madaxsalaaxid

Head of navigation

-da: (magac, dhedig, keli) hal candhadeed, xoodaamin. Dh: Ibosalaaxid.

-da: (magac, dhedig, keli) si debecsan oo naxriis leh, gacan dul marmarin.

-da: (magac, dhedig, keli) keni adaygid oo wixii kuu muuqda maahee wax kale iska diidid.

-da: (magac, dhedig, keli) is xukumid aan meel ku xidhnayn oon cidna laga amar qaadan. Jabuuti 1977 ayay madaxbannaanida qaadatay. Dh: xorriyad, gobanimo.

m.f.dh eeg madax-adayg².

v. soothe; stroke someone's head

de: soothe; stroke s.o.'s head (as a sign of affection ~ asking pardon)

initial: u

lx: u madaxsalaax

pd: (madaxsalaaxay)

ps: v1=expr

key: u_madaxsalaax

v. pacify; bring (good ~ peace) to (an area)

de: pacify; bring (good ~ peace) to (an area)

lx: ka aslaaxi

pd: (aslaaxiyey)

ps: v2a=expr

xv: wanaag ka aslaaxi = bring good to

key: ka_aslaaxi

(Maaxsanaan-ta)

Wax maaxsan ahaan.

m.f.dh eeg maaxsan. la-mid: maaxsanaansho.

f. n., [abstract] state of being full of water

-ta: (magac, dhedig, keli) wax maaxsan ahaan; maaxi ay buuxisay ahaan. Maaxsanaanta laaska waan ugu imidday.

de: state of being full of water

lx: maaxsanaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: maaxsanaan

-da: (magac, dhedig, keli) ismaaweelin waqtiga la isku dhaafiyo. Madadaalad ayaan qaadka u cunaa. Dh: maddadaalo, maaweelo.

madadaalad -ka: (magac, lab, keli) madaddaalo isku illawsiin ismaaweelin.

(Madaxfarad-ka)

Wareer xun.

m.l Wareer iyo xanuun dadka madaxa ka qabta.

m.l Wareer iyo xanuun dadka madaxa ka qabta.

m. n., [compound] bad headache, sharp pain in the head, migraine

-ka: (n) strong headache, usually affecting only one side of the head; migraine (maaygareeyn) ~ goonjab

-ka: (magac, lab, keli) eeg madaxanuun.

cf: wareer

de: bad headache, sharp pain in the head, migraine

lx: madaxfarad

pd: (-ka)

ps: n2a-m-cmp

key: madaxfarad

-da: (magac, dhedig, keli) meel lagugu qasbayo ka warwareegid oo si aan laguu arag indhaha dadka iska qarin.

m.dh la-mid: manjasaarid.

-da: (magac, dhedig, keli) mijasaar ku kaadisiin. Ilmaha xambaarka ku kaadshaya majasaaridda bar. Dh: mijasaarid.

-da: (magac, dhedig, keli) saamixid cid gef gashay. Walaalkay wuu masaamixid badan yahay. Dh: saamixid, cafin.

m.dh la-mid: musallifid.

-da: (magac, dhedig, keli) caydhoobid oo wixii xoolo la lahaa dhammaansho. Masallafidda xanuunkaa ka daran. Dh: masalufid, caydhoobid.

-da: (magac, dhedig, keli) kibir darteed kala mannaanikhid. Dh: kibrid, faaqid, mataatixid

mataataxid -da: (magac, dhedig, keli) gabaw darteed kala daadasho oo jeexjeexmid. Dh: jarqiyoobid, humoobid.

-ta: (magac, dhedig, keli) neef geel ah candhadiisa, xoodaamis. Dh: candhosalaaxis, naasasalaaxis.

(duco) labo kala soconaysaa ay isku sagootiyaan iskuna nabadgelyeeyaan. Macasalaama berri baan soconayaaye. Dh: nabadgelyo.

m.dh Nabadgelyo.

m.dh Nabadgelyo.

f. n. leave, farewell greeting

-da: (magac, dhedig, keli) gunno yar oo qofka soconayaa uu dadka asxaabta ah iyo carruurta uu u laabo.

macasalaamo-da: (magac, dhedig, keli) erey lagu yidhaa qofka soconaya. Huunno macasalaamo Ilaahay ha iskeen tuso. Dh: salaama.

bw: Arabic

de: leave, farewell greeting

lx: macasalaamo

pd: (/ha)

ps: n6-f

key: macasalaamo

-ta: (magac, dhedig, keli) meel fiican lahaan. Dh: madalfiicanaan.

m.f.dh eeg madalsan. la-mid: madalsanaansho (2), madashanaan, madashanaansho.

Nomina

Appointment

m.f.dh eeg maraxsan. la-mid: maraxsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, kell) wax la madhxiyay oo meel kayd ahaan luugu qariyay ahaan. Dh: madhaxsanaan.

f.g2 (-meeyay, -meysay) Qof laga tegayo sii nabadgelyeyn.

f.g2 (-meeyay, -meysay) Qof laga tegayo sii nabadgelyeyn. m.f.dh, macasalaamayn.

v. bid farewell, say goodbye (to someone)

-yey / macasalaameysay: (v) say goodbye; bid farewell (feer-weel); see off (sii of) ~ sagooti

(fal) qof dhoofaya sagooti oo macasalaama ku dheh. Macasalaamee gabadha dhoofaysa. Dh: nabadgelyee, sagooti.

bw: Arabic

de: bid farewell, say goodbye (to s.o.)

lx: macasalaamee

pd: (macasalaameeyey)

ps: v2b=

key: macasalaamee

-da: (magac, dhedig, keli) beertu kolkay bislaato sabuul ka jarid. Maanta waxan ka shaqaynayay madaxkaguridda hadhuudhka.

madaxkagurid: (magac, dhedig, keli) layn oo kurka ka jarid. Hilibluhu wuxu ku caanbaxay madaxkaguridda adhiga odxada. Dh: layn.

m.f.dh eeg makalaalax².

(Mala'awaalid-da)

Mala'awaal wax ku dhisid, ku fiirin; mala'abbaarid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax soo socda sida uu noqon doono malayn oo sii saadaalin. Mala'awaaliddu waa cilmi la barto. Dh: malayn, saadaalin, odorosid, mala'abbaarid.

m.f.dh eeg mala-awaal².

(Madaxbannaani-da)

Karti loo lee yahay in wixii la doono la sameeyo; xornimo; Isutalis.

m.dh la-mid: madaxbannaanaan.

f. n., [compound] independence, freedom

Indipendenza

Independence

bw: madax bannaan

de: independence, freedom

lx: madaxbannaani

pd: (-da)

ps: n-f-cmp

syn: isutalis, xornimo

key: madaxbannaani

m.f.dh eeg manaafacaad².

-da: (magac, dhedig, keli) nafci iyo waxtar helid. Xooggii ilmahayga manaafacaadidi iigama horrayn.

m.dh la-mid: muddaaharaadid.

-da: (magac, dhedig, keli) bannaanbax wax lagu diiddan yahay ama lagu taageerayo samayn. Dh: bannaanbixid.

m.dh la-mid: suubaansalaaxid.

-da: (magac, dhedig, keli) sasabid iyo koolkoollin kula dhaqmid. Waa nin dabeecad xun oo suubaasalaaxid ayaan ku wadaa. Dh: sasabid.

m.f.dh eeg suubaansalaax. la-mid: suubasalaaxid.

-da: (magac, dhedig, keli) dhagax suubban aha ku salaaxid.

m.f.dh eeg dadabxambaar².

-ha: (magac, lab, keli) eeg madalsamaan.

m.l/dh eeg madalsanow. la-mid: madalsanaan.

m.dh (cilmiga naflayda) Faylam hoosaad ka tirsan adhaxleyda oo xubnaha ka tirsan oo dhani ay yaryaryihiin, dirxiga ayey u egyihiin, waana xayawaan biyood ku nool ciidda. Astaamahooda waxa ka mid ah a) Maskax ma leh, b) qalfoof lafeed ma leh. Tusaale: amfiyooksas. la-mid: madax-araxley.

m.dh (cilmiga naflayda) Faylam hoosaad ka tirsan adhaxleyda oo xubnaha ka tirsan oo dhani ay yaryaryihiin, dirxiga ayey u egyihiin, waana xayawaan biyood ku nool ciidda. Astaamahooda waxa ka mid ah a) Maskax ma leh, b) qalfoof lafeed ma leh. Tusaale: amfiyooksas. la-mid: madax-araxley.

f.mg3 (-naaday, -naatay) 1. Ka m.: hawl iyo wixi lamida fulinteeda xor u noqosho. 2. Ka m.: cid cid kale maamulkeeda, xukunkeeda iyo wixi lamida ka xor noqosho.

inch. v. remain autonomous; be independent; remain unmarried

(fal) xor noqo oo cidna ha ka amar qaadan. Ra'yigaaga u madaxbannaanow.

de: remain autonomous; be independent; [ext.] remain unmarried (of a woman remaining free of matrimonial ties)

lx: madaxbannaanow

pd: (madaxbannaanaaday)

ps: v3a=inch

key: madaxbannaanow

m.l/dh la-mid: maraxsanaan.

-ba: (magac, lah, kell) eeg maraxsanaan.

m.f.dh eeg muddaaharaad². la-mid: mudaaharaadid.

-da: (magac, dhedig, keli) naxdin weyn iyo qalbijab qaadid. Mawaaradillaacidda waalidka ka dhawr. Dh: qalbijabid, qarracmid.

-da: (magac, dhedig, keli) dafiraadda wanaag laguu geystay ama celinla'aantiisa.

m.f.dh eeg adaddaah². la-mid: adaddaah¹.

-da: (magac, dhedig, keli) 'ilmo yar' socodbarasho u dhaqaaqid.

adaddaahid -da: (magac, dhedig, keli) jirro kooban ama madaxwareer ka bogsasho.

m.f.dh eeg baashaal². la-mid: baashaal¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) ismaaweelinta nafteeda.

m.f.dh eeg caalsaar².

-da: (magac, dhedig, keli) xagga danbe oo saxaro badan laga keeno. Dh: shuban.

dabadbaxid-da: (magac, dhedig, keli) dadka oo guryaha iyo xafiisyada ka soo baxa si ay u muujiyaan rabitaan ama diidmada wax ay ka midaysan yihiin.

m.f.dh eeg dabaqaad². la-mid: dabaqaad¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) qof wax ka dhacay ka dabaqaadid oo ka daba xadid.

-da: (magac, dhedig, keli) iska saaridda dacarta caloosha ku jirta, marka la cabbo wax jilciya. Waxa jira dawooyin loo cabbo dacarbaxidda caloosha. Dh: dacarfaalid, qarasbixid, dacarbixid.

-da: (magac, dhedig, keli) dirir galid. Askarta dagaalamid ayaa loo tababaraa. Dh: diririd, dagaallamid.

m.l la-mid: daxalaysasho.

-ka: (magac, lab, keli) daxal iyo midhidhi yeelasho. Dh: miririd, ruujimaysad, daxlaysad.

-da: (magac, dhedig, keli) daxal yeelasho ama wax midhidhay ahaan. Dh: daxlid, midhidhid.

(Falaxfalax-a)

1. Dhirta qaarkeed diirkeeda, uunsi laga dhigto.

2. Qof galgal iyo hadal badan.

m.l 1. Geed quwaax faleenka ka mid ah oo leh beeyo marka la shido udgoon. 2. Beeyada laga guro geedka falaxfalaxa. 3. Qof firfircoon. 4. Qof bilicsan.