maaxdumin

-ka: (magac, lab, keli) dumidda ceelasha iyo laasaska gaar ahaan kolka la godo ee biyaha dhoobada ah laga qayo ee ay maaxanayaan. Dh: maaxdumid.

m.f.dh eeg daadduumi. la-mid: daadduunsiin, daanduumin, daanduunsiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) rafaad iyo dullinimo ku reebid. Daadduuminta dadkan ku dhacday waa mid murugo leh.

m.dh la-mid: daadduumin.

(tilmaame) laas ama ceel kolka uu maaxday dumay ah. Laaskii an qayay ayaan isga oo maxdunsan u imid.

(Maadin-ta)

Dhibaato soo socota ka hor tegid, celin, baajin.

m.f.dh eeg maadi. la-mid: maadis, maarin, maaris.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhib soo socota ka hortegid. Culimadu waxay ka shaqeeyaan maadinta iyo qaboojinta dagaallada. Dh: baajin celin, maadis, joojin.

(Maamin-ta)

1. Maanka wax ku dhisid, ku qorshayn; kujaangoyn; maanka ku raadin, ku baarid, ku garasho; haamin.

2. Fakarid; malayn; mala'awaalid; hindisid.

m.f.dh eeg maami. la-mid: maamis.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg maabin.

(Maaxin-ta)

Maax ka keenid.

m.f.dh eeg maaxi.

-ta: (magac, dhedig, keli) biyo intay soo maaxanayaan sugid. Laasku maaxin uma baahna oo biyo wuu leeyahay. Dh: maaxis.

(Maxdin-ka)

Dhagax gaar ah oo ballaaran oo badarka lagu shiido; shiid; (ama mixdin).

m.l (-nno, m.dh) Labo dhagax oo mid fidsanyahay kan kaleetana mucdanyahay oo badarka lagu riqdo, iyadoo labada dhagax laysku rugayo; shiid. la-mid: mixdin.

m.l (-nno, m.dh) Labo dhagax oo mid fidsanyahay kan kaleetana mucdanyahay oo badarka lagu riqdo, iyadoo labada dhagax laysku rugayo; shiid. la-mid: mixdin.

m. n. small grindstone, whetstone

-ka: (n) knife sharpener; whetstone (wat-istoon); snakestone (isneekistoon); grindstone ~ lisin

-ka: (magac, lab, keli) dhagax ballaadhan oo willo wata oo badarka lagu ridqo lagu shiido oo lagu daqiijiyo. Dh: midxin, mixdin..

a: mixdin

de: small grindstone, whetstone

lx: maxdin

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: maxdin

(Maadhiin-ka)

Buntukh Ingiriis oo xabbad-kelyaale ah.

m.l (-nno, m.dh) Bunduq xabbad-keliyaale ah oo waayadii hore la isticmaali jiray.

m. n. English rifle ~ shotgun

-ka: (magac, lab, keli) bunduq Ingiriisku samayn jirey oo xabbad keliyaale ahaa. Gabadhi geel iyo qori maadhiin ah ayaa laga keenay

maadhiin: (tilmaame) midab casaan iyo madaw isku jira ah. Sac maadhiin ah ayaa iga hallaabay.

cf: buntukh, harti

de: English rifle ~ shotgun

lx: maadhiin

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: maadhiin

-ka: (magac, lab, keli) eeg maddan.

-ta: (magac, dhedig, keli) kalatagga labo qof oo isqabay; isfuridda labo ruux oo isqabtay.

-ta: (magac, dhedig, keli) siinta qof xanuusanaya daawo uu ku nefiso. Dh: kaarjebin.

-ta: (magac, dhedig, keli) sugid cid wax laga sugo iyada oo sidii looga heli lahaa lagu dadaalayo. Nin maacuudin wax lagaga waayay waa laga malaystaa. Dh: dhursugid. Li: quusasho.

m.f.dh eeg maasuudi.

-ta: (magac, dhedig, keli) aad uga faraxsiin oo aad raalli uga dhigid. Maasuudinta waalidka ajar ayaa ku jira. Dh: mabsuudin.

m.f.dh eeg madluumi.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale wax madluunsan ka dhigid. Wiilka madluuminta ka daa inta uu reerkoodii ku noqonayo.

m.f.dh eeg daadduun². la-mid: daanduumid.

-da: (magac, dhedig, keli) dhibaato abaareed ama coleedeed awgeed meel dheer u hayaamid oo dhulka ka qayaadid. Dh: daaduumis, hayaamid, qaxid.

-ta: (magac, dhedig, keli) rafaad iyo dullinimo aan waxba la ahaysan, faramadhnaan lagu jiro. Daadduumista dadkan ku dhacday waa mahadho.

(Daandaamin-ta)

Daandaan ka dhigid.

m.f.dh eeg daandaami.

-ta: (magic, dhedig, keli) tamarbeel ku ridid. Dh: wareerin, daandaamis.

m.dh la-mid: daadduumid.

(Hadaadumid-da)

Ka caloolduubasho; ka quusasho; dalaabid.

m.f.dh eeg hadaadun². la-mid: hadaadun¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) wax la naawilayey oo la waayey ka samrid, ka caloolduubasho. Dh: quusasho.

m.f.dh eeg maandoori.

f. n., [compound] intoxication, mental change

-ta: (magac, dhedig, keli) waalid oor kala gara-shada ka kaxayn. Mukhaadaraadku way kala maandoorin og yihiin. Dh: sakhraamin, waalid.

de: intoxication, mental change (caused by liquor or narcotic substances)

lx: maandoorin

pd: (-ta)

ps: n-f-cmp

key: maandoorin

(Macaluulin-ta)

Caato ka dhigid.

m.f.dh eeg macaluuli. la-mid: macaluulis¹.

-ta: (magac, dhedig, keli) gaajaysiin oo nafaqadarro iyo dhimasho u horseedid. Dh: macaluulsiin. Li: dhergin.

(Madalhufin-ta)

Si dhagar ah, qof, hadalka toosan uga leexin oo wax gef ah ku ridid ama ka yeersiin.

m.f.dh eeg madalhufi. la-mid: madalhufis.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel aan la garanayn u eryesho oo u kaxayn. Ninkaan dalka sharci ku joogin madallufin ayuu ku fiican yahay. Dh: asaruurin.

m.f.dh eeg madaxtus².

-da: (magac, dhedig, keli) soo xaadirid oo kolka joogitaankaaga la ogaado hoosta ka baxsasho. Madaxtusidda dembi baa ku jira.

m.dh la-mid: midiidimin.

m.dh la-mid: manjasuuxin.

m.dh la-mid: manjaxaabin.

-ta: (magac, dhedig, keli) lugaha iskugu dhifasho oo legdid. Majaxaabinta waa lagu jabaa. Dh: mijaxaabin.

m.dh la-mid: masaafirin.

-ta: (n) deportation (dii-poorteey-shin); expatriation (ekispeeytriyeey-shin); repatriation (ri-peeytriyeeyshin)

-ta: (magac, dhedig, keli) cid safar ayna dooran safarsiin oo qasab ku dhoofin. Dh: masaafurin, musaafurin.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof kale caydhayn oo wuxuu xoolo lahaa idlayn. Dh: kicin, masalafin, kicin, caydhayn.

-da: (magac, dhedig, keli) baryo iyo calaacal joogto ah ku jirid. Odaygani yadaadumid kama waantoobayo.

m.l.u 1. Dadka Eebahay dunida guudkeeda ku abuuray oo dhan. 2. Aadami ahaan. la-mid: aadane, aadmi.

m.l.u 1. Dadka Eebahay dunida guudkeeda ku abuuray oo dhan. 2. Aadami ahaan. la-mid: aadane, aadmi.

m. n. (adj.): humanity; human being, person; human

-ga: (n) human being (hiyuuman biing) ~ aadane

a: aadane

de: humanity; human being, person; [atr.] human

lx: aadami

pd: (-ga Pl: aadamiyiin)

ps: n8-m

key: aadami

m.f.dh eeg aaddi. la-mid: aadin, aadsiin.

Mapping

-ta: (magac, dhedig, keli) (ku ~) qof amat wax, mid kale oo u dhigma ku toosin.

aaddin -ta: (magac, dhedig, keli) (isku ~) wax kala daadsan isku habayn.

1. (qof) Aan dhagar iyo laqdabo aqoon; daacad; lillaahi.

2. (meel, kd.) nabad ah; aan cabsi lahayn.

ąammin¹: m.l 1. Aan dhagar iyo laqdabo aqoon; daacad; lillaahi (qof). 2. Nabad ah; aan cabsi lahayn (meel).

ąammin²: f.g1 (-nay, -ntay) 1. Cid kalsooni ku qabid. 2. Ku ąa.: cid si kalsooni leh wax ugu dhiibasho.

ąammin¹: m.l 1. Aan dhagar iyo laqdabo aqoon; daacad; lillaahi (qof). 2. Nabad ah; aan cabsi lahayn. Tusaale: "Magaaladaasu waa meel ąammin ah".

ąammin²: f.g1 (-nay, -ntay) 1. Cid kalsooni ku qabid. 2. Ku ąa.: cid si kalsooni leh wax ugu dhiibasho. m.f.dh., ąamminid.

v. have faith, trust, confide in, believe

aammin m. n. (adj.): honest person; trustworthy, reliable, sincere

aammin m. n. peaceful place without danger

1. -ka: (n) trust (tarast); belief (bi-liif); confidence (kon-fi•dansi); faith (feeyth) ~ kalsooni, citiqaad.

2. aammin -ay / tay: (v) trust (tarast); Ex: haddaad aammintid wuu ku khayaamin; if you trust him, he will cheat you

aammin: -ka: (n) 1. trust (tarast); belief (bi-liif); confidence (kon fi dansi); faith (feeyth) kalsooni, citiqaad. 2. aammin -ay /tay: (v) trust (tarast); Ex: haddaad aammintid wuu ku khayaamin; if you trust him, he will cheat you

aammin-ka: (n) time (taaym) wakhti. Ex: waa ammin xun; it is a bad time

(fal) wax laguu sheegay rumee oo kalsooni buuxda sii; sida loo sheegay u qaado. Aammin, inad aayad tahay, Alle lagu gartoo, uunkaa ka mida. Dh: rumee. Dh: beeni.

aammin: (fal) kalsooni sii oo hanti ku hallee. Waxaad igu aamintaa, adduunyada aad dhaqdiyo, intay kuu sii dhashaba.

aammin: (tilmaame) cid hanti loo dhiiban karo ama la isku hallayn karo.

aammin: (tilmaame) meel nabad ah oo aan colaadi ka jirin. Jabuuti waa dal aamin ah. Dh: nabad.

m.dh la-mid: afxumaan.

-da: (magac, dhedig, keli) hufnaan la'aan; hadal adyad ah ku hadlid.

vl. n. growth, act of growing

de: growth, act of growing

lx: baxdin

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: baxdin

(magac, dhedig, keli) eeg caadi.

(Daadin-ta)

Qubid.

m.f.dh eeg daadi. la-mid: daadis.

-ta: (magac, dhedig, keli) iska shaydhin; dhulka ku saydhid. Hadhuudhka daadinta ka daa oo ha khasaarin. Dh: daadis.

daadin -ta: (magac, dhedig, keli) ballan guur cid kaga bixid oo si bahdilaad ah u diidid. Habluhu daadinta ay wiilasha ku daadiyaan way ku tooxsadaan.

daadin-ta: (magac, dhedig, keli) xaddhig ama tuumbo dhulka dhigid oo masaafo dheer ku goglid. Daadinta tuumbada gabadha u dhiib.

m.dh la-mid: faafin¹.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax kala baxsan oo ballaadhan ka dhigid. Kubbadda iyo taayirku faaxintay wax ku taraan. Dh: fidin.

(Gaaxin-ta)

(xoolo) goortii caanaha laga lisi jirey oo aan la lisin oo goor kaloo danbe lala sugo.

m.f.dh eeg gaaxi.

-ta: (magac, dhedig, keli) caanaha oo aan neefka hal caanomaal iyo in ka badan laga lisin ama laga nuugin.

(Haadin-ta)

Badarka la tumay, kd., oo inti kor la geeyo ama loo sayro hoos loo soo daadsho ama loo soo qubo si neecawdu u dhexmarto oo buunshaha u bitiso; duulin; buubin; (ama haatin).

m.f.dh eeg haadi. la-mid: haadis¹, haatin.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadhuudh la tumay iyo wixii la mid ah oo inta weel lagu shubo ee kor loo saydho buushiga iyo qashinka laga tuuro. Haadinta hadhuudhka xilliga dabaysha ayaa lagu beegaa. Dh: hufid.

haadin -ta: (magac, dhedig keli) «u» qof meel fog jooga gacanta u lulid si uu kuu arko. Haadintayda miyaanad arkayn gellin baan gacanta kuu lulaye?

(Haadun-ka)

Dad cayr ah; hoomo; haawey; manuus.

m.l (-nno, m.dh) Dad cayr ah; haawey.

m. n., [collective] poor people, the poor