliyay ✓

1

madow¹: m.l 1. Midibka dhuxusha. 2. Mugdi, gudcur. la-mid: madoow.

2

madow²: f.mg4 (-oobaa, -oobayd; madmadow) 1. Wax midibka dhuxusha oo kale leh ahaansho. 2. Wax mugdi ah ahaansho (meel). 3. Qof uurkutaaleysan ahaansho. m.f.dh, madoobaan. la-mid: madoow.

waa la naqliyay ✓

[adjective] or n., [abstract] black, dark (in color); obscure; gloomy, sad

waa la naqliyay ✓

noir.

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) black (balaak) ~ madoow

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg madaw.

waa la naqliyay ✓

1

a: sp: madaw ~ madoow

2

de: black, dark (in color); obscure; [fig.] gloomy, sad Opp: cad

3

lx: madow

4

pd: (-ga / madoobaa Pl: madmadow)

5

ps: adj; n0-m-abs

6

key: madow

waa la naqliyay ✓

زِنْجِيَّ، أَسْوَدَ

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax yar oo kolkuu dhashay uun ay hooyadii dhimatay isna nolol kaga hadhay. Madqadii mocoydii baa qaaday Dh: rajo, agoon.

2

madqo-da: (magac, dhedig, keli) wax magan oo in sida la doonayo uu u dhaco la jecel yahay oo niyadda lagu dejiyo. Madgo haddayna jirin umuli dib uma uuraysateen. Dh: rajo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Xirmo dhis ah oo carshaanta, muddullada iyo wixi lamida lagu wareejiyo iyaga oo isku xiraya dhista gurigu ka sameysanyahay.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Xirmo dhis ah oo carshaanta, muddullada iyo wixi lamida lagu wareejiyo iyaga oo isku xiraya dhista gurigu ka sameysanyahay.

waa la naqliyay ✓

f. n. crosswise tie ~ tying; line, stripe

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) labo ilaa saddex qori oo sharab ah oo inta maydhax lagu maro aqallada dasada ah shax looga dhigo ama sarabka la dhisayo gunti tagxeel ah looga dhigo. Dh: mar.

waa la naqliyay ✓

1

de: crosswise tie ~ tying; line, stripe

2

lx: mardo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: mardo

waa la naqliyay ✓

1

(Asay-da)

2

Dhar cad ama madow oo afadu qaadato kolka saygu ka dhinto; hangal; weer.

waa la naqliyay ✓

1

(Awlal-ka)

2

1. (hilib) Dhinac; sarar.

3

2. Malabka kiisa raagey oo madow; xabagbarshi raagtey.

waa la naqliyay ✓

1

(Baalfallaar-ta)

2

Mid ka mid ah shinbiro wadajir u duula oo xilliba dal u talaaba; caloosha waa ka caddahay, dhabarkuna waa madow iyo buluug isku darsan; waxay leedahay baalal dheerdheer oo fallaarta u eg, iyo dabo ganto leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Baranbara-da)

2

Cayayaan madow ama guduud-madow ah oo leh baalal jiidan, lugo dheerdheer iyo geeso aad u miiqan; waxay ku badan tahay jikada, kortagga iyo meelaha aan nadiifka ahayn.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Beey-da) Abeeso; Abguri.

2

2. (Beey-ga) Midab ka dhasha caddaan iyo madow laysku daray; (ama bey).

waa la naqliyay ✓

1

(Beeymmadow-ga)

2

(midab) beey madowgu ku badan yahay; lafcir; buluug.

waa la naqliyay ✓

1

(Bir-ta)

2

1. Macaadinta dhulka laga helo mid kamid ah: aad buu u adag yahay, qaabkii la doonona waa loo yeeli karaa waxtarkiisana lama koobi karo.

3

2. Daloolka yar oo gaashida madow oo isha ku yaal; wiilka isha.

waa la naqliyay ✓

1

(Buuryaggoys-ta)

2

Xasharaad yar oo madow.

waa la naqliyay ✓

1

(Camaajiir-ka)

2

Midab caddaan iyo madow isku dhafan ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Canbar-ka)

2

Wax xabag xabag ah oo madow ama beey leh iyo ur lifaaqoon: jaadadka neberiga mid kamid ah uurkiisa (xiidmihiisa) buu ku samaysmaa oo xeebaha baddaa laga helaa; Waxyaalo ud'udgoon baa laga sameeyaa.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Cawl-ka) Midab casiin-ka-warqab ah.

2

2. (Caw-sha) Ugaarta waaweyn jaad kamid ah; waxay leedahay: midab cawl ah oo uurka iyo barida ka cad, daliig madow oo wejiga bartankiisa (geesaha taniyo sanka) ku dhilan; geeso marka hore dib u rogan oo kol labaad horay u soo rogmada.

waa la naqliyay ✓

1

(Caynab-ka)

2

Faras madow.

waa la naqliyay ✓

1

(Daamir-ka)

2

Wax cumur ah oo layiig ah oo madow oo wax ku dhegdhega oo qoryaha iyo dhuxusha. kd., lagala soo baxo; laami; (ama daamur).

waa la naqliyay ✓

1

(Darmad-ka)

2

1. (geel, kd.) daran daaqid.

3

2. (ku darmad, isku darmad) Ku biirid; ku kordhid; midoobid.

4

3. (midab) madow iyo beey isku darsan ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Dawaad-da)

2

1. Weelka khadda lagu shubo.

3

2. Madow khadda u eg oo awrtu qadaadka ku yeelato; (ama tawaad).

waa la naqliyay ✓

1

(Dayax-madoobaad-ka)

2

Kolka inta dhulku kala dhexgalo qorraxda iyo dayaxa, hooska dhulku dayaxa, habeenkii, wada qabto ama qaar ka qabto oo madoobeeyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Deera-da)

2

Jaad ugaarta kamid ah oo yaryar oo dheereeya; dhabarka iyo caloosha dhexdooda, daliig ballaaran oo madow bay ku leedahay, raxan raxan bayna weligeed isu raacdaa; eelo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhibi-da)

2

Kaadida awrta qooqani isku sayriso oo habeedda madow ku noqota (ama dhebi).

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiigmadoobaad-ka)

2

Meel nabar ku dhacay dhiigga ku urura oo ku madoobaada.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuxu-sha)

2

1. Wax madow oo la shito oo dhulka laga qodo; waxay ka samaysantay dhir malyuunno sano ka hor aasantay oo baariga dhulka iyo kulayl badani isugu darmeen.

3

2. Tan laga sameeyo qoryaha la gubey.

waa la naqliyay ✓

1

° (Mad-ka)

2

Med.

waa la naqliyay ✓

1

mad¹: m.l 1. Dhagax midab madow leh oo haddii la isku dhufto dab dhala oo buuraleyda laga helo. 2. Jiididda la jiido shaqal af carabi ah marka lagu dhawaaqayo. la-mid: med¹.

2

mad²: f.g1 (-day, -dday) 1. Qof dhagax la dhicid. 2. Shaqal af carabi ah ku dhawaaqiddiisa jiidid. la-mid: med².

waa la naqliyay ✓

1

m. n. black stone, kind of granite

2

mad v. lengthen (a vowel, as in Koranic verse)

waa la naqliyay ✓

/maadh/ (adj) 1. waalan; maskaxda ka jirran 2. Xanaaq; caro (xanaaqsan). 3. ku waalnaan (wax qofku ku waalan yahay oo uu aad u jecelyahay).

waa la naqliyay ✓

1

a: mahdab

2

bw: Arabic

3

cf: Xanafi, Shaafici, Xanbali, Maaliki

4

de: Muslim sect, Islamic school of jurisprudence

5

lx: Mad

6

pd: (-ta)

7

ps: n-f

8

key: Mad

waa la naqliyay ✓

a., waallan; become mad, waallo.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-atay, -adatay) Wax tiradooda kordhid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-atay, -adatay) Wax tiradooda kordhid. m.f.dh, badasho.

waa la naqliyay ✓

v. increase, multiply

waa la naqliyay ✓

(fal) noqo wax intii uu hore u ahaa ka badan; noqo wax sii kordhaya ama sii tarmaya. Bado oo belaaya Eebbe kuma tuso dadkaygow! Dh: taran, korodh, beekhaan, bullaal, biir, beexaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: increase, multiply

2

lx: bado

3

pd: (batay)

4

ps: v3b=

5

xe: May his camels be plentiful!

6

xv: Geeliisu ha bato!

7

key: bado

waa la naqliyay ✓

-ha: (magacwadareed) hilbo googa'an oo aan badnayn oo la isku keeno. Wallee culimo sheekheed wataan cado la siin waayin. Cado keliya waataan ka dhigay currubtii reerkaase. Dh: hilbo.

waa la naqliyay ✓

s.m. - daado.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-atay, -adatay) Badeeco lacag ku baddalasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-atay, -adatay) Badeeco lacag ku baddalasho. m.f.dh, gadasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. buy (for oneself)

2

gado v. rub out, erase

waa la naqliyay ✓

-gatay / gadatay: (v) purchase (peerjas); buy (baay)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) iibso wax. Gado kabahan way qurxoon yihiine.

2

gado: (tilmaame) ahaanshaha wax isku mid ah da ahaan. Labo nin oo isku gado ah baad tihiin. Dh: asaag, fil, da'.

3

gado -ha: (magac, lab, keli) da'da iyo fac ahaan inta uu qof ama wax kale yeelan karo.

waa la naqliyay ✓

1

(Hada-da)

2

(Hadaayad, Hayaayad).

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Geeri. 2. la-mid: hadaayad.

waa la naqliyay ✓

f. n. lid, cover

waa la naqliyay ✓

-hadada: (n) lid (liidh); cover (kaver) ~dabool

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) waxa xun iyo waxa san oo inta la kala garto, waxa san xaggooda loo bayro; dawga wanaagsan oo Ilaah loogu dhowaado oo xaggiisa loo leexdo. Dh: hanuun, hadaayo, hadaayad.

waa la naqliyay ✓

1

de: lid, cover

2

lx: hado

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

see: hadaayad

6

key: hado

waa la naqliyay ✓

/meydh/ (v) la sameeyey (samayn).

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) daari laba meelood u kala dhaxaysa, beertaada made u samayso

2

made -ha: (magac, lab, keli) calaamad. Mogolo mooyee made ma dilo may yidhaahiin duud mooyee daleedi ma qariso may yidhaahiin.

waa la naqliyay ✓

a., la waxay, samaysan; made of, ka samaysmay; be made, samaysan, samaysnaw.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax isku jira kala sooc oo inba dhan u saar; wax isku jira inta fiican dhan u saar. Dh: sooc, xul.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Madi-da, Madi-ga) Neef xoolo ah oo aad u caano badan; aan baaqimo ahayn.

2

2. (Madi-ga) Nin aan lahayn walaallo rag ah.

waa la naqliyay ✓

1

madi¹: m.l (-iyo, m.dh) Nin aan lahayn walaalo rag ah.

2

madi²: m.dh (-iyo, m.l) 1. Gabar aan lahayn walaalo. 2. Neef xoolo ah oo caano badan leh.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Nin aan lahayn walaalo rag ah.

waa la naqliyay ✓

Unique

waa la naqliyay ✓

1

m. n. sole ~ only son, man without brothers but may have sisters

2

madi [feminine] n. only daughter ~ female child

3

madi [feminine] n./m: animal giving plenty of milk

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) only son; one who has no brothers

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) neef xoolo ah oo caano badan. Madi cararta maqasheeda koris minan san baa dhaanta. Dh: ayro. Li: gabno.

2

madi-ga: (magac, lab, keli) wiil aan wiilal la dhalan Aabahay madi buu ahaa oo adeerro ma lihi.

3

madi-ga: (magac, lab, keli) geed dhirtii uu la bahda ahaa aan ku dhex oollin oo kelidii meel ka baxa. Geed madi ah ayuu hadhsaday.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-gtay, -gatay) Cid mag ka gudasho.

waa la naqliyay ✓

v. exact compensation for oneself; obtain the price of blood for something

waa la naqliyay ✓

s.m. - sixirow, fallow.

waa la naqliyay ✓

(fal) cid dhib Kuu geysatay mag ka qaado. Iyagaa kaaga horreeyee adna ka mago. Dh: kafalo.

waa la naqliyay ✓

1

de: exact compensation for oneself; obtain the price of blood for s.t.

2

lx: mago

3

pd: (magtay)

4

ps: v3b=tr

5

key: mago

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-hday, -hatay) la-mid: muho.

waa la naqliyay ✓

v. desire, want

waa la naqliyay ✓

(fal) wax jeclaw. Dh: muho.

waa la naqliyay ✓

1

de: desire, want

2

lx: maho

3

pd: (mahday)

4

ps: v3b=intr

5

see: muho

6

key: maho

waa la naqliyay ✓

m. n., pl. limbs, paws

waa la naqliyay ✓

-majaha: (n) [Plural of majin] limbs, such as forelimbs (foor-limis)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) bir soo qoolaaban oo dhinaca soo xoodan ka afaysan oo xagga dambe daab ku leh oo beerta lagu haamo. Wa: majooyin.

waa la naqliyay ✓

1

de: limbs, paws Sg: majin

2

lx: majo

3

pd: (/ha)

4

ps: n8-m-pl

5

key: majo

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Mecca

waa la naqliyay ✓

name-f Mecca. Lit: named after the Islamic holy city of Mecca

waa la naqliyay ✓