madho — Macnaha & Turjumaada

inch. v. become empty, get used up

waa la naqliyay ✓

-madhtay / madhatay: (v) be empty

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax dhammaaday oo idlaaday noqo. Gurcudoow madho, caddoow noo imo, aan ciyaarnee. Dh: idlaa.

2

madho: (fal) ka dhex naqayso. Buug fiican buugaagta ka dhex madho. Dh: xulo, baadho, sooco.

waa la naqliyay ✓

1

de: become empty, get used up

2

lx: madho

3

pd: (madhay / madhatay)

4

ps: v3b=inch

5

see: maro {N}

6

key: madho

waa la naqliyay ✓

(fal) dhammayso, idlayso, laaso. Dh: madhi.

waa la naqliyay ✓

v. wash, bathe

waa la naqliyay ✓

(Maido) C Phoenix reclinata Jacq. Palmae.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhar jidh aqal iyo wixii la mid ah dhaqo oo uskagga iyo foolxumada ka nadiifi. Jidhka maydho. Dh: dhaqo, qubayso, qasaalo.

2

maydho -da: (magac, dhedig, keli) geed leh caleemo dhaadheer oo la jaad ah timirta iyo baarka. Dh: caw, mayro.

waa la naqliyay ✓

1

a: mayro {N}

2

de: wash, bathe

3

lx: maydho

4

pd: (maydhay)

5

ps: v3b=

6

key: maydho

waa la naqliyay ✓

(fal) wax isku jira kala sooc oo inba dhan u saar; wax isku jira inta fiican dhan u saar. Dh: sooc, xul.

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) calaamad muuqata oo wax lagu garto. Mogolo mooyee mado ma dilo may yidhaahiin, duud mooyee daleedi ma qariso may yidhaahiin.

2

mado -ha: (magac, lab, keli) rajo laga qabo meel ama arrin. Mado la'aan meel lama maro.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-hday, -hatay) la-mid: muho.

waa la naqliyay ✓

v. desire, want

waa la naqliyay ✓

(fal) wax jeclaw. Dh: muho.

waa la naqliyay ✓

1

de: desire, want

2

lx: maho

3

pd: (mahday)

4

ps: v3b=intr

5

see: muho

6

key: maho

waa la naqliyay ✓

1

(Badha-da)

2

1. Neef baaqimo ah: caano yar

3

2. Dhex. kalabbar, bartan, bartame; wadaage.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Neef caano yar; baaqimo; gabno. 2. Dhex, kalabar, bartame.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. animal with poor milk-yield

2

badho [feminine] n., loc. center, middle

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax buuxay, mid dhiman ka dhigo.

2

badho -da (magac, dhedig, keli) neef ishkin ah oo caano yar. Badho bidhe ma buuxiso. Dh: gabno, hooto. Li: ayro, haldoor.

waa la naqliyay ✓

1

(Cadha-da)

2

Cudur nabarro iyo cuncun badan oo lays qaadsiiyo.

waa la naqliyay ✓

1

cadho¹: m.dh Cudur nabarro iyo cuncun badan oo lays qaadsiyo.

2

cadho²: m.dh (daawo) Caallir maqaarka oo uu keeno “sarcoptes scabiei”. Cadhadu waxay caan ku tahay cuncun badan weliba habeenkii, finan cascas, iyo aalaba caallir kale oo ka dul taga dhiigga. Deriskunoolka waxay dhex jeexdaa maqaarka ukumaheedana ku daadisaa, yaryarka ukunta ka soo baxana si sahlan ayey qofka kale u raaci karaan.

waa la naqliyay ✓

1

cadho¹: m.dh Cudur nabarro iyo cuncun badan oo lays qaadsiyo.

2

cadho²: m.dh (daaw.) Caallir maqaarka oo uu keeno 'sarcoptes scabiei'. Cadhadu waxay caan ku tahay cuncun badan weliba habeenkii, finan cascas, iyo aalaba caallir kale oo ka dul taga dhiigga. Deriskunoolka waxay dhex jeexdaa maqaarka ukumaheedana ku daadisaa, yaryarka ukunta ka soo baxana si sahlan ayey qofka kale u raaci karaan.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] anger, malice, irritation

2

cadho [feminine] n., [collective] scabies; scab, itch; mange

waa la naqliyay ✓

1

-da: (n) a contagious skin disease, especially in domestic animals or livestock; scabies (iskay-biiz)

2

cadho -da: (n) anger (ang-ger) ~ xanaaq, caro. —Syn: rage, fury, ire, wrath, resentment, indignation

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) cudur xoolaha ku dhaca. Xoolihii cadho ayaa haysa. Dh: candho.

2

cadho -da: (magac, dhedig, keli) dareenka qofku yeesho marka uu maankiisu wax diido. Dh: umal, xanaaq, dhirif. Li: farxad.

waa la naqliyay ✓

1

(Madda-da)

2

1. Ceelka bartankiisa, meesha ilaha biyuhu isugu wada yimaadaan.

3

2. Meesha wax walba u ah bartamaha.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Ceelka bartankiisa, meesha ilaha biyuhu isugu yimaadaan. 2. Meesha wax walba u ah bartamaha. 3. Ceelasha aan biyahoodu go'in.

waa la naqliyay ✓

f. n. center of a well, fount; central area

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ceelka bartankiisa, meesha ilaha biyuhu isugu yimaadaan.

2

maddo -da: (magac, dhedig, keli) meesha wax walba u ah bartamaha.

3

maddo -da: (magac, dhedig, keli) ceelasha aan biyahoodu go'in.

waa la naqliyay ✓

1

de: center of a well, fount; [fig.] central area

2

lx: maddo

3

pd: (/da)

4

ps: n-f

5

key: maddo

waa la naqliyay ✓

v. empty, finish off

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) make empty; finish the contents of ~ mari

waa la naqliyay ✓

(fal) waxba ha reebin; wada idlee. Xeedhada cuntada ka madhi. Dh: mari, dhammee, faaruqi. Li: reeb.

waa la naqliyay ✓

1

a: mari {N}

2

de: empty, finish off

3

lx: madhi

4

pd: (madhiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: madhi

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: madag.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax yar oo kolkuu dhashay uun ay hooyadii dhimatay isna nolol kaga hadhay. Madqadii mocoydii baa qaaday Dh: rajo, agoon.

2

madqo-da: (magac, dhedig, keli) wax magan oo in sida la doonayo uu u dhaco la jecel yahay oo niyadda lagu dejiyo. Madgo haddayna jirin umuli dib uma uuraysateen. Dh: rajo.

waa la naqliyay ✓

m. n., pl. seeds; fruit; grain crops

waa la naqliyay ✓

-midhada: (n) [plural of mir] fruit (furuut); seeds (siidhis); crops (karoopis) ~ miro

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) firida ubaxa geedku dhalo oo inta badan la cuno oo iniinyaha la beeraa ay ku jiraan. Midho daray duuduub baa lagu liqaa. Dh: iniinyo, miro, mudho..

2

midho-ha: (magac, lab, keli) ereyo maanso ay ka kooban tahay oo qaafiyad iyo habdhac ba leh.. Heestu hadday midho qurux badan muusig dabacsan iyo cod hallaasiya hesho waa laga daba dhacaa. Dh: mudho, midho, miro.

waa la naqliyay ✓

1

de: seeds; [col] fruit; grain crops

2

lx: midho

3

pd: (/ha)

4

ps: n1-m-pl

5

see: mir ~ miro {N}

6

key: midho

waa la naqliyay ✓

m.dh Aafo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) digo ama wax kale oo xajiin leh.

waa la naqliyay ✓

(fal) kala fidi oo dhar iyo wixii la mid ah, meel qorrax ah ku laydhi. Wadho dharkaaga hakuu engegee. Dh: waro, ballaadhso

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg madhoodhee.

waa la naqliyay ✓

-ka:: (n) neutral(nuu-tral); moderate (madho-reeyt); nonaligned (nan-alaaynidh)

waa la naqliyay ✓

1

(I) Otocione;

2

(E) Bat-eared fox;

3

(S) Bahal higloo (S. c. s. Bahal higlow, bahal jaglow); GOOLA WARABE (S. c. Gōla warabe); Dawaca MEDOW (S. c. m. Daw'à medòw; Wajir: Dawaco madhowe)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) raadkaa ba', madho oo ha jirin.

2

baaba' -a: (magac, lab, keli) wax tirtiran oo noqday wax aan jirin; wax aan muuqan oo raad lahayn. Baaba'a lo'da abaartaa keentay. Dh: dabargo'. Li: jirid, joogitaan.

waa la naqliyay ✓

(fal) dhammaw; madho; ibir noqo.

waa la naqliyay ✓

(fal) baydhbaydh oo qof ku eryanaya toos hawgu cararine u weecweeco. Madhoodhi oo baxso yaan lagu qabane. Dh: jarjar.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg madhoodhin.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) farsamo ama hadal suugaaneed aan hagaagsanayn oon farshaxan lahayn. In madhoodho lay soo diraa waa macno la'aane.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) naqaysasho inta la rabo wax badan laga dhex madho; inta la rabo gurasho oo dhan u naqaysasho. Khudradlayaashu miidhadka way neceb yihiin. Dh: miidhasho.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) naqaysasho inta la rabo wax badan laga dhex madho; inta la rabo gurasho oo dhan u naqaysasho. Dh: miidhad.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) inta aad doonayso naqayso. Midhe khudradda aad doonayso. Dh: sooco, madho.

2

miidho-da: (magac, dhedig, keli) gardarro awood ama itaal wadata; xadgudub taag la iskaga celiyo aan la lahayn.

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg madho.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax kala duwan oo isku dhafan ka xulo inta aad doorbidayso. Qalimaanta ka nagayso noocca aad doonayso Dh: sooco, madho, dooro.

waa la naqliyay ✓

(fal) xulo oo la bax; madho; miiro.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) eray la isku habaaro; madho oo waxba kaama hadhaan, tafiir go'. Tarango' oo farac ba'.

2

tarango' -a: (magac, lab, keli) farac go'a, taarbeelka. Dh: baaba', taargo'.

waa la naqliyay ✓

1

de: give ~ carry (s.t. that replaces another)

2

lx: ku madhoodhee

3

pd: (madhoodheeyey)

4

ps: v2b= expr

5

key: ku_madhoodhee

waa la naqliyay ✓

1

de: amplify, exaggerate (conversation ~ words of another)

2

lx: madhoodhee

3

pd: (madhoodheeyey)

4

ps: v2b=tr

5

key: madhoodhee

waa la naqliyay ✓

1

de: amplification, enlargement; exaggeration (of a conversation); [ext. atr.] useless, worthless

2

lx: madhoodho

3

pd: (/da)

4

ps: n-f

5

key: madhoodho

waa la naqliyay ✓

1

a: madho

2

de: be finished, be ended; get empty, become used up

3

hm: 1

4

lx: maro

5

pd: (martay)

6

ps: v3b=inch

7

key: maro_1

waa la naqliyay ✓

a., baabah, madhan; be empty, madho; v.tr., madhi.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-shaday, -shatay) la-mid: madalso.

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg madalso.

waa la naqliyay ✓

1

(Mahadha-da)

2

(wax) Saamays weyn leh oo aan weligi la illaawin.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Dhacdo saamays weyn leh oo aan la illaawi karin. 2. Sheeko.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Dhacdo saamays weyn leh oo aan la illaawi karin. 2. Sheeko.

waa la naqliyay ✓

f. n. unforgettable event (e.g., favor for which one is forever grateful; suffering which one can never forget)

waa la naqliyay ✓

-mahadhada: (n) [Pl. mahadhooyin -ka] memorable event; everlastingness (ever-laastingnes); remembered or deep-rooted event

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax saamays weyn reeba oo aan waaqiis la hilmaamin. Sayid Maxamed mahadho ayuu iska reebay. Dh: xus, taariikh, raad.

waa la naqliyay ✓

1

de: unforgettable event (e.g., favor for which one is forever grateful; suffering which one can never forget)

2

lx: mahadho

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: mahadho

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-hday, -hatay) Amaah qaadasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-hday, -hatay) Amaah qaadasho. m.f.dh, amaahasho.

waa la naqliyay ✓

v. borrow (for oneself)

waa la naqliyay ✓

-amaahday / amaahatay: (v) take loan for yourself; borrow for oneself

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale xoolo ka sii deynso; qof kale qaan wax kaga iibso. Amaaho haddaanad haysan lacag kugu filan. Dh: qardayso.

waa la naqliyay ✓

1

de: borrow (for oneself)

2

lx: amaaho

3

pd: (amaahday / amaahatay)

4

ps: v3b=

5

key: amaaho

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax kaa qarsoon doondoono; wax kaa dahsoon raadso. Buugga aad raadinayso ka baadho maktabadda.

2

baadho: (fal) gelgelin ku galgalo; isrogrog adiga oo dhinacyada kolba mid u jiifsanaya. Awrkii dhaanka laga furay gelgelintuu baadhanayaa.

waa la naqliyay ✓

(fal) dhankaad u socotay ma ahee dhinac kale u kac. Bidix u baydho markaad balanbaalka ku baxdid. Dh: weeco, leexo.

waa la naqliyay ✓

(fal) xanaaq; dhirif.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Wax cadho ku dhacday noqosho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Wax cadho ku dhacday noqosho. m.f.dh, cadhoobid.

waa la naqliyay ✓

(fal) cudurka cadhadu ha kugu dhaco; cadho yeelo.

waa la naqliyay ✓

1

(Candha-da)

2

(geel; lo' kd.) xubin ballaaran oo laallaadda oo qurxub weyn iyo labo iyo ka badan oo naas, ka kooban.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Xubinta caanahu galaan ee xayawaanka dheddig.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Xubinta caanahu galaan ee xayawaanka dheddig.

waa la naqliyay ✓

f. n. udder

waa la naqliyay ✓

-candhada: (n) udder (adhar) ~ candhada xoolaha

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg cadho.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhays

2

de: udder

3

lx: candho

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: candho

waa la naqliyay ✓

1

dardho¹: m.dh Dhaxan badan.

2

dardho²: f.mg3 (-ooday, -ootay) Dhaxan aad u badan la gariirid (nafley).

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhaxan badan.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magacdwadareed) afar min oo faalka ka mid ah; Muyulukhad, Badhyaale, Guntane iyo Istamiic.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) sangadh wax mar meel lagu dhuftay ama wax dhammaaday.

waa la naqliyay ✓

1

(Gardha-da)

2

1. Dhogorta ubadka geela.

3

2. Timaha jilicsan oo kolka la firo, rigrigada iyo hirarka yeesha.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u 1. Dhogorta geela markaa dhasha. 2. G. ah: timo jilicsan.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): hair of young camel; light hair, fluff

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) timo jilicsan oo marka la feedho mardhacyo yeesha. Gardhadii maxaa wiilka ka xiiray? Dh: bis, biliix.

waa la naqliyay ✓

1

de: hair of young camel; light hair, fluff

2

lx: gardho

3

pd: (/da)

4

ps: n0-f-mass

5

key: gardho

waa la naqliyay ✓