maansayn

-ka: (magac, lab, keli) eeg maanshayn.

(Aanayn-ta)

Aano ku raadin ama darteed wax ku yeelid.

m.f.dh eeg aanee.

-ta: (magac, dhedig, keli) «u ~» fal cid kale u tiirinta, si loo muujiyo in uu sababtiisa lahaa. Aanaynta gabay fidnadeed oo aanay lahayn Caasha, waa xadgudub loo gaystay xuquuqda qoraalka.

neg, vl. pron., neg. I ... not

de: I ... not = ma + aan + aan

lx: maanan

ps: neg + vpro + neg

xe: I would not have gone.

xv: Maanan tegi lahayn.

key: maanan

-da: (magac, dhedig, kei) xigga marka laga shaqeeyo ama la xigo inta miiqyada la nadiifiyay ah ee xadhkaha laga sooho. Maasay aan wadhaf ka sameeyo ii keen. Dh: masay

(Masayn-ta)

Mase ka dhigid; simid.

-ka: (magac, laab, keli) dibi laboodhedig ah.

masayn -ta: (magac, dhedig, keli) wax siman oo isku mid ama is le'eg ah ka dhigid. Dh: simid maseyn, misayn.

Erythrochlamys spectabilis

(Bansai) C Erythrochlamys spectabilis Guerke. Labiatae.

m.f.dh eeg caanee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cunto, shaah iyo la mid ah, caano ku darid.

der. [adjective] famous; popular; notorious

de: famous; popular; notorious

lx: caansan

pd: (caansanaa)

ps: adj-der

key: caansan

La faaniyey; wax faan ah lagu sheegay; ammaanan.

f.mg4 (-naa, -nayd) La ammaanay ahaansho (qof).

der. [adjective] praised

-aa: (adj) commended (kam-maandidh); admired

(tilmaame) qof la faaniyey; qof wanaagasan oo aan u baahanayn in la faaniyo. Gabadh faansan baad tahay. Dh: ammaanan. Li: caayan.

de: praised

lx: faansan

pd: (faansanaa)

ps: adj-der

key: faansan

-ta: (magac, dhedig, keli) mooteer ama wax la mid ah, gaas ku shubid. Faynuusku gaasayn buu doonayaa.

m.f.dh eeg jaasee.

-ta: (magac, dhedig, keli) maad iyo maaweelo lagu qoslo samayn. Boon Xirsi waa xiddigga maadaynta Soomaalida.

(qof) Aan dhugmo iyo fiiro u lahayn waxa uu qabanayo oo caqligiisu meel kale jiro; aan baraarugsaneyn; maqan; khafsan.

f.mg4 (-naa, -nayd) Qof aan fiiro iyo feejegnaan u lahayn goobta uu joogo wax ka dhacaya oo qalbigiisu ku hawlanyahay meel kale ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) Qof aan fiiro iyo feejegnaan u lahayn goobta uu joogo wax ka dhacaya oo qalbigiisu ku hawlanyahay meel kale ahaansho. m.f.dh, maahsanaan.

der. [adjective] deficient, absent-minded

-maahsanaa: (adj) absent minded; preoccupied (pirioki-paaydh). distracted (distarak-tidh) incautious (inkoo-shas) ~ aan digtoonayn, maqane-jooge, baxsan, qalbi la'

(tilmaame) maankiisu magan yahay muuqaalkiisuna joogoo waxa socda aan fiiro iyo dhugmo toona u lahayn ah; aan sheekada la socon ah. Nin maahsan malo lagama sugo. Dh: magan.

de: deficient, absent-minded

lx: maahsan

pd: (maahsanaa)

ps: adj-der

syn: khaafsan

key: maahsan

neg, vl. pron., neg. we [excl.] ... not

de: we [excl] ... not = ma + aannu + aan

lx: maannan

ps: neg + vpro + neg

xe: We would not have eaten lunch.

xv: Maannan qadeyn lahayn.

key: maannan

fk. la-mid: maan².

(pronoun she or they plus today) she or they... today. Ex: maantay tiri; she said it today

(Maarayn-ta)

1. Maaro u helid; arrin ama wax kale, wax ka qabasho, hagaajin.

2. Maar ka dhigid.

Direzione

Management

-ta: (magac, dhedig, keli) maamulid. Dh: idaarayn.

maarayn-ta: (magac, dhedig, keli) daxal u yeelid; wax midhidhsan ka dhigix. Maaraynta ka ilaali weelasha.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax maax yeshay ahaansho (ceel).

der. [adjective] full (of water); replete

(tilmaame) maax keenay ah; biyo maax ahi ayay ku jiraan. Laasku wuu maaxsan yahaye intaan lagaaga horrayn gaadh.

de: full (of water); replete

lx: maaxsan

pd: (maaxsanaa)

ps: adj-der

key: maaxsan

-ta: (magac, dhedig, keli) heesta ugaadha ku heesid. Abwaaniintu maayaynta way ku kala ba'as yihiin. Dh: heesid, maanyays.

(Macnayn-ta)

Macne u yeelid; fasirid.

m.f.dh eeg macnee. la-mid: macnays, micnayn, micnays.

-ta: (magac, dhedig, keli) sharraxid oo waxa looga jeedo cid aan garanayn u fasirid. Erey la wada fahmayaayi macnayn uma baahna Dh: laqmayn, fasirid, macnays.

f.mg4 (-naa, -nayd) Cid wax la waaniyey ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) Cid wax la waaniyey ahaansho. m.f.dh, waansanaan.

der. [adjective] counseled, advised, notified

(tilmaame) waano qaba oo talo wanaagsan oo loo soo jeediyay qaatay ama wax xun oo laga reebay iska daayay.

de: counseled, advised, notified

initial: w

lx: waansan

nt: waansan (waansamay) [v1=inch]

pd: (waansanaa)

ps: adj-der

key: waansan

-ka: (magac, lab, keli) lacag yar oo qadaadiic ah oo u dhiganta labaatan senti; labo kumi.

m.f.dh eeg haansee.

(pronoun plus negative) we ... not. Ex: maannaan arag; we didn't see ~ maannu

-ta: (magac, dhedig, keli) bir sida marashada u samaysan aadse uga yar oo inta aad loo afeeyo oo qori af godan daab looga dhigo dhirta lagu jaro. Dh: masaar, gudumo, gudin.

(fal) barwaaqee oo wax ka farxiya wada gaadhsii. Rooboow dhulka noo maanshay. Dh: nimcee, wanaaji, maashee, maashay.

-ta: (magac, dhedig, keli) dabayl xilliyeed ka timaad badweynta Hindiya oo roobab badan u soo xambaarta xeebaha ku wareegsan. Xilliyada dabaylaha maansuuntu waa bad xidhan. Dh: maasuun.

(pronoun I or we plus to day) Ex: maantaan maqlay; I heard it today, or the day I heard...

m.f.dh eeg maanyee.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg maanyayn.

(Maashayn-ta)

Hafin.

m.l eeg maashee. la-mid: maashays.

-ta: (n) act of drowning someone into the water ~ hafin

-ta: (magac, dhedig, keli) wanaag iyo khayr wada gaadhsiin oo caamyeelid. Dh: nicmayn.

m.f.dh eeg raandee. la-mid: randays.

f. n., pl. characteristics, symptoms, indications; tracks, traces

-ta: (n) nature (neey-jar); sign (saaynis); characteristics (kar-ak-tiris-tikis); feature (fii-jaris); symptom (sim-tam)

-ka: (magac, lab, keli) qaabka wax u egyihiin ama u socdaan, sida ay u muuqato; siday u eg tahay ama u aloosantahay; ishay leedahay arrini. Saansaan colaadeed baa iga muuqata sabada ceelka saaka.

saansaan-ka: (magac, lab, keli) aad ugu ekaansho qof kale, qaab wax leeeyahay oo lagu soo sooci karo wax kale. Saansaankii aabbihii waa leeyahay.

de: characteristics, symptoms, indications; tracks, traces

initial: s

lx: saansaan

pd: (-ta)

ps: n8-f-pl

see: saan (ta) 'footstep; trace'

key: saansaan

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg yaambayn.

m.l Qof maanso curinta yaqaan; gabyaa; heesaa; laashin.

m.l Qof maanso curinta yaqaan; gabyaa; heesaa; laashin.

m. n. poet, one who composes poetry

-ka: (magac, lab, keli) qof maansaynta iyo curinta hal'abuurka aad ugu fiican oo looga dambeeyo. Gaarriye wuxu ahaa maansayahan Soomaaliyeed. Dh: abwaan, suugaanyahan.

de: poet, one who composes poetry

lx: maansayahan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: maansayahan

-ta: (magac, dhedig, keli) xanuun shaashada ee ku dhaca umusha iyo ilmaha qaadsiin.

m.f.dh eeg ammaanee.

(Baandhayn-ta)

(turub) shaandhayn.

m.f.dh eeg baandhee. la-mid: baandhays (2), baandho.

-ta: (n) shuffle (shafal); reshuffle (riishafal) ~ baandhada turubka

-ta: (magac, dhedig, keli) isku hagaajin iyo isku habaynta turubka.

(Dhaantayn-ta)

Dhaanto tumasho.

m.f.dh eeg dhaantee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhaanto ciyaarid. Tartan dhaantayn ah ayaa la qabanayaa. Dh: dhaantays.

(Falanqayn-ta)

(hadal, arrin) caddayn; kala saarsaarid; kala dhigdhigid; ka faallayn; gelid; gorfayn.

m.f.dh eeg falanqee. la-mid: falanqo.

f. n. explanation, analysis

-ta: (magac, dhedig, keli) faaqidaadda xog la helay. Dh: faallayn.

gacansayr¹: m.l 1. Diidmo. 2. la-mid: gacansayrid.

gacansayr²: f.mg1 (-ray, -rtay) Ku g.: talo, amar iyo wixi lamida si qayaxan u diidid.

f.mg1 (-ray, -rtay) Ku g.: talo, amar iyo wixi lamida si qayaxan u diidid. m.f.dh, gacansayrid.

v. reject, refute

-ka: (magac, lab, keli) heshiis, oggolaansho la'aan oo diidid.

a: gacanseyr

de: reject, refute Lit: throw one's hands up

lx: gacansayr

pd: (gacansayray)

ps: v1=idiom

key: gacansayr

m.f.dh eeg irmaanee. la-mid: irmanin.