maalgashi

(Maagasha-da)

1. Wax la fali lahaa, cabsi darteed isaga deyn; alaalabbiqid; guulmid.

2. Yeelid la'aan; diidid.

mąagasho: m.f.dh eeg mąago.

-da: (magac, dhedig, keli) wax la fali lahaa cabsi darteed u deyn oo uga joogsasho Maagashada iska daa oo waxaad arkaysay sheeg Dh: gabbasho, joogsasho, alaalabaqid, maagid.

-ga: (n) glove (galoov) ~ galoof

m.f.dh eeg madalso. la-mid: madalsad, madashad, madalsi.

-da: (magac, dhedig, keli) madal ka dhigasho.

m.dh Xoolo cid laga soo kaxaystay si loo maalo kaddibna loo celiyo. la-mid: maal¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) xoolo cid laga soo kaxaystay si loo maalo kaddibna loo celiyo.

-ga: (magac, lab, keli) in mar qudha afka la gelin karo. Dh: qantuugo, cantuugo.

afgashi-ga: (magac, lab, keli) «is ~» qof kale inuu wax kuu yidhaahdo ama si kuu dan ah u sheego u soo laqimid; u soo sheegid; wax isku soo oggaansho. Afgashiga anaa diiday, erey kuuma odhanaayo.

baalash¹: m.l 1. Rinji midabbo badan leh oo gasacado yaryar ku jira oo kabaha la mariyo, luujito. 2. Burush.

baalash²: f.g1 (-shay, -shtay) Kabo luujito marin. la-mid: baalashee.

f.g1 (-shay, -shtay) Kabo luujito marin. m.f.dh, baalashid. la-mid: baalashee.

-ka: (magac, lab, keli) dhaashiga midabka leh ee kabaha la mariyo si bilicdooda loo muujiyo

(Balashi-da)

Sooryo weyn; diyaafad; karan.

m.dh Diyaafad ama martiqaad weyn oo marti sharaf loo sameeyo.

m.dh Diyaafad ama martiqaad weyn oo marti sharaf loo sameeyo.

n. feast

-da: (magac, dhedig, keli) sooryo ballaadhan oo weyn. Balashida raggii cunaa, bowdka noo galaye, oo bartii soo xeragashiyo, ubadkii sii laayey.

de: feast

lx: balashi

pd: (-da)

ps: n -f

syn: karan, sooryo

key: balashi

m.l la-mid: calalsasho.

-ga: (magac, lab, keli) eeg calalin.

f.lg2 (-iiyay, -iisay) Cid neef irmmaan ku taakulayn in muddo ah si uu u maalo.

ditransitive v. lend (an animal for milking) to someone

de: lend (an animal for milking) to s.o.

lx: maalsii

pd: (maalsiiyey)

ps: v2a=ditr

key: maalsii

m.f.dh eeg mago.

-da: (magac, dhedig, keli) cid wax kaa haltagaysay mag ka qaadasho. Nin magta kula bixiya magasho innigama dhaxayso.

(Marashi-da)

1. Hubka dadku labbisto, guud ahaan; dhar; arratir; marriin.

2. Bir beerta lagu jeexo oo ifida lagu xiro.

m.dh 1. la-mid: marasho 1. Dharka ninku siiyo naagta uu qabo. 2. (-iyo, m.dh/-iyaal, m.l./dh) Harqoodka qaybtiisa birta ah ee dhulka gasha.

f. n., [collective] clothes, good ~ new clothes

marashi [feminine] n. ploughshare

-da: (n) clothes given to a wife by her husband ~ marasho

-da: (magac, dhedig, keli) bir af dheer leh co dhulka lagu qodo oo daabkeedu yahay irfi ama dongore. Marashi beerta lagu qodo soo tun. Dh: marasho.

marashi-da: (magac, dhedig, keli) huga dadku xidho guud ahaan. Dh: arradbeel, hu, dhar.

-da: (magac, dhedig, keli) shaqo dhulka midho lagu rido oo laga warsugo intay wax soo baxayaan. Dh: falasho, tabcasho.

(Faagasha-da)

1. (xoolo) qodashada ay jeenyaha dhulka ku qotaan oo ciidda sayriyaan, caro darteed, kolkay isu jixina hayaan oo is guula hayaan, dagaalka ka hor.

2. God ama dalool dhulka ka samaysasho; qodasho.

m.f.dh eeg faago. la-mid: faagad.

vl. n. digging up

-faagashada: (n) the act of digging or excavating

-da: (magac, dhedig, keli) wax kale, dib uga joogsasho ay cabsi iyo foojignaan ku jiraan.

a: faagad (ka) [vn2-m], fagasho (/da) [vn6-f]

de: digging up

lx: faagasho

pd: (/da)

ps: vn6-f

key: faagasho

(Fargashi-ga)

Garangar yar oo badanaa dahab laga sameeyo oo qurux iyo xarrago ama sabab kale darteed, faraha loo gashado; faraati; kaatun: (ama fargal).

m.l Kaatun, faraanti. la-mid: fargal (1).

m.l Kaatun, faraanti. la-mid: fargal.

m. n. finger-ring; kind of decoration on pottery

-ga: (n) ring (ring) ~ faraanti

-da: (magac, dhedig, keli) giraangir yar co badanaa dahab laga sameeyo oo qurux iyo xarrago darteed. Dh: farraati, kaatun, fargal.

bw: fargal

cf: faraati

de: finger-ring; kind of decoration on pottery

lx: fargashi

pd: (-ga)

ps: n2a-m

key: fargashi

خَاتَمُ (الإِصْبَعِ)

(Maadasha-da)

Meel maad ah gelid, ku dhuumasho; is qarin; is'ilaalin; iska dhawrid; biqid.

m.f.dh eeg maado. la-mid: maadad, maarad, maarasho.

vl. n. hiding oneself

-da: (magac, dhedig, keli) baaqasho; dhici waayid. Maadashada dagaalkii u dhici waayay waa khayr.

maadasho-da: (magac, dhedig, keli) ku dhuumad: meel qarsoon gelid, isqarin. Weligaaba maadasho uun kuma jirayside runta iska sheeg. Dh: dhuumasho.

de: hiding oneself

lx: maadasho

pd: (/da)

ps: vn-f

key: maadasho

-da: (magac, dhedig, keli) niyadda ka doonid. Maaggani wax laguma helee waxqabad baa midho lagu gurtaa. Dh: damacsani, jeclaysi.

f.mg2 (-iyay, -isay) Mashruuc hantigelin si loo hormariyo.

f.mg2 (-iyay, -isay) Mashruuc hantigelin si loo hormariyo. m.f.dh, maalgelin.

v. invest capital

-yey / say: (v) invest (in vest); finance (fenaasi)

(fal) muruq, maskax iyo maal geli si wax soo saar looga helo oo mustaqbalka looga macaasho. Maalgeli mashruuca beeraha ee Godey. Dh: hanti geli.

de: invest capital

lx: maalgeli

pd: (maalgeliyey)

ps: v2a=intr

key: maalgeli

m.dh la-mid: maadasho.

-da: (magac, dhedig, keli) iska dayn oo ka joogsasho: ka kaaftoomid. Dh: maarmid.

(Maaxasha-da)

1. Biyo maax ah keenid, yeelasho, soo deyn.

2. Wax aan go'ayn oo is-dabajoog ah, sida maaxda biyaha, soo saarid, ku hadlid.

m.f.dh eeg maaxo. la-mid: maaxad.

-maaxashada: (n) the act of accumulating water, especially in a well

-da: (magac, dhedig, keli) eeg maaxad.

maaxasho -da: (magac, dhedig, keli) biiridda fikradaha kolba kolka ka dambaysa. Maaxashada naga daa oo kol keliya aragtidaada sheego.

f.lg2 (-iyay, -isay) Cid macaash u oggolaan.

ditransitive v. make someone earn something

(fal) hawlgab geli; aayo maal ka dhig. Dadka gaboobay macaashi oo fasax.

macaashi: (fal) cid kali inay lacag macaash ah hesho adu sababu noqo. Ninka aad u shaqaynayso macaashi ha kugu kalsoonaadee. Dh: macaashsii.

de: make s.o. earn s.t.

lx: macaashi

pd: (macaashiyey)

ps: v2=ditr

key: macaashi

m.dh la-mid: malaasnaan.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg malaasnaan.

malgache, adj. - Reer Madagaskar.

m.f.dh eeg margo². la-mid: mergasho.

-margashada: (n) choke (jowk); the act of choking

-da: (magac, dhedig, keli) ku joogsi hadal ama cunto lagu joogsado oo hungurigu rogi waayo Dh: margasho.

m.dh Xoolaha nool; xayawaan.

-da: (magac, dhedig, keli) xoolaha la dhaqdo. Sakadu mawaashida aan gammaanka ahayn ayay ka waajibtaa. Dh: nimcooley.

(Waalasha-da)

Qof waalan noqosho.

m.f.dh eeg waalo².

-da: (magac, dhedig, keli) xanuun dhimir ah qaadid; waalli qabid. Darooggu waalasho ayuu koonaa.

m.f.dh eeg baalash². la-mid: baalasheyn.

-da: (magac, dhedig, keli) qof kale oo cadaw ah, dilkiisa baal ku qaadasho oo ku faanid ama sharaf ku sheegasho.

-ga: (magac, lab, keli) wax kasta oo cagaha la geliyo, sida kabaha, shuraabaad iyo wixii la mid ah.

m.f.dh eeg maadso.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg maadeysasho.

(Maangaabi-da)

Maan gaaban lahaan; garaadxumo.

m.dh Caqli iyo garaad yaraan; maangaab ahaansho. la-mid: maangaabnimo.

f. n., [abstract] stupidity

de: stupidity

lx: maangaabi

pd: (-da)

ps: n0-f-abs

key: maangaabi

-da: (magac, dhedig, keli) (ka ~) ka fursasho.

(Maarsasha-da)

1. (wax ka maarsasho) cabsasho, biqid.

2. Ka fursasho.

m.f.dh eeg maarso².

-da: (magac, dhedig, keli) eeg maarsad.

maarsasho -da: (magac, dhedig, keli) ka cabsi maarsasho ayaa ku jirta wiilka yar. Dh: bigid.

(Garbaggashi-ga)

Garbaggale.

m.l la-mid: garbaggale.

m. n., [compound] jacket, shirt

-ga: (magac, lab, keli) wixii garbaha la gashado ee dharka kale laga hoos xidho oo dhan sida garbagalaha oo kale.