maaley

(Maaleeya-da)

1. Dhacaan madow oo xabag ah oo dhirta qaarkeed ka yimaada.

2. Wax kastoo dhacaankaas u eg, sida laamiga; ilaggobayo; (ama maaleey).

m.dh 1. Dheecaan aad u madow, qaraar oo geedaha qaarkood dhalaan. 2. Hoore kasta oo midab aad u madow leh.

f. n., (mass n.): rubber, tar, resin, pitch

-da: (magac, dhedig, keli) dheecaan madow oo layiig ah oo dhirta qaarkeed jirridda ka sii dayso. Geedka qudhaca waxa lagu garan waayin maaleeyada. Dh: maaley, malmalleeyo, ilaggobayo.

de: rubber, tar, resin, pitch

lx: maaleeyo

pd: (/da)

ps: n6-f-mass

key: maaleeyo

m.dh Ciyaar dhaqameed jaan iyo jiibinba leh oo dadka isku maaweeliyo (degaanka Ceergaabo).

m.dh Ciyaar dhaqameed jaan iyo jiibinba leh oo dadka isku maaweeliyo (degaanka Ceergaabo).

-da: (magacwadareed) wixii baad ku duula oo dhan. Baalleyda duushaan, la dalxiisi doonaa. Dh: baadley.

baalley -da: (magac, dhedig, keli) ciyaardhaqameed caan ku ah gobolka Ceerigaabo iyo inta u dhow oo jiib iyo jaanba leh oo la isku maaweeliyo.

m. n. grasshopper

m.dh Nooc kabdaha ka mid ah oo lagu naqshadeeyay mayrax ama dun midabbo kala duwan leh.

m.dh la-mid: Farammaggooggo; la-mid: farooley.

-da: (n) [tool] rake (reeyk) ~ fargeetada xashkana lugu uruuriyo

-da: (magac, dhedig, keli) bir daab dheer oo la qabsado iyo faro leh oo xashiishka lagu xaadho. Xashiishka faraleyda ku xaadh.

faraley -da: (magic, dhedig, keli) ul dheer oo afka hore saddex ama afar farood oo dhaadheer loogu yeelo oo firida iyo qaranka lagu kala saaro kolka geedgaabka la tumo.

-da: (magac, dhedig, kali) qof dumar ah oo ka ganacsata jaadka.

(Laleis) N Celosia polystachia (Forsk) Townsend Amaranthaceae.

(Maadeyn-ta)

Hadal maad ah sheegid.

m.f.dh eeg maadee. la-mid: maadeys.

-ta: (magac, dhedig. keli) bandhig maaweelo oo lagu qoslo samayn; hadal maad ah sheegid. Jigjigaawi iyo Miicaad Miiggane maadeyn waa looga hadhay. Dh: majaajillayn, maaweelayn.

(Maadeys-ka)

Sheeko suugaaneed oo dhacday ama dhici karta, oo inta dad jilo la daawado si waxbarasho ama aqoon kale looga dheefa ama muusikada iyo cayaaraha ku jira loogu raaxaysto; riwaayad.

m.l 1. (riw.) (-syo, m.dh) Jilid qosol leh. 2. la-mid: maadeyn.

m.l 1. (riw.) (-syo, m.dh) Jilid qosol leh.

m. n. comedy, comic act; play; concert

-ka: (n) amusement; laughter; wit, humor ~ maad-da

-ka: (magac, lab, keli) eeg maadays.

maadeys -ta: (magac, dhedig, keli) eeg maadeyn.

cf: riwaayad

de: comedy, comic act; play; concert

lx: maadeys

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: maadeys

adj., [expression] witty, funny, comic

de: witty, funny, comic

lx: maadleh

ps: adj-expr

key: maadleh

m.f.dh eeg maaree.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg maarayn.

name-m chief, boss, official; or he whose head was disproportional to his body frame at birth

magac ama naanays loo bixiyo wiil markii uu dhashay madaxiisu weynaa.

m.f.dh eeg maqlee.

-ta: (magac, dhedig, keli) maqle ku shiilid; daawe saarid. Maqleynta ha ku illoobin baastada aad shaaxidinayso. Dh: daawayn.

m.dh.u (cilmiga naflayda) Dir ka tirsan lafdhabarleyda oo ka kooban ilaa 250 sinji. Naasleydu waa xayawaan dhiig diirane ahoo maqarkoodu leeyahay qanjidho dhidid, kuwaas oo soo daaya dhidid qoboojiya jidhka. Jidhkoodana waxa ku daboolan timo. Naasleydu dhammaantood waxay leeyihiin naaso, kuwaas oo soo daaya caano ay ku quudiyaan ilmahooda. la-mid: naasaley, naasooley.

m.dh.u (cilmiga naflayda) Dir ka tirsan lafdhabarleyda oo ka kooban ilaa 250 sinji. Naasleydu waa xayawaan dhiig diirane ahoo maqarkoodu leeyahay qanjidho dhidid, kuwaas oo soo daaya dhidid qoboojiya jidhka. Jidhkoodana waxa ku daboolan timo. Naasleydu dhammaantood waxay leeyihiin naaso, kuwaas oo soo daaya caano ay ku quudiyaan ilmahooda. la-mid: naasaley, naasooley.

-da: (magacwadareed) nafleyda inta aan ugax dhalin ee naas la nuugo leh. Fiidmeertu waa naasley.

m.dh la-mid: qaaliyeyn.

m.dh (-yo, m.l) Jirka dadka inta xudunta ka korreysa luquntana ka hoosaysa.

m.dh (-yo, m.l) Jirka dadka inta xudunta ka korreysa luquntana ka hoosaysa.

-da: (n) rib cage (rib keeyj) ~ saableyda feeraha

-da: (magac, dhedig, keli) qoorta iyo caloosha inta u dhaxaysa ee feedhaha iyo inta ay ku dahaadhan yihiin. Sambabada jidhkaygiyo saableyda feedhaha.

saabley -da: (magac, dhedig, keli) wax kasta oo saab leh, in alle intii saab leh. Weelka saableyda ah horta ha la raro.

-da: (magac, dhedig, keli) bahal yar oo cayayaanka ka mid ah oo leh ubuc madaxeega aad uga weyn. Xaableyda lama laayo. Dh: dhiidhiyo, uxu.

xaabley -da: (magac, dhedig, keli) dad danyar ah oo waxa ku hadha hilibleyda ka iibsadda. Dh: danley. Li: lacagley.

-aale: Erey ulajeeddadiisu u dhowdahay kasta, walba, alla (sida had iyo goor-aale, wax alla ama wax allaale).

m.l Geed lugtool ahaan u baxa, sida qasabka, galleyda, maseggada, qaysaraanta iyo wixi lamida.

-ha: (magac, lab, keli) geed meelaha biyo badan laga beerto oo jiriidisa laga tuujiyo sonkor, loona yaqaan aalesonkor.

aale -ha: (magac, lab, keli) qaranka hadhuudhka kiisa quwaaxa macaan ee la muudsado leh. Dh: kiinje.

1. (Maal-ka) Xoolo, adduunyo hanti, guuyo.

2. (Maa-sha) Malax culus.

maal¹: m.l 1. Hanti. 2. la-mid: maashi. (-lal, m.l) Neef irmaan oo cid la ammaanaysiiyo si uu u intifaacsado. 3. la-mid: maalid.

maal²: m.dh Malax.

maal³: f.g1 (-aalay, -aashay) Neef irmaan caano ka lisid.

maal¹: m.l 1. Hanti. 2. la-mid: maashi. (-lal, m.l) Neef irmaan oo cid la ammaanaysiiyo si uu u intifaacsado.

maal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Neef irmaan caano ka lisid. m.f.dh, maalid.

v. milk

maal m. n., [collective] finance; goods, property, wealth, riches

maal [feminine] n., (mass n.): pus

-ka: (n) wealth (weelth); riches (rijas); capital (kapital); means (miinis); resources (ri soorsis) ~ xoolo, hanti, maaliyad, raasammaal

maal -ay / maashay: (v) draw milk from an animal; example a cow, goat or she camel; milk (milk) ~ see also [eeg] muruqmaal

maal -maasha: (n) pus (pas); abscess (ab 'sees); matter (maater); mucus (miyuukas) ~ malax

(fal) candho caano ka lis. Saca ka maal. Dh: liso. Li: gaaxi.

maal -ka: (magac, lab, keli) magac guud oo koobsada hanti wixii eebbe ku siiyo oo dhan. Shanta maal ee adduunyo dameer shaa la yidhaa shuhuuraad iga geysay. Dh: xoolo, hanti.

maal -ka: (magac, lab, keli) neef ama in ka badan oo intay irmaan yihiin cid kale ergiso loo siiyo si ay u maalaan. Dh: awrqaad.

maal-sha: (magac, dhedig, keli) gunaad soo buurnaada oo yeesha malax iyo dhiig oo xoolaha ka soo baxa; qanjidh xumaada. Laxdii dharo maal baa ka soo baxday. Dh: dhullax.

(Mala-ha)

1. Fiiro maanka gudihiisu ka dhalata.

2. Si wax loo qaato ama la moodo.

3. Arrin maskaxdu isku duwdo; mala'awaal.

4. Fiiro madmadow ku jiro oo aan runteeda iyo dhabteedu caddayn; ~ fakar.

m.l (-layaal, m.l/dh) 1. Wax aan la hubin. 2. (fk) Mindhaa. 3. la-mid: malo.

m.l (-layaal, m.l/dh) 1. Wax aan la hubin. 2. (fk) Mindhaa. 3. la-mid: malo.

m. n. thought, notion, idea; guess; hallucination

/meyl/ (n) lab; labood ah.

-malaha: (n) thought (thoot); conjecture (konjakshar); cogitation (kojiteeyshin)

Labood

s.m. e avv. - xun; si xun.

(falkaabe) diidmo oo loo adeegsado lahaansho la'aan. Indho male, milix male, malo male.

male-ha: (magac, lab, keli) talo iyo maarayn ka unkanta aragtiyo badan oo qofba si ula muuqatay oo kolkii la falanqeeyey noqotay go'aan lagu meelmaro. Male rag waa mudacyo afkood, Male la'aan reer ma guuro. Dh: talo.

male -ha: (magac, lab, keli) qiyaas ama moodo aan la hubin xaqiiqadeeda. Dh: qiyaas. Li: dhab.

mâle, n.m. - Lab; Labood ah; Raganimo.

cf: bidaal, dareensi, malo

de: thought, notion, idea; guess; hallucination

lx: male

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: male

n., labood, -ki, qododi; a., lab, qod ah.

(Abley-da)

Qalab bir ka samaysan oo raggu dhexda ku xirto oo ku dagaallamo; toorrey; billaawe; (ama amley).

m.dh (-eeyo, m.dh) Billaawe weyn oo dhererkiisu yahay qiyaastii soddon sintimitir. la-mid: amley.

m.dh (-eeyo, m.dh) Billaawe weyn oo dhererkiisu yahay qiyaastii soddon sintimitir. la-mid: amley.

f. n. dagger

-da: (n) dagger (dhaager) ~ toorreey

-da: (magac, dhedig, keli) eeg ablay.

a: amley

de: dagger

lx: abley

pd: (-da Pl: ableeyo (/da))

ps: n2-f

key: abley

/aalli/alleys; (n) surin; dariiq ama wadiigo yar oo dhismayaal ama meel kale dhex marta.

/aali/ (n) luuq (jiiry)

(Amley-da)

Abley.

m.dh la-mid: abley.

f. n. dagger

-da: (n) dagger (dhaager) ~ toorreey, ablay

-da: (magac, dhedig, keli) bir labada barbarba wax ku goysa oo billaawaha ka yar. Oo gamas wax xiiriyo amlay laysla gaadaayo. Dh: ablay, toorray.

a: abley {C}

de: dagger

lx: amley

pd: (-da Pl: amleeyo (/da))

ps: n2-f

key: amley

name-f yelper; yeller

m.dh Dhalo farshiidda ka weyn.

m.dh Dhalo farshiidda ka weyn.

-ha: (magac, lab, keli) xoolo qof lagu gargaaro; maal qof la siiyo gaar ahaan marka uu guursado. Dh: gargaar, caawimaad, taageero, kaalmo, taakulo, kaalo, xoologgooyo.

f.lg2 (-iyay, -isay) Cid neef irmaan ammaanaysiin.

pr. n., loc. Mali