maanta — Macnaha & Turjumaada

Maalinta la joogo, oo u dhexaysa shalaydii la soo dhaafay iyo berrida soo socota.

waa la naqliyay ✓

fk. la-mid: maan² (2).

waa la naqliyay ✓

adv., time: today

waa la naqliyay ✓

(adj) the present day; today (tudheey)

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) maalinta xilliga la hadlayo la joogo. Maanta jooge berri ma noola.

waa la naqliyay ✓

1

de: today

2

lx: maanta

3

pd: (maantu)

4

ps: adv-time

5

xe: What day is it today?

6

xv: Maanta waa ayaanma?

7

key: maanta

waa la naqliyay ✓

الْيَوْمِ

waa la naqliyay ✓

aujourd'hui.

waa la naqliyay ✓

fk. la-mid: maan².

waa la naqliyay ✓

(pronoun she or they plus today) she or they... today. Ex: maantay tiri; she said it today

waa la naqliyay ✓

name-f mindful; intelligence; good sense

waa la naqliyay ✓

(pronoun plus negative) I ... not ~ maan. Ex: maana kuusheegin? Didn't I tell you?

waa la naqliyay ✓

ama Maanafaay: magac loo bixiyo gabadh laga filayo maskax iyo xasuus gaar ah.

waa la naqliyay ✓

Si wanaagsan ku sugan; (maanta Guuleed ash ma aha).

waa la naqliyay ✓

1

(Berri-da)

2

Maalinta la joogo, tan ka danbaysa oo soo socota; maalinta maanta iyo saaddanbe u dhexaysa.

waa la naqliyay ✓

1

Ma — Erey ulajeeddadiisu kol ay tahay: a) Wax isweyddiis (sida: Cali ma yimid? Libaax ma aragtay? Ma aniga?). b) Kolna ay u dhiganto may, maya (sida: Cali ma yimid? Ma iman; Maanta Axad ma aha...).

2

Ma? — (sida: Kuma? Tuma?).

waa la naqliyay ✓

1

(Shalay-da)

2

Maanta maalintii ka horreysey, dorraadna ka danbeysey; (ama shalayto).

waa la naqliyay ✓

1

ay¹: m.dh 1. Meel geedo badan leh; hawd. 2. Meel cidla ah oo aan la degganayn.

2

ay²: m.dh (botani) Eray badanaa lagu isticmaalo dalalka Ustaraaliya, Niyuusilaand iyo Maraykanka oo lagu isticmaalo gobol ay daboosho jidhi; amase, waxaa lagu isticmaalaa gobol dhiraysan oo aan loo bannayn qodaal. Waxaa kaloo si dabacsan loogu isticmaalaa gobol kasta oo dugag ah oo aan loogu talaggelin qodaal.

3

ay³: f.mg1 (aayay, ayday) U a.: wax hore loo sameeyey waqti dambe ka faa'ideysasho.

4

ay⁴: mu.dhm.y Magacuyaal yeele oo matala “iyada” ama “iyaga”. Tusaale: “Maryan Wiil ay tiqiin ayay maanta suuqa ku aragtay”, “Wiilashu guri ay degganaayeen ayay aadeen”.

waa la naqliyay ✓

1

beri¹: m.l 1. Waqti aan xaddidnayn ee la soo dhaafay; waa; jeer; seben. 2.(-iyo m.dh) Dharaar iyo habeenkeeda. 3. B.ga: maanta.

2

beri²: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Maalin bilaabasho, waagii baa bariyay.

waa la naqliyay ✓

1

berri¹: m.l la-mid: birri.

2

berri²: m.dh.fk 1. la-mid: berrito. Maalinta maanta iyo saaddambe u dhexeysa. 2. B. dambe: maalinta b. xigta, saaddambe.

waa la naqliyay ✓

1

cid¹: m.dh (-do, m.l) 1. Koox dad ah oo meel ku wada nool. 2. Qof ama wax ka badan. Tusaale: “Maanta c. ma arag”. 3. Qaraabo; reer.

2

cid²: f.g1 (-day, -dday) 1. Cid biyo ku hafin. 2. Sanduuq, weel iyo wixi lamida oo buuxa, wax dheeraad ah ku ciriirin si uu u qaado.

waa la naqliyay ✓

m.l (jooloji) Kala sikashada gudubka qaybo ka mid ah qaaradihii hore, kuwaas oo sameeyay dhulweynaha qaaradaha dunida ee maanta.

waa la naqliyay ✓

1

ku¹: mu.dhm.ly Magacuyaal layeele oo tilmaama qofka labaad ee kelida ah, oo lala hadlayo.

2

ku²: mu.ac.l (kuwo, w) Magacuyaal aan cayinnayn oo lab ah oo cid ama wax maqan tilmaamaya. Tusaale: “Maanta ku aan isku fasal ahayn baan arkay”.

3

ku³: h (naxwe) Qurub la isticmaalo falka bidixdiisa: a) qurub la xiriira wax ama meel gudohooda fal uu ka dhacayo. Tusaale: “Biyaha weelka ayay ku jiraan”; b) qurub la xiriira wax ama qof uu fal taabanayo. Tusaale: “Kursigii ayuu ku fadhiyaa”, “Xarigga geedka ku xir!”; c) qurub la xiriira wax wax lagu qabsado. Tusaale: “Qalinka wax ku qor!”; d) ugu: qurubyo lagu cabbiro kalasarraynta. Tusaale: “Wiilasha asaga ayaa ugu wanaagsan”.

waa la naqliyay ✓

m.dh.fk Maanta maalintii ka horrey-say. la-mid: shalayto.

waa la naqliyay ✓

m.dh (botani) Dhirta ubaxa leh. Ubaxleydu waa muuqaallada dhirta shiiqisa ee maanta. Waxa laga helaa dhismayaasha ugu sareeya boqortooyada dhirta, taas oo u suurto gelisa inay ku noolaadaan sabooyin kala duwan.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Xoolo, dad iyo wixi lamida meel ay joogeen ka kaxeyn. 2. Gaadid (markab, baabuur, iyo wixi lamida) meel ka kaxayn. 3. (f.g) Hawl la hayey sii fulin. 4. (f.mg) Ku w.: wax mala-awaalid. Tusaale: “Waxaan ku wadaa in uu maanta cali imaan doono”.

waa la naqliyay ✓

1

ay¹: m.dh 1. Meel geedo badan leh; hawd. 2. Meel cidla ah oo aan la degganayn.

2

ay²: m.dh (botani) Eray badanaa lagu isticmaalo dalalka Ustaraaliya, Niyuusilaand iyo Maraykanka oo lagu isticmaalo gobol ay daboosho jidhi; amase, waxaa lagu isticmaalaa gobol dhiraysan oo aan loo bannayn qodaal. Waxaa kaloo si dabacsan loogu isticmaalaa gobol kasta oo dugag ah oo aan loogu talaggelin qodaal. m.f.dh, aayid.

3

ay³: f.mg1 (aayay, ayday) U a.: wax hore loo sameeyey waqti dambe ka faa'ideysasho.

4

ay4 mu.dhm.y Magacuyaal yeele oo matala 'iyada' ama 'iyaga'. Tusaale: Maryan Wiil ay tiqiin ayay maanta suuqa ku aragtay, Wiilashu guri ay degganaayeen ayay aadeen.

waa la naqliyay ✓

1

beri¹: m.l 1. Waqti aan xaddidnayn ee la soo dhaafay; waa; jeer; seben. 2.(-iyo m.dh) Dharaar iyo habeenkeeda. 3. B.ga: maanta.

2

beri²: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Maalin bilaabasho, waagii baa bariyay. m.f.dh, beriyid.

waa la naqliyay ✓

m.dh.fk 1. la-mid: berrito. Maalinta maanta iyo saaddambe u dhexeysa. 2. B. dambe: maalinta b. xigta, saaddambe.

waa la naqliyay ✓

1

cid¹: m.dh (-do, m.l) 1. Koox dad ah oo meel ku wada nool. 2. Qof ama wax ka badan. Tusaale: Maanta c. ma arag. 3. Qaraabo; reer.

2

cid²: f.g1 (-day, -dday) 1. Cid biyo ku hafin. 2. Sanduuq, weel iyo wixi lamida oo buuxa, wax dheeraad ah ku ciriirin si uu u qaado. m.f.dh, cidid.

waa la naqliyay ✓

m.l (jool.) Kala sikashada gudubka qaybo ka mid ah qaaradihii hore, kuwaas oo sameeyay dhul-weynaha qaaradaha dunida ee maanta.

waa la naqliyay ✓

1

ku¹: mu.dhm.ly Magacuyaal layeele oo tilmaama qofka labaad ee kelida ah, oo lala hadlayo.

2

ku²: mu.ac.l (kuwo, w) Magacuyaal aan cayinnayn oo lab ah oo cid ama wax maqan tilmaamaya. Tusaale: Maanta ku aan isku fasal ahayn baan arkay. mu.ac.w, kuwo.

3

ku³: h (naxwe) Qurub la isticmaalo falka bidixdiisa: a) qurub la xiriira wax ama meel gudohooda fal uu ka dhacayo. Tusaale: Biyaha weelka ayay ku jiraan. b) qurub la xiriira wax ama qof uu fal taabanayo. Tusaale: Kursigii ayuu ku fadhiyaa. Xarigga geedka ku xir! c) qurub la xiriira wax wax lagu qabsado. Tusaale: Qalinka wax ku qor! d) ugu: qurubyo lagu cabbiro kalasarraynta. Tusaale: Wiilasha asaga ayaa ugu wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

(pronoun I or we plus to day) Ex: maantaan maqlay; I heard it today, or the day I heard...

waa la naqliyay ✓

réfugié.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: fantax.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yo, m.dh) (jooloji) Xabuub khafiif oo dhadhaab lakabeed oo ka dhashay dhoobo, waxa laga yabaa iney ku sameysantey cadaadis culeyska dhadhabaha kor saaran dartood, ama sibidhow (cementation), sida nuuradda.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yo, m.dh) (jool.) Xabuub khafiif oo dhadhaab lakabeed oo ka dhashay dhoobo, waxa laga yabaa iney ku sameysantey cadaadis culeyska dhadhabaha kor saaran dartood, ama sibidhow (cementation), sida nuuradda.

waa la naqliyay ✓

Till, Shale

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ciid adag oo isku taalla oo dhulka la qodayo ka soo fuqda. Dh: fudaanfud.

2

gaantay-ga: (magac, lab, keli) xabuub khafiif oo dhadhaab lakabeed oo ka dhashay dhoobo, waxa laga yabaa iney ku sameysantay cadaadis culeyska dhadhabaha kor saaran dartood, ama sibidhow ku dhaca sida nuuradda.

waa la naqliyay ✓

sandale.

waa la naqliyay ✓

1) organisation, 2) branche d'arbre.

waa la naqliyay ✓

esprit.

waa la naqliyay ✓

u.j la-mid: maandhay.

waa la naqliyay ✓

n. phr. daughter!

waa la naqliyay ✓

1

de: daughter! {C & S}

2

lx: maandha

3

pd: (maandhay)

4

ps: np-voc

5

key: maandha

waa la naqliyay ✓

1

maangad¹: m.l Arrin adag oo caqliga ka weyn.

2

maangad²: f.mg1 (-day, -dday) Arrin adag oo caqliga ka weyn la kulmid.

3

maangad³: m.dh Kulayl daran oo nafleydu u adkeysan karin.

waa la naqliyay ✓

m.l Arrin adag oo caqliga ka weyn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel la jeexo oo ciiddana dhan qudha loo rogo oo loogu tala galo in daadku uu maro. Beerta maangad u same biyuhu u soo maraan. Dh: moos.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh M. ah: hadal caqligu oggolyahay, caqliggal, suurtaggal.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh M. ah: hadal caqligu oggolyahay, caqliggal, suurtaggal.

waa la naqliyay ✓

Real

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] rational idea, conceivable event

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax garaadka beni'aadanku fahmi karo oo inuu caqligal ayahy uu u arako. Dh: macquul, caqligal.

waa la naqliyay ✓

1

de: rational idea, conceivable event

2

lx: maangal

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m-cmp

5

key: maangal

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gabadh maan gaaban. Maanlaay haddaad iga warhayso waan mabsuudi lahaa.

waa la naqliyay ✓

neg, vl. pron., neg. we [excl.] ... not

waa la naqliyay ✓

1

de: we [excl] ... not = ma + aannu + aan

2

lx: maannan

3

ps: neg + vpro + neg

4

xe: We would not have eaten lunch.

5

xv: Maannan qadeyn lahayn.

6

key: maannan

waa la naqliyay ✓

xi. la-mid: maasha.

waa la naqliyay ✓

[adverbial] [expression] because of this, for this reason

waa la naqliyay ✓

(xidhiidhiye) maasha.

waa la naqliyay ✓

1

de: because of this, for this reason

2

lx: maansha

3

ps: adv-expr

4

xe: So thats why!' [expr]

5

xv: maasha

6

key: maansha

waa la naqliyay ✓

adv-time, vl. pron. today he ...

waa la naqliyay ✓

(pronoun he plus today) he ... today. Ex: maantuuyimid; he came today

waa la naqliyay ✓

1

de: today he ... = maanta + uu

2

lx: maantuu

3

ps: adv-time + vpro

4

key: maantuu

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-raa, -rayd) Qof caqliyar ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-raa, -rayd) Qof caqliyar ahaansho. m.dh, maanyaraan.

waa la naqliyay ✓

Comp. adj., (ie. n., adj.): stupid, with very little intelligence

waa la naqliyay ✓

1

de: stupid, with very little intelligence

2

lx: maanyar

3

pd: (maanyaraa)

4

ps: adj-cmp

5

key: maanyar

waa la naqliyay ✓

rouille.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg magan.

waa la naqliyay ✓

1

(Maranti-da)

2

Waxa naagta la qabaa ninkeeda u tahay; afo; oori; arad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo, m.l/-iyaal, m.l/dh) Oori; afo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo, m.l/-iyaal, m.l/dh) Oori; afo.

waa la naqliyay ✓

f. n. wife

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) gabadh aan weli la guursan. Dh: gashaanti, gabadh. Li: doob.

2

maranti -da: (magac, dhedig, keli) waxa naagtu saygeeda u tahay. Dh: affo, oori, arad, naag.

waa la naqliyay ✓

1

cf: afo, oori, marwo

2

de: wife

3

lx: maranti

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f, n7-f

6

key: maranti

waa la naqliyay ✓

dette.

waa la naqliyay ✓

boucle.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) waano ama talo laguu soo jeediyay qaado ama wax lagaaga digay ka reebnaw.

2

waantaw: (fal) (ka ~) wax aan fiicnayn oo hore lagaaga waaniyay ka hadh oo daa. Xumaanta ka waantaw.

waa la naqliyay ✓

1

(Maan-ka)

2

Kartida qofku wax ku garto; garaad; caqli; laab; maskax.

waa la naqliyay ✓

1

maan¹: m.l Awoodda garashada ee qof leeyahay.

2

maan²: m.dh 1. Maalinta la joogo. 2. M.ta: beriga. 3. M.ta layl: maalinta oo idil. 4. M.tii saddexaad: maalintii saddexaad. 5. M.tii hore: maalmihii la soo dhaafay. la-mid: maantay.

waa la naqliyay ✓

maan¹: m.l Awoodda garashada ee qof leeyahay. maan²: m.dh 1. Maalinta la joogo. 2. M.ta: beriga. 3. M.ta layl: maalinta oo idil. 4. M.tii saddexaad: maalintii saddexaad. 5. M.tii hore: maalmihii la soo dhaafay. la-mid: maantay.

waa la naqliyay ✓

1

vl. pron., neg. I ... not

2

maan question word, vl. pron. do I? / did I? / am I?

3

maan m. n. mind, intelligence, good sense

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) the human consciousness; mind (maayndh); brain (ba-reeyn); intellect (iin-talekti) consciousness (koon-shes-nes)-, ~ garaad-ka, maskax, caqli

2

maan: [pronoun plus negative] I ... not ~ maana. Ex: maan ku oran; I didn't say to you

3

maan: let me.. or why don't I... Ex: maan ku soo waco!; let me phone you!

waa la naqliyay ✓

1

Intelletto; coscienza

2

Intellect; conscience

waa la naqliyay ✓

magac loo bixiyo gabadh laga filayo maskax iyo garaad badan inay yeelato.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) garaadka uu qof wax ku garto. Maan bilaal iyo maan barray: Dh: garaad caqli, laab, maskax.

waa la naqliyay ✓

neg, [conjunction] and ... not

waa la naqliyay ✓

(conjunction) nor (noor); and not. Ex: ma cadda mana madooba; it is neither white nor black

waa la naqliyay ✓

1

de: and ... not

2

lx: mana

3

ps: neg + conj

4

xe: Then I did not and could not refuse anything he asked of me.

5

xv: Markaa maan diidin mana aan diidi karin wax kasta uu i weydiisto.

6

key: mana

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhibaatooyin ay keenaan gagadoonka waayaha dabeecaddu sida abaaraha iyo wixii la mid ah. Dh: aafo.

waa la naqliyay ✓

conj. and ...

waa la naqliyay ✓

1

de: and ... [FOCUS] = baa + -na

2

lx: baana

3

ps: focus + conj

4

key: baana

waa la naqliyay ✓

m.dh (xisaab) Xaqiiqooyin ama warar la isa siiyay ama la soo ururiyay si loo baro. D. waxa lagu muujin karaa garaaf jiitimeed, garaaf sawireed iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.dh (xisaab) Xaqiiqooyin ama warar la isa siiyay ama la soo ururiyay si loo baro. D. waxa lagu muujin karaa garaaf jiitimeed, garaaf sawireed iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

Data

waa la naqliyay ✓

Ma aha (ama maahan).

waa la naqliyay ✓

v., neg., present habitual: it is not

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) diidmo ah oo u dhigma 'sidaa si ka duwan weeyaan'. Dh: maaha, maahin, maahane, sidaas, maahan.

waa la naqliyay ✓

1

de: it is not

2

lx: maaha

3

pd: (ma aha)

4

ps: v5a-3-neg-prhb

5

xe: Today the weather is not cold.

6

xv: Maanta hawadu qabow maaha.

7

key: maaha

waa la naqliyay ✓