madaxanuun

-ka: (magac, lab, keli) xanuunka mastitiska loo yaqaan.

m.l Caadada dumarka oo la timaadda dhib iyo xanuun.

(Seedaxanuun-ka)

Seedaha oo xanuuna.

m. n., [compound] pain in a tendon

-ka: (magac, lab, keli) xanuun seedaha gala.

de: pain in a tendon

initial: s

lx: seedaxanuun

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

key: seedaxanuun

-ka: (magac, lab, keli) xilli aad u horreeya; wakhti aad u fog oo la soo jiray; inta la xusuusan yahay. Sheekadani waa mid soo jirtay tan iyo aamanuun. Dh: aaman, aamanuu, weligeed, abidkeed. Li: amminkan.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo neef madax u ah u yeelid oo horkaxayn. Saca u weyn ayaa madaxayn loo kaxaystaa.

-ka: (magac, lab, keli) ur yar oo silloon oo aan la jeclaysan. Noolaa'uruhu masanuun qadhmuun ayuu leeyahay. Dh: siniin, ur.

-ka: (magac, lab, keli) xanuun haweenka naasaha kaga dhaca oo ibaha bukaysiiya oo haddii uu ku xumaado naasatira.

-ka: (magac, lab, keli) xanuun ilkaha laga dareemo kolka uu suus galo ama nabarba ku dhaco.

(Madah-burr) C,N? Coelachyrum poaeflorum Chiov. Gramineae.

S,C Dactyloctenium scindicum Boiss. Gramineae.

(Madah-koos) C Blepharis phillipsiae Rendle. Acanthaceae.

? (Mada-harbun) C,May Dactyloctenium bogdanii S.Phillips. Gramineae.

m.l Xanuun dhabarka ku dhaca.

m.l Xanuun dhabarka ku dhaca.

-ka: (magac, lab, keli) dhabarka oo xanuuna; xanuun dhabarka ku dhaca.

-da: (magac, dhedig, keli) is xukumid aan meel ku xidhnayn oon cidna laga amar qaadan. Jabuuti 1977 ayay madaxbannaanida qaadatay. Dh: xorriyad, gobanimo.

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Hay'ad iyo wixi lamida oo danahooda u xor ah ahaansho. 2. Haweeney aan nin lahayn ahaansho. 3. Dawlad calan leh oo xor ah ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Hay'ad iyo wixi lamida oo danahooda u xor ah ahaansho. 2. Haweeney aan nin lahayn ahaansho. 3. dawlad calan leh oo xor ah ahaansho. m.f.dh, madaxbannaanaan.

Independent

Comp. adj., (ie. n., adj.): free, autonomous, independent; unmarried (woman)

-ta: (n) freedom (firii dham)-, independence (in-di-peendhansi) ~ gobbonimo, xoriyad

(tilmaame) xor ah oon cidna ka amarqaadan.

madaxbannaan: (tilmaame) aan la qabin oo guur doon ah.

de: free, autonomous, independent; [ext.] unmarried (woman) (i.e., free of matrimonial ties)

lx: madaxbannaan

pd: (madaxbannaanaa)

ps: adj-cmp

key: madaxbannaan

m.l Caro iyo dulqaad yari qof dabeecad u leeyahay.

m.l Caro iyo dulqaad yari qof dabeecad u leeyahay.

m. n., [abstract] lunacy, condition of being a little moody ~ crazy

(adj) brainless (bareeyn-les)-, mindless (maayn-dh-les) empty-headed; moronic (mooranik)

-a: (magac, lab, keli) xanuun madaxa nuskii ku dhaca oo wata xummad kulul. Dh: shaqiiqato, shimbir.

de: lunacy, condition of being a little moody ~ crazy

lx: madaxfalluuq

pd: (-a)

ps: n0-m-abs

key: madaxfalluuq

-ka: (magac, lab, keli) cudur dhegaha ku dhaca oo dartii dadka ku dhego cuslaadaan ama ku dhego beelaan haddii aan la iska daaweyn.

m.f.dh eeg madalsan. la-mid: madalsanaansho (2), madashanaan, madashanaansho.

m.dh la-mid: madalsanaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg madalsamaan

-ta: (magac, dhedig, keli) keni adkaan oo wax tiisa mooyee ta dadka aan maqlin ahaan. Ilmaha madaxadkaanta waa laga waaniyaa. Dh: madax'adayg, keni'adkaan.

m.f.dh eeg maraxsan. la-mid: maraxsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, kell) wax la madhxiyay oo meel kayd ahaan luugu qariyay ahaan. Dh: madhaxsanaan.

m.l (-qyo ..., m.dh) (daawo) Iskuroorid muruq iyo xanuun muddo dheer socda.

m.l (-qyo ..., m.dh) (daaw.) Iskuroorid muruq iyo xanuun muddo dheer socda.

-ka: (magac, lab, keli) iskuroorid muruq iyo xanuun muddo dheer socda.

(Xididxanuun-ka)

1. Xanuun xididdada qabta.

2. Xanuun, kan ugu yar.

m.l Xanuun yar oo meel jirka ka mid ah si dabacsan u haya. Tusaale: “Jaamac waa isjirrisiinayaa ee xididxanuun ma hayo”.

m. n., [compound] nervous pain; small pain; minor aches and pains

-ka: (magac, lab, keli) xanuunka ku dhaca halbowlayaasha dhiigga kala hora.

de: nervous pain; small pain; [col] minor aches and pains

initial: x

lx: xididxanuun

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

key: xididxanuun

-ka: (n) backache (baak-eyk); back pain (baakpeeyri)

(Madaxbannaani-da)

Karti loo lee yahay in wixii la doono la sameeyo; xornimo; Isutalis.

m.dh la-mid: madaxbannaanaan.

f. n., [compound] independence, freedom

Indipendenza

Independence

bw: madax bannaan

de: independence, freedom

lx: madaxbannaani

pd: (-da)

ps: n-f-cmp

syn: isutalis, xornimo

key: madaxbannaani

m.dh Waqti hore oo aad u fog.

-da: (magac, dhedig, keli) illaa xilli aad u fog. Nimanyahaw hammiga geeli waa aamanuu hora e. Dh: aamanuun, aaman.

adaadun¹: m.l Unkidda xoolo, aqal iyo wixi lamida la unko.

adaadun²: f.g1 (-umay, -untay) Xoolo, aqal iyo wixi lamida unkid.

(fal) guri, xoolo iyo wax la mid ah, alkun.

adaadun -ka: (magac, lab, keli) alkumidda aqal, xoolo ama wax la mid ah.

(Daacuun-ka)

Cudur la is qaadsiiyo oo isku kol dad badan ku dhaca ama dhul ballaaran ku baaha; (daacuun-caloolo, dabaxaw; koleera, tiifo, ...).

daacuun¹: m.l Cudur calooleed aad halis u ah, dhaqso u faafa oo leh shuban badan oo biyo ah. la-mid: daacuun-calooleed, daacuuncaloolo.

daacuun²: m.l (daawo) Cudur muddo gaaban oo la is qaadsiiyo oo ku dhaca xiidmaha waxaana keena baktiiriyada “vibrio cholerae”. Astaamaha: matag badan, shuban biyha bariiska u eg, jirka oo biyuhu ka dhammaadaan; cudurka waxaa laga qaadaa cunto ama biyo aan nadiif ahayn oo u gaadhay saxaro qof qaba cudurkaas.

daacuun¹: m.l Cudur calooleed aad halis u ah, dhaqso u faafa oo leh shuban badan oo biyo ah. la-mid: daacuuncalooleed, daacuuncaloolo.

daacuun²: m.l (daaw.) Cudur muddo gaaban oo la is qaadsiiyo oo ku dhaca xiidmaha waxaana keena baktiiriyada 'vibrio cholerae'. Astaamaha: matag badan, shuban biyha bariiska u eg, jirka oo biyuhu ka dhammaadaan; cudurka waxaa laga qaadaa cunto ama biyo aan nadiif ahayn oo u gaadhay saxaro qof qaba cudurkaas.

m. n. cholera

-ka: (n) cholera (kalora) ~ daacuun-caloolo

-ka: (magac, lab, keli) cudur keena shuban. xoog leh oo degdeg qofku u nafbaxo, ka dib fuuqbax ku dhaca ruux. Daacuun baa ka dillaacay tuullada. Dh: daacuuncalooleed, koleera, dabbaxaw.

a: daacuuncaloolo (/ha ~ /da) [n-m/f]

bw: Arabic

de: cholera

lx: daacuun

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: daacuun

-ka: (magac, lab, keli) qax meel dheer loo daaduumo oo loo hayaamo. Dh: dalandool.

-ka: (magac, lab, keli) caano geel oo dhanaanaaday. Dh: karuur.

(Maacuun-ka)

Alaabada iyo weelasha guriga siiba kuwa jikada.

m.l/dh.u Qalabka jikada looga adeegto ee wax lagu cuno ama cabbo, sida suxuunta, digsiyada, mindiyaha iyo wixi lamida.

m.l/dh.u Qalabka jikada looga adeegto ee wax lagu cuno ama cabbo, sida suxuunta, digsiyada, mindiyaha iyo wixi lamida.

m. n., [collective] household utensils ~ equipment

-ka / ta: (n) housewares (haws-weersi); utensils (yuutensa-lis); kitchen tools; domestic utensils

Utensili

Utensils

-ta: (magac, dhedig, keli) alaabada jikada iyo kuwa wax lagu cuno. Dumar maacuun isku diiday dadnimo kama dhaxayso.

maacuun-ka: (magac, lab, keli) nirgaha hooyadood laga gudhin kari waayo. Waxa la i siiyay nirig maacuun ah oo hootanuug ka laadlaadin.

de: household utensils ~ equipment

lx: maacuun

pd: (-ka)

ps: n2-m-col

key: maacuun

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg maansuun.

-ka: (magac, lab, keli) dumidda ceelasha iyo laasaska gaar ahaan kolka la godo ee biyaha dhoobada ah laga qayo ee ay maaxanayaan. Dh: maaxdumid.

-ta: (magac, dhedig, keli) xabaalguri aad u da'weyn oo dadkii hori sameeyeen. Madduun la faqay ayaa wax taariikhi ah laga soo saaray Dh: xabaalmaguur.

madluun¹: m.l 1. M. ah: qof niyad xun oo aan raalli ahayn. 2. Qof la dulmiyey. 3. la-mid: madluumid.

madluun²: f.mg1 (-uumay, -uuntay; -uumi) Qof niyad xun oo aan raalli ahayn noqosho.

madluun¹: m.l 1. M. ah: qof niyad xun oo aan raalli ahayn. 2. Qof la dulmiyey.

madluun²: f.mg1 (-uumay, -uuntay; -uumi) Qof niyad xun oo aan raalli ahayn noqosho. m.f.dh, madluumid.

m. n.; [abs.]: sad ~ depressed person; sadness; displeasure

-ah: (adj) sad (saadh)-, depressed (dipareest); moody (muu-dhi); gloomy (guluumi); glum (ga-laam);