madax-adkaan

f.mg4 (-dkaa, -dkayd) Qof aan wax laga dhaadhicin karin ahaansho.

f.mg4 (-dkaa, -dkayd) Qof aan wax laga dhaadhicin karin ahaansho. m.f.dh, madax-adkaan.

Comp. adj., (ie. n., adj.): stubborn, obstinate, hard-headed

-madax-adkaa: (adj) unreasonable; stubborn (istaban), obstinate (oobastineeyt), unyielding (an-y Hl-ding), tenacious (ta-neey-shas), headstrong or dogged man ~ canaadi, macangag

madax-adayg¹: m.l Wax ka dhaadhicid la'aanta qof ku sugnaado, garmaqaatenimo.

madax-adayg²: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Ka m.: wax samayntooda diidid. 2. Ku m.: wax ku adkaysasho.

madax-adayg¹: m.l Wax ka dhaadhicid la'aanta qof ku sugnaado, garmaqaatenimo.

madax-adayg²: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Ka m.: wax samayntooda diidid. 2. Ku m.: wax ku adkaysasho. m.f.dh, madax-adaygid.

m. n., [compound] stubbornness, hard-headedness

-ga: (n) obstinacy (oobis-tanasi)-, single-mindedness; hard line; stubbornness ~ see also [eeg] macangag

m.f.dh eeg gacan-adag. la-mid: gacan-adkaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Hay'ad iyo wixi lamida oo danahooda u xor ah ahaansho. 2. Haweeney aan nin lahayn ahaansho. 3. Dawlad calan leh oo xor ah ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Hay'ad iyo wixi lamida oo danahooda u xor ah ahaansho. 2. Haweeney aan nin lahayn ahaansho. 3. dawlad calan leh oo xor ah ahaansho. m.f.dh, madaxbannaanaan.

Independent

Comp. adj., (ie. n., adj.): free, autonomous, independent; unmarried (woman)

-ta: (n) freedom (firii dham)-, independence (in-di-peendhansi) ~ gobbonimo, xoriyad

(tilmaame) xor ah oon cidna ka amarqaadan.

madaxbannaan: (tilmaame) aan la qabin oo guur doon ah.

de: free, autonomous, independent; [ext.] unmarried (woman) (i.e., free of matrimonial ties)

lx: madaxbannaan

pd: (madaxbannaanaa)

ps: adj-cmp

key: madaxbannaan

-ha: (magac, lab, keli) eeg madaxadkaan.

m.f.dh eeg dhabaradag. la-mid: dhabar-adayg, dhabar-adkaansho.

(Madaxbannaani-da)

Karti loo lee yahay in wixii la doono la sameeyo; xornimo; Isutalis.

m.dh la-mid: madaxbannaanaan.

f. n., [compound] independence, freedom

Indipendenza

Independence

bw: madax bannaan

de: independence, freedom

lx: madaxbannaani

pd: (-da)

ps: n-f-cmp

syn: isutalis, xornimo

key: madaxbannaani

(tilmaame) ra'yigiisa mooyee ku kale aan dhegaysan xitaa hadduu khaldan yahay. Degtaatoorku waa nin madaxadag.

m.dh la-mid: hal-adayg, hal-adkaansho.

f. n. firmness, tenacity

(Maaxsanaan-ta)

Wax maaxsan ahaan.

m.f.dh eeg maaxsan. la-mid: maaxsanaansho.

f. n., [abstract] state of being full of water

-ta: (magac, dhedig, keli) wax maaxsan ahaan; maaxi ay buuxisay ahaan. Maaxsanaanta laaska waan ugu imidday.

de: state of being full of water

lx: maaxsanaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: maaxsanaan

-ga: (magac, lab, keli) keni adayg: dhega adayg aan hadalka dadka dhug loo yeelan oo la iska dhegeysto. Iska daa madaxadaygga. Dh: macanggagnimo.

-ta: (magac, dhedig, keli) kebirsanaan oo isla weyni iyo qab la mannaanikhid. madmadnaansho -da: (magac, dhedig, keli) eeg madmadnaan.

m.f.dh eeg qadaadan. la-mid: qadaadnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel fiican lahaan. Dh: madalfiicanaan.

m.f.dh eeg madalsan. la-mid: madalsanaansho (2), madashanaan, madashanaansho.

m.dh la-mid: madalsanaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg madalsamaan

(Matha-madal) May, C, S, Gradenia fiorii Chiov. Rubiaceae.

Gardenia volkensii K.Schum. Rubiaceae.

-a: (magac, lab, keli) xanuun ka yimaad barkimada oo si xun loo barkado. Qof uu madaxkadhac hayo dhan ma eegi karo. Dh: barkimadhac.

f.mg1 (-xay, -xday) U m.: cid sasabid.

f.mg1 (-xay, -xday) U m.: cid sasabid. m.f.dh, madaxsalaaxid.

-a: (magac, lab, keli) calaacasha oo timaha madaxa la dulmarmariyo iyadoo sababo badan sidaa loo yeelo. Madaxsalaaxa agoonka ajarbaa ku jira.

madaxsalaax-a: (magac, lab, keli) ilmo ama cid masuul laga yahay oo loo sii laandaayo oo qaladka uu sameeyo waxba laga soo qaadi waayo waxa uu doonana kolkaaba la siiyo. Wiilka madaxsalaaxa ka daa oo dugsigaaga teg dheh. Dh: rabarabo.

m.f.dh eeg maraxsan. la-mid: maraxsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, kell) wax la madhxiyay oo meel kayd ahaan luugu qariyay ahaan. Dh: madhaxsanaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg hadal-badi.

m.f.dh eeg indha-adayg. la-mid: indha-adayg, indha-adkaansho.

f. n., [abstract] state of having no shame

-ta: (n) see [eeg] indha-adayg -ga

-da: (magac, dhedig, keli) is xukumid aan meel ku xidhnayn oon cidna laga amar qaadan. Jabuuti 1977 ayay madaxbannaanida qaadatay. Dh: xorriyad, gobanimo.

m.l Geedgaab xooluhu daaqaan oo ka baxa cadduunka.

-ta: (magac, dhedig, keli) madaxa kor iyo hoos u lulid oo wax wax oggol iska dhigid oggolaansho oo madaxa ruxid. Madaxraxlaynta aan daacadda ahayn ha la iska daayo. Dh: madaxruxid.

m.dh (cilmiga naflayda) Faylam hoosaad ka tirsan adhaxleyda oo xubnaha ka tirsan oo dhani ay yaryaryihiin, dirxiga ayey u egyihiin, waana xayawaan biyood ku nool ciidda. Astaamahooda waxa ka mid ah a) Maskax ma leh, b) qalfoof lafeed ma leh. Tusaale: amfiyooksas. la-mid: madax-araxley.

m.dh (cilmiga naflayda) Faylam hoosaad ka tirsan adhaxleyda oo xubnaha ka tirsan oo dhani ay yaryaryihiin, dirxiga ayey u egyihiin, waana xayawaan biyood ku nool ciidda. Astaamahooda waxa ka mid ah a) Maskax ma leh, b) qalfoof lafeed ma leh. Tusaale: amfiyooksas. la-mid: madax-araxley.

f.mg3 (-naaday, -naatay) 1. Ka m.: hawl iyo wixi lamida fulinteeda xor u noqosho. 2. Ka m.: cid cid kale maamulkeeda, xukunkeeda iyo wixi lamida ka xor noqosho.

inch. v. remain autonomous; be independent; remain unmarried

(fal) xor noqo oo cidna ha ka amar qaadan. Ra'yigaaga u madaxbannaanow.

de: remain autonomous; be independent; [ext.] remain unmarried (of a woman remaining free of matrimonial ties)

lx: madaxbannaanow

pd: (madaxbannaanaaday)

ps: v3a=inch

key: madaxbannaanow

-ta: (magac, dhedig, keli) adkaysi iyo dulqaad dhibaato lagu waajaho lahaan.

-ka: (magacwadareed) dad ama wax kale oo itaal iyo cudud isku dhigma leh oo aan kala xoogganayn.

m.f.dh eeg madax-adayg².

Momordica spinosa 10

(Madah-busciar) S, C Momordica spinosa (Gilg) Chiov. Cucurbitaceae.

S Momordica trifoliata Hook.F. Cucurbitaceae.

? (Mada-harbun) C,May Dactyloctenium bogdanii S.Phillips. Gramineae.

m.l/dh eeg gacan-adkow. la-mid: gacan-adkanaan.

m.f.dh eeg madaxbannaan. la-mid: madaxbannaanaansho, madaxbannaani.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax madaxbannaan oon cidna ka amarqaadan ahaan.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la cadaadiyey ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la cadaadiyey ahaansho. m.f.dh, cadaadsanaan.

der. [adjective] oppressed, persecuted

(adj) pressurized (pree-sharizid)

(tilmaame) hoos u cadaadsan; hoos loo riixay.

de: oppressed, persecuted

lx: cadaadsan

pd: (cadaadsanaa)

ps: adj-der

key: cadaadsan

m. n. pain

de: pain

lx: danqadaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: danqadaan

m.dh eeg il-adag. la-mid: il-adayg¹, il- adkaansho.

m.l (kiimika) Wax la xidhiidha in ka badan hal weji. Iskujir kala kaan ah, tusaale ahaan, wuxuu ka koobanyahay laba ama dhowr weji oo kala muuqda.

(Macaanaan-ta)

Wax macaan ahaan.

m.f.dh eeg macaan³. la-mid: macaanaansho, macaani (2).

f. n., [abstract] sweetness

-ta: (n) sweetness (iswiitnes)

-ta: (magac, dhedig, keli) wax macaan ahaan. Muus aan bislaan macaanaan ma leh.

a: macaani

de: sweetness

lx: macaanaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: macaanaan

-ta: (magac, dhedig, keli) wax madaw ahaan. Gurcud madawbaan ayaan loo socon karin. Dh: madoobaan.

-ka: (magac, lab, keli) aqal weyn oo alaabaha tukaannada iyo qalabka la kaydinayo la dhigo. Alaabta aan la cashuurin magaasaanka ku xeree. Dh: bakhaar, istoodh, istoor.

(Maraykaan-ta)

Dhar baftada u eg, kase qallafsan kana caddaan yar.

m.dh Dhar cad, suuf ah, adag oo reer miyigu qaataan.

m.dh Dhar cad, suuf ah, adag oo reer miyigu qaataan.

f. n., (mass n.): white cotton cloth

-ta: (magac, dhedig, kel dhar maxamudida u eg kase tayo hooseeya oo ka qallassan.

cf: Mareykan

de: white cotton cloth (previously imported from America)

lx: maraykaan

pd: (-ta)

ps: n2-f-mass

key: maraykaan

m.f.dh eeg masaxan. la-mid: masaxnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax si wanaagsan u masaxan oo nadiif ah ahaan.

m.dh la-mid: mutuxnaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax mutuxan oo qaawan ahaan. Dh: mutuxnaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wadaad isku ekeysiin. Wadaadayn wadaad lagumo noqdo. Dh: wadaadays. Li: waranlayn.