maaroodin

(Maroodi-ga)

Bahal, nafleyda dhulka ku nool oo dhan ugu weyn; wuxuu lee yahay harag adag oo qiro weyn; gacan dheer oo uu wax kasta ku samayn karo iyo labo ilig oo dheerdheer oo qalka kore ka baxa oo qaali ah; waa labo jaad: mid waaweyn oo Afrika jooga iyo mid xoogaa ka yar oo Hindiya ku nool; goso; uufanneys.

m.l (-iyo, m.l) (cilmiga naflayda) Naasleyda berriga ku nool midka ugu weyn oo leh gacan dheer oo uu ka neefsado, waxna ku laayo, labo-ilig waaweyn dhaadheer, qaali ah oo ka soo baxsan goomankiisa, iyo cago balballaaran oo aan faro lahayn oo ku nool Afrika iyo Hindiya.

m.l (-iyo, m.l) (cilmiga naflayda) Naasleyda berriga ku nool midka ugu weyn oo leh gacan dheer oo uu ka neefsado, waxna ku laayo, labo-ilig waaweyn dhaadheer, qaali ah oo ka soo baxsan goomankiisa, iyo cago balballaaran oo aan faro lahayn oo ku nool Afrika iyo Hindiya.

m. n. elephant

-ga: (n) elephant(el'afant)

-ga: (magac, lab, keli) xayawaan weyn oo caanaleyda ka mid ah oo leh dhego balballaadhan iyo gacan dheer oo sanka kaga yaal oo uu biyaha iyo cuntada ku qaato iskuna difaaco iyo labo fool oo dhaadheer oo laga baayacmushtaro. Maroodi duud mooyee daleedi ma qariso may yidhaahiin. Wa: maroodiyo.

cf: arbe, qalanjo

de: elephant

lx: maroodi

pd: (-ga)

ps: n2a-m, n7-m

key: maroodi

فيل

(Gaaroodi-ga)

1. Dhul dhir waaweynna leh, bannaanna ah, oo badanaa cag'adayg ah, dixiyina ka baxdo.

gaaroodi¹: m.l Dhul didib ah, bannaan oo ay ka baxaan dhir dhaadheer oo teelteel ah iyo dixin.

gaaroodi²: f.g2 (-iyay, -isay) Xubin bararan wax kulul ku kubbayn.

f.g2 (-iyay, -isay) Xubin bararan wax kulul ku kubbayn. m.f.dh, gaaroodin.

v. apply heat to draw out a boil ~ wound

gaaroodi m. n., [collective] forest

-ga: (magac, lab, keli) meel bannaan oo geed geed weyn leh oo ay dixo iyo wixii la mid ah ka baxaan. Waa dhul adag oo dareemo badani ka baxdo oo gahaydh iyo maanyo leh. Dh: afmeer.

-ga: (magac, lab, keli) awr baarqab ah oo weyn. Awr maaloodi ah ayaan ku safray.

(Maroojin-ta)

Si maroorsan u wareejin; maroorin.

m.f.dh eeg marooji. la-mid: maroojis.

-ta: (magac, dhedig, keli) si aad ah u qabasho oo iyada oo la wareejinayo isku duubid Gacantu maroojinta way ku jabtaa. Dh: maroojis.

m.f.dh eeg maroori.

vl. n. twisting, wringing; unclasping of hands

-ta: (magac, dhedig, keli) wax toosan oo saani ah qalloocin oo dhan kale u weecin. Dh: xoodin, qalloocin.

de: twisting, wringing; unclasping of hands

lx: maroorin

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: maroorin

(Maaroobid-da)

Maar noqosho; midabka maarta yeelasho.

m.f.dh eeg maarow.

-da: (magac, dhedig, keli) daxal yeelasho. Dh: daxaloobid, midhidhid, ruujimoobid.

m.f.dh eeg maardhood².

m.dh la-mid: manjarroorin.

-ta: (magac, dhedig, keli) qalqalloocin oo kolba dhan u leexleexin.

(Alaakoodin-ta)

1. Sasabid; suubaan-salaaxid; maaweelin.

2. (cayaar) luuqin; alalaasid.

m.f.dh eeg alaakoodi. la-mid: alaakoodis.

vl. n. act of charming; youthful courtship; consolation

-ta: (magac, dhedig, keli) faanfaanin iyo koolkoollin. Alaakoodsha oo wiilka yuu, agab la'aan sheegan. Dh: ammaanid.

de: act of charming; youthful courtship; consolation

lx: alaakoodin

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: alaakoodin

de: apply heat to draw out a boil ~ wound

hm: 1

lx: gaaroodi

pd: (gaaroodiyey)

ps: v2a=

key: gaaroodi_1

de: forest

hm: 2

lx: gaaroodi

pd: (-ga)

ps: n2a-m-col

key: gaaroodi_2

m.f.dh eeg maandoori.

f. n., [compound] intoxication, mental change

-ta: (magac, dhedig, keli) waalid oor kala gara-shada ka kaxayn. Mukhaadaraadku way kala maandoorin og yihiin. Dh: sakhraamin, waalid.

de: intoxication, mental change (caused by liquor or narcotic substances)

lx: maandoorin

pd: (-ta)

ps: n-f-cmp

key: maandoorin

-ta: (magac, dhedig, keli) orod kolba dhinac loo weecdo oo la mitmitiligo. Dh: jarjarid, madhmadhoodhis.

-da: (magac, dhedig, keli) jiingadda dusha ka soo daadasho oo biyo soo shubid.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg maararroobid.

(Maadin-ta)

Dhibaato soo socota ka hor tegid, celin, baajin.

m.f.dh eeg maadi. la-mid: maadis, maarin, maaris.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhib soo socota ka hortegid. Culimadu waxay ka shaqeeyaan maadinta iyo qaboojinta dagaallada. Dh: baajin celin, maadis, joojin.

m.dh la-mid: maadin.

-ta: (magac, dhedig, keli) xallin oo dil iyo colaad baajin. Dh: maadin.

(Mardin-ta)

Xarriiq; jiitin; daliig.

m.dh (-nno/-imo, m.l) 1. Daliig; liid. 2. Naqshado diillimo ah oo caw, ama caws ah oo ka dhex muuqda derin ama raar samaysan midkood.

f. n. line

-ta: (magac, dhedig, keli) xarriiq dheer meel ka jeexid. Dh: xarriiqid.

cf: daliig, xarriiq; jiitin

de: line

lx: mardin

pd: (-ta Pl: mardimo (/ha))

ps: n1-f

key: mardin

maroon: /maruun/ (n) midab guduud iyo kafee isku jira oo tikh ah.

maroon: /maruun/marooned; (v) go'doon noqosho (siiba meel cidla ah oo aan laga bixi karin sida jasiirad).

-ka: (n) [Color]: maroon (maruun)

(Aroorin-ta)

1. Biyo la doonid; ceel u kaxayn.

2. Hoos u dhigid, u dejin, ku fogeyn.

3. Qof hurda riyo wax ku tusid.

m.f.dh eeg aroori. la-mid: arooris.

-ta: (magac, dhedig, keli) biyo la doonid; ceel u kaxayn. Dh: arooris.

aroorin -ta: (magac, dhedig, keli) qof hurda, riyo wax ku tusid. Dh: dheelmin, suulin, arooris.

aroorin -ta: (magac, dhedig, keli) meel hoose ku fogayn. Aroorinta sabaradda ka ilaali, waa intaas oo ay jabtee. Dh: arooris.

Dhidbin, xaluulin, turqid, mudid.

m.f.dh eeg aroosi. la-mid: aqalgelin, aroosgelin.

caarood¹: m.l la-mid: caaroobid.

caarood²: m.l (daawo) Kahsi muddo gaaban ama muddo dheer oo jirku yeelanayo barbarar wareegsan maqaarka korkiisa cabbirkooduna kala waaweynyahay, cuncun badanna wuu leeyahay; saacado ama ayaamo ayuu jiri karaa.

m.l (daaw.) Kahsi muddo gaaban ama muddo dheer oo jirku yeelanayo barbarar wareegsan maqaarka korkiisa cabbirkooduna kala waaweynyahay, cuncun badanna wuu leeyahay; saacado ama ayaamo ayuu jiri karaa.

v.pat: have a skin rash ~ allergic reaction to something

-ay / caarootay: (v) have itching and skin rashes; get an allergic reaction

-ka: (magac, lab, keli) xajiimoodka iyo dareemista cuncunka ee maqaarka sare ee qofka. Dh: xajiin, caaro.

a: caarow ~ caaroob

de: have a skin rash ~ allergic reaction to s.t.

lx: caarood

pd: (caarooday)

ps: v1=pat

key: caarood

m. n. major Somali clan

nickname-m stone-house enclosure; mason

(n) name of a Somali clan

magac loo baxsho wiil dhashay xilli cadaawe reeraha uu ka dhashay oo dhulkii ka qaatay oo la rajaynayo inuu noqdo geesigii dhulkaa tolka soo oodi lahaa oo cadaawaha ka difaaci lahaa.

cf: Dir, Hawiye, Isaaq

de: major Somali clan

lx: Daarood

pd: (-ka)

ps: n0-m

key: Daarood

-da: (magac, dhedig, keli) daruuro ama fad khafiif ah. Faarood ayuu cirku leeyahay.

m.dh la-mid: gaardiyid.

-ta: (magac, dhedig, keli) socod jaadad badan ah oo wadajir askartu ku samayso.

(tilmaame) habboon wanaagsan. Had keentay talo maadoon. Dh: suubban, fiican.

inch. v. rust, get ~ become rusty

de: rust, get ~ become rusty

lx: maaroob

pd: (maaroobay)

ps: v1=inch

key: maaroob

-maaroobay / maarowday: (v) rust (raast); corrode (korowdh); become corroded

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Si maroor ah wax u wareejin. 2. Maro qoyan isku duubid si ay biyuhu uga daataan.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Si maroor ah wax u wareejin. 2. Maro qoyan isku duubid si ay biyuhu uga daataan. m.f.dh, maroojin.

v. twist, wring

-yey / say: (v) twist (tuwist); writhe (raayth); squirm (isku-woorm)

(fal) isku mar oo gacmaha aad ugu xafuuji. Bustaha biyaha ka marooji. Dh: xafuuji.

de: twist, wring

lx: marooji

nt: maroojin (ta) [vn-f], maroojis (ka) [vn-m]

pd: (maroojiyey)

ps: v2a=tr

key: marooji

f.g2 (-iyay, -isay) Si maroor ah wax u wareejin.

v. twist something, wring (out); unclasp (hands)

(fal) wax toosan qallooci oo soo xoodi. Dhigta soo maroori. Dh: qalooci, xoodi. Li: toosi.

de: twist s.t., wring (out); unclasp (hands)

lx: maroori

pd: (marooriyey)

ps: v2a=tr

key: maroori

m.l Deyd.

m.l Deyd.

(Baroodid-da)

Xanuun-geeriyaad hayn: sakaraadid.

m.f.dh eeg barood². la-mid: barood¹ (1), karood¹, karoodid.

(magac, dhedig, keli) xanuun geeriyaad qabid.

m.f.dh eeg baroori. la-mid: baroorsiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale ka oohin.

(Caarooti-ga)

Roob aan weli dhab u curan; roob saymeeyey.

caarooti¹: m.l 1. Cir cusub oo daruurihiisa biya ka buuxaan. 2. Meseggo, galley iyo wixi lamida oo sabuul saartay. 3. la-mid: caarootiyid.

caarooti²: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Biyo meel ku faafid.

m. n., [collective] rain just about to fall