maa — Macnaha & Turjumaada

(ereycodeed) lagu tusaaleeyo ci'da riyaha. Dh: me'ee.

waa la naqliyay ✓

1

(Aabi-ga)

2

Arrin aan jid ahayn oo cid lagula kaco; gardarro; maag; daandaansi.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Aaya-da) (waa shedan tahay) Carruurta hooyadood maahee, oorida kale, oo aabbahood qabo.

2

2. (Aaya-ha) Waxtar waa danbe wax laga dheefo; ciribdanbeed; aayatiin; meecaad; liil danbe; (ama aaye).

waa la naqliyay ✓

1

(Adduun-ka)

2

1. Dhulka iyo waxa deggan; ifka lagu nool yahay; duni.

3

2. Maal; xoolo; hanti; adduunyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Adduunya-da)

2

Adduun; duni; maal; xoolo; hanti.

waa la naqliyay ✓

1

(Adyad-da)

2

Gardarro; maag.

waa la naqliyay ✓

1

(Afbilaw-ga)

2

Cunnada hore oo maalinta bilawgeeda la cuno; quraac; hamuuntir.

waa la naqliyay ✓

1

(Afyuun-ka)

2

Geed-ubax la beero oo waxtar (dawo) iyo dhibaato weyn labadaba leh, oo dhulka kulul ka baxa; wuxuu lee yahay dhacaan sida caanaha u cad oo la engejiyo, oo dabadeed la cuno ama sida sigaarka loo shito; kartida iyo maanka qofkaba habbisuu saaraa, haddaan degdeg la isaga qabanna waa lala doorsoomaa oo lala dufoobaa (sida xashiishka, qaadka ...).

waa la naqliyay ✓

1

(Agaasimid-da)

2

Maamulid; nidaamin.

waa la naqliyay ✓

1

(Agaasin-ka)

2

Hab wanaagsan ama si wanaagsan oo wax loo maamulo ama loo dhaqaaleeyo ama loogu arrimiyo; nidaam; maamul.

waa la naqliyay ✓

1

(Akademiya-ha)

2

1. Urur ama maamul ka kooban dad wada waxyaqaan, oo dantoodu tahay inay kor u qaadaan aqoonta dhaqanka, suugaanta, falsamida, fanka iyo cilmiga.

3

2. Dugsi sare oo waxyaalo gaar ah laga barto, sida carbiska iyo tababbarka ciidammada, muusikada, farshaxannimada, ... (ama akademiyada).

waa la naqliyay ✓

1

(Alaakoodin-ta)

2

1. Sasabid; suubaan-salaaxid; maaweelin.

3

2. (cayaar) luuqin; alalaasid.

waa la naqliyay ✓

1

(Arbaca-da)

2

Maalinta afraad oo toddobaadka; maalinta Talaadada iyo Khamiista u dhexaysa.

waa la naqliyay ✓

1

(Arrimin-ta)

2

Talo keenid; guddoomin; talin; maarayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Arrimisa-da)

2

Qofka (dheddig) arrimiya; talada haysa; taliso; maarayso.

waa la naqliyay ✓

1

(Arrimiya-ha)

2

Qofka (lab) arrimiya; talada haya; taliye; maareeye.

waa la naqliyay ✓

Si wanaagsan ku sugan; (maanta Guuleed ash ma aha).

waa la naqliyay ✓

1

(Awood-da)

2

Farsamo iyo tab iyo itaal wax lagu qaban karo; karti; maaro; xoog; tabar.

waa la naqliyay ✓

1

(Awoodid-da)

2

Maaro, itaal u hayn; karid.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Axad-da) Maalinta koowaad oo toddobaadka: Sabtida iyo Isniinta bay u dhexaysaa.

2

2. (Axad-ka) qof; ruux.

waa la naqliyay ✓

1

(Ayaan-ka)

2

1. Xoog la moodo inuu dadka u keeno xumaan ama samaan; cawo; hoodo; ul; nasiib;

3

2. (Ayaan-ta) Qorrax-soo-baxa iyo qorraxdhaca inta u dhexaysa oo iftiinka ah; maalin; dharaar; casho.

waa la naqliyay ✓

fk. la-mid: armaa.

waa la naqliyay ✓

m.l (-bab, m.l) Shax warqad ku sawiran oo tilmaamaysa dhulka oogadiisa, ama qayb ka mid oo ay leeyihiin waddammada, badaha, webiyada, buuraha iyo wixi lamida; khariiddada.

waa la naqliyay ✓

m.l (-bab, m.l) Shax warqad ku sawiran oo tilmaamaysa dhulka oogadiisa, ama qayb ka mid oo ay leeyihiin waddammada, badaha, webiyada, buuraha iyo wixi lamida; khariiddada.

waa la naqliyay ✓

m. n. map

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) map (maap) ~ khariidad

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) sawir dhuleed lagu muujiyo muuqaal meeli leedahay. Dh: kaar, kaarto, jaantus, khariidad.

waa la naqliyay ✓

1

de: map

2

lx: maab

3

pd: (-ka Pl: maabab (ka))

4

ps: n4-m, n2a-m

5

syn: kaarto {Eng}

6

key: maab

waa la naqliyay ✓

1

(Maad-da)

2

1. (°) Hadal qosol leh; maaweelo.

3

2. Aan muuqan, dahsoon; qarsoodi; meel dhawran oo aan indho qalaadi eegeyn; meel aan madal ahayn.

4

3. Is'ilaalis, maadasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Gaashaan. 2. Meel lagu gabbado.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do/-dooyin, m.l) (riw.) Hadal ama sheeko lagu qoslo.

waa la naqliyay ✓

mąad: m.dh (-do/-dooyin, m.l) (riw.) Hadal ama sheeko lagu qoslo.

waa la naqliyay ✓

1

vl. pron., neg. you ... not

2

maad question word, vl. pron. are you? / do you? / did you?

3

maad [feminine] n. joke, funny remark; comic routine, comedy

4

maad [feminine] n., loc. hiding place, hidden area

waa la naqliyay ✓

name-m joker; funny remarks; comic or comedy

waa la naqliyay ✓

1

-da: (n) fun (fan); humor (hiy-uumar); funniness (fani-nas); joke (jowk) ~ maadays, kaftan, shaactiro

2

maad: (interrogative adverb); do you, can you, did you ~ ma. Ex: maad taqaan? do you know? Ex: maad samayn kartaa? can you do it?

waa la naqliyay ✓

1

(magac'uyaal) weydiimeed lagu bilaabo weedh weydiin iyo bandhigid iskugu jirta oo loo jeediyo cid lala hadlayo. Maad salaadda tukatid? Maad aabbo adeecid. Dh: miyaad.

2

maad -da: (magac, dhedig, keli) aan muuqan oo aan indhaha la saari karin. Maad weeye oo ma jiro ruux u mayracaye. Dh: dahsoon. Li: muuqda.

3

maad-da: (magac, dhedig, keli) hadal lagu goslo maaweelo ah. Maad badan ayaad noo samaysay maanta. Dh: maaweelo, fukaaho.

waa la naqliyay ✓

1

(Maag-ga)

2

1. Gardarro kas iyo ogaal lagu sameeyo; aabi; xuma-kaddoon.

3

2. () Wax iska deyn, cabsiyi ku jirto; alaalabbaq; diiddo.

waa la naqliyay ✓

1

maag¹: m.l 1. Daandaansi; gardarro; abyood. 2. la-mid: maagid.

2

maag²: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Qof gardarraysasho. 2. Doonid ama damcid.

3

mąag¹: m.l (-gag, m.l) 1. Xad, xuduud. 2. la-mid: mąagid.

4

mąag²: f.mg1 Wax cabsi dartii uga dheeraansho.

waa la naqliyay ✓

1

maag¹: m.l Daandaansi; gardarro; abyood.

2

maag²: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Qof gardarraysasho. 2. Doonid ama damcid. m.f.dh, maagid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. provocation, intentional offense (threat ~ insult)

2

maag v. provoke, pick on, incite someone

3

maag v. want, intend

4

maag v. stop suddenly, cease; hesitate (out of fear ~ suspicion)

5

maag vl. n. keeping one's distance from something, setting a limit ~ boundary

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) do it to annoy; tease (tiiz), upset (ap-sat); infuriate (in-fiyuu-riyeeyt); enrage (en reeyj)

2

maag: -ga: (n) provocation (porova-keeyshin); infuriation. Ex: waa kas iyo maag; this is an intentional provocation ~ maagis

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid saabab la'aan daandaanso oo ka gardarraw. Ayaa ku yidhi dadka maag. Dh: xadgudub, gardarraw, adyadee.

2

maag: (fal) ka hako oo ha ku dagdagin; ka joogso oo horay ha ugu socon. Ka maag meelaha xumaan kuu horseedaya. Dh: maago.

3

maag: (fal) doon oo ikhtiyaar kaaga go'aan u qaado. Waxaad wanaag u aragto maag. Dh: doon, rab.

4

maag-ga: (magac, lab, keli) halka dhirta iyo banku iska galaan. Maagga Magaalacad ayuu reerku yaal. Dh: aftin, idhan.

5

maag-ga: (magac, lab, keli) adyad gardarro ah oo si kas iyo sabab la'aan ah cid aan xumaan samayn lagula kaco. Ninka maag baa kuu geeyey oo waad ka gardaran tahay: Dh: xadgudub.

6

maag -ga: (magac, lab, keli) dib u joogiga geelu dib uga joogsado ka tallawga biyaha ee uu diido. Awrku waa maag wuxu biyaha uga tallaabi layahay. Dh: joogsi, diidmo.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) noqo wax muuqiisu joogo maankiisuna maqan yahay. Hadduu maas ku haysto orod bannaanada ku maah.

2

maah -ha: (magac, lab, keli) mashquulsanaan maskaxda ah oo qufku isaga oo muuqiisa la arkayo haddana maakiisu waxa dhaca uu la socon oo wax kale ku xidhan yahay. Maaha ka soo noqo oo dadka dhegeyso.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Maal-ka) Xoolo, adduunyo hanti, guuyo.

2

2. (Maa-sha) Malax culus.

waa la naqliyay ✓

1

maal¹: m.l 1. Hanti. 2. la-mid: maashi. (-lal, m.l) Neef irmaan oo cid la ammaanaysiiyo si uu u intifaacsado. 3. la-mid: maalid.

2

maal²: m.dh Malax.

3

maal³: f.g1 (-aalay, -aashay) Neef irmaan caano ka lisid.

waa la naqliyay ✓

1

maal¹: m.l 1. Hanti. 2. la-mid: maashi. (-lal, m.l) Neef irmaan oo cid la ammaanaysiiyo si uu u intifaacsado.

2

maal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Neef irmaan caano ka lisid. m.f.dh, maalid.

waa la naqliyay ✓

1

v. milk

2

maal m. n., [collective] finance; goods, property, wealth, riches

3

maal [feminine] n., (mass n.): pus

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) wealth (weelth); riches (rijas); capital (kapital); means (miinis); resources (ri soorsis) ~ xoolo, hanti, maaliyad, raasammaal

2

maal -ay / maashay: (v) draw milk from an animal; example a cow, goat or she camel; milk (milk) ~ see also [eeg] muruqmaal

3

maal -maasha: (n) pus (pas); abscess (ab 'sees); matter (maater); mucus (miyuukas) ~ malax

waa la naqliyay ✓

1

(fal) candho caano ka lis. Saca ka maal. Dh: liso. Li: gaaxi.

2

maal -ka: (magac, lab, keli) magac guud oo koobsada hanti wixii eebbe ku siiyo oo dhan. Shanta maal ee adduunyo dameer shaa la yidhaa shuhuuraad iga geysay. Dh: xoolo, hanti.

3

maal -ka: (magac, lab, keli) neef ama in ka badan oo intay irmaan yihiin cid kale ergiso loo siiyo si ay u maalaan. Dh: awrqaad.

4

maal-sha: (magac, dhedig, keli) gunaad soo buurnaada oo yeesha malax iyo dhiig oo xoolaha ka soo baxa; qanjidh xumaada. Laxdii dharo maal baa ka soo baxday. Dh: dhullax.

waa la naqliyay ✓

1

(Maan-ka)

2

Kartida qofku wax ku garto; garaad; caqli; laab; maskax.

waa la naqliyay ✓

1

maan¹: m.l Awoodda garashada ee qof leeyahay.

2

maan²: m.dh 1. Maalinta la joogo. 2. M.ta: beriga. 3. M.ta layl: maalinta oo idil. 4. M.tii saddexaad: maalintii saddexaad. 5. M.tii hore: maalmihii la soo dhaafay. la-mid: maantay.

waa la naqliyay ✓

maan¹: m.l Awoodda garashada ee qof leeyahay. maan²: m.dh 1. Maalinta la joogo. 2. M.ta: beriga. 3. M.ta layl: maalinta oo idil. 4. M.tii saddexaad: maalintii saddexaad. 5. M.tii hore: maalmihii la soo dhaafay. la-mid: maantay.

waa la naqliyay ✓

1

vl. pron., neg. I ... not

2

maan question word, vl. pron. do I? / did I? / am I?

3

maan m. n. mind, intelligence, good sense

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) the human consciousness; mind (maayndh); brain (ba-reeyn); intellect (iin-talekti) consciousness (koon-shes-nes)-, ~ garaad-ka, maskax, caqli

2

maan: [pronoun plus negative] I ... not ~ maana. Ex: maan ku oran; I didn't say to you

3

maan: let me.. or why don't I... Ex: maan ku soo waco!; let me phone you!

waa la naqliyay ✓

1

Intelletto; coscienza

2

Intellect; conscience

waa la naqliyay ✓

magac loo bixiyo gabadh laga filayo maskax iyo garaad badan inay yeelato.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) garaadka uu qof wax ku garto. Maan bilaal iyo maan barray: Dh: garaad caqli, laab, maskax.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Maar-ka) (dhul, xoolo, kd.) Inta isku jaad ah ama isu eg; meesi.

2

2. (Maar-ta) Macdan cawl ah oo aad u jilicsan oo waxyaalo badan laga sameeyo (lacag, alaab, kd.).

waa la naqliyay ✓

1

maar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Lakabyo isdul saarsaaran. 2. Afarta meesi ee xoolaha midkood. 3. Degaan geedo iyo ciid isku mid ah leh. 4. Dhawr warqadood oo turub ah oo hal mar la isku qaato ama la wada bixiyo. 5. Maal.

2

maar²: m.dh 1. Macdan cawlan, jilicsan, oo lacagta iyo alaabooyin kale laga sameeyo. 2. Daxalka biraha dushooda ku samaysan. 3. Biyo muddo fadhiyey wasakhda ka dhalata. 4. Caws jilicsan oo xooluhu daaqaan raradana laga sameeyo. 5. Midab, guduud madow yari ku jiro ah oo lo'du yeelato.

waa la naqliyay ✓

1

maar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Lakaybo isdul saar-saaran. 2. Afarta meesi ee xoolaha midkood. 3. Degaan geedo iyo ciid isku mid ah leh. 4. Dhawr warqadood oo turub ah oo hal mar la isku qaato ama la wada bixiyo. 5. Maal.

2

maar²: m.dh 1. Macdan cawlan, jilicsan, oo lacagta iyo alaabooyin kale laga sameeyo. 2. Daxalka biraha dushooda ku samaysan. 3. Biyo muddo fadhiyey wasakhda ka dhalata. 4. Caws jilicsan oo xooluhu daaqaan raradana laga sameeyo. 5. Midab, guduud madow yari ku jiro ah oo lo'du yeelato.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. (adj.): look alike, something of the same type ~ breed; matching

2

maar [feminine] n. rust, oxidation of metal; copper

waa la naqliyay ✓

Aristida adoensis 10, A. kelleri 30, Panicum pinifolium 10

waa la naqliyay ✓

1

(Mar) C Aristida kelleri Hack. Gramineae.

2

N Aristida caerulescens Desf. Gramineae.

3

May, S? Grewia tenex (Forsk.) Fiori Tiliaceae.

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) 1. rust (raast); corrosion (korrowshari) ~ daxal. 2. copper (kop-par); symbol Cu

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ciqaab ka badbaadi; cid gef lagu helay ka dhaaf oo ka saamax xukunkii ku dhici lahaa. Hadduu dembiga qirtay xadhigga ka maar. Dh: saamax, cafi.

2

maar -ka: (magac, lab, keli) khaatiyaan iyo dhibsasho xooq ah. Ninkaa maar baan ka taaganahay.

3

maar -ka: (magac, lab, keli) xoolaha inta isku jaadka ah ama isu eeg. Adhi isku wada maar ah ayuu haystaa. Dh: meesi, maarkad, muunad.

4

maar -ka: (magac, lab, keli) lakabyada ciidda midka mid ah. Markaad ciidda sare dhaafto maar cusub oo ciid ah ayaad u tagaysaa. Dh: lakab.

5

maar -ka: (magac, lab, keli) dooradaha ciyaarta turubka middood. Maar keliya ayaad badisay: Dh: wareeg, door.

6

maar -ta: (magac, dhedig, keli) macdan dhulka hoostiisa laga qodo oo gudbinta qulqulka danabka aad ugu fiican lehna midab dahabi casaan xiga ah oo laga sameeyo waxyaabo badan oo la adeegsado. Dh: naxaas.

7

maar -ta: (magac, dhedig, keli) moofle niib ah oo ceelka guntiisa ah.

8

maar -ta: (magac, dhedig, keli) liin cas oo ilkuhut yeeshaan. Nin ilka maar ku leh ayaa baaburka wada.

waa la naqliyay ✓

Bir diirimaad nugul oo quwadda korontada sahal u gudbisa.

waa la naqliyay ✓

1

(Maas-ka)

2

1. Harag la megdeeyey.

3

2. (beer) a) Fil weyn oo aan harame danbe ka soo bixin. b) La falay welise aan wax lagu abuurin.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dhul nabaadguuray. 2. Dhul la abuuray oo aan weli wax ka soo bixin. 3. Deyn. 4. Saanta lo'da oo la magdiyey. 5. Midab guduud xigeen ah oo geelu yeesho.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dhul nabaadguuray. 2. Dhul la abuuray oo aan weli wax ka soo bixin. 3. Deyn. 4. Saanta lo'da oo la magdiyey. 5. Midab guduud xigeen ah oo geelu yeesho.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., (mass n.): leather

2

maas m. n., [collective] fallow ~ unplanted land; sterile ~ unproductive soil

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) leather (leether) ~ harag. Ex: kabo maas ah; leather shoes

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) beer la rogay oo aad loo jilciyay oo haramo iyo gufiba la salabeeyey Beer maas ah nin leh roobna ugu da'o barwaaqo kama maqna.

2

maas-ka: (magac, lab, keli) dubbe weyn oo dhagaxa lagu jajabsho oo toban kiiloo iyo wax ka culus ah. Nin buur god ka qodayaa maas kama maarmo. Dh: dubbe

3

maas -ka: (magac, lab, keli) saan aad loo jilciyay oo kabaha, suumanka iyo wixii la mid ah, laga sameeye. Dh: saan.

waa la naqliyay ✓

1

(Maax-da)

2

Biyaha hoose oo inta ilaha soo raaca, ceelasha laga cabbey soo buuxsha.

waa la naqliyay ✓

1

maax¹: m.dh Biyo badan oo ceel ku jira, oo dhulka hoose ka soo baxay.

2

maax²: f.g1 (-xay, -xday) Biyo dhex marid.

waa la naqliyay ✓

1

maax¹: m.dh Biyo badan oo ceel ku jira, oo dhulka hoose ka soo baxay.

2

maax²: f.g1 (-xay, -xday) Biyo dhex marid. m.f.dh, maaxid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., (mass n.): water that accumulates in a well; spring

2

maax v. be full (of a well); flow, gush (of water)

3

maax v. produce, create, expand (upon)

4

maax v. cross (over), traverse

waa la naqliyay ✓

name-m flow, gush (of water); to be full (said of a well); produce, create

waa la naqliyay ✓

-da: (v) accumulation of water, especially in a well

waa la naqliyay ✓

magac loo bixiyo wiil ay hooyadii dhashay xilli labadiisa waalid midkood uu ubad ka quusnaa da' ahaan ama ay is lahayd waad dhalmadeysay.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) biyaha ilaha ceelasha ka soo baxa kolka biyihii horay ugu jiray laga qayo. Ceelku wuu gudhaye maaxda suga.

2

maax-da: (magac, dhedig, keli) hadal dib loo goodo oo kolka la dhammeeyaba haddana dib loo bilaalo.

waa la naqliyay ✓

name-m cool and quiet (Danakil)

waa la naqliyay ✓

1

pr. n., loc. Mecca

2

Maka pr. n., [feminine] Mecca

waa la naqliyay ✓

(n) Mecca; the city of Mecca

waa la naqliyay ✓

magaalada ugu barakada badan dunida oo ah halka dadka islaamka ahi u jeestaan kolka ay tukanayaan waxana ku dhashay Nebi Maxamad, naxariis iyo nabadgelyo korkiisa ha ahaadeene. Mako waxay ku taal Sacuudiga. Dh: Mako.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) jaad kalluunka badda ku jirta ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

neg, [conjunction] and ... not

waa la naqliyay ✓

(conjunction) nor (noor); and not. Ex: ma cadda mana madooba; it is neither white nor black

waa la naqliyay ✓

1

de: and ... not

2

lx: mana

3

ps: neg + conj

4

xe: Then I did not and could not refuse anything he asked of me.

5

xv: Markaa maan diidin mana aan diidi karin wax kasta uu i weydiisto.

6

key: mana

waa la naqliyay ✓

May; ma aha.

waa la naqliyay ✓

diid. Erey tilmaama jawaab diidmo ah. la-mid: may.

waa la naqliyay ✓

diid. (naxwe) Erey tilmaama jawaab diidmo ah. la-mid: may.

waa la naqliyay ✓

: no

waa la naqliyay ✓

(adv) not at all ~ may; ma jirto

waa la naqliyay ✓

eeg may.

waa la naqliyay ✓

1

de: no Opp: haa

2

lx: maya

3

ps: neg

4

key: maya

waa la naqliyay ✓

لا

waa la naqliyay ✓

1

(ā)

2

Xarafka a oo dheer.

waa la naqliyay ✓

1

aa¹: qr.dd la-mid: baa.

2

aa²: mu.dhm.y 1. la-mid: Aad. 2. la-mid: aydin.

3

aa³: e.d Cod lagu muujiyo xanuunka.

waa la naqliyay ✓

1

aa: [feminine] n. AA, long A [digraph letter of the Somali alphabet.]

2

aa inter. ah!, oh!

3

aa n. suf. -er, -or

waa la naqliyay ✓

1

aa': (n) long vowel of letter A. Ex: aabbe; father. Caano; milk.

2

aa?: (suffix); —ing; used to form the present continuous tense. Ex: ma socotaa; are you going; Wuu hurdaa; he is sleeping.

waa la naqliyay ✓