maadayn

-ta: (magac, dhedig, keli) qalab kala duwan oo waxtar leh dhigid. Meel berriba aad ka guuraysaayi aaladayn uma baahna. Dh: hubayn.

aaladayn-ta: (magac, dhedig, keli) qalab millateri iyo awood u yeelid.

-ha: (magac, lab, keli) duub naxaas ama lacag ah oo curcurka lagu xidho oo uu raggu ku muujiyo ragannimadiisa dumarkuna isku bilo. Maaladaye xidho maahir baad nogotee. Dh: balag.

m.f.dh eeg maansee.

(Maanyayn-ta)

Hees gaar ah (maanyo) tirin, qaadid.

-ta: (magac, dhedig, keli) biyo aad u butaacid; mawjado waawayn kicin. Maanyyntiisa kolba moojad kicintiisa.

maanyayn -ta: (magac, dhedig, keli) carruur bidhibidhi ciyaarsiin. Maanyaynta waan ka daallee dhuumaalaysi aan ciyaarno. Dh: bidhibidhayn.

maanyayn-ta: (magac, dhedig, keli) sida sagaarada samayn. Maanyaynta iska daa. Dh: sagaarayn.

(Maashayn-ta)

Hafin.

m.l eeg maashee. la-mid: maashays.

-ta: (n) act of drowning someone into the water ~ hafin

-ta: (magac, dhedig, keli) wanaag iyo khayr wada gaadhsiin oo caamyeelid. Dh: nicmayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo neef madax u ah u yeelid oo horkaxayn. Saca u weyn ayaa madaxayn loo kaxaystaa.

-ta: (magac, dhedig, keli) malab samayn. Kolka ubuxu dillaaco ayay shinnidu malabaynta bilawdaa.

(Nabadayn-ta)

Nabad ka dhigid, ka dhexridid; nabadsiin.

nabadayn¹: e.d Nabadgeliyo.

nabadayn²: m.f.dh eeg nabadee.

e.d Nabadgeliyo.

-ta: (magac, dhedig, keli) heshiis ka dhex ridid; nabad ka dhigid. Nabadaynta colaaddu waa Diin iyo dadnimo. Dh: heshiisiin.

(Raacdayn-ta)

1. Wax lala tegey ama la dhacay, raacdo ahaan uga dabategid.

2. Ceyrin; eryid; cagaajin.

m.f.dh eeg raacdee.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax maqan doondoonid. Dh: raadcayn, doondoonid.

-ta: (magac, dhedig, keli) baadi magan doondoonid. Dh: raadin, goobid, raacdayn.

m.f.dh eeg raandee. la-mid: randays.

Correspond

name: Adam

vl. pron., neg. you ... not

(suffix): (v) if you not.... Ex. haddi aadan tagin...; if you don't

aadamaha aabbihii ugu horreeyey ee laga soo tafiirmay. Dh: Nebi Aadan, Aadam.

de: Adam

hm: 2

lx: Aadan

ps: name-m

key: Aadan_2

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) 1. Wax dhagax lagu arjimay ahaansho. 2. Wax dhawaaqiisa la jiiday ahaansho (xaraf). la-mid: medan.

der. [adjective] long, lengthened (sound of any vowel) {grammar}

-ka: (magac, lab, keli) wax dhagax lagu arjimay ahaansho.

de: long, lengthened (sound of any vowel) {grammar}

lx: madan

pd: (madnaa)

ps: adj-der

key: madan

(Aabayn-ta)

1. Tixgelin; aabayeelid; daryeelid.

2. (weel) xoolayn.

m.f.dh eeg aabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) aabbayeelid iyo tixgelin. Aabbaynta waalidku waa axsaan loo aayo.

aabayn-ta: (magac, dhedig, keli) samo iyo wanaag abaabulid oo wanaajin. Umuurtii aad leedahay ninkii, kuu aabaynaaya. Dh: habayn.

(Aadaan-ka)

Ereyo yar oo lagu dheeraysto oo dadka tukashada loogu yeero (ama addin).

aadaan¹: m.l 1. Ogeysiin cod dheer leh oo mu'addinku ugu yeero muslimiinta waqtiyada salaadda. 2. Ci' dheer oo neef riyo ahi uu sameeyo marka uu xanuunsado. la-mid: aadaamid, aaddan¹, eedaan¹.

aadaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay) 1. Cod dheer ugu yeerid muslimiinta waqtiyada salaadda. 2. Kor u qaylin neef riyo ah xanuun dartiis. la-mid: aaddan², eedaan².

aadaan¹: m.l 1. Ogeysiin cod dheer leh oo mu'addinku ugu yeero muslimiinta waqtiyada salaadda. 2. Ci' dheer oo neef riyo ahi uu sameeyo marka uu xanuunsado. la-mid: aadaamid, aaddan.

aadaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay) 1. Cod dheer ugu yeerid muslimiinta waqtiyada salaadda. 2. Kor u qaylin neef riyo ah xanuun dartiis. m.f.dh., aadaamid. la-mid: aaddan.

m. n. Muslim call to prayer

aadaan-ka: (n) the Muslim call to prayer, It is used to signify the time of prayer for the five obligatory prayers ~ addin.

(fal) salaadda dadka ugu yeedh. Bilaalow, salaadka Duhur innoo aadaan. Dh: addin, eedaan.

aadaan -ka: (magac, lab, keli) dhawaaq iyo baaq dadka loogu sheego in salaadda wakhtigeedii galay. Aadaanka waa laga daba aqriyaa mu'addinka. Dh: eedaan, addin.

aadaan -ka: (magac, lab, keli) ereyo la isla ogyahay oo kooban oo ay Diinta Islaamku goysay in dadka loogu sheego in salaadda wakhtigeedii galay.

a: addan

cf: addin

de: Muslim call to prayer

lx: aadaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

xv: Arabic

key: aadaan

m.dh eeg aafee. la-mid: aafeyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, xanuun, xumaan ama dhibaato qabadsiin. Neefka cadhada leh gaar baa loo qoolaa si aanu xoolaha kale u aafayn. Dh: ibtilayn.

(Aanayn-ta)

Aano ku raadin ama darteed wax ku yeelid.

m.f.dh eeg aanee.

-ta: (magac, dhedig, keli) «u ~» fal cid kale u tiirinta, si loo muujiyo in uu sababtiisa lahaa. Aanaynta gabay fidnadeed oo aanay lahayn Caasha, waa xadgudub loo gaystay xuquuqda qoraalka.

vl. pron., neg. you ... not,

(v) you....not.. Ex: adigoo xaagaas leh, baadan shaqaysanayn; you are strong and you don't work

de: you ... not + [FOCUS] = baa + aad + aan

lx: baadan

pd: (baanad)

ps: focus + vpro + neg

xe: Although you are a Somali, dont you drink camel milk?

xv: Ma adigoo Soomaali ah, baadan caano geel cabbin?

key: baadan

(fal) cir, caad yeelo.

caaday: (fal) caad u yeel.

-ta: (magac, dhedig, keli) cadcad u googoyn. Dh: cadays, yaryarayn, cadcadayn, jarjarid.

cadayn -ta: (magac, dhedig, keli) wax kasta oo dahsoon ama muuqda oo gartaada run ahaanteeda caddaynaya sida: waraaqaha markhaatiga dhaarta sawirrada iwm. Dh: xujo. Wa: caddaymo.

cadayn -ta: (magac, dhedig, keli) midabka caddaanka u yeelid.

haaday! (ereydhawaaq) qof dhibaato weyni gaadhay oo inta uu is celin waayo ku dhawaaqa. Dh: hoogay, jabay.

-ta: (magac, dhedig, keli) jidka wanaagsan ku hanuunid. Hadayntu waa xagga Eebbe. Dh: hanuunid.

hadayn -ta: (magac, dhedig, keli) cid kale jidka ku toosin oo hanuunin. Dh: hanuunin.

(fal) hawl ama xil ku qayb oo fulintiisa ku toosnaw; kaalin ku aad oo ka masuul noqo. Dh: aaddan, beegan, toosan, xilsaaran, baydhsan, khusayn, qaabbilsan.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dhibaatayn. Dh: dhibid, shiddayn.

m.l la-mid: maadasho.

-da: (magac, dhedig, keli) dhib dhici lahayd joogsasho oo dhici waayid. Maadadka dagaalka labada beelood odayadii maadiyay ayaa fadli ku leh. Dh: baaqasho.

name-m Muhammad

(fal) eeg maadee.

(Maadin-ta)

Dhibaato soo socota ka hor tegid, celin, baajin.

m.f.dh eeg maadi. la-mid: maadis, maarin, maaris.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhib soo socota ka hortegid. Culimadu waxay ka shaqeeyaan maadinta iyo qaboojinta dagaallada. Dh: baajin celin, maadis, joojin.

(tilmaame) ka jooga oo inuu horay ugu socdo diiddan. Awr biyo ka maagan lama tallaabin karo.

v., neg.-expr: it is not

[pronoun plus negative] it is not ~ maaha, ma aha. Ex: Soomali maahan; he or she is not Somalian

(tilmaame) mashquulsan oo maankiisu meel kale ku maqan yahay ah. Nin maahan ayaad la hadlaysaa. Dh: maahsan.

maahan -ta: (magac, dhedig, keli) ma 'aha oo waa wax kale. Mawaad maahanta la haysaa wixii jirab sheeg. Dh: maaha; ma'aha.

a: maaha

de: it is not

lx: maahan

ps: v5a-neg-expr

key: maahan

-da: (magac, dhedig, keli) dhallaanka, dumarka, duqayda, naafada iyo dhammaan dadka tabarta yar ee gacanqabadka u baahan ee in lagu xadgudbaa aanay bannaanayn. Waar maahayda meel aammin aha geeya. Dh: maahey, maahays, maxas.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la lisay ahaansho (neef irmaan).

der. [adjective] milked

de: milked

lx: maalan

pd: (maalnaa)

ps: adj-der

key: maalan

neg, vl. pron., neg. I ... not

de: I ... not = ma + aan + aan

lx: maanan

ps: neg + vpro + neg

xe: I would not have gone.

xv: Maanan tegi lahayn.

key: maanan

f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Ka m.: wax ka kaaftoomid.

f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Ka m.: wax ka kaaftoomid. m.f.dh, maarmid.

(v) [with preposition ka] no longer need; not need ~ see also [eeg] ka maaran

(fal) ka kaaftoon oo baahidiisa ka hadh. Wixii laguu dildo ka maaran.

maaran -ka: (magac, lab, keli) ciid isku dhegta marka la qooyo oo wax lagu kabbiso. Ciddaa maaranka ah waddada ku kabbis. Dh: garri.

maaran -ka: (magac, lab, keli) kaaftoon wax laga kaaftoomo oo baahida loo qabo la iska dhaafo.

(fal) si wanaagsan u maamul. Shaqada laguu dhiibo daacad u maaray.

maaray: (fal) daxalee oo wax midhidh yeeshay ka dhig. Billaawaha maaray.

-da: (magac, dhedig, kei) xigga marka laga shaqeeyo ama la xigo inta miiqyada la nadiifiyay ah ee xadhkaha laga sooho. Maasay aan wadhaf ka sameeyo ii keen. Dh: masay

(fal) heesta ugaadha ku hees. Haddaad hal'abuur tahay maayay Dh: hees, maayee.

m.f.dh la-mid: macaaneyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax mac ka dhigid. Dadku macaynta cuntada way ku kala fiican yihiin. Dh: macaanayn.