maahee — Macnaha & Turjumaada

(ma + aha + e).

waa la naqliyay ✓

v., neg.-expr: it is not ...

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) loo adeegsado ka salgaadhidda iyo aad wax uga ogaanta arrinta laga hadlayo oo u dhigma 'arrintaa aad ma u hubtaa?' Inta badanna waxay tustaa yaab iyo tacajub. Faarax wuxu yidhi samaalaa yimid calina wuxu uga jawaabay maayee! Waar warkaa halkeed ka keentay.

waa la naqliyay ✓

1

de: it is not ... = ma + aha + ee

2

lx: maahee

3

ps: v5a-neg-expr

4

key: maahee

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-sheeyay, -shaysay) Hafin.

waa la naqliyay ✓

v. drown; overwhelm

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg maashay.

waa la naqliyay ✓

1

cf: hafi

2

de: drown; overwhelm

3

lx: maashee

4

pd: (maasheeyey)

5

ps: v2b=

6

key: maashee

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-heeyay, -heysay) U b.: qof ama dad dhibaateysan hanti u uruurin.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-deeyay, -deysay) (riw.) Hadal ama sheeko lagu qoslo sheegid.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-deeyay, -deysay) (riw.) Hadal ama sheeko lagu qoslo sheegid. m.f.dh, maadeyn.

waa la naqliyay ✓

v. make jokes, say something funny

waa la naqliyay ✓

-yey / maadeysay: (v) make one laugh; make a funny remark; be great fun; be witty; joke (jowk)

waa la naqliyay ✓

(fal) maad samee oo dad ka qosli. Sidii Boon Xirsi iyo miicaad miiggane u maadee. Dh: majaajillee, maadey.

waa la naqliyay ✓

1

de: make jokes, say s.t. funny

2

lx: maadee

3

pd: (maadeeyey)

4

ps: v2b=intr

5

key: maadee

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg maahas.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-reeyay, -reysay) 1. Si farsama leh arrin u xallin. 2. Maar ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-reeyay, -reysay) 1. Si farsama leh arrin u xallin. 2. Maar ka dhigid. m.f.dh, maarayn.

waa la naqliyay ✓

1

v. organize, direct, guide (through difficulty ~ danger)

2

maaree v. rust, make rusty

waa la naqliyay ✓

-yey / maareysay: (v) manage (maanij); handle (handhal); supervise (suuparvaayz)

waa la naqliyay ✓

1

1. (Aaya-da) (waa shedan tahay) Carruurta hooyadood maahee, oorida kale, oo aabbahood qabo.

2

2. (Aaya-ha) Waxtar waa danbe wax laga dheefo; ciribdanbeed; aayatiin; meecaad; liil danbe; (ama aaye).

waa la naqliyay ✓

1

(Baacug-ga)

2

1. Dhasha xoolaha calooshooda aan weli caano maahee wax kale gelin (= aan uus yeelan).

3

2. Caano la adkeeyey oo dhanaanno kala gaar ah lagu daray oo la cuno; farmaajo.

waa la naqliyay ✓

1

(Bisin-ka)

2

Aayadda suuradaha Quraanku (mid maahee) ka wada bilawdaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Caaneeya-da)

2

Burcadka kolka la shiilo, miidda maahee waxa kale oo ka soo hara oo caano-ka-warqabka ah; (ama caaney).

waa la naqliyay ✓

1

(Cubtan-ka)

2

Hab dadka cayaara haya lagu kala doorto; labo qof baa mid wuxuu oranayaa cub, kan labaadna cir; kolkaasaa kii hore qof dooranayaa; kan doortay maahee, kan kalaa isna cub oranaya oo qof dooranaya; sidaasay ku wadayaan taniyo inta dadka laga wada doorto; doorasho; (ama cugtan).

waa la naqliyay ✓

1

(Doofaar-ka)

2

Nafley jaadad badan ah oo Muslinka iyo Yuhuudda maahee dadka kale xoolo ahaan u dhaqaalaysto; kan Soomaaliya joogaa wuxuu lee yahay guud yar iyo gano waaweyn, kolkuu orda hayona dabaduu kor lig u siiyaa; karkarre; khaansiir.

waa la naqliyay ✓

1

(Doorin-ta)

2

1. Siduu ahaa maahee si kale ka dhigid; wax wax dhaafin; beddelid.

3

2. (Lacag) sarrifid.

waa la naqliyay ✓

1

(Faar-ka)

2

1. Caanaha garooray, inta biyaha noqota maahee inta adag; bur.

3

2. Wax biyabbiyo ahaa oo adkaaday oo fariistay.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Gan-ka) a) Alaabada la falkiyo ama la tidco ama la sooho, docda sinsiman oo la qurxiyey oo gudaha xigta maahee, docda kale oo kore oo dufca leh, b) Xaadda ku taal oogada nafleyda.

2

(Gan-ta) Bir ama laf ama qori ama wax kale oo qaroofsan oo wax la suro ama wax lagu soo jiido; gar.

waa la naqliyay ✓

1

(Ida-ha)

2

(magac wadareed) riyaha maahee jaadka kaloo labaad oo ariga; waxay lee yihiin dhogor badan iyo harag idiin laga dhigo iyo caano aan badnayn; waa calannaqsadaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Mal-ka)

2

1. Saxarada maqasha iyo dhasha kale oo yaryar oo aan weli caano maahee daaq baran (ama malo).

3

2. Cudur kalaggoysyada gala; qalaw.

waa la naqliyay ✓

1

(Shahaada-da)

2

1. In Ilaah maahee aan ilaah kale jirin, Maxamedna Rasuulkiisa yahay oo la qiro; Ashahaado;

3

2. Marag; markhaati.

waa la naqliyay ✓

1

(Siijeedid-da)

2

1. Docda laga xigo maahee docda kale u jeedid; dadka dhabarka u duwid.

3

2. Sii socosho.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaad-da)

2

Timo gaaggaaban oo jilicsan oo aan korin oo oogada ku wada rogan meelo yar maahee (afarta cadcad, madaxa, ...).

waa la naqliyay ✓

1

(Yaaquut-ka)

2

Dhagxanta qaaliga ah mid ka mid ah oo almaaska maahee inta kale ugu adag, oo dhawr jaad oo kala midabyo duwan u sii kala baxa.

waa la naqliyay ✓

1

(Yoxoob-ka)

2

1. Fadhi ama taagnaan iyadoo oogada la goda hayo.

3

2. Lo'da, kd. kolka inta roob qabto ay docda roobku ka yimid maahee docda kale wada aaddo, iyadoo is wada qooxaysa.

4

3. Fadhi yuurur ah.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Siduu ahaa maahee si kale ka dhigid; wax wax kale dhaafin; beddelid. 3. Sarrifid (lacag).

waa la naqliyay ✓

m.l (-ro, m.dh) Naasley jaadad badan leh oo Muslinka iyo Yuhuudda maahee dadka kale hilibkiisa cunaan.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ilay, -ishay) Lacag iyo wixi lamida meeshay yiilleen maahee meel kale u beddelid.

waa la naqliyay ✓

1

yoxoob¹: m.l 1. Fadhi ama taagnaan iyadoo oogada la goda hayo. 2. Lo'da iyo wixi lamida kolka inta roob qabto ay docda roobku ka yimid maahee docda kale wada aaddo, iyadoo is wada qooxaysa. 3. Fadhi yuurur ah. 4. la-mid: yoxoobid.

2

yoxoob²: f.mg1 (-bay, -btay) Si kadaloob ah u fariisasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg maanshay.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-sheeyay, -sheysay) la-mid: marashiyee.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-eeyay, -eeysay) Dhunko.

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg baashay.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-heeyay, -haysay) Wax isu xilsaarid.

waa la naqliyay ✓

v. take responsibility (for), organize

waa la naqliyay ✓

(fal) arrin ama wax kale, xilkiisa qaado.

waa la naqliyay ✓

1

de: take responsibility (for), organize (with preposition u)

2

lx: haalhee

3

pd: (haalheeyey)

4

ps: v2b=

5

key: haalhee

waa la naqliyay ✓

1

(Maageer-ka)

2

(wax) qaab wareegsan leh; koobaab; xero; (ama waageer).

waa la naqliyay ✓

1

maageer¹: m.l (-rro, m.dh) Deyr wareegsan oo dhagax iyo wixi lamida ka samaysan. la-mid: meegaar¹, waageer¹, weegaar¹.

2

maageer²: f.g1 (-ray, -rtay) Dhagax iyo wixi lamida ku meel ood, meel ku wareejin. la-mid: meegaar², weegar², waageer².

waa la naqliyay ✓

1

maageer¹: m.l (-rro, m.dh) Deyr wareegsan oo dhagax iyo wixi lamida ka samaysan. la-mid: meegaar, waageer, weegaar.

2

maageer²: f.g1 (-ray, -rtay) Dhagax iyo wixi lamida ku meel ood, meel ku wareejin. m.f.dh, maageerid. la-mid: meegaar, weegar, waageer.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. circle, enclosure

2

maageer v. enclose, encircle, fence in; trace a circle around something

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xaydaan dhinacyada kaga wareeji deyr ku soo wareeji. Oodda ku maageer xerada adhiga. Dh: meegaar, wareeji, jaar, ood.

2

maageer: (fal) xarriiq wareegsan jeex, dhis si wareegsan u samee. Qalinka qaado oo goobo maageer. Dh: meegaar.

3

maageer -ka: (magac, lab, keli) wareegjinta deyr ama xayndaab meel dhinacyada oo dhan lagaga wareejiyo. Xabaalaha xumbuli maageer adag oo dhagax madaw ah ayaa loo sameeyey Dh: deyr. meegaar, xaydaab, ijaar.

4

maageer -ka: (magac, lab, keli) wax la wareejiyo oo qaab wareegsan leh si da goobaabinta. Maageer u samee ceelka. Dh: goobaab.

waa la naqliyay ✓

qr. la-mid: mooyaane.

waa la naqliyay ✓

conj-expr: except, besides

waa la naqliyay ✓

eeg ma aha.

waa la naqliyay ✓

1

de: except, besides

2

lx: maahane

3

pd: (maahaanee)

4

ps: conj-expr

5

syn: mooyaane

6

key: maahane

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig,keli) ma'aha; sidaa maahee waa si kale. Walaalkayoow arrinitu sidaad moodday maahine ha qaldamin.

waa la naqliyay ✓

1

maajeen¹: m.l Midab guduud boor xigeen ah oo ay lo'du yeelato.

2

maajeen²: m.dh Naq badan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) caws xooluhu daaqaan oo ka baxa bannaanada oo birre leh oo maadha ay isku bah yihiin. Dhul maajeen leh ayuu reerku degey.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-seeyay, -saysay) Maanso tirin.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-seeyay, -saysay) Maanso tirin. m.f.dh, maansayn.

waa la naqliyay ✓

v. compose verses, write poetry

waa la naqliyay ✓

-yey / maanseysay: (v) put to poetry; write or create poem ~ maansood

waa la naqliyay ✓

(fal) tixo suugaanaysan ku luuqee ama allif. Bal maansee aan codkaaga maqallee.

waa la naqliyay ✓

1

de: compose verses, write poetry

2

lx: maansee

3

pd: (maanseeyey)

4

ps: v2b=

5

key: maansee

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-yeeyay, -yeysay) Hees ugareed tirin.

waa la naqliyay ✓

v. recite ~ compose a hunting ~ fishing song

waa la naqliyay ✓

(fal) maanyo samee. Carruurta u maanyee.

waa la naqliyay ✓

1

de: recite ~ compose a hunting ~ fishing song

2

lx: maanyee

3

pd: (maanyeeyey)

4

ps: v2b=

5

key: maanyee

waa la naqliyay ✓

nickname-m entertainer; amuser

waa la naqliyay ✓

magac loo bixiyo wiil sheeko badan oo lagu waaryo hadalkiisa.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-xeeyay, -xeysay) 1. Kubbad madaxa ku dhufasho. 2. Shir iyo wixi lamida hoggaamin (qof).

waa la naqliyay ✓

v. make someone the head of; set up a headquarters for someone

waa la naqliyay ✓

(fal) xoolo si aad u kaxayso mid ay daba kacaan horkexee oo madax ay raacaan u yeel. Lo'du intay waddada ku dhacayso u madaxee.

waa la naqliyay ✓

1

de: make s.o. the head of; set up a headquarters for s.o.

2

lx: madaxee

3

pd: (madaxeeyey)

4

ps: v2b=tr

5

key: madaxee

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cad si gaar ah u samaysan oo ilmaha ku duuban kolka uu riximka ku jiro oo uu cuntada ka qaato dhalashada ka dibna soo dhaca. Qofna madheertii ma dhibto. Dh: mandheer.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-seeyay, -seysay) Xoolo malas siin.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-sheeyay, -sheysay) Marsho gelin.

waa la naqliyay ✓

1

v. shift gears ~ the gear (of an automobile)

2

marshee v. march

waa la naqliyay ✓

(fal) geerar u yeel. Gaadhiga marshee.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) meel dad badani joogaan oo weyn.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) noqo wax muuqiisu joogo maankiisuna maqan yahay. Hadduu maas ku haysto orod bannaanada ku maah.

2

maah -ha: (magac, lab, keli) mashquulsanaan maskaxda ah oo qufku isaga oo muuqiisa la arkayo haddana maakiisu waxa dhaca uu la socon oo wax kale ku xidhan yahay. Maaha ka soo noqo oo dadka dhegeyso.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-beeyay, -beysay) 1. Cid qaddarin ama tixgelin siin. 2. Weel asal iyo xaydh marin, si uusan biyaha, caanaha iyo wixi lamida u habin.

waa la naqliyay ✓

1

f.g2 (-beeyay, -beysay)

2

1. Cid qaddarin ama tixgelin siin.

3

2. Weel asal iyo xaydh marin, si uusan biyaha, caanaha iyo wixi lamida u habin. m.f.dh., aabayn.

waa la naqliyay ✓

v. smooth the surface of a dish

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dayactir weel aad u baaliyoobay. Genbi loo rid weelkaan lahaa gu'gani aabeeye. Dh: cug, cul, ug, hogee, godee.

2

aabee: (fal) cid kale qaddarin ama tixgelin sii.

3

aabee: (fal) weel asal iyo xaydh mari, si dareeraha ku jira aanu u habin.

waa la naqliyay ✓

1

de: consider, give thought to

2

lx: aabee

3

pd: (aabeeyey)

4

ps: v2b=

5

syn: tixgeli

6

key: aabee

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-feeyay, -feysay) Cid aafo gaarsiin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-feeyay, -feysay) Cid aafo gaarsiin. Tusaale: "Cudurkaas dad badan ayuu aafeeyay". m.f.dh., aafayn.

waa la naqliyay ✓

v. inflict damage on

waa la naqliyay ✓

-yey / aafeysay: (v) cause severe damage to something or someone

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg aafay.

waa la naqliyay ✓

1

de: inflict damage on

2

lx: aafee

3

pd: (aafeeyey)

4

ps: v2b=

5

key: aafee

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-neeyay, -naysay) 1. (f.g) U aa.: cid, cid kale oo dakano ka gashay ka gudid. 2. (f.mg) U aa.: wax dhacay cid ku tuhmid. Tusaale: 'Waxyeelada baabuurka gaartay waxaa loo aaneynayaa taxaddar la'aanta shufeerka'.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-neeyay, -naysay) 1. (f.g) U aa.: cid, cid kale oo dakano ka gashay ka gudid. 2. (f.mg) U aa.: wax dhacay cid ku tuhmid. Tusaale "Waxyeelada baabuurka gaartay waxaa loo aaneynayaa taxaddar la'aanta shufeerka". m.f.dh, aanayn.

waa la naqliyay ✓

v. blame, accuse, resent, hold responsible for; charge with; seek revenge

waa la naqliyay ✓

-yey / aaneysay: (v) [ with preposition u ] hold liable to; desire revenge; to spite; accuse (akiyuus)

waa la naqliyay ✓

(fal) wax dhacy, cid ama wax kale ku sababee.

waa la naqliyay ✓

1

de: blame, accuse, resent, hold responsible for; charge with; seek revenge

2

lx: aanee

3

pd: (aaneeyey)

4

ps: v2b=

5

key: aanee

waa la naqliyay ✓