madalhufi

(fal) meel aan la garanayn u carar oo teg. Waar orod naga madalluf.

madalluf -ka: (magac, lab, keli) meehannaw iyo looyaamid aan saldhigasho lahayn.

madalluf-ka: (magac, lab, keli) qof meehannaw iyo looyaamid ku jira. Nin madalluf ah meel looguma hagaago.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg madallufin.

(fal) qof kale caydhee oo wuxuu xoolo lahaa idlee. Dh: masalafi, kici, caydhee.

-da: (magac, dhedig, keli) caydhoobid oo wixii xoolo la lahaa dhammaansho. Dh: kicid, masalafid, caydhoobid.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof kale caydhayn oo wuxuu xoolo lahaa idlayn. Dh: kicin, masalafin, kicin, caydhayn.

-ka: (magac, lab, keli) xayaabada biyaha soo dul marta kolka ay kala miirmaan ee ay fadhiistaan. Oday masoo meel uun fadhiya. maadhuf hoostiisa taal, moodhikaarkuna qaadi karin iyo masiiba u gacan gashee, malab llaahow kaaga yeel.

m.l la-mid: madalsasho.

f.g2 (-iyay, -isay) Dhul xaaluf ka dhigid.

f.g2 (-iyay, -isay) Dhul xaaluf ka dhigid. m.f.dh, xaalufin.

v. graze out (an area), make (land) useless for grazing

-yey / say I yeen: (v) make a desert (dhe-zert) out of pasture-land (paas-jar-laandh) by overgrazing

(fal) doog iyo daaqba ka dhammee. Dh: aabaaree. Li: barwaaqee.

de: graze out (an area), make (land) useless for grazing

initial: x

lx: xaalufi

pd: (xaalufiyey)

ps: v2a=tr

key: xaalufi

-da: (magac, dhedig, keli) hadhaaga iyo qashinka la iska xaadho. Aqalka maadhufada ka har. Dh: giddaafad, qashin, guddaafad.

f.g2 (-iyay, -isay) Qof madluun ka dhigid.

v. make someone sad, cause someone to be unhappy ~ displeased

(fal) wax madluun ah ka dhig. Ninka dadka dulmo isgana madluumi.

de: make s.o. sad, cause s.o. to be unhappy ~ displeased

lx: madluumi

pd: (madluumiyey)

ps: v2a=tr

key: madluumi

(fal) caydhaw oo waxaad xoolo lahayd ka farabax. Masalluf waa habaare wiilka ha ka odhan. Dh: kac, masalaf, caydhaw

masalluf -ka: (magac, lab, keli) caydhaw xoolo la lahaa ay dhammaadaan oo laga farabaxo. Wilki masalluf ayaa ku dhacay oo wuu caydhoobay Dh: masalaf, kac, caydhaw

f.g2 (-iyay, -isay) Nafley caateysiin.

v. cause someone to become thin ~ waste away; render destitute

(fal) gaajo macaluul ah ku dil. Shaqaalahaaga macaluuli ha is odhaan. Li: dhergi.

de: cause s.o. to become thin ~ waste away; render destitute

lx: macaluuli

pd: (macaluuliyey)

ps: v2a=tr

key: macaluuli

-ka: (magac, lab, keli) cid la geeyo meel aanu rabin oo ka fog.

(Madaxkuti-da)

Bahal naasooleyda waaweyn kamid ah; waxay leedahay dhogor duf ah, cago balballaaran iyo dabo aad u gaaban; waxay ku nooshahay dhulalka aan kululayn iyo kuwa barafka ah; waa daaqdaa, hilibkana waa cuntaa; waa dabaal badan tahay: tan barafka joogtaa waa caddahay, tan kalena waa cawl.

m.dh 1. Dugaag naasleyda ka mid ah oo leh dhogor duf ah, cago balballaaran iyo dabo aad u gaaban, kuna nool dhulka qaboobaha ah. 2. Sheeko khayaali ah oo ku saabsan naag hal jirtay oo dadka aaminsanaa in ay habeenkii soo bixi jirtay oo dadka cuni jirtay.

m.dh 1. Dugaag naasleyda ka mid ah oo leh dhogor duf ah, cago balballaaran iyo dabo aad u gaaban, kuna nool dhulka qaboobaha ah. 2. Sheeko khayaali ah oo ku saabsan naag hal jirtay oo dadka aaminsanaa in ay habeenkii soo bixi jirtay oo dadka cuni jirtay.

f. n. bear; microcephalic person (with a small head)

-da: (magac, dhedig, keli) bahal naasooleyda waaweyn ka mid ah oo leh dhogor duf ah dabo aad u gaaban iyo cago balballaadhan noocyo badaanna way leeyahay waxay ku nooshahay dhulka barafka leh iyo kaymaha waawayn ee ameerika iyo aasiya. Dh: buti.

cf: madaxyaro

de: bear; [fig.] microcephalic person (with a small head)

lx: madaxkuti

pd: (-da)

ps: n2a-f

key: madaxkuti

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: musallifi.

(fal) qof kale caydhee oo wuxuu xoolo lahaa idlee. Aabbahaa masallafi ha is odhan. Dh: masalufi, kici, caydhee.

(Macaluulid-da)

Caatoobid; weydoobid; xayeesiyoobid.

m.f.dh eeg macaluul². la-mid: macaluulis².

-da: (magac, dhedig, keli) gaajo iyo macaluul darteed u dhimasho ama qarka u gaadhid. Dh: macaluulis.

(Macaluulin-ta)

Caato ka dhigid.

m.f.dh eeg macaluuli. la-mid: macaluulis¹.

-ta: (magac, dhedig, keli) gaajaysiin oo nafaqadarro iyo dhimasho u horseedid. Dh: macaluulsiin. Li: dhergin.

macaluulis¹: m.l la-mid: macaluulin.

macaluulis²: m.dh la-mid: macaluulid.

-ta: (magac, dhedig, keli) gaajo iyo nafaqadarro darteed dhimasho qarka u gaadhid. Nin beertiisa qota macaluulis ka dheer.

f.mg2 (-iyay, -isay) Meel lagu ballamay ka maqnaasho (qof).

v. miss a meeting, fail to keep an appointment (with someone)

(fal) ballan la lahaa baaji oo inay dhici weydo sabab u noqo. Haddii lagaa garhelayo madalbaaji oo haba iman. Dh: ballanbaaji.

de: miss a meeting, fail to keep an appointment (with s.o.) (with preposition ku)

lx: madalbaaji

pd: (madalbaajiyey)

ps: v2a=intr

key: madalbaaji

m.l la-mid: madaxbuq.

[MADOHABUSHY] Momordica spinosa 01

m.f.dh eeg madaxtus².

-da: (magac, dhedig, keli) soo xaadirid oo kolka joogitaankaaga la ogaado hoosta ka baxsasho. Madaxtusidda dembi baa ku jira.

m.dh la-mid: musallifid.

-da: (magac, dhedig, keli) caydhoobid oo wixii xoolo la lahaa dhammaansho. Masallafidda xanuunkaa ka daran. Dh: masalufid, caydhoobid.

m.dh la-mid: musallifin.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof kale caydhayn oo wuxuu xoolo lahaa idlayn. Aabbahaa masallafinta ka daa. Dh: kicin, caydhayn.

(Adaahi-da)

Geed sal weyn iyo laamo yaryar leh, oo buruqdiisu biyo badan tahay.

m.dh Geed xooluhu ku dhacartaan oo leh sal weyn oo wada buruq ah iyo laamo yaryar oo dhuudhuuban.

f. n. tree species with a large trunk containing a lot of water

-da: (magac, dhedig, keli) geed sal weyn oo laamo yaryar leh oo ay buruqdiisu xooluhu ku dhacartaan. Waxa uu ka baxaa bannaanada, caleen iyo hadh toona ma laha. Dh: udaatays, haandurwaa.

de: tree sp. with a large trunk containing a lot of water

lx: adaahi

pd: (-da)

ps: n2-f

key: adaahi

-ta: (magac, dhedig, keli) timaha wejiga ku soo faafa. Dh: hoolif, bulbul, dhogor, xaad.

-ka: (magac, lab, keli) noole dugaagga ka mid ah gaar ahaanna dhuljiifka oo dhuuso qadhmuun leh oo qofka uu qaniinaa afartan beri ka dib uu u dhinto suntiisa. Dh: xoor.

kaaluf -ka: (magac, lab, keli) dagaal oogan oo shinnida ka dhex dhaca. Dh: dagaal, khilaaf.

-ga: (magac, lab, keli) garaad.

m.dh la-mid: maalnaan.

m.dh Xoolo cid laga soo kaxaystay si loo maalo kaddibna loo celiyo. la-mid: maal¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) xoolo cid laga soo kaxaystay si loo maalo kaddibna loo celiyo.

m. n. (adj.): civilian; civil

-ga: (n) citizen (siti-zen); civilian (si-vil-yan), -madani -ah: (n) civil (si-val). Ex: sharciga madaniga ah; the civil law

-ga: (magac, lab, keli) qof magaalo ku barbaaray oo dhaqankeeda yaqaan; reer magaal. Li: baadiye.

bw: Arabic

de: civilian; [atr.] civil

lx: madani

pd: (-ga)

ps: n2a-m

key: madani

-da: (magac, dhedig, keli) faaruqid; wax aan waxba ku jirin ahaan. Weelka madhni ku qaad.

madhni -da: (magac, dhedig, keli) wax dhan u madhac oo soocan ahaan.

-ga: (magac, lab, keli) eeg madhsad.

(fal) kaydi oo qudhmi. Xigga madhxi hadhaw baad xigiye.

v. sling, catapult

(fal) xoog u wareeji. Warafka wadhfi dabadeedna tuur. Dh: wirfi, warfi.

de: sling, catapult {N}

initial: w

lx: wadhfi

pd: (wadhfiyey)

ps: v2a=tr

key: wadhfi

(Xaaluf-ka)

Dhul engegey ama nabaadguurey oo daaqii ka dhammaaday.

xaaluf¹: m.l.kh Dhulka engegay ama nabaadguuray oo daaqii ka dhammaaday.

xaaluf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Dhul daaq ka dhammaasho.

xaaluf¹: m.l.kh Dhulka engegay ama nabaadguuray oo daaqii ka dhammaaday.

xaaluf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Dhul daaq ka dhammaasho. m.f.dh, xaalufid.

m. n., (mass n.): grazed-out ~ dried-out land, useless pasture

xaaluf [inchoative] v. get grazed out ~ dried out, become useless for pasture

(fal) abaar aan waxba ku oollin noqo. Dhul yahaw xaaluf ha noqon. Dh: abaar.

xaaluf -ka: (magac, lab, keli) dhul cawskii laga laastay. Sida faras xulaanoo, aan xaaluf aragoo, nugaal xays ka daagoo, baruur sabarku xoodmay!

xaaluf -ka: (magac, lab, keli) wax yar oo xilli abaar ah meel ku hadhay oo dani ku badday ah. Dh: xaaxaab, xashiish. Dh: tigaad, daaq.

(fal) in ka goo; wax ka masax. Dh: xadaf.

m.l Rati aan weli rarka loo layliyin.

-ga: (magac, lab, keli) orod iyo ciyaar kibir ku jiro. Dh: birinbirqo.

f.g2 (-iyay, -isay) Nafley tartiib u wadid.

Qofka mad'habta Maalikiyada haysta; Maalikiyadu waxay kamid tahay afarta mad'habood oo waaweyn oo Islaamka, waxaana asaasay Imaam Maalik (93-179 Hijri | 715-795 Miilaadi).

maaliki¹: m.l (dii.) Qofka mad'habta maalikiyada haysta; maalikiyadu waxay ka midtahay afarta mad'habood oo waa weyn oo Islaamka, waxaana asaasay Imaam Maalik (715-795 M.).

maaliki²: m.dh (dii.) Afarta mad-habood oo waaweyn ee diinta Islaanka mid ka mid ah.

maaliki¹: m.l (dii.) Qofka mad'habta maalikiyada haysta; maalikiyadu waxay ka midtahay afarta mad'habood oo waa weyn oo Islaamka, waxaana asaasay Imaam Maalik (715-795 M.).

maaliki²: m.dh (dii.) Afarta mad-habood oo waaweyn ee diinta Islaanka mid ka mid ah.

m. n. adherant of the Maliki school of Islamic law ~ jurisprudence

-da: (magac, dhedig. keli) afarta mad-habood oo waaweyn ee diinta Islaanka mid ka mid ah.

Maaliki-ga: (magac, lab, keli) qof mad habta maalikiyada haysta.

bw: Arabic

cf: Mad-hab, Shaafici, Xanafi, Xanbali

de: adherant of the Maliki school of Islamic law ~ jurisprudence

lx: Maaliki

pd: (-ga)

ps: n-m

key: Maaliki

f.lg2 (-iiyay, -iisay) Cid neef irmmaan ku taakulayn in muddo ah si uu u maalo.