maansuukh

-ta: (magac, dhedig, keli) dabayl xilliyeed ka timaad badweynta Hindiya oo roobab badan u soo xambaarta xeebaha ku wareegsan. Xilliyada dabaylaha maansuuntu waa bad xidhan. Dh: maasuun.

adv-time, vl. pron. today he ...

(pronoun he plus today) he ... today. Ex: maantuuyimid; he came today

de: today he ... = maanta + uu

lx: maantuu

ps: adv-time + vpro

key: maantuu

m.l (-dyo, m.dh) Bir weyn oo libaax-badeedka lagu dilo marka badda laga soo saaro.

(fal) aad ugu farax oo raalli ka noqo. Dahabkan ayuu wiilkaagii kuu keenee maasuud. Dh: mabsuud.

maasuud -ka: (magac, lab, keli) bir weyn oo libaax badeedka lagu dilo marka badda laga soo saaro.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg maansuun.

(fal) cunto ama wax kale oo lagu siiyay saluug oo in laguu biiriyo doon. Mansuug waa laguu biirine. Dh: saluug.

mansuug: (fal) wax ad hayso cid u diid oo kala bakhayl. Lacag la mansuug.

mansuug-ga: (magac, lab, keli) saluug ama yaraysi wax la isa siiyay ama cunto la yaraysto oo biro la doono. Dh: saluug.

mansuug-ga: (magac, lab, keli) lexjeclo iyo bakhaylnimo darteed oo cid wax loogu diido. Mansuuggu waa dhagan aan fiicnayn. Dh: bukhli Li: deeqsinimo.

mansuug-ga: (magac, lab, keli) qof bakhaylah oon waxba ka dhicin. Mansuug miyir wax ugma baxaan. Dh: dhabcaal, bakhayl.

m.l (-no, m.dh) (juqraafi) Eray ka soo askunmay kelmadda carabiga ah ee “mawsim” macnaheeduna yahay “xilli”, carabta ayaana u isticmaasha dabaylo, xilliyeedka ka dhaca Badda Carbeed, kuwaas oo muddo lix bilood ah ka soo dhaca dhanka koonfurta galbeed (KG), lix biloodna ka soo dhaca dhanka woqooyi bari (WB). Imminka guud ahaan waxaa lagu isticmaala dabaylaha jihadoodu xilliyada isla beddesho. Waxay si gaar ah xoog ugu leeyihiin kulaalayaasha dhanka bari ee qaaradaha, laakiin, sidaas oo kale, waxay ka dhacaan kulaalayaasha a bannaanka, maxaa yeelay Bariga Aasiya waxay gaaraan ilaa 60 ee woqooyi.

m.l (-no, m.dh) (juqraafi) Erey ka soo askunmay kelmadda carabiga ah ee 'mawsim' macnaheeduna yahay 'xilli', Carabta ayaana u isticmaasha dabaylo, xilliyeedka ka dhaca Badda Carbeed, kuwaas oo muddo lix bilood ah ka soo dhaca dhanka koonfurta galbeed (KG), lix biloodna ka soo dhaca dhanka woqooyi bari (WB). Imminka guud ahaan waxaa lagu isticmaala dabaylaha jihadoodu xilliyada isla beddesho. Waxay si gaar ah xoog ugu leeyihiin kulaalayaasha dhanka bari ee qaaradaha, laakiin, sidaas oo kale, waxay ka dhacaan kulaalayaasha a bannaanka, maxaa yeelay Bariga Aasiya waxay gaaraan ilaa 60 ee woqooyi.

Monsoon

-ka: (magac, lab, keli) guud ahaan waxaa lagu isticmaala dabaylaha jihadoodu xilliyada isla beddesho. Waxay si gaar ah xoog ugu leeyihiin kulaalayaasha dhanka bari ee qaaradaha, laakiin, sidaas oo kale, waxay ka dhacaan kulaalayaasha bannaannada.

name-m protected, victorious, triumphant

m. n. bazooka

-baasuukaha: (n) bazooka (ba zuuka)

-ha: (magac, lab, keli) qori hal qof qaado oo xabbado waaweyn oo baaruud badani ku jirto ka dhacdo. Waxa lagula dagaallamaa taangiyada iyo gaadhiyada gaashaaman.

de: bazooka {Eng}

lx: baasuuke

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: baasuuke

-ka: (magac, lab, keli) madax xanuun dawakhaad wata oo qofka uu hayaa uu moodo in dhulku la wareegayo. Dh: maskaxguur, wareer, dookhad.

f.g2 (-iyay, -isay) Libaax-badeed maasuud ku dilid.

(fal) ka faraxsii oo aad raalli uga dhig. Waalidkaaga kolkaad aragtaba ka maasuudi. Dh: mabsuudi, farxi.

-ga: (magac, lab, keli) qof ka tirsan ururka maasuuniyadda. Ninka maasuuniga ah dhayal looma ogaado.

m.l (sawaariikh, m.dh) la-mid: sayruukh.

m. n. missile, rocket

-a: (adj) missile (mi-sal); rocket (rokit) ~ rokit, sayruukh

-a: (magac, lab, keli) hubka la isku gano jaad ka mid ah oo meelaha fogfog gaadha. Dh: saaruuq, gantaal, sayruuq.

a: sayruukh

bw: Arabic

de: missile, rocket

initial: s

lx: saaruukh

pd: (-a Pl: sawaariikh)

ps: n2a-m, n8-m

key: saaruukh

-a: (magac, lab, keli) walax bir ka samaysan oo leh quful oo agabka lagu xafito. Dh: sanduuq.

(Santuukh-a)

Sanduuq.

m.l la-mid: sanduuq.

m. n. box, chest, trunk

-a: (n) box (bokis)-, usually a wooden box with a lid and often a lock; chest (fast) ~ sanduuq

-a: (magac, lab, keli) eeg sanduuq.

de: box, chest, trunk

initial: s

lx: santuukh

pd: (-a)

ps: n2a-m

see: sanduuq

key: santuukh

vl. pron., neg. we [exclusive.] ... not

maannu question word, vl. pron. do / did / are we [exclusive.]?

(pronoun plus negative) we ... not ... Ex: maannu maqal; we didn't hear

(Maansa-da)

Magac guud oo suugaaneed oo kooba waxyaalo badan oo la tirsho, sida gabayga iyo masafada.

m.dh (-ooyin, m.l) Suugaanta qayb ka mid ah oo ka kooban waxyaabo badan oo la tirsho sida, gabayga, masafada, heesta iyo wixi lamida.

m.dh (-ooyin, m.l) Suugaanta qayb ka mid ah oo ka kooban waxyaabo badan oo la tirsho sida, gabayga, masafada, heesta iyo wixi lamida.

f. n. poem, verses, poetry

-maansada: (n) poetry (po-watri); poem (powam); poetic work

-da: (magac, dhedig, keli) magac guud oo kooba jaadadka suugaanta ee tixaysan sida gabayga iyo masaffada; waa tixo xarafraac iyo qaafiyo leh oo la allifo laguna luuqayn karo. Caloow maanka kuma hayn inaan maanso tiri-yaaye. Dh: suugaan, tixo.

maanso -da: (magac, dhedig, keli) tix keli ah oo laga tiriyay fikrad ama arrin cayiman maansada sidaa loo tiriyaa waxay leedahay miisaan iyo xarafraac keli ah.

bw: Arabic

cf: giis

de: poem, verses, poetry

lx: maanso

pd: (/da)

ps: n6-f

key: maanso

-ka: (magac, lab, keli) maararraw bilaa macne ah oo guddafadaha iyo gujufyada la dhex socsocodo. Dh: munuus.

manuus -ka: (magac, lab, keli) qof bilaa macne guddafadaha iyo gujufyada iska dhex socsocda. Ninkii yaraa manuus buu noqday. Dh: munuus.

(tilmaame) aad u farxaansan. Anna way masuud xaal aduun mowdka ka horoowe. Dh: mabsuud.

(Masuug-ga)

Dhabcaal; bakhayl; muudal.

masuug¹: m.l 1. Bakhaylidda wax lagu bakhaylo. 2. M. ah: qof bakhayl ah.

masuug²: f.g1 (-gay, -gtay) Wax ku bakhaylid.

masuug¹: m.l 1. Bakhaylidda wax lagu bakhaylo. 2. M. ah: qof bakhayl ah.

masuug²: f.g1 (-gay, -gtay) Wax ku bakhaylid. m.f.dh, masuugid.

m. n., [abstract] avarice, dissatisfaction with one's lot; miser

masuug v.; v: be a miser ~ miserly; be dissatisfied; begrudge something

-ay -tay: (v) fall short of expectations; feel oneself not to have sufficient, adequate or enough ~ qawad, dhaliil

(fal) saluug oo yarayso. Adoo xalay qaday haddii hal laxoox ah lagu siyo masuug. Dh: saluug. Li: qanac.

masuug: (fal) ku bakhayl oo wax yar ood hayso la waako. Waxaan adigaba kugu fillayn la masuug. Dh: waako, bakhayl.

masuug-ga: (magac, lab, keli) yaraysi cidi wax la siiyaay ay yaraysto oo ay aragto inaanu ku fillayn oo biiro ay u baahan tahay. Dh: saluug. Li: qanac.

masuug -ga: (magac, lab, keli) waakasho lala waakado wax la haysto iyadoo sabab looga dhigayo inaanay ku fillayn. Masuugga iska daa oo waxa had hayso bixi. Dh: bakhaylid.

m.l la-mid: mas'uul.

-ah: (adj) responsible (ris poon sibal); answerable (aan 'sarabal); liable (laayabal); accountable (a-kawn tabal)

mas'uul -ka: (n) responsible person

-ka: (magac, lab, keli) qof waxgarad ah oo wax lagu aamini karo. Call waa nin masuula oo talo qaadan kara. Dh: xilkas, waayeel.

masuul-ka: (magac, lab, keli) qof meel u sarreeya oo maamulkeeda haya. Dh: madax, taliye.

m.l la-mid: feynuus.

m. n. lantern, lamp, light

-ka: (magac, lab, keli) qalab wax lagu iftiinsado oo gaas, saliid ama wax kale lagu shubo.

bw: Arabic

de: lantern, lamp, light

lx: faanuus

pd: (-ka)

ps: n2a-m, n1-m

see: feynuus

key: faanuus

-ka: (magac, lab, keli) caano geel oo dhanaanaaday. Dh: karuur.

(Jaasuus-ka)

1. Qof hawshiisu tahay (wax ha ku qaato ama yuusan ku qaadane) inuu qarsoodi u baaro oo u soo ogaado oo dabadeed sheego wax qof ama dad ama qaran (kiisa ama ku shisheeye) sir u ah oo haddii la ogaado dhibaato ka imanayso.

2. Qof dadka hadalka isaga qaada oo isku dira; basaas; dhexsocoto; warxangee; (ama jaajuus).

jaasuus¹: m.l (-siin/-syo, m.dh) 1. Qof si qarsoodi ah xog u uruuriya una gudbiya meelaha ay qusayso (qaran, urur, qof iyo wixi lamida); basaas. 2. Qof dadka hadalka isaga qaada oo isku dira; warxungee. la-mid: jaajuus¹.

jaasuus²: f.g1 (-say, -stay) Cid si qarsoodi ah sir uga bixin. la-mid: jaajuus².

jaasuus¹: m.l (-siin/-syo, m.dh) 1. Qof si qarsoodi ah xog u uruuriya una gudbiya meelaha ay qusayso (qaran, urur, qof iyo wixi lamida); basaas. 2. Qof dadka hadalka isaga qaada oo isku dira; warxungee. la-mid: jaajuus.

jaasuus²: f.g1 (-say, -stay) Cid si qarsoodi ah sir uga bixin. m.f.dh, jaasuusid. la-mid: jaajuus.

m. n. spy

jaasuus v. spy, be a spy

-ka: (n) spy (ispaay); informer (infoor-mar); mole (mooI); undercover agent ~ jaajuus

-ka: (magac, lab, keli) qof hawshiisu tahay dabagalka iyo hoosu'baadhidda xogaha dadka. Dh: basaas. Wa: jaasuusiin.

(Maacuun-ka)

Alaabada iyo weelasha guriga siiba kuwa jikada.

m.l/dh.u Qalabka jikada looga adeegto ee wax lagu cuno ama cabbo, sida suxuunta, digsiyada, mindiyaha iyo wixi lamida.

m.l/dh.u Qalabka jikada looga adeegto ee wax lagu cuno ama cabbo, sida suxuunta, digsiyada, mindiyaha iyo wixi lamida.

m. n., [collective] household utensils ~ equipment

-ka / ta: (n) housewares (haws-weersi); utensils (yuutensa-lis); kitchen tools; domestic utensils

Utensili

Utensils

-ta: (magac, dhedig, keli) alaabada jikada iyo kuwa wax lagu cuno. Dumar maacuun isku diiday dadnimo kama dhaxayso.

maacuun-ka: (magac, lab, keli) nirgaha hooyadood laga gudhin kari waayo. Waxa la i siiyay nirig maacuun ah oo hootanuug ka laadlaadin.

de: household utensils ~ equipment

lx: maacuun

pd: (-ka)

ps: n2-m-col

key: maacuun

(Maamuus-ka)

Muuno; xurmo; sharaf; tixgelis; xushmo.

maamuus¹: m.l Xushmad; xurmo; wanaag. la-mid: naamuus¹.

maamuus²: f.g1 (-say, -stay) Cid si xushmad iyo wanaag leh u soo dhaweyn. la-mid: naamuus².

maamuus¹: m.l Xushmad; xurmo; wanaag. la-mid: naamuus.

maamuus²: f.g1 (-say, -stay) Cid si xushmad iyo wanaag leh u soo dhaweyn. m.f.dh, maamuusid. la-mid: naamuus.

m. n. honor, respect, esteem, prestige; good manners ~ behavior

maamuus v. respect, give respect

-ka: (n) high respect or honor; great privilege

maamuus -ay / tay: (v) honor (oo-nar); esteem (istiim); regard (ri-gaardh)-, respect (ris pakt)-, give reception

Rispetto

Respect

(fal) cid si wanaagsan oo sharaf iyo qaddarini ku jirto u soo dhawee ama ula dhaqan Culimada maamuus oo meel wanaagsan deji. Dh: xurmee, sharfi. Li: xumee.

maamuus-ta: (magac, dhedig, keli) wanaag iyo qad-darin sharaf iyo muunad leh oo cid loo sameeyo. Dh: xurmayn. Li: xumayn.

esprit.

f.mg2 (-seeyay, -saysay) Maanso tirin.

f.mg2 (-seeyay, -saysay) Maanso tirin. m.f.dh, maansayn.

v. compose verses, write poetry

-yey / maanseysay: (v) put to poetry; write or create poem ~ maansood

(fal) tixo suugaanaysan ku luuqee ama allif. Bal maansee aan codkaaga maqallee.

de: compose verses, write poetry

lx: maansee

pd: (maanseeyey)

ps: v2b=

key: maansee

xi. la-mid: maasha.

[adverbial] [expression] because of this, for this reason

(xidhiidhiye) maasha.

de: because of this, for this reason

lx: maansha

ps: adv-expr

xe: So thats why!' [expr]

xv: maasha

key: maansha

-ha: (magac, lab, keli) barwaaqo iyo wanaag cid walba gaadha.

f.mg3 (-ooday, -ootay) Maanso tirin; gabyid. la-mid: maansee.

f.mg3 (-ooday, -ootay) Maanso tirin; gabyid. la-mid: maansee.

v. recite ~ compose poetry

de: recite ~ compose poetry

lx: maansow

nt: maansood (ka) [vn-m]

pd: (maansooday)

ps: v3a=

key: maansow

'duco' tahniyad ah oo u dhigma Eebbe ha kuu barakeeyo oo lagu yidhaa qof wax wanaagsan oo uu ku farxo la kulma. Haddaad adu imtixaanka u sarraysay mabruuk. Dh: kadabaa.

Caloolsan; raalli (ama maqsuud).