Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

1. (Madi-da, Madi-ga) Neef xoolo ah oo aad u caano badan; aan baaqimo ahayn.

2

2. (Madi-ga) Nin aan lahayn walaallo rag ah.

waa la naqliyay ✓

1

madi¹: m.l (-iyo, m.dh) Nin aan lahayn walaalo rag ah.

2

madi²: m.dh (-iyo, m.l) 1. Gabar aan lahayn walaalo. 2. Neef xoolo ah oo caano badan leh.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Nin aan lahayn walaalo rag ah.

waa la naqliyay ✓

Unique

waa la naqliyay ✓

1

m. n. sole ~ only son, man without brothers but may have sisters

2

madi [feminine] n. only daughter ~ female child

3

madi [feminine] n./m: animal giving plenty of milk

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) only son; one who has no brothers

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) neef xoolo ah oo caano badan. Madi cararta maqasheeda koris minan san baa dhaanta. Dh: ayro. Li: gabno.

2

madi-ga: (magac, lab, keli) wiil aan wiilal la dhalan Aabahay madi buu ahaa oo adeerro ma lihi.

3

madi-ga: (magac, lab, keli) geed dhirtii uu la bahda ahaa aan ku dhex oollin oo kelidii meel ka baxa. Geed madi ah ayuu hadhsaday.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax halis ka dhawrid. la-mid: maari.

waa la naqliyay ✓

v. protect (by hiding); anticipate ~ prevent a problem

waa la naqliyay ✓

(fal): dhibaato soo socota ka hortag oo dabkeeda bakhtii; arrin xal iyo maaro u hel. Labada ciidan ee isku hub urursanaya kala maadi. Dh baaji, badbaadi.

waa la naqliyay ✓

1

cf: celi, ka hor tag

2

de: protect (by hiding); anticipate ~ prevent a problem

3

lx: maadi

4

pd: (maadiyey)

5

ps: v2a=

6

key: maadi

waa la naqliyay ✓

v. empty, finish off

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) make empty; finish the contents of ~ mari

waa la naqliyay ✓

(fal) waxba ha reebin; wada idlee. Xeedhada cuntada ka madhi. Dh: mari, dhammee, faaruqi. Li: reeb.

waa la naqliyay ✓

1

a: mari {N}

2

de: empty, finish off

3

lx: madhi

4

pd: (madhiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: madhi

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg mad². la-mid: medid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid ballamin. 2. Arrin iyo wixi lamida fulinteeda dib u dhigid.

waa la naqliyay ✓

v. postpone, put off for later

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, ballami.

2

madli: (fal) arrin ama wax kale fulintiisa dib u dhig. madluum: (tilmaame) la dulmay oo laga gardaran yahay ah. Dh: madluun.

waa la naqliyay ✓

1

de: postpone, put off for later

2

lx: madli

3

pd: (madliyey)

4

ps: v2a=

5

key: madli

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Nin diinta Islaamku sheegtay inuu aakhiru-sabaanka imaan doono. 2. Barwaaqo.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Nin diinta Islaamku sheegtay inuu aakhiru-sabaanka imaan doono. 2. Barwaaqo.

waa la naqliyay ✓

v. thank, give thanks to

waa la naqliyay ✓

name-m leader, guide, reformer, rightly-guided, follower of the true faith

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) nin ahlulbeydka Nebiga ah oo la rumaysan yahay inuu aakhirusamaanka iman doono oo barwaaqo iyo caddaalad uu adduunka ka buuxin doono. Mahdigu wuxu ka mid yahay calaamadaha maalinta qiyaamo.

waa la naqliyay ✓

mahdi, n.m. - Mahdi.

waa la naqliyay ✓

1

de: thank, give thanks to rw: mahad

2

lx: mahdi

3

pd: (mahdiyey)

4

ps: v2a=

5

key: mahdi

waa la naqliyay ✓

(a) xarriiq dheer jeex. Dadka borotamaya meel u mardi Dh: xarriiq.

waa la naqliyay ✓

mardi, n.m. - Salaasa; Talaado

waa la naqliyay ✓

(Maidi) N Boswellia frereana Bridwood. Burseraceae.

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) geedquwaax bixiya fooxa ugu qaalisan ee fooxa cad la yidhaa; dhererkiisu meel dhexaad yahay, qodax lahayn, caleen yaryar iyo laamo jilicsan leh,oo ka baxa buuraha dhaadheer iyo dhadhaabah korkooda, oo dhale xabag udgoon oo la shito. Dh: foox, libaan.

2

maydi -ga: (magac, lab, keli) xabag udug iyo wax kaleba loo isticmaalo oo laga guro geedka beeyada. Dh: foox, libaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Ansaar-ta)

2

Muslinkii hore oo reer Madiina oo Nebi Maxamed iyo Muhaajiriintii soo dhoweeyey oo taageerada weyn u fidiyey.

waa la naqliyay ✓

1

(Baaqima-da)

2

Neef xoolo ah oo aan madi ahayn; aan caano badan lahayn; badho; hooto; gabno; (ama baaqin).

waa la naqliyay ✓

1

(Baaquli-ga)

2

Weel godan oo dhoobo ama siin ama wax kale laga sameeyey oo cunnada lagu gurto; qaafiri; madiibad.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Baar-ka) a) Geedka madixiisa kore oo laamuhu ka baxaan. b) (geel) Timaha kuruska korkiisa ka baxa. c)* Meel lagu iibsho waxyaalaha la cabbo, badanaa taagnaan baa wax lagu cabbaa.

2

2. (Baar-ta) Geed jaadad badan ah oo dhulka kulul ka baxa: wuxuu leeyahay dhex dheer oo aan lamo lahayn, madaxana wuxuu ku lee yahay caleemo aad u waaweyn oo dheerdheer.

waa la naqliyay ✓

1

(Hijra-da)

2

Kolka Nebi Maxamed iyo Abiibakar Maka ka haajireen oo Madiina tageen; waa kolka taariikhda Muslinku ka bilaabato, waxayna ku abbaaran tahay sanada 622 oo Miilaadiga, (ama hijro).

waa la naqliyay ✓

1

(Madiix-a)

2

Gabay ama hees qof aad loogu ammaanayo.

waa la naqliyay ✓

1

(Madiixid-da)

2

Madiix tirin.

waa la naqliyay ✓

1

(Muhaajiriin-ta)

2

Saxaabadii Nebi Maxamed la haajirtey oo inta Maka ka tagtay Madiina ugu tagtay.

waa la naqliyay ✓

1

(Qur'aan-ka)

2

Kitaabka Ilaah soo dejiyey oo Muslinku haysto oo ku dhaqmo; waa 114 suuradood oo Maka iyo Madiina ku soo kala degey oo u qaybsama 30 jus ama 60 xisbi; Masxaf; Jaamac; (ama Quraan).

waa la naqliyay ✓

1

(Shiil-ka, Shii-sha)

2

1. Dhagax gubtey oo madow ama la kululeeyey oo wax lagu shiilo.

3

2. Qodob madixi ballaaran ama wax la mid ah oo inta la kululeeyey wax buka lagu gubayo iyo barta ama raadka uu oogada ku reebo lafteeda.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaram-ka)

2

1. Meel barakaysan oo Ilaah dhawray; meelaha loo xajiyo; Maka iyo Madiina (Xarameyn).

3

2. Guriga docdiisa dhawran oo dumarku joogo, dumarka meeshaas jooga laftooda; (ama xaran, xarun).

waa la naqliyay ✓

1

(Xayaad-ka)

2

1. Cayaaraha waaweyn oo la tunto mid ka mid ah.

3

2. Dhawaaq heeseed; luuq; madiix.

waa la naqliyay ✓

1

(Xayaadid-da)

2

Hees ka luuqin, ku qaadid, ku dhawaaqid; madiixid.

waa la naqliyay ✓

1

(Xilkas-ka)

2

1. Qof xilka garan og; xildhibaan.

3

2. Neef irmaan oo madi ah, oo lagu xilbaxo.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Muslinkii hore oo reer Madiina oo Nebi Maxamed (nnk) iyo Muhaajiriintii soo dhoweeyey oo taageerada weyn u fidiyay.

waa la naqliyay ✓

1

biyo¹: m.l.w 1. Hoore aan lahayn midab, dhadhan iyo ur oo ka sameysan haydaroojiin iyo oksijiin oo lama huraan u ah nolosha. 2. Hoore ka yimaadda lab iyo dhigdhig nafley marka ay isu galmoodaan ee uu ubadku ka abuurmo.

2

biyo²: m.l.w (kiimika) (H2O) Hoor midablaawe ah oo ku barafooba 0°C kuna uu biyooba 100°C marka cadaadisku yahay ka atmosfeerka. auumiga biyuhu wuxuu ka koobanyahay molikuyullo HO ah madi (kelikeli) ah. Biyuhu hoor ahaan, waa milaha ciriflaha ah ee ugu awood badan. Tan waxa ugu wacan sarraynta madoorsoomaheeda labdanab.

waa la naqliyay ✓

1

boy¹: m.l (booyaad, m.l/booyaal, m.l/dh) Adeege, madiidin.

2

boy²: f.mg1 (boyay, boysay) la-mid: oy.

waa la naqliyay ✓

m.dh.kh D. ah: neef geel ah oo caana badan; madi.

waa la naqliyay ✓

m.dh.w eeg madiix¹.

waa la naqliyay ✓

1

madiid¹: m.l la-mid: midiid¹.

2

madiid²: f.g1 (-day, -dday) la-mid: midiid².

waa la naqliyay ✓

1

(Adi-ga)

2

(adiga, aad; ku, kuu...) qofka lala hadla hayo ama wax loo qora hayo magacuyaalkiis

waa la naqliyay ✓

mu.eb la-mid: adiga.

waa la naqliyay ✓

pron., sg. you, thou

waa la naqliyay ✓

(pronoun) you ~ adiga. Ex: adi buu kula hadlayaa; he is talking to you

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac'uyaal) magacuyaalka qofka lala hadlayo ama wax loo qorayo. Adiga ayaa jooga aqalka, markii uu tuuggu soo dhacay.

waa la naqliyay ✓

1

cf: adiga

2

de: you, thou

3

lx: adi

4

pd: (ad)

5

ps: pro-red-2sg

6

xe: You and Khadar come!

7

xv: Adiyo Khadar kaaleya!

8

key: adi

waa la naqliyay ✓

1

° (Mad-ka)

2

Med.

waa la naqliyay ✓

1

mad¹: m.l 1. Dhagax midab madow leh oo haddii la isku dhufto dab dhala oo buuraleyda laga helo. 2. Jiididda la jiido shaqal af carabi ah marka lagu dhawaaqayo. la-mid: med¹.

2

mad²: f.g1 (-day, -dday) 1. Qof dhagax la dhicid. 2. Shaqal af carabi ah ku dhawaaqiddiisa jiidid. la-mid: med².

waa la naqliyay ✓

1

m. n. black stone, kind of granite

2

mad v. lengthen (a vowel, as in Koranic verse)

waa la naqliyay ✓

/maadh/ (adj) 1. waalan; maskaxda ka jirran 2. Xanaaq; caro (xanaaqsan). 3. ku waalnaan (wax qofku ku waalan yahay oo uu aad u jecelyahay).

waa la naqliyay ✓

1

a: mahdab

2

bw: Arabic

3

cf: Xanafi, Shaafici, Xanbali, Maaliki

4

de: Muslim sect, Islamic school of jurisprudence

5

lx: Mad

6

pd: (-ta)

7

ps: n-f

8

key: Mad

waa la naqliyay ✓

a., waallan; become mad, waallo.

waa la naqliyay ✓

avv. - marna, abadan.

waa la naqliyay ✓

mai, n.m. - Bisha shanaad ee sannadka miilaadiga; Maajo; Meey.

waa la naqliyay ✓

f.g2 la-mid: aaddi.

waa la naqliyay ✓

1

(Badi-da)

2

Tiro aan yarayn ahaan; badnaan.

waa la naqliyay ✓

1

badi¹: m.dh 1. Wax tirsama intooda badan. 2. (fk) Alaaba, sida qaliibka ah, inta badan, badanaa, guud ahaan.

2

badi²: f.g/mg1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) 1. (f.g) Wax in go'an ahaa, in kale oo la nooc ah ku darid. 2. (f.mg) Ka b.: cid tartan kaga adkaan. 3. Ka b.: wax, cid uga aqoon badnaan; ka rayn. 4. Ka b.: wax intii loo baahnaa in ka badan ku darid. Tusaale: “Shaahii sonkor buu ka badiyey”.

waa la naqliyay ✓

1

badi¹: m.dh 1. Wax tirsama intooda badan. 2. (fk) Alaaba, sida qaliibka ah, inta badan, badanaa, guud ahaan.

2

badi²: f.g/mg1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) 1. (f.g) Wax in go'an ahaa, in kale oo la nooc ah ku darid. 2. (f.mg) Ka b.: cid tartan kaga adkaan. 3. Ka b.: wax, cid uga aqoon badnaan; ka rayn. 4. Ka b.: wax intii loo baahnaa in ka badan ku darid. Tusaale: Shaahii sonkor buu ka badiyey. m.f.dh, badiyid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., (mass n.): majority, most of, multitude, mass

2

badi v. increase, cause to be many, make more

3

badi v. win, beat (another team)

waa la naqliyay ✓

1

-yey / say: (v) increase (inkiriis) ~ siyaadi

2

badi: -yey say: (n) achieve a victory; win (win). Ex: yaa xalay badiyey? who won last night?

3

badi -da: (n) majority (ma jooriti)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax tirsan ama cabbiran wax ku sii dar; intii hore ka sii biiri; kordhi oo beexaami. Innoo soo badi waraaqaha itixaanka. Dh: tarmi, biiri, beekhaami, beexaami. Li: yaree, dhin.

2

badi: (fal) ku guulayso tartan iyo wixii la mid ahee lagu baratamayo. Laga badiyaa ba'ay. Dh: guulayso.

3

badi -da: (magac, dhedig, keli) tiro ama mug aan yarayn ahaan.

4

badi -da: (magac, dhedig, keli) jiritaanka wax aan tiro ahaan la hubin laakiin u muuqda wax badan ama aan yarayn.

waa la naqliyay ✓

v. pervert; mis-interpret

waa la naqliyay ✓

1

de: pervert; mis-interpret

2

lx: gadi

3

pd: (gadiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: gadi

waa la naqliyay ✓

1

(Hadi-ga)

2

Geed-quwaaxa geed kamid ah, oo xabag wanaagsan oo udgoon oo la ganacsado dhala.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed quwaax xabag udgoon oo laga ganacsado leh.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed quwaax xabag udgoon oo laga ganacsado leh.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] incense-bearing tree species; balsam

waa la naqliyay ✓

1

(Hithi) May, Og Commiphora erlangeriana Engl. Burseraceae.

2

S Commiphora subsessiliflora Vollesen. Burseraceae.

3

S Commiphora erythraea (Ehrenb) Engl. Burseraceae.

waa la naqliyay ✓

1

name-m insence-bearing tree sp., balsam

2

name-m leader, guide

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) resin (rezen); balsam (bal sam)-, used principally in inks, adhesives or pharmaceuticals

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil loogu magacdaray bukhuur ama geed udgoon badan leh sida cuudka, miskiti iyo fooxa.

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) geed quwaaxa mid ka mid ah oo ka baxaa dhulka Soomaalida oo xabag udgoon laga gurto lagana ganacsado. Caanahaagiyo, ciidan gabadh wayn, waa caleen hadi, waa caleen hadi...

2

hadi-ga: (magac, lab, keli) hadh wanaagsan oo lagu nasto. Dh: hadhac.

waa la naqliyay ✓

1

de: incense-bearing tree sp.; balsam

2

lx: hadi

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m-col

5

key: hadi

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Si kedo ah u dhicid. la-mid: kedi².

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Si kedo ah u dhicid. m.f.dh, kadin. la-mid: kedi.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) geed ka mid ah dhirta waaweyn oo dheeraada oo ka baxa bananka, docxyada iyo togagga oo weelasha laga qorto. Dh: kidi.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: macaan².

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] sweetness; something sweet

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) macaanaan oo dhandhan iyo wax wax laga cuno lahaan. Dhaylada macida ayaan ku jeclahay.

waa la naqliyay ✓

1

de: sweetness; something sweet

2

lx: maci

3

pd: (-da)

4

ps: n0-f-abs

5

see: macaan

6

key: maci

waa la naqliyay ✓

/meydh/ (v) la sameeyey (samayn).

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) daari laba meelood u kala dhaxaysa, beertaada made u samayso

2

made -ha: (magac, lab, keli) calaamad. Mogolo mooyee made ma dilo may yidhaahiin duud mooyee daleedi ma qariso may yidhaahiin.

waa la naqliyay ✓

a., la waxay, samaysan; made of, ka samaysmay; be made, samaysan, samaysnaw.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax isku jira kala sooc oo inba dhan u saar; wax isku jira inta fiican dhan u saar. Dh: sooc, xul.

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) calaamad muuqata oo wax lagu garto. Mogolo mooyee mado ma dilo may yidhaahiin, duud mooyee daleedi ma qariso may yidhaahiin.

2

mado -ha: (magac, lab, keli) rajo laga qabo meel ama arrin. Mado la'aan meel lama maro.

waa la naqliyay ✓

name-m Mecca

waa la naqliyay ✓

(fal) welfi oo aad wax u jecleysi. Ninka cuntada ku mami.

waa la naqliyay ✓

1

(Mani-da)

2

Biyaha laboodka; mino; shahwo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: mino.

waa la naqliyay ✓