maanyaro

m.dh (daawo) Iin madaxa ku dhacda oo yareeysa.

m.dh (daaw.) Iin madaxa ku dhacda oo yareeysa.

f. n. microcephaly; microcephalic person

-da: (magac, dhedig, keli) iin madaxa ku dhacda oo yareeysa.

de: microcephaly; microcephalic person

lx: madaxyaro

pd: (/da)

ps: n6-f

key: madaxyaro

(Maanya-da)

1. Heesaha ugaarta.

2. Bad.

3. Geed xoolaha qaarkood daaqaan.

maanyo¹: m.l Nooc ka mid ah mariidka oo laga isticmaalo xeebta iyo Jubbada hoose, waxaa laga sameeyaa dhecaan geed; qubley, manyiikay, libin, waaray.

maanyo²: m.dh 1. Bad. 2. Hees ay dabatadu ugaarta ku sasabato. 3. Nooc dhirta ka mid ah oo ay xawayaanku nafaqo ka helaan marka ay cunaan.

m.dh 1. Bad. 2. Hees ay dabatadu ugaarta ku sasabato. 3. Nooc dhirta ka mid ah oo ay xawayaanku nafaqo ka helaan marka ay cunaan.

n. song relating to hunting ~ fishing

maanyo [feminine] n. sea

maanyo [feminine] n., [collective] plant species, used for grazing

-maanyada: (n) sea (sii); ocean (ow shan) ~ bad-da

-da: (magac, dhedig, keli) muuqaal guud oo cufan oo cabsi leh oo laga dareemo daruuraha iyo mawjadaha badda oo meel fog ka muuqda. Habeenka ay soo onkoddo maanyo madaw mayay baa laga baqaa. Dh: mawjad, rayo.

maanyo -da: (magac, dhedig, keli) magac ay Soomaalidu badda u taqaan. Biyo maanyo sixirka iyo ishaba waa u daawo. Dh: bad.

maanyo-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar carruurta lagu ciyaarsiiyo oo inta jirjirka loo jiifsado ilmaha la ciyaarsiinayo lagu fadhiisiyo faraha lugah dushooda oo kol kor loo qaado kolla hoos loo dhaadhiciyo isaga oo loo heesayo. Dh: bidhibidhi, bidhinbidhi.

maanyo-da: (magac, dhedig, keli) geed ay xooluhu daagaan. Maanyo ayuu xoolihiisii u soo guray.

maanyo -da: (magac, dhedig, keli) sakaarada dhedig. Maanyo orod laguma gaadho. Dh: yac. Li: atoor.

m.dh la-mid: danyaraan.

-da: (magacwadareed) dad aan xoolo badan haysan ama caydhba ah. Dh: danlay, caydh.

(Minyara-da)

Naago nin wada qabo, tan guurkeedu ugu danbeeyey.

m.dh Naago nin wada qabo tan ugu guur dambeysay.

m.dh Naago nin wada qabo tan ugu guur dambeysay.

f. n. junior wife

-minyarada; (n) second wife

-da: (magac, dhedig, keli) xaaska labaad ee nin horay reer u lahaa uu guursado. Gashaanti baa tidhi: anoo minweyno noqon kara maxaa minyaro i badi. Li: minweyno.

cf: minweyn

de: junior wife

lx: minyaro

pd: (/da)

ps: n6-f

key: minyaro

(Raanyar-ta)

1. Shinbiro yaryar oo sida ayaxa hadba meel ugu dega.

2. Goroyada dheddig oo yaryar.

f. n. flock of small birds

-ta: (magac, dhedig, keli) goroyada yar ee dhasha ah.

raanyar-ta: (magac, dhedig, keli) shinbiro yaryar oo sida ayaxa kolba meel ku dega.

de: flock of small birds

lx: raanyar

pd: (-ta)

ps: n-f

key: raanyar

f. n. cancer

-kaankarada: (n) [disease] cancer (kaanser)

de: cancer

lx: kaankaro

pd: (/da)

ps: n6-f

syn: buro-bahalaadda {It}

key: kaankaro

(Maanyayn-ta)

Hees gaar ah (maanyo) tirin, qaadid.

-ta: (magac, dhedig, keli) biyo aad u butaacid; mawjado waawayn kicin. Maanyyntiisa kolba moojad kicintiisa.

maanyayn -ta: (magac, dhedig, keli) carruur bidhibidhi ciyaarsiin. Maanyaynta waan ka daallee dhuumaalaysi aan ciyaarno. Dh: bidhibidhayn.

maanyayn-ta: (magac, dhedig, keli) sida sagaarada samayn. Maanyaynta iska daa. Dh: sagaarayn.

- maaskarada: (n) mask (maask) ~ waji-shareer

-ta: (magac, dhedig, keli) wax mala'awaal ah oo sheeka soomaalida ku jirta oo loo soo qaato qofka wax soo socda sii garta. Sideed u garatay waxa an doonayo ma maangarato ayaad tahay.

m.dh eeg maanyar. la-mid: maanyaraansho, maanyari, maanyaro.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg maangaabnaan

(Maskaxyara-da)

Maskaxda docdeeda hoose oo ku jirta lafmadaxda labadeeda dhinac oo hoose, oo u dhow meesha lafdhabarta dhuuxeedu ka bilawdo.

maskaxyaro¹: m.dh 1. Maskaxda qaybteeda dambbe ee qadaadka ku taal. 2. la-mid: maskaxyari.

maskaxyaro²: m.dh (cilmiga naflayda) Qaybta maskaxda lafdhabarleyda ee khusaysa xidhiidhinta iyo joogtaynta waxqabadka muruqyada, waxaanay sugtaa baaxadda muruqa iyo dheellitirkiisa. Maskaxyarada naasleydu waxay ka koobantahay laba gibil oo isku xidhan, kaas oo ka samaysan maatar cad oo wareegsan iyo lakab sare oo aad u laalaaban.

maskaxyaro¹: m.dh 1. Maskaxda qaybteeda dambbe ee qadaadka ku taal. 2. la-mid: maskaxyari.

maskaxyaro²: m.dh (cilmiga naflayda) Qaybta maskaxda lafdhabarleyda ee khusaysa xidhiidhinta iyo joogtaynta waxqabadka muruqyada, waxaanay sugtaa baaxadda muruqa iyo dheellitirkiisa. Maskaxyarada naasleydu waxay ka koobantahay laba gibil oo isku xidhan, kaas oo ka samaysan maatar cad oo wareegsan iyo lakab sare oo aad u laalaaban.

f. n., [compound] lower part of the brain; careless, quick to act, impulsive, bad-tempered

-da: (magac, dhedig, keli) maskaxda dhankeeda hoose ee ku jirta lafmadaxda labadeeda dhinac ee hoose oo u dhow meesha lafdhabarta dhuuxeedu ka bilawdo.

de: lower part of the brain; [fig.] careless, quick to act, impulsive, bad-tempered

lx: maskaxyaro

pd: (/da)

ps: n6-f-cmp

key: maskaxyaro

(Baranbara-da)

Cayayaan madow ama guduud-madow ah oo leh baalal jiidan, lugo dheerdheer iyo geeso aad u miiqan; waxay ku badan tahay jikada, kortagga iyo meelaha aan nadiifka ahayn.

f. n. cockroach

baranbaro: n. turkey

baranbarada: (n) [ Pl. baranbarooyin-ka] roach (roowj); cockroach (kako roowj)

-da: (magac, dhedig, keli) eeg barambaro.

de: cockroach

lx: baranbaro

pd: (/da)

ps: n6-f

key: baranbaro

صُرْصُورٍ، جُدْجُد

(Gacanyara-ha)

Hoosjooge.

gacanyare¹: m.l (-rayaal, m.l/dh) Kaaliye; hoosjooge.

gacanyare²: m.l (-rayaal, m.l/dh) (taar.) Bulshadii dhulgoosiga ninka ilaaliya boqorka, una qabta hawlaha militriga, kaddibna hela dhul uu ku noolaado.

gacanyare¹: m.l (-rayaal, m.l/dh) Kaaliye; hoosjooge.

gacanyare²: m.l (-rayaal, m.l/dh) (taar.) Bulshadii dhulgoosiga ninka ilaaliya boqorka, una qabta hawlaha militriga, kaddibna hela dhul uu ku noolaado.

m. n., [compound] assistant; senior civil servant

-gacanyaraha: (n) helper (helper)-, aide (eeydh); assistant (asistant); subordinate (saboor-dhaneeyt) ~ kaaliye, hoosjooge

-ha: (magac, lab, keli) qof qof kale u shaqeeya oo kolba wixii uu u baahan yahay u soo dhoweeya ama qabta. Dh: kaaliye, caawiye.

de: assistant; [ext.] senior civil servant

lx: gacanyare

pd: (/ha)

ps: n7-m-cmp

key: gacanyare

-da: (magac, dhedig, keli) eeg bakhaylnimo.

(Garangaro) S Echinochloa pyramidalis (Lam.)Hitch. Gramineae.

N Enteropogon barbatus C.E.Hubb. Gramineae.

N Eleusine floccifolia (Forsk.) Spring. Gramineae.

S Enteropogon rupestris (J. A. Schmidt) A. Chev. Gramineae.

N Digitaria rivae (Chiov.) Stapf. Gramineae.

N Bothriochloa insculpta (A. Rich.) A. Camus. Gramineae.

N Digitaria abyssinica (A.Rich.) Stapf. Gramineae.

N Brachiaria bovonei (Chiov.) Robyns. Gramineae.

N Paspalidium desertorym (A. Rich) Stapf. Gramineae.

N Paspalidium geminatum (Forsk) Stapf. Gramineae.

C Sporobolus africanus (Poir) Robyns & Tournay. Gramineae.

N Sporobolus arabicus Boiss. Gramineae.

C Sporobolus brockmanii Stapf. Gramineae.

C Sporobolus pellucidus Hochst. Gramineae.

N Sporobolus pyramidalis P.Beauv. Gramineae.

N,C Sporobolus spicatus (Vahl) Kunth. Gramineae.

(fal) kabaha iska bixi.

(Jaranjara-da)

1. Xubin aqallada iyo dhisaska kale kamid ah oo dabaqyada kore lagu gaaro ama lagaga soo dego.

2. Dhis gacanta lagu qaato oo ka samaysan labo tiir iyo cagasaaro badan oo isu haya, oo meeshii dheer lagu fuulo. ~ ragaad; sallaan.

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Dhagxaan shamiintaysan, kala hooseeya oo aqallada lagu fuulo ama looga soo dego. 2. Laba tiir oo cagasaarro badani isu hayaan oo dhismayaasha lagu fuulo ama looga soo dego. la-mid: jaranjar.

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Dhagxaan shamiintaysan, kala hooseeya oo aqallada lagu fuulo ama looga soo dego. 2. Laba tiir oo cagasaarro badani isu hayaan oo dhismayaasha lagu fuulo ama looga soo dego. la-mid: jaranjar.

f. n. staircase, stairs; ladder

-jaranjarada: (n) ladder (laadhar); stair (isteer); stairs (isteeris), staircase (isteer-keeys); escalator (eskaleeyter); stairway (isteer weey) ~ sallaan

-da: (magac, dhedig, keli) dhis kala hooseeya guriga dabaqaa lagu koro lagagana soo dago.

de: staircase, stairs; ladder

lx: jaranjaro

pd: (/da)

ps: n6-f

key: jaranjaro

سُلْمَة، دَرَجَةً

m.dh (daaw.) Sameynta kaadida oo si aan caadi ahayn u yaraata.

-da: (magac, dhedig, keli) sameynta kaadida oo si aan caadi ahayn u yaraata.

m.l la-mid: maangarasho.

-ka: (magac, lab, keli) qof waxa uu qof kali maanka ku hayo sii garta isaga oon loo sheegin. Hooyo waa maangarad oo waxa ilmeheedu u baahan yahay iyada oon loo sheegayn ayay garataa. Dh: indheergarad.

f.g3 (-rtay, -ratay) Qof ujeeddadiisa fahmid. la-mid: micnagaro.

v. understand the meaning ~ catch the significance of something

(fal) fahan oo sida wax looga qaban karo hel. Waar bal gaadhigan macnagaro waan fahmi waayayee.

de: understand the meaning ~ catch the significance of s.t.

lx: macnagaro

nt: macnagarasho (/da) [vn-f]

pd: (macnagartay)

ps: v3b=tr

key: macnagaro

m.f.dh eeg saanyo. la-mid: saanyood.

-da: (magac, dhedig, keli) saami sheegasho; saanyad.

(Yaanyuura-da)

Mukulaal, dummad.

f. n. cats

de: cat

initial: y

lx: yaanyuuro

pd: (/da)

ps: n6-f

key: yaanyuuro

(Iimaandarra-da)

Iimaanxumo.

m.dh Qanaaco la'aanta. la-mid: iimaanxumo.

m.dh Qanaaco la'aanta. la-mid: iimaanxumo.

f. n., [abstract] faithlessness; discontent

-iimaandarrada: (n) having no faith and trust ~ iimaanxumo

-da: (magac, dhedig, keli) qanaaco la'aan; waxaad hayso ku kalsoonaan la'aan.

de: faithlessness; discontent

lx: iimaandarro

pd: (/da)

ps: n6-f-abs

key: iimaandarro

m.f.dh eeg maangaro. la-mid: maangarad.

-da: (magac, dhedig, keli) maanka waxa lagu hayo sii garasho. Hooyadu maangarsho ayay ilmaheeda ku korisaa.