mabda' — Macnaha & Turjumaada

1

(Mabda'-a)

2

Hab lagu dhaqmo oo lagu nool yahay, fikradaha uu ku dhisan yahay kuwa salka u ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-'yo/-baadi', m.dh) 1. Feker iyo aaraa habaysan oo cidi aamminsan tahay. 2. Aasaaska fikradaha cilmiga ah ee ku saabsan sayniska, diinta akhlaaqda iyo wixi lamida. 3. Ujeeddo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-'yo/-baadi', m.dh) 1. Feker iyo aaraa habaysan oo cidi aamminsan tahay. 2. Aasaaska fikradaha cilmiga ah ee ku saabsan sayniska, diinta akhlaaqda iyo wixi lamida. 3. Ujeeddo. m.dh.w, mabaadi'.

waa la naqliyay ✓

m. n. objective; way of life; principle

waa la naqliyay ✓

-a: (n) principle (pirii nsi-pal); policy (polasi), doctrine (dhoktariin)

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) wax la aammino oo ka kooban qawaaniin iyo xeerar caqiido iyo qiyam ku qotoma oo inta la qaato lagu dhaqmo. Wa: mabaadi'.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: objective; way of life; principle

3

lx: mabda'

4

pd: (-a)

5

ps: n2a-m

6

key: mabda'

waa la naqliyay ✓

1

(Caqiida-da)

2

Rumaysnaanta mabda' ahaan loo rumaysan yahay arrimo badan oo diinta ku soo arooray.

waa la naqliyay ✓

1

(Sal-ka)

2

1. Jirridda wax lee yihiin; gun.

3

2. Kolka la fadhiyo kobta dhulka la dhigo; bari.

4

3. Fadhi; saldhig, xasil; degganaan.

5

4. Meel la isugu soo hagaago; guurguurid iyo is bedbeddel la'aan; hal'adayg; mabda'.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo, m.l) 1. Sida arrin cid ugu muuqato. 2. Awoodda waxgarashada dadka. 3. Arag. Tusaale: “Nin iyo baadidii aragti baa ka dhexeysa”. 4. Fikrad, mabda' iyo wixi lamida oo cidi rumaysantahay kuna salaysan xeerar iyo qawaaniin gaar ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Mabda' diimeed oo la aaminsan yahay. la-mid: caaqido.

waa la naqliyay ✓

1

citiqaad¹: m.l la-mid: citiqaadid.

2

citiqaad²: f.g/mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Diin, mabda' iyo wixi lamida aaminid. 2. (f.mg) U c.: cid meel iyo wixi lamida u qasdiyid.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Qof diin, mabda' iyo wixi lamida aaminsan. la-mid: ictiqaadsan.

waa la naqliyay ✓

m.l D. ah.: qof aaminsan ama ku dhaqma mabda'a demokaraatiyada.

waa la naqliyay ✓

m.l (siyaasad) Qaran siyaasaddiisa iyo dhaqaalahiisu ku nidaamsanyahay mabda'a hantiwadaagga.

waa la naqliyay ✓

1

ictiqaad¹: m.l (-dyo, m.dh) Rumaysnaanta wax waxtarka uu leeyahay ama wax yeeladiisa.

2

ictiqaad²: f.g1 (-day, -dday) Diin, mabda' iyo wixi lamida aaminid.

waa la naqliyay ✓

m.dh.w eeg mabda'.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Dhaqdhaqaaq siyaasadeed iyo mid diineed oo ku dhisan mabda' ujeeddadiisu tahay in Yuhuudda la ururiyo, la mideeyo oo loo helo meel la dejiyo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nayaal, m.l/dh) 1. Tol badan intiisa curaddada ah. 2. Qabiilka oo dhan. 3. Dad isku dan, diin, iyo mabda' ah; qaran.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo, m.l) 1. Sida arrin cid ugu muuqato. 2. Awoodda waxgarashada dadka. 3. Arag. Tusaale: Nin iyo baadidii aragti baa ka dhexeysa. 4. Fikrad, mabda' iyo wixi lamida oo cidi rumaysantahay kuna salaysan xeerar iyo qawaaniin gaar ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Mabda' diimeed oo la aaminsan yahay. la-mid: caaqido.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Diin, mabda' iyo wixi lamida aaminid. 2. (f.mg) U c.: cid meel iyo wixi lamida u qasdiyid. m.f.dh, citiqaadid.

waa la naqliyay ✓

m.l D. ah.: qof aaminsan ama ku dhaqma mabda'a demokaraatiyada.

waa la naqliyay ✓

m.l (siyaa.) Qaran siyaasaddiisa iyo dhaqaalahiisu ku nidaamsanyahay mabda'a hantiwadaagga.

waa la naqliyay ✓

1

ictiqaad¹: m.l (-dyo, m.dh) Rumaysnaanta wax waxtarka uu leeyahay ama wax yeeladiisa.

2

ictiqaad²: f.g1 (-day, -dday) Diin, mabda' iyo wixi lamida aaminid. m.f.dh, ictiqaadid.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Dhaqdhaqaaq siyaasadeed iyo mid diineed oo ku dhisan mabda' ujeeddadiisu tahay in Yuhuudda la ururiyo, la mideeyo oo loo helo meel la dejiyo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nayaal, m.l/dh) 1. Tol badan intiisa curaddada ah. 2. Qabiilka oo dhan. 3. Dad isku dan, diin, iyo mabda' ah; qaran.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof an tol u dhow lahayn; cid abkii ah weli helin. Waxan marti gelinnay nin abla' oo an qaraabo magaalada ku lahayn. Dh: tolla'.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) orod degdeg ah oo ay weheliyaan welwel iyo filasho. Tuuggii markuu booliskii arkay buu baba' yidhi. Dh: taw, nay.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Abda

waa la naqliyay ✓

1

a: Cabdiyo {C}

2

de: Abda

3

lx: Cabda

4

ps: name-f

5

key: Cabda

waa la naqliyay ✓

m.l Dhagax, dhadhaab iyo wixi lamida oo aad u adag oo qalabka qodidda iyo jabintu ayan burburin karin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) erey suufiyadu yidhaahaan oo u dhigma gargaar. Waxan leenahay madad Ilaahaaw.

waa la naqliyay ✓

1

(Madag-ta)

2

Labo qori oo inta laysku xoqo dab ka soo baxo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-dko, m.l) Qori gaaban oo sida badan geedka docolka, mareerka iyo wixi lamida laga qoro oo inta dhexda fantax yar looga yeelo ul yar oo af siman leh lagu fariisiyo, kaddibna xoog loo xurbiyo ilaa uu dab ka dhasho.

waa la naqliyay ✓

f. n. fire-stick (for making fire by friction)

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) flint (filint); firestone, used to strike a fire

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) labo qori oo inta laysku xoqo dab laga dhaliyo. Nin madax adag madag igu qabo lagama helo. Wa: madko.

waa la naqliyay ✓

1

cf: madkee, madkoole

2

de: fire-stick (for making fire by friction)

3

lx: madag

4

pd: (-ta Pl: madko (/ha))

5

ps: n3-f

6

key: madag

waa la naqliyay ✓

1

(Mada-sha)

2

1. Meel dad badani joogo ama isugu yimid; shir; fagaare; madar.

3

2. Waqti laysu qabto; ballandhigad.

waa la naqliyay ✓

1

madal¹: m.dh 1. Meel dad badani isugu yimid. 2. Ballan. la-mid: madar².

2

madal²: f.g1 (-dlay, -dashay; -dli) Qof ballamid.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Meel dad badani isugu yimid. 2. Ballan. la-mid: madar.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. appointment; meeting, plural, ace, assembly; reunion, convention

2

madal v. make an appointment

3

madal v. postpone, put off

waa la naqliyay ✓

-madasha: (n) a public meeting place for open discussion; forum (fooram)-, court (koort) ~ gole, fagaare

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) goob shir ama ciyaar loo yimid. Ama waa la muuqdaa ama madasha lama tego. Dh: fagaare, goob, gego.

waa la naqliyay ✓

/maadham/ (n) murwo (haweeney la sharfayo, oo mudnaan la siinayo).

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) 1. Wax dhagax lagu arjimay ahaansho. 2. Wax dhawaaqiisa la jiiday ahaansho (xaraf). la-mid: medan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] long, lengthened (sound of any vowel) {grammar}

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax dhagax lagu arjimay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

de: long, lengthened (sound of any vowel) {grammar}

2

lx: madan

3

pd: (madnaa)

4

ps: adj-der

5

key: madan

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ababaro oo ku mam. Naaska hooyadaa ku madaq. Dh: ababaro.

2

madaq-a: (magac, lab, keli) neef ama ilma yar oo hooyadii dhimatay isaga oon ababaran. Neef madaq ahi wuu hagaasaa. Dh: madqo.

waa la naqliyay ✓

1

(Madar-ka)

2

Shir; urur; isu'imaad; madal.

waa la naqliyay ✓

1

madar¹: m.l 1. Tooxo yar oo buuro u dhexeysa. 2. Nooc bulukeetiga ka mid ah oo ka samaysan dhoobo iyo caws la isku qallajiyey.

2

madar²: m.l/dh la-mid: madal¹.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Tooxo yar oo buuro u dhexeysa. 2. Nooc bulukeetiga ka mid ah oo ka samaysan dhoobo iyo caws la isku qallajiyey.

waa la naqliyay ✓

m. n. meeting, plural, ace; gathering

waa la naqliyay ✓

name-m kindness, mercy, mercifulness; meeting place, gathering. Lit: he who was born while his kinsmen are gathering or was born at the gathering place

waa la naqliyay ✓

magac loo bixiyo wiil meel lagu kulmo ama lagu shiro ku dhashay ama wiil dhashay xilli reerku shir lahaa.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhul xoolo daaqeen ah oo buuralayda iyo banka u dhexeeya. Xoolihii madarka ayay deggen yihiin. Dh: meder, kafar, idhan, aftin.

2

madar-ka: (magac, lab, keli) roob lagu doogto. Ilaahoow madar khayr qaba na sii. Dh: maddar, roob.

3

madar-ka: (magac, lab, keli) eeg madal.

4

madar -ka: (magac, lab, keli) tooxo yar oo buuro u dhexeysa.

5

madar-ka: (magac, lab, keli) nooc bulukeetiga kat mid ah oo ka samaysan dhoobo iyo caws la isku qallajiyey.

waa la naqliyay ✓

1

a: madal

2

de: meeting-place; gathering

3

lx: madar

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: madar

waa la naqliyay ✓

[adjective] black

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) black (balaak). Ex: madaw iyo caddaan; black and white

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) midab madaw leh. Habeen madaw ayaan soo guuray Li: cad.

2

madaw-ga: (magac, lab, keli) dadka afrika dega intooda aan caddayn. Li: caddaan.

3

madaw-ga: (magac, lab, keli) midabyada asaasiga ah midkood oo ah kan dhuxusha sideeda ah. Midabkaygu waa madaw oo waan ku faanaa. Li: caddaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: black

2

lx: madaw

3

ps: adj

4

see: madow

5

key: madaw

waa la naqliyay ✓

1

(Madax-a)

2

1. Oogada dadka iyo daayeerrada meesha ugu sarraysa iyo tan sankunneefle kaloo badan meesha ugu horraysa; kan nafleyda waaweyn wuxuu ka samaysan yahay lafo maskaxi ku gudajirto, waxaana ku yaal af, san, indho, dhego iyo daaman; waxaa kan dadka ku rogan timo; oogada inteeda kale iyo isaga waxaa u dhexeeya luqun; kur; unuun.

3

2. Maskax, laab, caqli.

4

3. Qof meel ama dad u sarreeya; duq; waayeel.

5

4. (roob) dhool; garab; saylaan.

waa la naqliyay ✓

1

madax¹: m.l (-xyo, m.dh) 1. Oogada qaybta sare ee nafleyda. 2. Maskax, laab, caqli. 3. Baab. 4. Koox, qayb. 5. Dhool (roob); garab; saylaan. 6. Bayd faal, dhinaca qofka faalka dhigaya soo xiga ma ahee dhinaca kale.

2

madax²: m.dh.u Qof meel ama dad u sarreeya; duq waayeel.

waa la naqliyay ✓

1

madax¹: m.l (-xyo, m.dh) 1. Oogada qaybta sare ee nafleyda. 2. Maskax, laab, caqli. 3. Baab. 4. Koox, qayb. 5. Dhool (roob); garab; saylaan. 6. Bayd faal, dhinaca qofka faalka dhigaya soo xiga ma ahee dhinaca kale.

2

madax²: m.dh.u Qof meel ama dad u sarreeya; duq waayeel.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. head; official, chief, boss

2

madax [feminine] n., pl. authority

waa la naqliyay ✓

-a: (n) [Pl. madaxda] 1. head (heedh) ~ kur, unuun. 2. leader (li-idher)-, boss (boos)-, chief (jiif); ruler (ruular). Ex: madaxa shirkadda; the head of the corporation

waa la naqliyay ✓

1

Capo

2

Head; chief

waa la naqliyay ✓

1

dhaawac gaadhay madaxa iyo inta ku taalla.

2

madax-a: (magac, lab, keli) fad weyn oo meel ka muuqda. Dh: dhool, garab, saylaan.

3

madax-a: (magac, lab, keli) meesha ay maskaxda, afka indhaha iyo dheguhu ku yaalliin. Madax geel ninkii qaadaaba wuu dhigi. Dh: dhako, kur. Li: mijo.

4

madax -a: (magac, lab, keli) caqliga wax lagu garto ee nafta haga. Madax aad lahayn miyirkii la isma saaro. Dh: garaad.

5

madax -a: (magac, lab, keli) qof meel ugu sarreeya oo masuuliyadda iyo maaraynta u madax bannaan. Shirkadda waxa ka madax ah Gabadh Soomaaliyeed. Dh: masuul, taliye.

6

madax -a: (magac, lab, keli) hadhuudhka inta ay midhuhu ku yaalaan. Hadhuudhka hal madax iiga soo goo oo aan dubto. Dh: sabuul.

7

madax-a: (magac, lab, keli) wax walba inta u horraysa ama ugu sarraysa. Daad madaxiisii muuqdo mijihii maxaad moodday. Dh: bilaw. Li: dabo, dhammad.

8

madax -a: (magac, lab, keli) boqol neef oo geel ama lo' ah. Madax lo' ah nin leh caydhnimo uma dhawa. Dh: tiro.

waa la naqliyay ✓

رأس

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-'ay, -'day; -di'i) Ku g.: cid si ba'an ugu goodiyid.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: maadasho.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhib dhici lahayd joogsasho oo dhici waayid. Maadadka dagaalka labada beelood odayadii maadiyay ayaa fadli ku leh. Dh: baaqasho.

waa la naqliyay ✓

neg, vl. pron., neg. you ... not

waa la naqliyay ✓

1

de: you ... not = ma + aad + aan

2

lx: maadan

3

ps: neg + vpro + neg

4

xe: You would not have wanted it.

5

xv: Maadan rabi lahayn.

6

key: maadan

waa la naqliyay ✓

1

(Macdan-ka)

2

1. Wax kasta oo aan oogo iyo jir lahayn oo dhulka gudihiisa ku jira; wax kasta oo aan dadka iyo nafleyda kale midna ahayn; waxaa kamid ah dahabka, lacagta (qalin), maarta, dheemmanta, birta iyo rasaasta.

3

2. Macdan gaar ah oo sida lacagta u cad oo fudud oo jilicsan oo waxyaalo badan laga sameeyo.

waa la naqliyay ✓

1

macdan¹: m.dh (macaadin, m.dh) 1. Dhammaan khayraadka dabiiciga ah ee laga helo dhulka hoostiisa. 2. Walax bir ama birwalb ah oo dhulka gudihiisa laga helo sida dahabka, maarta, batroolka. 3. Maaddada alumminyam.

2

macdan²: m.l (macaadin, m.dh) (kiimika) Walax dabiici ah, oo noole aan ahayn ama aan ka imaan, oo leh isku dhis kiimikaad, isla markaasna leh astaamo fisikeed iyo kiimikeed oo cad. Halkaa waxaa ah ilaa 2000 macdanood oo la maranayo, oo leh qaabab wiriqeed oo kala duwan, laakiin macaadinta bah wadaagta ah kala duwanaashahoodu waa yaryahay.

waa la naqliyay ✓

1

macdan¹: m.dh (macaadin, m.dh) 1. dhammaan khayraadka dabiiciga ah ee laga helo dhulka hoostiisa. 2. Walax bir ama birwalb ah oo dhulka gudihiisa laga helo sida dahabka, maarta, batroolka. 3. Maaddada alumminyam.

2

macdan²: m.l (macaadin, m.dh) (kiim.) Walax dabiici ah, oo noole aan ahayn ama aan ka imaan, oo leh isku dhis kiimikaad, isla markaasna leh astaamo fisikeed iyo kiimikeed oo cad. Halkaa waxaa ah ilaa 2000 macdanood oo la maranayo, oo leh qaabab wiriqeed oo kala duwan, laakiin macaadinta bah wadaagta ah kala duwanaashahoodu waa yaryahay.

waa la naqliyay ✓

Mineral

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] mineral, metal

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) [pl. macaadin-ta] mineral (mineraal); ore

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) weel ama qalab kale oo macdan ka samaysan. Koobka dhoobada ah iga daa oo macdanka ii keen.

2

macdan -ka: (magac, lab, keli) walax dabiici ah, oo noole aan ahayn ama aan ka imaan, oo leh isku dhis kiimikaad, isla markaasna leh astaamo. fisikeed iyo kiimikeed oo cad.

3

macdan-ta: (magac, dhedig, keli) khayraad kala duwan oo qiimo badan leh oo dhulka boostiisa laga fago. Wa: macdano, macaadin.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: mineral, metal

3

lx: macdan

4

pd: (-ka Pl: macdan ~ macaadin (ta))

5

ps: n8-m, n2-m, n5-m

6

key: macdan

waa la naqliyay ✓

مَعْدِن

waa la naqliyay ✓

1

(Maddan-ka)

2

Yeesha awrta lagu rare mid kamid ah oo saanta biciidka laga jeexo.

waa la naqliyay ✓

m.l Yeel awrta lagu raro oo saanta biciidka laga jeexo.

waa la naqliyay ✓

m. n. camel-rope made of hide

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xadhig dheer oo dameeraha iyo awrta lagu raro oo kala rog ah. Dh: kalarog, maddane, maddamin.

2

maddan -ka: (magac, lab, keli) xadhig yeesha ka mid ah lagana jeexo saanta xoolaha qodaalkuna ku qiyaastaan caleenta markay kala iibsanayaan.

3

maddan -ka: (magac, lab, keli) qiyaas la yaqaan oo baac maddan le'eg oo caleen ah. Laba maddan oo caleen ah awrka soo saar.

4

maddan -ka: (magac, lab, keli) suunka laga jeexo haragga biciidka.

waa la naqliyay ✓

1

de: camel-rope made of hide

2

lx: maddan

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: maddan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg madar.

waa la naqliyay ✓

Fargaan. Birdbuxuleed heer sare ah ee dheehan oo inta qaansawaraarida lagu xiro looxa xurbin ku dulceliya.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: mad-hab.

waa la naqliyay ✓

f. n. Islamic sect ~ school

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg mad-hab.

waa la naqliyay ✓

1

de: Islamic sect ~ school See : Mad-hab

2

lx: Mahdab

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f

5

key: Mahdab

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Musqul; suuli.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-hay, -hday; -dihi) Hadal sarbeebid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-hay, -hday; -dihi) Hadal sarbeebid. m.f.dh, maldihid.

waa la naqliyay ✓

v. hide, veil, conceal; speak metaphorically ~ subtly

waa la naqliyay ✓