maal — Macnaha & Turjumaada

1

1. (Maal-ka) Xoolo, adduunyo hanti, guuyo.

2

2. (Maa-sha) Malax culus.

waa la naqliyay ✓

1

maal¹: m.l 1. Hanti. 2. la-mid: maashi. (-lal, m.l) Neef irmaan oo cid la ammaanaysiiyo si uu u intifaacsado. 3. la-mid: maalid.

2

maal²: m.dh Malax.

3

maal³: f.g1 (-aalay, -aashay) Neef irmaan caano ka lisid.

waa la naqliyay ✓

1

maal¹: m.l 1. Hanti. 2. la-mid: maashi. (-lal, m.l) Neef irmaan oo cid la ammaanaysiiyo si uu u intifaacsado.

2

maal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Neef irmaan caano ka lisid. m.f.dh, maalid.

waa la naqliyay ✓

1

v. milk

2

maal m. n., [collective] finance; goods, property, wealth, riches

3

maal [feminine] n., (mass n.): pus

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) wealth (weelth); riches (rijas); capital (kapital); means (miinis); resources (ri soorsis) ~ xoolo, hanti, maaliyad, raasammaal

2

maal -ay / maashay: (v) draw milk from an animal; example a cow, goat or she camel; milk (milk) ~ see also [eeg] muruqmaal

3

maal -maasha: (n) pus (pas); abscess (ab 'sees); matter (maater); mucus (miyuukas) ~ malax

waa la naqliyay ✓

1

(fal) candho caano ka lis. Saca ka maal. Dh: liso. Li: gaaxi.

2

maal -ka: (magac, lab, keli) magac guud oo koobsada hanti wixii eebbe ku siiyo oo dhan. Shanta maal ee adduunyo dameer shaa la yidhaa shuhuuraad iga geysay. Dh: xoolo, hanti.

3

maal -ka: (magac, lab, keli) neef ama in ka badan oo intay irmaan yihiin cid kale ergiso loo siiyo si ay u maalaan. Dh: awrqaad.

4

maal-sha: (magac, dhedig, keli) gunaad soo buurnaada oo yeesha malax iyo dhiig oo xoolaha ka soo baxa; qanjidh xumaada. Laxdii dharo maal baa ka soo baxday. Dh: dhullax.

waa la naqliyay ✓

name-f hopes, aspirations

waa la naqliyay ✓

f.lg2 (-iyay, -isay) Cid neef irmaan ammaanaysiin.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Mali

waa la naqliyay ✓

v. lend, loan

waa la naqliyay ✓

1

(Maca-sha)

2

Cadka aan lafta lahayn oo cunaha idaha ka laallaada.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-clo, m.dh/-calo, m.l) Cadka aan lafta lahayn oo cunaha idaha ka laallaada.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-clo, m.dh/-calo, m.l) Cadka aan lafta lahayn oo cunaha idaha ka laallaada.

waa la naqliyay ✓

f. n. sheep's dewlap; double chin

waa la naqliyay ✓

-macasha: (n) jowl (jaawl)-, dewlap (duu laap)-, wattle (wo-tal) birds; double chin

waa la naqliyay ✓

1

-sha: (magac, dhedig, keli) cad baruur ah oo ka laalaada luqunta idaha xageeda hoose. Wanka macasha ii qabo, adna gawrac ii mari, dhiiggana an muudsado.

2

macal: (xidhiidhiye) loo isticmaalo isku xidhka laba shay iyo wax ka badan si an waxba looga tegin. Keen hilib macal maraq. Dh: maca.

waa la naqliyay ✓

1

de: sheep's dewlap; double chin

2

lx: macal

3

pd: (/sha Pl: maclo (/ha))

4

ps: n1-f, n3-f

5

key: macal

waa la naqliyay ✓

1

(Mada-sha)

2

1. Meel dad badani joogo ama isugu yimid; shir; fagaare; madar.

3

2. Waqti laysu qabto; ballandhigad.

waa la naqliyay ✓

1

madal¹: m.dh 1. Meel dad badani isugu yimid. 2. Ballan. la-mid: madar².

2

madal²: f.g1 (-dlay, -dashay; -dli) Qof ballamid.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Meel dad badani isugu yimid. 2. Ballan. la-mid: madar.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. appointment; meeting, plural, ace, assembly; reunion, convention

2

madal v. make an appointment

3

madal v. postpone, put off

waa la naqliyay ✓

-madasha: (n) a public meeting place for open discussion; forum (fooram)-, court (koort) ~ gole, fagaare

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) goob shir ama ciyaar loo yimid. Ama waa la muuqdaa ama madasha lama tego. Dh: fagaare, goob, gego.

waa la naqliyay ✓

1

makal¹: m.l (-llo, m.dh) Khatar weyn.

2

makal²: f.g1 (-alay, -ashay) Nafley waxyeelo weyn gaarsiin.

waa la naqliyay ✓

v. hit, hurt; endanger, put in danger

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dil oo nafta ka qaad. Shaydaanku ninkaad isku xanaaqdaanba makal buu yidhaa. Dh: dil, khaariji, kambal.

2

makal -ka: (magac, lab, keli) mid ka mid ah addimmada jidhka. Makalkaan kaa jebin haddaad joogi weydo. Dh: addin. Wa: makalo.

waa la naqliyay ✓

1

de: hit, hurt; endanger, put in danger

2

lx: makal

3

pd: (makalay)

4

ps: v1=

5

key: makal

waa la naqliyay ✓

1

1. (Maqal-ka) a) Hawsha dheguhu qabtaan; kartida dheguhu wax ku dareemaan. b) Qoldhob yar oo wax lagu rito, badanaa lacagta; khaanad.

2

2. (Maqa-sha) Dhasha yaryar oo ariga.

waa la naqliyay ✓

1

maqal¹: m.l 1. Awood dheguhu wax ku dareemaan. 2. la-mid: maaqal (1) Khaanad ku samaysan armaajo, miis iyo wixi lamida oo wax lagu rito. 3. Dixiri yaryar oo digada xoolaha ka dhasha; maqli.

2

maqal²: m.dh.u Ubadka ariga.

3

maqal³: f.g1 (-qlay, -qashay; -qli) Shanqar iyo wixi lamida dhegaha ku dareemid.

waa la naqliyay ✓

1

maqal¹: m.l 1. Awood dheguhu wax ku dareemaan. 2. la-mid: maaqal (1) Khaanad ku samaysan armaajo, miis iyo wixi lamida oo wax lagu rito. 3. Dixiri yaryar oo digada xoolaha ka dhasha; maqli.

2

maqal²: m.dh.u Ubadka ariga.

3

maqal³: f.g1 (-qlay, -qashay; -qli) Shanqar iyo wixi lamida dhegaha ku dareemid. m.f.dh, maqlid.

waa la naqliyay ✓

1

v. hear, listen to

2

maqal vl. n. hearing, auditory sense, faculty ~ power of hearing

3

maqal m. n. drawer (for money), cash register

4

maqal [feminine] n., [collective] young sheep and goats

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) hearing (hiyiring)-, listening (lisining)-, sense of hearing ~ maqlid-da

2

maqal -ay / maqashay: (v) listen (li-sin); hear (hi-yar); heed (hiidh)-, pay attention ~ dhagayso

3

maqal -ka: (n) till (tiil); cash drawer; compartment for money

4

maqal -maqasha: (n) kids (kidhis); young animals, especially baby goats or sheep ~ waxaro, naylo

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cod ama jabaq dhegaha u fur oo dhugo. Maqal waxan ku leeyahay. Dh: dhegeyso.

2

maqal: (fal) wax lagu yidhaahdo yeel oo siduu yahay u fuli. Magal waxa uu aabbahaa ku leeyahay oo waanadiisa yeel. Dh: oggolow, fuli, yeel. Li: did.

3

maqal -ka: (magac, lab, keli) awood ilaahay dhegaha geliyay oo ah in jabaqda dibadda ka socota ay dareento dabadeed u gudbiso maskaxda si loogu beddelo falcelis. Li: dhegala'aan.

4

maqal -ka: (magac, lab, keli) nooc dirxiga ka mid ah oo lagu xajiimoodo. Maqalka waa lagu caarooda. Dh: xajiimaale.

5

maqal -ka: (magac, lab, keli) khaanad la soo jiido oo uu miis leeyahay ama gidaar ku samaysa oo wax lagu gurto. Maqalka miiskaaga xidho kolkaad baxaysid. Dh: khaanad, makhal.

6

maqal -sha: (magacwadareed) dhasha yaryar ee adhiga. Magaleey warlaay ma laguu warramay

waa la naqliyay ✓

سمع

waa la naqliyay ✓

1

(Masal-ka)

2

Misaal.

waa la naqliyay ✓

1

masal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Tusaale. 2. M.kayga, m.kaaga iyo wixi lamida: wax, wax kale kala mid ah xagga dhaqanka, jimirka, dhererka iyo wixi lamida. la-mid: masil¹, matal¹, matil¹, mesel¹, metel¹.

2

masal²: f.g1 (-alay, -ashay) 1. (riw.) Filim, riwaayad iyo wixi lamida jilid. 2. Cid wakiil ka noqosho. 3. Ku m.: wax, wax kale ku qiyaasid. la-mid: masil², matal², matil², mesel², metel².

waa la naqliyay ✓

1

masal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Tusaale. 2. M.kayga, m.kaaga iyo wixi lamida: wax, wax kale kala mid ah xagga dhaqanka, jimirka, dhererka iyo wixi lamida. la-mid: mesel, metel, matal.

2

masal²: f.g1 (-alay, -ashay) 1. (riw.) Filim, riwaayad iyo wixi lamida jilid. 2. Cid wakiil ka noqosho. 3. Ku m.: wax, wax kale ku qiyaasid. m.f.dh, masalid. la-mid: matil, mesel, metel.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. (adj.): example, comparison; metaphor; like, similar

2

masal v. recite, interpret (a part); represent someone ~ something

waa la naqliyay ✓

1

(fal) tusaale lagu fahmo samee; isku ekeysi. Innoo masal sida uu u socdo libaaxu. Dh: matal.

2

masal -ka: (magac, lab, keli) tusaale laga qiyaas qaato. Qayrkaa masal wanaagsan u nogo. Dh: misaal, mataal, metel, tusaale.

waa la naqliyay ✓

1

matal¹: m.l la-mid: masal¹.

2

matal²: f.g1 (-alay, -ashay) la-mid: masal².

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: masal¹, misaal.

waa la naqliyay ✓

m. n. (adj.): example; like, similar

waa la naqliyay ✓

1

-ay/matashay: (v) represent (ri para zent); stand for; on behalf of matil.

2

ku matal -ay/ matashay: (v) compare with

3

matal: -ka: (adv) for example ~ mataal, matalan, mesel

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg masil.

waa la naqliyay ✓

1

de: example; [atr.] like, similar

2

lx: matal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

see: masal (and related forms)

6

key: matal

waa la naqliyay ✓

1

(Maxal-ka)

2

Ilmasideen; ilmaggaleen; rimmay; min.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Ilmogaleenka dhaddigoodka; makaan; ilmoside; min.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Ilmogaleenka dhaddigoodka; makaan; ilmoside; min.

waa la naqliyay ✓

m. n. womb, uterus

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) ilmagaleen. Naag maxalka laga saaraa ma dhasho.

2

maxal -ka: (magac, lab, keli) dadka aad xaga riximka had qaraabo ka tihiin. Maxalkaaga lama gooyo. Dh: rixin.

waa la naqliyay ✓

1

de: womb, uterus

2

lx: maxal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: maxal

waa la naqliyay ✓

1

(Mayal-ka)

2

Meesha gaashaanka la qabto.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Siddada gaashaanka.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Siddada gaashaanka.

waa la naqliyay ✓

m. n. handle of shield

waa la naqliyay ✓

name-m the handle of the sheild

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) meesha gaashaanka la qabto. Dh: gacan.

2

mayal-ka: (magac, lab, keli) hoggaan; majare. Waa in madaxweyne dalka mayalka u qabta la doorto. Dh: suti.

waa la naqliyay ✓

1

de: handle of shield

2

lx: mayal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: mayal

waa la naqliyay ✓

1

(Adduun-ka)

2

1. Dhulka iyo waxa deggan; ifka lagu nool yahay; duni.

3

2. Maal; xoolo; hanti; adduunyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Adduunya-da)

2

Adduun; duni; maal; xoolo; hanti.

waa la naqliyay ✓

1

(Afbilaw-ga)

2

Cunnada hore oo maalinta bilawgeeda la cuno; quraac; hamuuntir.

waa la naqliyay ✓

1

(Arbaca-da)

2

Maalinta afraad oo toddobaadka; maalinta Talaadada iyo Khamiista u dhexaysa.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Axad-da) Maalinta koowaad oo toddobaadka: Sabtida iyo Isniinta bay u dhexaysaa.

2

2. (Axad-ka) qof; ruux.

waa la naqliyay ✓

1

(Ayaan-ka)

2

1. Xoog la moodo inuu dadka u keeno xumaan ama samaan; cawo; hoodo; ul; nasiib;

3

2. (Ayaan-ta) Qorrax-soo-baxa iyo qorraxdhaca inta u dhexaysa oo iftiinka ah; maalin; dharaar; casho.

waa la naqliyay ✓

1

(Barqammaal-ka)

2

Maalidda xoolaha barqadii la maalo.

waa la naqliyay ✓

1

(Barqammaalid-da)

2

Barqadii xoolaha maalid.

waa la naqliyay ✓

1

(Barqa-da)

2

Maalinta gelinkeeda hore oo labo loo qaybshey, qaybta hore; barqin.

waa la naqliyay ✓

1

(Beri-ga)

2

1. Waa; jeer; seben.

3

2. Afar iyo labaatan saac; dharaar; maalin; casho.

waa la naqliyay ✓

1

(Berri-da)

2

Maalinta la joogo, tan ka danbaysa oo soo socota; maalinta maanta iyo saaddanbe u dhexaysa.

waa la naqliyay ✓

1

(Beytummaal-ka)

2

Maalka qaranka ama dadweynaha guud ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Bi-sha)

2

1. Dayaxa waaxdiisa hore ama danbe oo uu u ekaado qaanso afafka u dhuuban oo dhexda u weyn; dayuxu markuu dhasho ama sii dhammaana hayo.

3

2. Soddonka maalmood oo u dhexeeya dhalashada iyo dibbadka dayaxa; 12ka qaybood oo sanada, middood; afar toddobaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Bira-ha)

2

Haruub aan weyneyn oo aan dhiil lahayn oo xoolaha lagu maalo; doobi yar.

waa la naqliyay ✓

1

1. Habeenka markaas la joogo.

2

2. Maalinta la joogo, habeenka ku soo socda.

waa la naqliyay ✓

1

(Cadar-ka)

2

1. Maalintii kolka cirku daboolan yahay dhulkana hoosiis wada hayo.

3

2. Udug: udgoon; barafuun.

waa la naqliyay ✓

1

(Cashatab-ka)

2

Hal, ama weli irmaan oo la maalo, ama gurtay oo tebisey, (kolkay rimi lahayd ka booddey).

waa la naqliyay ✓

1

(Casha-da)

2

1. Cunnada fiidkii (habeenkii) la cuno; xeraad; fiidimo.

3

2. Maalin iyo habeen; 24 saac.

waa la naqliyay ✓

1

(Cood-ka)

2

Xoolo, maal, adduun; (ama cuud).

waa la naqliyay ✓

1

(Cubcub-ka)

2

1. Harag ilmo xootaad oo hoosta caws laga geshey oo loo ekeysiiyey ilmo nool si neefka loogu maalo; cubcub guud ahaan sida kuwa loo ekeysiiyo qof, xoolo, bahal, shinbir, kd.; joogajooge; (ama cucub).

waa la naqliyay ✓

1

aal¹: m.dh.fk Aashay, -aa, -iis iyo wixi lamida: si aan degdeg iyo fudayd toona ku jirin; aayar, tartiib, qunyar. Tusaale: “Ciise aashiis buu hadlaa”.

2

aal²: f.g/mg1 (yiil, tiil; aalli) 1. (f.g) Wax meel go'an ku sugnaansho. 2. (f.mg) Ka a.: fal ku dhaqaaqiddiisa deyn. la-mid: ool², oollow.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (yiil, tiil; aalli) 1. (f.g) Wax meel go'an ku sugnaansho. 2. (f.mg) Ka aa.: fal ku dhaqaaqiddiisa deyn. m.f.dh., aallid. la-mid: ool, oollow.

waa la naqliyay ✓

f. n., [adverb] slowly, gently, carefully

waa la naqliyay ✓

(fal) waxtar yeelo oo faa'idee. Mar haddii ad shaqo heshay, dadkiinna wax ugu aal. Dh: ool.

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) lagu tusaaleeyo ci'da riyaha. Dh: me'ee.

waa la naqliyay ✓

1

(Mal-ka)

2

1. Saxarada maqasha iyo dhasha kale oo yaryar oo aan weli caano maahee daaq baran (ama malo).

3

2. Cudur kalaggoysyada gala; qalaw.

waa la naqliyay ✓

1

mal¹: m.l 1. Saxaro jilicsan oo dhasha yaryar oo caano ku noolka ahi dhigaan. 2. Cudur kala goysyada ku dhaca oo kuuduudiya. 3. Cudur dhasha geela ku dhaca oo kuduudiya.

2

mal²: f.mg1 (-alay, -ashay) Dhal yar oo caana ku nool ahi mal dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Saxaro jilicsan oo dhasha yaryar oo caano ku noolka ahi dhigaan. 2. Cudur kala goysyada ku dhaca oo kuuduudiya. 3. Cudur dhasha geela ku dhaca oo kuduudiya.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] meconium, feces of newborn animals ~ children

2

mal v. evacuate meconium (feces)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) meconium (mi koo-niyam); a dark green stool or feces of the new-born baby

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) saxarada maqasha iyo dhasha kale een weli ababaran. Nirgaha malka ka nadiifi. Dh: xaar, malo.

2

mal -ka: (magac, lab, keli) cudur kalaggoyska cududda iyo garabka isku xidha ku dhaca. Odayga mal baa garabka ka jebiyay: Dh: qalaw

waa la naqliyay ✓

1

mal, n.M. - Xanuun; Dhibaato; Waxyeelo; Dhaawac; Cudur; Jirro.

2

mal de dents - ilko xanuun.

3

dire du mal de quelqu'un - Wax xun ka sheegid qof.

4

mal au coeur - Wadna xanuun.

5

mal de mer - Cudur badeed; Qofka marka uu badda ku dhoofo mantaga ee xanuunsada.

6

mal de tête - Madax xanuun.

7

mal, adj. - Xun; ma wanaagsana.

8

mal, adv. - xun

9

mal aisé - Raaxo lahayn; aan debecsanayn

10

prendre mal une chose - Ka xumaansha ama ka xanuunsasho xaaladeed

11

être bien mal - Xanuunsanaan.

12

se trouver mal - Xanuunsasho.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Baal-ka) a) Garbaha wixii duulaa ku duulaan midkood; baad, b) Xashi labo bog leh. c) Buunshe.

2

2. (Baa-sha) Doc; dhinac; gees.

waa la naqliyay ✓

1

baal¹: m.l (-lal, m.l/dh) 1. Garbaha haadda ama daayuuradaha ay ku duulaan midkood. 2. Dhogorta shimbiraha. 3. Xaanshi jilicsan, cabir gaar ah oo wax lagu qoro leh. 4. la-mid: baalcas. Diqsi weyn oo xoolaha dhiigga ka nuuga, cudurka dhukaankana u kala qaada. 5. Buunshe. 6. B.ka isha: timo yaryar gaagaaban oo ka baxa afka daboollada isha naaslayda. 7. Cudur ku dhaca carruurta oo qaraw iyo caddaad leh. 8. Cudur ku dhaca geela oo qoorta qalloociya.

2

baal²: m.dh (-lo, m.l) Dhinac, doc. Tusaale: “Baasha midigta ee albaabka istaag”.

waa la naqliyay ✓

1

baal¹: m.l (-lal, m.l/dh) 1. Garbaha haadda ama daayuuradaha ay ku duulaan midkood. 2. Dhogorta shimbiraha. 3. Xaanshi jilicsan, cabir gaar ah oo wax lagu qoro leh. 4. la-mid: baalcas. Diqsi weyn oo xoolaha dhiigga ka nuuga, cudurka dhukaankana u kala qaada. 5. Buunshe. 6. B.ka isha: timo yaryar gaagaaban oo ka baxa afka daboollada isha naaslayda. 7. Cudur ku dhaca carruurta oo qaraw iyo caddaad leh. 8. Cudur ku dhaca geela oo qoorta qalloociya.

2

baal²: m.dh (-lo, m.l) Dhinac, doc. Tusaale: Baasha midigta ee albaabka istaag.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. wing, feather; leaf; page

2

baal [feminine] n., loc. side, edge

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) 1. feather (feether) baal shimbireed 2. wing (wing) ~ garab 3. page (peeyj). Ex: baalka buugga; the page of the book

2

baal -baasha: (n) side (saaydh) ~ dhinac

waa la naqliyay ✓

1

Foglio

2

Sheet

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) cudur xummad badan oo dadka ku dhaca.

2

baal -ka: (magac, lab, keli) laan ka mid ah laamaha dhogorta leh ee baadka wixii duula. Baal gorayo ayuu Cali madaxa gashaday. Wa: baalal.

3

baal -ka: (magac, lab, keli) suqusha iyo saxarka ka soo hadha hadhuudhka marka la tumo ama la shuqlo. Baalka ka reeba hadhuudhka. Dh: buunshi, buushi, buunsha, weega.

4

baal -ka: (magac, lab, keli) waraaqaha kitaabku ka kooban yahay midkood. Baalka kitaabka ha qoynin Dh: xaashi. Wa: baalal.

5

baal -ka: (magac, lab, keli) tin ka mid ah kuwa ka baxa isha hareerteeda. Baal baa isha igaga dhacay.

6

baal -sha: (magac, lab, keli) goob dhinac kaa xigta. Waar ha i jiidhine, baal iga mar. Dh: dhinac, gees, fay, doc, barbar. Wa: baallo.

waa la naqliyay ✓

Baallaha qaydaha moolasha lagu cabbiro.

waa la naqliyay ✓

جَنَاحٍ

waa la naqliyay ✓

1

1. (Caal-ka) Cudur xoolaha ku dhaca oo oogadu bararto, oo cunnaxumada ka yimaada; cashi.

2

2. (Caa-sha) Harag dheer oo balaqsan oo lo'da dhuunteeda hoos uga laallaada.

waa la naqliyay ✓