maalingoosato

-da: (magac, dhedig, keli) nafley badda ku nool oo la qadhaabto.

-da: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah noolaha badda oo ay qolof ku hagoogan tahay.

f. n., [collective] capitalists

-hantigoosatada: (n) [Plural] capitalists (kapataliistis)

de: capitalists

lx: hantigoosato

pd: (/da)

ps: n-f-col

key: hantigoosato

Wet day

(Maalingaal-ka)

Hawl la dheereeyo oo la isku bixiyo; hawl aan la kala goyn, aan laga nasan.

maalingaal¹: m.l 1. Hawl maalin dhan socoto oo aan kala go' lahayn. 2. la-mid: maalingaalid.

maalingaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) Hawl maalin dhan wadid iyada oo aan la kala goyn.

m. n., [compound] long drawn-out ~ uninterrupted work

-ka: (magac, lab, keli) maalin hawsheeda la dheereeyo oo la isku bixiyo; hawl isku xiriirsan oo aan loo nassan.

maalingaal -ka: (magac, lab, keli) geedi socodkiisu maalin gellinkeed ka badan yahay dharaar iska dhanna ka yar yahay. Maalingaal ayuu reerku magaalada u jiraa.

de: long drawn-out ~ uninterrupted work

lx: maalingaal

nt: maalingaal [v1=] 'work without interruption for the whole day'

pd: (-ka)

ps: n-m-cmp

key: maalingaal

(Maalinjoog-ga)

1. Cid la yaqaan oo maalin lagu ballamay loo tago oo maalintii oo dhan lala joogo oo wax lala cuno.

2. (xoolo) Maalin dhan oo ceel, kd., la joogo.

maalinjoog¹: m.l 1. Xoolo maalin dhan ceel jooga. 2. la-mid: maalinjoogid. Booqasho hal maalin ah.

maalinjoog²: f.mg1 (-gay, -gtay) Booqashada hal maalin ah cid ugu tegid.

maalinjoog¹: m.l 1. Xoolo maalin dhan ceel jooga. 2. Booqasho hal maalin ah.

maalinjoog²: f.mg1 (-gay, -gtay) Booqashada hal maalin ah cid ugu tegid. m.f.dh, maalinjoogid.

v., [compound] spend the day

-ga: (magac, lab, keli) maalin dhan oo ceelka la joogo iyadoo xoolo la waraabinayo. Maalinjoogna daayoo miyaan, mayraca u diiday. Dh: kal.

de: spend the day

lx: maalinjoog

nt: maalinjoog (ga) [vn-m]

pd: (maalinjoogay)

ps: v1=cmp

key: maalinjoog

-ta: (magac, dhedig, keli) wax mala'awaal ah oo sheeka soomaalida ku jirta oo loo soo qaato qofka wax soo socda sii garta. Sideed u garatay waxa an doonayo ma maangarato ayaad tahay.

f. n., [collective] feudal lords, big landowners

de: feudal lords, big landowners

lx: dhulgoosato

pd: (/da)

ps: n-f-col

key: dhulgoosato

-da: (magac, dhedig, keli) hawl badan ama socod dheer oo aad soo gashay ka nasasho. Daalgoosasho ayuu safarkii ku jiraa weli. Dh: daaltirasho.

-da: (magac, dhedig, keli) koox ama urur ujeeddooyin gaar ah leh oo dadka kale khilaafsan ama ka shaqaysa sidii gobolka ay joogaan dalka intiisa kale looga jari lahaa. Dh: gooniggosad, fallaago.

(Maalinjoogid-da)

Maalinjoog cid ugu tegid.

m.f.dh eeg maalinjoog². la-mid: maalinjoog¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) siyaarasho qaadanaysa maalin. Waxan saaxiib kuugu imid maalinjoogid oo galabtaan carraabi.

m.dh Marka meseggada ama gallaydu sabuul yeelan rabto.

-da: (magac, dhedig, keli) baalasha gorayada mid ka mid ah ee mamayuuxsan. Baalgoroyo waa tuu gashaday geesigaan dhalaye.

-ka: (magac, lab, keli) masaafo dhan in loo socdo maalin keli ah kolka muur raran la wato. Tuulada iyo magaaladu maalinguur bay isku jiraan.

m.dh 1. Inta qorraxdu soo jeeddo. 2. (fk) Isla maalinta.

m.dh 1. Inta qorraxdu soo jeeddo. 2. (fk) Isla maalinta.

f. n. daytime, during the day

-maalinnimada: (n) daytime (dheey-taaym) ~ maalmeed

-da: (magac, dhedig, keli) dharaan cadceeddu soo jeeddo ahaan. Maalinimo ayaa la is booqdaa. Dh: dharaarnimo. Li: habeennimo.

de: daytime, during the day

lx: maalinnimo

pd: (/da)

ps: n6-f-time

key: maalinnimo

m.dh Cid magan laga ballan qaaday u gooynteeda. la-mid: magangoyn.

s.f. - xanlow, xandaaq.

s.f. - tiiraanyo.

m.f.dh eeg aargooso. la-mid: aargoosad, aargoosi.

-da: (magac, dhedig, keli) dhibaato hore loo geystay, biilideedii qaadasho.

-da: (magac, dhedig, keli) hanjabaad aan run ahayn; cagajuglayn been ah, gooddiyid aan dhab ahayn. Dh:goolaaftan, jiirfeed.

-da: (magac, dhedig, keli) xanuun keena finan yaryar oo ka soo baxa dubka sare ee dadka.

/foolin-awt/ (n) muran, is-khilaaf.

-ka: (n) capitalism (kapataliisim) ~ hantigoosi-ga

-ka: (magac, lab, keli) hannaan dhaqaale oo cid gaar ahi leedahay warshadaha iyo ilaha dhaqaalaha, dawladuna dusha uun ka ilaaliso oo aanay faragelin ku lahayn.

m. n. capitalist

de: capitalist

lx: hantigooste

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: hantigooste

n. phr., time: another day

de: another day

lx: maalin kale

ps: np-time

key: maalin_kale

m.l.fk Wax maalin la sameeyo malinna la dhaafo; fal hawl iyo wixi lamida oo inta maalin la qabto maalinna la baajiyo..

m.l.fk Wax maalin la sameeyo malinna la dhaafo; fal hawl iyo wixi lamida oo inta maalin la qabto maalinna la baajiyo..

-ka: (magac, lab, keli) labadii maalmoodba maalin; maalin ka bood. Lo'du jilaalkii waxay ku cabtaa maalindhaaf. Li: maalinle.

m.l 1. Fogaan dhan in qof socod ku gaari karo hal maalin. 2. Socod dharaarta la sameeyo.

m. n., [compound] one day travel, distance that can be covered in a day

-ka: (magac, lab, keli) in uu qofka lugaynaya een safar wadani uu maalin keliya ku socon karo. Labada magaalo maalinsocod bay isku jiraan.

maalinsocod-ka: (magac, lab, keli) socod dharaarta la sameeyo.

de: one day travel, distance that can be covered in a day Pl: maalmosocod (ka)

lx: maalinsocod

pd: (-ka)

ps: n-m-cmp

key: maalinsocod

-ka: (magac, lab, keli) qof shaqada uu maalin dhan qabto ka hela inta maalintaas uu cunayo ama uu cabbayo oo keliya. Waxaygu waa maalintacab oo afkayga ma dhaafo.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax miyirkii ka lumay ahaansho (qof).

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax miyirkii ka lumay ahaansho (qof). m.f.dh, maandoorsanaan.

Comp. adj., (ie. n., adj.): drunk, drugged, intoxicated

-ka: (magac, lab, keli) khalal ku dhaca habdhiska dareenka oo qofku uu si sax ah wax u kala garan waayo ama wax xun iyo wax fiican uu kala saari garan waayo. Waallidu waa maandoorsan Eebbe keeno sakhradduna waa maandoorsan qofku isku keeno. Dh: miyirdoorsan Li: fayoobi.

maandoorsan: (tilmaame) maankiisu shaqaynayn oo wax garadkiisu fiicnayn ah. Nin si Ilaahay u maandoorsan dembi ma le. Dh: miyirbeelsan, miyirdoorsan, waalan. Li: fayaw.

de: drunk, drugged, intoxicated

lx: maandoorsan

pd: (maandoorsanaa)

ps: adj-cmp

key: maandoorsan

m.f.dh eeg maantoolee.

-ta: (magac, dhedig, keli) sheeko xariir ka sheekayn. Dadkii hore ayaa maantoolaynta ku fiicnaa. Dh: sheekaxariirayn.

agg. - tiiraanyeysan.

m.dh 1. Nooc ka mid ah cayayaanka oo u eg doorshaanka. 2. Cudur jirka dadka ku dhaca oo nabarro cuncun leh u yeela.

m.dh 1. Nooc ka mid ah cayayaanka oo u eg doorshaanka. 2. Cudur jirka dadka ku dhaca oo nabarro cuncun leh u yeela.

f. n. insect species, similar to the dung beetle ~ black beetle

caanaggocato: [feminine] n. skin disease which produces boils on the feet

*(Hantiggoosad-ka)

Hab dhaqaale oo wixii wax soo saara ama lagu soo saaro oo dhan (dhul, warshado, kd.) dad gaar u lee yahay oo gaar ahaan wax uga dheefo oo u maamusho; Qaranka iyo xoogsatada midna cod la sheego kuma laha; Raasummaaliyad.

m.l la-mid: hantiggoosi.

vl. n., [compound] capitalism

de: capitalism

lx: hantiggoosad

pd: (-ka)

ps: vn2a-m-cmp

key: hantiggoosad

vp-expr (adj.): has great courage; brave

de: has great courage; [atr.] brave Lit: does not blink an eye

lx: ma libiqsado

ps: vp-expr

key: ma_libiqsado

m.f.dh eeg maalingaal². la-mid: maalingaal¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) maalingaal socosho; in maalinsocod ka yar maalin gellinkeedana ka badan socosho. Maalingaalid anku daalay ayaan halkan ku soo gaadhay.

-ka: (magac, lab, keli) maalinta badhtankeeda. Salaadda duhur waxa la tukadaa maalinsawaalka.

-ka: (magac, lab, keli) maalinta badhtameheeda oo la guuro ama la socdo. Jilaalkii maalinsawaal waa la karaa. Dh: maalinsocod, dhalandhoolid. Li: habeensocod, guure.

m.dh Sheekoxariir carruurta iyo dhallinyaradu isku maaweeliyaan.

m.dh Sheekoxariir carruurta iyo dhallinyaradu isku maaweeliyaan.

-da: (magac, dhedig, keli) sheekaxariir carruurta iyo dhallinyaradu isku maaweeliyaan.

f.mg3 (-stay, -satay) Maantoole ku sheekeysasho.

-ka: (magac, lab, keli) kabaha maaska ah walax cagta laga hoosaysiyo oo maas ama balaastiig ah. Maas-hoosaad u yeel kabta. Dh: dhidid-dhawr.

m.dh.u Dad sixirka yaqaan oo intay dadka indhasarcaadiyaan wax ka qaata.

f. n., [collective] swindlers who make use of magical practices, confidence men

-qalinshubatada: (n) con artist; magical trickster (tirik'istar); confidence man; confidence schemer

-da: (magacwadareed) dadka ka shaqaysta shubidda iyo tumitaanka macadanta qalinka 'lacag' iyo dahabka. Fargal marayaashka waxa laga samaystaa qalinshubatada. Dh: dahable.

de: swindlers who make use of magical practices, confidence men

lx: qalinshubato

pd: (/da)

ps: n-f-col

key: qalinshubato

Kaalin dhuxuleed

Solar day,mean

-da: (magac, dhedig, keli) celceliska dhererka maalin cadceed, oo le'eg 86,400 ilbidhiqsi 24 ka saac ama maalinta oogga waqtiga.