maandooriye

m.f.dh eeg maandow².

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax miyirkii ka lumay ahaansho (qof).

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax miyirkii ka lumay ahaansho (qof). m.f.dh, maandoorsanaan.

Comp. adj., (ie. n., adj.): drunk, drugged, intoxicated

-ka: (magac, lab, keli) khalal ku dhaca habdhiska dareenka oo qofku uu si sax ah wax u kala garan waayo ama wax xun iyo wax fiican uu kala saari garan waayo. Waallidu waa maandoorsan Eebbe keeno sakhradduna waa maandoorsan qofku isku keeno. Dh: miyirdoorsan Li: fayoobi.

maandoorsan: (tilmaame) maankiisu shaqaynayn oo wax garadkiisu fiicnayn ah. Nin si Ilaahay u maandoorsan dembi ma le. Dh: miyirbeelsan, miyirdoorsan, waalan. Li: fayaw.

de: drunk, drugged, intoxicated

lx: maandoorsan

pd: (maandoorsanaa)

ps: adj-cmp

key: maandoorsan

(Darandoorriyid-da)

Darandoorriga samayntiisa.

m.f.dh eeg darandoorri². la-mid: darandoorri¹ (3), darandoorrin, darandoorris.

-da: (magac, dhedig, keli) naasaha si isweydaar ah u dhiijin oo caano uga lisid. Geela darandoorriyid ayaa lagu lisaa. Dh: darandoorrin.

m.l (-yayaal, m.l/dh) Nacas; dabbaal; caaq.

-ha: (magac, lab, keli) doqon; caaq; nacas; dabbaal.

-ha: (magac, lab, keli) qofka jaangoynta iyo qorshaha sameeya.

-da: (magac, dhedig, keli) malamalaynta iyo dhoodhaabka. Maamooryaha innaga daa oo malo innagu kexee.

m.l Sheekooyin (hore) aan dhicin oo carruurta lagu maaweeliyo.

m.l Sheekooyin (hore) aan dhicin oo carruurta lagu maaweeliyo.

mandarine, n.f. - Liin yaryaroo macaan; mandariino.

-ta: (magac, dhedig, keli) noocuu ahaa ka beddalid, oo dhalanrogid.

f.mg2 (-leeyay, -leysay) Maantoole sheegid.

-da: (magac, dhedig, keli) sheeko mala'awaal ah oo murti iyo waano qaadasho looga danjeeyahay oo loo iilo xilliyo hore. Dumarku waxay ku waaryaan maantooley. Dh: sheekaxariiro.

(Magangooya-ha)

Cayayaan quraanyada iyo jiraca u eg, kase waaweyn oo kolkii la cariyo ur aad u qurmuun sii daaya; nooloo'ure.

m.l (-yayaal, m.l/dh) 1. Qof magangelyada gooyo. 2. la-mid: magaggooye.

m. n. large black ant species; traitor

-ha: (magac, lab, keli) cayayaan qudhaanjada iyo jinaca u eg oo ka yar waaweyn oo marka la cariyo ur aad u qadhmuun sii daaya. Dh: noolaa'ure.

magangooye -ha: (magac, lab, keli) qof magan u timid baylihiya oo lagu hoos dilo.

cf: nooloo'ure

de: large black ant sp.; [fig.] traitor (person who withholds protection or gives s.o. up after promising asylum)

lx: magangooye

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: magangooye

(Waddoohiya-ha)

(dhul, waddo, ...) aad u ballaaran; aan ciriiri ahayn.

m.l.kh W. ah: jid aad u ballaaran ama aad loo maro.

m. n. wide, spacious, large

-ha: (magac, lab, keli) waddo aad u ballaaran oo aan cidhiidhi ahayn. Waddoohiye ayaan soo maray.

de: wide, spacious, large

initial: w

lx: waddoohiye

pd: (/ha)

ps: n-m-atr

key: waddoohiye

m.f.dh eeg maantoolee.

-ta: (magac, dhedig, keli) sheeko xariir ka sheekayn. Dadkii hore ayaa maantoolaynta ku fiicnaa. Dh: sheekaxariirayn.

m.l Qof baadida xalaaleysta.

-ha: (magac, lab, keli) qofka baadida xoolihiisa soo raacda ba'sada ee xalaalaysta

m.dh la-mid: darandoorriyid.

-ta: (magac, dhedig, keli) si iswedaar ah naasaha caano uga dhiijin.

m.l la-mid: darandoorriyid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg darandoorrin.

m.f.dh eeg dhalandoori. la-mid: dhalandooris.

-ta: (magac, dhedig, keli) sidii uu ahaa ka beddelid oo si kale u samayn; abuurkiisii asalka ahaa doorin oo beddelid.

m.l la-mid: dhalandoorin.

-ka: (magac, lab, keli) isbeddel ku dhaca hiddasidayaasha oo keena astaandoorsoon, alillo cusub oo dhashay awgood.

m.l la-mid: maantoolaysasho.

f.mg3 (-stay, -satay) Maantoole ku sheekeysasho.

m.f.dh eeg maandoorsan. la-mid: maandoorsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof miyir la' oo waalan ama sakhraansan ahaan. Ninka maandooriye laasimaa isaga ayaa maandoorsanaanta iskugu wacan. Dh: waallaan, miyirdoorsanaan.

m.f.dh eeg maansabooli². la-mid: maansabooli¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) maanso cid kali leedahay fasax la'aan ku qaadasho; maanso booli ah qaadasho. Maansabooliyiddu xoolobooliyid kama dhacdo.

-ha: (magac, lab, keli) eeg maramadoobays.

(Baaddiya-ha)

Meel aan magaalooyin ku ool; miyi; (ama baadiye).

m.l Berriga intaa aan magaalo ama tuulo ahayn.

m.l Berriga intaa aan magaalo ama tuulo ahayn.

m. n., [collective] interior area, distant place; countryside; boondocks

ha: (n) countryside (kaantri saaydh); an area outside of cities and towns; a rural area; boondocks (buun dhakis) ~ miyi

-ha: (magac, lab, keli) deegaanka reer guuraaga ee nolosha aan qaab magaalo ku salaysnayan.

a: baadiye {N}

de: interior area, distant place; countryside; boondocks

lx: baaddiye

pd: (/ha)

ps: n0-m-col

key: baaddiye

ريف

-ha: (magac, lab, keli) kaniico weyn oo goobaha biyuhu fadhiistaan ku dhalata.

m.l (-layaal, m.l/dh) Nin caanaha ka ganacsada.

m. n. milkman, milk vendor; mammal

(Anole) N Ephedra alte C.A.Mey. Ephedraceae.

S Gardenia volkensii K.Schum. Rubiaceae.

S Saba comorensis (DC.)Pichon. Apocynaceae.

S Euphorbia granulata Forsk. Euphorbiaceae.

S Commiphora erosa Vollesen. Burseraceae.

S Tragia gallabatensis Prain. Euphorbiaceae.

-caanoolaha: (n) milkman (milk-maan)

de: milkman, milk vendor; [ext.] mammal

lx: caanoole

pd: (/ha)

ps: n7-m, n5b-m

key: caanoole

m.dh la-mid: caaneeyo.

name-m; nickname intelligent, wise, smart; chief, headman, elder, boss, king; clever, mindful

magac loo bixiyo wiil la filayo in uu noqdo boqor taliya oo yeesha haybad maamul.

(Gaadoowa-ha)

Kalluun badeed.

m.l Kalluun xeebta aan ka fogaan oo leh diillimo dheerer ahaan ugu mardimaysan.

m. n., [collective] fish species

-ha: (magac, lab, keli) nooc kalluunka ka mid ah.

cf: kalluun

de: fish sp.

lx: gaadoowe

pd: (/ha)

ps: n7-m-col

key: gaadoowe

nickname; name-m a clever man, good man

magac ama naanays loo baxsho wiil laga dareemay degganaan iyo aayar u socod.