maarmaan — Macnaha & Turjumaada

-ah: see [eeg] lagama maarmaan

waa la naqliyay ✓

Daabdulle. Qalabka looxa lagu jeebo oo bogga hoose ku leh afka wax jeeba kan sarena yahay laydi-dulkoor.

waa la naqliyay ✓

1

(Faarmaan-ka)

2

(bad, kd.) qori dheer oo xoog badan oo shiraacu, gees ka gees, ku daruuran yahay oo ku xirxiran yahay.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Qori dheer oo xooggan oo shiraaca doonta kor ka haya, markuu furanyahay, marka kalena lagu duubo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Qori dheer oo xooggan oo shiraaca doonta kor ka haya, markuu furanyahay, marka kalena lagu duubo.

waa la naqliyay ✓

m. n. beam from which the sail is hung

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) usha ama tiirka calanka lagu xidho.

2

faarmaan-ka: (magac, lab, keli) qori dheer oo xoog badan oo shiraaca doonyaha lagu xidho.

waa la naqliyay ✓

1

de: beam from which the sail is hung

2

lx: faarmaan

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: faarmaan

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) labo ilig oo iska dul baxay ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Gacanqabsi-ga)

2

1. Ul ama wax la mid ah oo kolka la soconayo gacanta lagu qabsado.

3

2. Lacag yar oo waxyaalaha yaryar oo lagama maarmaanka ah lagu gato.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Ul ama wax la mid ah oo marka la socdo gacanta lagu qaato. 2. Lacag yar oo lagama maarmaanka lagu iibsado. 3. Lacag yar oo ganacsi lagu bilaabo. 4. la-mid: gacanqabasho.

waa la naqliyay ✓

1

gef¹: m.l la-mid: gaf¹.

2

gef²: m.l (-faf/-fef, m.l) 1. (fiisikis) Cabbiraadda ama qiyaasta aan la hubin ee xaddi. Tusaale ahaan, kulbeeg meerkari ah badanaaba waxa suurtaggal ah in heerkulka laga akhriyo darajada ugu dhow.. (xisaab) Marka laga hadlayo saafid tireed gefafku waa laba nooc: a) g. duubid: jawab tireed aan sugnayn ee ku soo baxda xisaabinta; b) Gefaf la jare ah: waxa ay la xiriiraan xadad lagama maarmaan ah ee ku jira sugnida seeb.

3

gef³: f.mg1 (-fay, -ftay) la-mid: gaf².

waa la naqliyay ✓

1

haniye¹: m.l (-yayaal, m.l/dh) Labada carrab oo yaryar oo ku yaal qalalka wadnaha: dhiigga wadnaha soo gelaya ayay soo daayaan oo soo wareegaan inuu dib u noqodana u diidaan.

2

haniye²: m.l (-yayaal, m.l/dh) (cilmiga naflayda) Sooh qaab gaar ah leh oo ay xubnaha qaarkood oo qaab dhuumeed leh u yaal ama meelo ciriiriya socoshada dareere dhex maraya, xubnahaas oo hal jiho oo keliya oo sii deynaya. Gufafku waxay lagama maarmaan u yihiin: aroorrada, wadnaha iyo xididdada liinfada.

waa la naqliyay ✓

m.l Caano fadhi ah, oo si ay u adkaadaan biyihii laga miiray oo ay lagama maarmaantahay in lagu cuno fandhaal.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Cuntada lagama maarmaanka ah ee lagu noolaan karo. la-mid: maceeshad, maciishad.

waa la naqliyay ✓

m.l (baayoloji) Soo saaridda molikiyuullada uu soo saarayo unugga nooli, taas oo lagama maarmaan u ah qaabka dheefsamaynta.

waa la naqliyay ✓

1

shardi¹: m.l la-mid: sharad¹.

2

shardi²: m.l (shuruud, m.l) (xisaab) Hawraar ama weedh M oo lo baahanyahay in ay run noqoto si hawrar kale N ay u noqoto run. Haddii M ay tahay xaalad lagama maarmaan ah, markaa N ma noqon karto run M la'aanteed. Haddii M ay tahay xaalad kaafi ah markaa; markasta oo ay M noqoto run Nna waa run. Dhanka kale run ma noqon karto. Tusaale ahaan, haddii afar geesle uu noqon karo laydi waa in uu raaliggeliyaa xaaladaha lagama marmaan-ka ah in laba ka mid ah dhinacyada afar geesluhu ay yihiin barbaro, haseyeeshe, kani ma aha xaalad kaafiya ah, xaaladaha kaafiga ah ee afar geesle in uu yahay qardhaas waa in ay dhammaan dhinacyada afar geesluhu yihiin 5 cm., haseyeeshe kani ama xalaad lagama maarmaan ah. in laydi uu yahay labajibbaarane waa in uu raaliggeliyaa xaalad dhererka dhinacya-diisa in ay isle'egyihiin. Sida kale haddi M ay tahay xaalad lagama maarmaan ee N -> M, haddii M ay tahay xaalad kaafi ah markaa M -> N. Haddii M ay tahay xaalad lagama maarmaan ah iyo xaalad kaafi ah ee N markaa M N.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Ul ama wax la mid ah oo marka la socdo gacanta lagu qaato. 2. Lacag yar oo lagama maarmaanka lagu iibsado. 3. Lacag yar oo ganacsi lagu bilaabo.

waa la naqliyay ✓

1

haniye¹: m.l (-yayaal, m.l/dh) Labada carrab oo yaryar oo ku yaal qalalka wadnaha: dhiigga wadnaha soo gelaya ayay soo daayaan oo soo wareegaan inuu dib u noqodana u diidaan.

2

haniye²: m.l (-yayaal, m.l/dh) (cilmiga naflayda) Sooh qaab gaar ah leh oo ay xubnaha qaarkood oo qaab dhuumeed leh u yaal ama meelo ciriiriya socoshada dareere dhex maraya, xubnahaas oo hal jiho oo keliya oo sii deynaya. Gufafku waxay lagama maarmaan u yihiin: aroorrada, wadnaha iyo xididdada liinfada.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Cuntada lagama maarmaanka ah ee lagu noolaan karo. la-mid: maceeshad, maciishad.

waa la naqliyay ✓

m.l (baay.) Soo saaridda molikiyuullada uu soo saarayo unugga nooli, taas oo lagama maarmaan u ah qaabka dheefsamaynta.

waa la naqliyay ✓

m.l (shuruud, m.l) (xisaab) Hawraar ama weedh M oo lo baahanyahay in ay run noqoto si hawrar kale N ay u noqoto run. Haddii M ay tahay xaalad lagama maarmaan ah, markaa N ma noqon karto run M la'aanteed. Haddii M ay tahay xaalad kaafi ah markaa; markasta oo ay M noqoto run Nna waa run. Dhanka kale run ma noqon karto. Tusaale ahaan, haddii afar geesle uu noqon karo laydi waa in uu raaliggeliyaa xaaladaha lagama marmaanka ah in laba ka mid ah dhinacyada afar geesluhu ay yihiin barbaro, haseyeeshe, kani ma aha xaalad kaafiya ah, xaaladaha kaafiga ah ee afar geesle in uu yahay qardhaas waa in ay dhammaan dhinacyada afar geesluhu yihiin 5 cm., haseyeeshe kani ama xalaad lagama maarmaan ah. in laydi uu yahay labajibbaarane waa in uu raaliggeliyaa xaalad dhererka dhinacyadiisa in ay isle'egyihiin. Sida kale haddi M ay tahay xaalad lagama maarmaan ee N -> M, haddii M ay tahay xaalad kaafi ah markaa M -> N. Haddii M ay tahay xaalad lagama maarmaan ah iyo xaalad kaafi ah ee N markaa M <-> N.

waa la naqliyay ✓

Shuruud (xaalad) lagama maarmaan

waa la naqliyay ✓

/baak boon/ (n) 1. laf-dhabarta (lafta lafaha dhabarka u dhaxaysa) (n) 2. wax muhiim ah ama lagama maarmaan ah. e.g. Young generations are the backbone of a nation.

waa la naqliyay ✓

/imperativ/ (adj) 1. arin muhiim ah in dhakhso loo qabto (mudnaanta koowaad la siiyo) (adj) 2. lagama maarmaan; aasaasi ah (daruuri) (n) 3. naxwe ahaan (falka amarka bixiya)

waa la naqliyay ✓

/intagral/ (adj) lagama maarmaan ah (aasaasi u ah in waxaasi kaamil noqdaan). e.g. This is an integral part of the story.

waa la naqliyay ✓

/nesaseri/ (adv) lagama-maarmaan.

waa la naqliyay ✓

/nasesateyt/ (v) kallifid (lagama-maarmaan ka dhigid).

waa la naqliyay ✓

/vaytal/ vitally; (adj) 1. aasaasi ah (lagama-maarmaan ah) (adj) 2. firfircoon (nashaad iyo dhaqdhaqaaq leh).

waa la naqliyay ✓

n. phr., time: nowadays, these days

waa la naqliyay ✓

actuellement.

waa la naqliyay ✓

(adv) nowadays (nowa dheeys)-, these days ~ ayaamahaan

waa la naqliyay ✓

1

de: nowadays, these days = maalmo + -kan

2

lx: maalmahan

3

ps: np-time

4

key: maalmahan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhaafitaan; saamixidtaan. Ninka dil ku kacay maaritaan xaq uma leh. Dh: maarid.

waa la naqliyay ✓

1

(Maharjaan-ka)

2

Shir ama isu'imaad weyn (ama mihrajaan).

waa la naqliyay ✓

m. n. big gathering, festival

waa la naqliyay ✓

1

a: mahrajaan

2

bw: Arabic

3

de: big gathering, festival

4

lx: maharjaan

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m

7

key: maharjaan

waa la naqliyay ✓

See [eeg] maaro

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Ka m.: wax ka kaaftoomid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Ka m.: wax ka kaaftoomid. m.f.dh, maarmid.

waa la naqliyay ✓

(v) [with preposition ka] no longer need; not need ~ see also [eeg] ka maaran

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ka kaaftoon oo baahidiisa ka hadh. Wixii laguu dildo ka maaran.

2

maaran -ka: (magac, lab, keli) ciid isku dhegta marka la qooyo oo wax lagu kabbiso. Ciddaa maaranka ah waddada ku kabbis. Dh: garri.

3

maaran -ka: (magac, lab, keli) kaaftoon wax laga kaaftoomo oo baahida loo qabo la iska dhaafo.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qof fudfudud oo sidii wax waalan u socsocda. Dh: maraate.

2

maraan -ta: (magac, dhedig, keli) gabadh fudfudud oo sidii wax waalan u socsocota. Ta uu qof maraan moodayaa midbay marwo u tahay.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: baarid².

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax walba intiisa sare. Baaraanka qaado, laakiin badhka kale anigaa leh.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) nabar hore doogtii Waxba yaan la duur'xulin, af deexdoow isha ha dabin, daaraantu waa taa.

waa la naqliyay ✓

1

(Darmaan-ka, Darmaan-ta)

2

Neef fardo ah oo dhallin yar oo aan weli la jebin.

waa la naqliyay ✓

1

darmaan¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Ubad fardood oo lab. 2. Nin mingis qaba.

2

darmaan²: m.dh (-no, m.dh) 1. Ubad fardood oo dheddig. 2. Qof dumar ah oo qaba mingis.

waa la naqliyay ✓

name: Darmaan

waa la naqliyay ✓

1

m. n. colt, foal

2

darmaan [feminine] n. filly, foal

waa la naqliyay ✓

name-unisex colt, filly, foal

waa la naqliyay ✓

-ta: (n); filly (fili). Ex. faras yar oo dhedig ah; young female horse

waa la naqliyay ✓

1

(I) Puledro, Puledra;

2

(E) Colt or Filly

3

(S) DARMAAN (S. g.: Darman)

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho lab iyo dhedig ba oo loola jeedo qurux iyo hannaanwanaag sida faraska da'da yar.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) geenyada da'da yar ee aan weynayn. Dh: geenyo. Li: sange.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qoriga dheer oo xoogga badan oo shiraacu, gees ilaa gees, ku daruuran yahay oo ku xidhxidhan yahay.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: hamaan¹.

waa la naqliyay ✓

m. n. (adj.): cunning ~ sly person; astute; ruthless

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) wily (waayli); sly (islaay); tricky (tiriki) ~ nahaab. —Syn: cunning, crafty, foxy, artful, guileful

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof hunguri xun oo aan waxba dhawran. Haamaan hanti guud looma dhiibo. Dh: iimaanlaawe. Wa: haamaanno

waa la naqliyay ✓

1

de: cunning ~ sly person; [atr.] astute; ruthless

2

lx: haamaan

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

see: hamaan

6

key: haamaan

waa la naqliyay ✓

1

(Haaraan-ka)

2

Wax sidii la rabey si aan ahayn u dhacay ama noqday oo la isku eedeeyo, laysku dagaalo, wax laysaga sheego; hiif; canaan.

waa la naqliyay ✓

1

haaraan¹: m.l 1. Eedeynta cid wax ayna qabin oo ay ka gubanayso lagu eedeeyo. 2. Ceebayn cid loo jeediyo. la-mid: haaraamid.

2

haaraan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. Ku h.: eed aan sal lahayn cid u jeedin. 2. Cid ceebeyn.

waa la naqliyay ✓

1

haaraan¹: m.l 1. Eedeynta cid wax ayna qabin oo ay ka gubanayso lagu eedeeyo. 2. Ceebayn cid loo jeediyo.

2

haaraan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. Ku h.: eed aan sal lahayn cid u jeedin. 2. Cid ceebeyn. m.f.dh, haaraamid.

waa la naqliyay ✓

v. blame, reprove

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) censure (sensher); reproof (ripruuf)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax xumaaday, ciddii ka masuulka ahayd, ku eedee. Dh: hiif, canaano.

2

haaraan -ka: (magac, lab, keli) canaan hiif leh. Dh: foolxagad, eed, canaan, hiifid, haaran.

waa la naqliyay ✓

1

de: blame, reprove

2

lx: haaraan

3

nt: haaraan (ka) [vn-m] 'reproof, blaming'

4

pd: (haaraamay)

5

ps: v1=

6

key: haaraan

waa la naqliyay ✓

1

(Jaaraan-ka)

2

Jiiraan.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: jiiraan.

waa la naqliyay ✓

m. n. neighbor

waa la naqliyay ✓

1

a: jiiraan

2

de: neighbor

3

lx: jaaraan

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: jaaraan

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) meel la geeyo dadka la takooro.

2

kaaraan -ka: (magac, lab, keli) xanuun dilaa ah oo xoolaha iyo dadkaba ku dhaca. Dh: kud, xaaraan.

waa la naqliyay ✓

1

(Maarayn-ta)

2

1. Maaro u helid; arrin ama wax kale, wax ka qabasho, hagaajin.

3

2. Maar ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

Direzione

2

Management

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) maamulid. Dh: idaarayn.

2

maarayn-ta: (magac, dhedig, keli) daxal u yeelid; wax midhidhsan ka dhigix. Maaraynta ka ilaali weelasha.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ka maarmasho ka maaran.

waa la naqliyay ✓

v-aux, pl., neg., present progressive: they are not doing (X)

waa la naqliyay ✓

1

de: they are not doing (X) With INFINITIVE verb form

2

lx: maayaan

3

ps: v-aux-3pl-neg-prpg

4

xe: They are not coming.

5

xv: Iyagu iman maayaan.

6

key: maayaan

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: murjaan².

waa la naqliyay ✓

-ka: (mgac, lab, keli) macdan ka samaysan dhagax qaali ah oo laga soo saaro badda gunteeda waxa sameeya xayawaan aad u yaryar oo badda gala. Marjaanka Qur'aankaa lagu sheegay. Dh: murjaan.

waa la naqliyay ✓

conj., vl. pron. when I ...

waa la naqliyay ✓

[pronoun plus conj.] when I...

waa la naqliyay ✓

1

de: when I ... = mar (ka) + aan

2

lx: markaan

3

ps: conj + vpro

4

key: markaan

waa la naqliyay ✓

1

(Marnaan-ta)

2

Wax maran ahaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg maran. la-mid: marnaansho.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] emptiness, state of being empty

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) emptiness (em ti nes) ~ marasho

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) wax madhan oo faaruq ah ahaan. Dh: madhnaan, marni. Li: buuxnaan, buuxni.

2

marnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax isku maran oo isku duuduuban ahaan. Xadhigga telefoonka marnaanta waa loogu tala galay. Dh: marmarnaan.

3

marnaan -ta: (magac, dhedig, keli) baabnaan oo wax la falay ahaan. Wiilka marnaan ha ky caayina.

waa la naqliyay ✓

1

a: marraan; marnaasho (/da) [vn-f-st], marnaansho (/ha) [vn-m-st]

2

de: emptiness, state of being empty

3

lx: marnaan

4

pd: (-ta)

5

ps: n0-f-abs

6

see: maran

7

key: marnaan

waa la naqliyay ✓

1

marqaan¹: m.l 1. Farxad iyo firifircooni laga helo cunida qaadka. 2. M. ah: qof ay ka muuqato farxad iyo firfircoon qaad uu cunay dartii. la-mid: murqaan.

2

marqaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Qaad cuniddiisa farxad iyo firfircooni ka helid (qof). la-mid: murqaan².

waa la naqliyay ✓

1

marqaan¹: m.l 1. Farxad iyo firifircooni laga helo cunida qaadka. 2. M. ah: qof ay ka muuqato farxad iyo firfircoon qaad uu cunay dartii. la-mid: murqaan.

2

marqaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Qaad cuniddiisa farxad iyo firfircooni ka helid (qof). m.f.dh, marqaamid. la-mid: murqaan.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] high from an intoxicant (as khat); person who is under the effect of a drug

2

marqaan [inchoative] v. be intoxicated, become high as effect of drug ~ intoxicant

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) stimulation, intoxication or exhilaration especially from khat chewing.

2

marqaan -tay / marqaamay: (v) become excited or stimulated from khat chewing

waa la naqliyay ✓

(fal) jaad cun oo fayaan. Maanta margaan berrina meermeer. Dh: mirqaan. Li: xaraaroo marqaan-ka: (magac, lab, keli) fudfudayd iyo baraarug siyaada ah oon caadi ahayn hurdadana qofka u diida oo la dareemo kolka jaadka la qayilo. Margaan baan la seexan waayay: Dh: mirqaan, murqaan. Li: xaraaro, dubaab

waa la naqliyay ✓

1

(Marraan-ta)

2

Marnaan.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] emptiness

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) eeg maraan.

2

marraan -ta: (magac, dhedig, keli) eeg marnaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: emptiness

2

lx: marraan

3

pd: (-ta)

4

ps: n0-f-abs

5

see: marnaan

6

key: marraan

waa la naqliyay ✓

1

(Qaaraan-ka)

2

Xoolo dad badan laga uruursho oo qof u baahan la siiyo ama arrin dadweynaha u dan ah lagu fuliyo ama si kale oo samafal ah loo bixiyo.

waa la naqliyay ✓