luuliyo

(Luuli-ga)

Qurux, xarrago, mardaaddi.

luuli¹: m.l.kh Luuli ah: qurux, xarrago.

luuli²: f.g2 (luuliyay, luulisay) Xarig giijin.

m. n., [abstract] beauty, splendor, elegance

-ga: (magac, lab, keli) wax la jeclaysto oo fiican. Dh: qurux, xarrago, mardaaddi.

cf: mardaaddi, qurux, xarrago

de: beauty, splendor, elegance

lx: luuli

pd: (-ga)

ps: n0-m-abs

key: luuli

s.m. - luulyo, julaay.

(Luulid-da)

Carruurta aan weli calaliska bilaabin, carrabkooda calalin, ruugid; waxay calaamo u tahay inay calalis doonayaan oo u baahan yihiin.

m.f.dh eeg luul.

-da: (magac, dhedig, keli) carrabjalaqada caruurta hadalbaradka ah; carrabcalaliska ubadka aan weli ababin. Luuliddu caruurta inta badan way ka ba'daa. Dh: jabago, carrabjalago.

m.f.dh eeg luuli².

-da: (magac, dhedig, keli) gabadha diyaaradda kicisa.

duuliye: m.l (-yayaal, m.l/dh) Qof diyaaradaha wada.

dųuliye: m.l (-yayaal, m.l/dh) Taliye.

m.l (-yayaal, m.l/dh) Qof diyaaradaha wada.

m. n. pilot (of airplane); captain, military commander

-duuliyaha: (n) pilot (paay-lat); aircraft pilot ~ diyaarad kiciye

-ha: (magac, lab, keli) qofka duuliya ee kexeeya diyaaradaha.

de: pilot (of airplane); captain, military commander

lx: duuliye

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: duuliye

m.dh la-mid: nuurad¹.

m.dh la-mid: mas'uuliyad.

-da: (magac, dhedig, keli) dareen xilkasnimo oo qof muddakar ahi naftiisa ku abuuro. Dh: masuuliyad.

masuuliyo -da: (magac, dhedig, keli) xil maamul oo cid loo dhiibo. Waalidku masuuliyo siyaada ah ayuu dareemaa. Dh: masuuliyad.

-ha: (magac, lab, keli) gacmagashiyo dahab ah oo dumarku gacmaha ku xidhaan.

name-f beautiful; elegant. Cf: Bitiqo

(fal) guusha gaadh; libinta hel. Li: guuldarrayso, khasaar.

f.mg3 (-stay, -satay) Lib helid.

f.mg3 (-stay, -satay) Lib helid. m.f.dh, guulaysasho.

v.auto: win, triumph, be victorious, gain the victory

-guulaystay / guulaysatay: (v) become winner, succeed (saksiidh) ~ najax, ray

ka guuleyso: (v) beat (biit); defeat (difiit)

(fal) eeg guulayso.

de: win, triumph, be victorious, gain the victory

lx: guuleyso

nt: guuleysad (ka) [vn-m], guuleysasho (/da) [vn-f], guuleysi (ga) [vn-m]

pd: (guuleystay)

ps: v3b=auto

key: guuleyso

-da: (magacwadareed) laamaha fiisigiska middood oo macaamilo ku tacaluqda la leh dhaqaaqa nuuxsiga walxaha iyo xoogagga ku kor dhaca.

(Sukuliya-ha)

Tib weyn oo af dhuuban oo ceelasha iyo wixii la mid ah lagu qodo; sabarad qori ah.

m.l (-yayaal, m.l/dh) Tib weyn oo badarka lagu sukulo.

m. n. pestle (for pounding); wooden tamper, digging implement

-ha: (magac, lab, keli) tib weyn oo afdhuuban oo ceelasha iyo wixii la mid ah lagu. qodo; sabarad qori ah.

cf: sabarad, tib

de: pestle (for pounding); wooden tamper, digging implement

initial: s

lx: sukuliye

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: sukuliye

m.dh Jirrooyinka dhimirka nooc ka mid ah oo dadka ka gariirsiiya. la-mid: suruciye.

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Suufi noqosho.

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Suufi noqosho. m.f.dh, suufiyoobid.

-ga: (magac, lab, keli) eeg suufiyoobid.

m.f.dh eeg suul³. la-mid: suulin.

-da: (magac, dhedig, keli) lafaha qaansaysan oo il walba korkeeda ku yaal, timaha ka baxa ama ku yaal. Dh: suunnayaal.

m.dh la-mid: mas'uuliyad.

(Lula-da)

Lulmo.

lulo¹: m.dh la-mid: lulmo.

lulo²: f.g/mg3 (-ushay, -ulatay) 1. (f.g) Caano iyo wixi lamida si subag looga dhaliyo ruxasho. 2. (f.g) Geed si miro looga daadiyo ruxasho. 3. (f.mg) Barwaaqo ku noolaansho. 4. (f.mg) Ka l.: wax meel sare ka soo laallaadsasho.

f.g/mg3 (-ushay, -ulatay) 1. (f.g) Caano iyo wixi lamida si subag looga dhaliyo ruxasho. 2. (f.g) Geed si miro looga daadiyo ruxasho. 3. (f.mg) Barwaaqo ku noolaansho. 4. (f.mg) Ka l.: wax meel sare ka soo laallaadsasho. m.f.dh, lulasho.

v. shake; swing; be suspended

lulo v. churn milk into butter (for oneself)

lulo [feminine] n., [abstract] sleepiness

(fal) ruxmo ama halwo.

lulo: (fal) caano rux oo subag kala soo bax.

lulo-da: (magac, dhedig, keli) eeg lulmo.

(Luul-ka)

Iniino kulkulucsan oo dhagaxdidib ama xaraar ah oo badanaa cad kolkolna midabyo kale leh oo aad qaali u ah; waxaa si yaab leh u sameeya lohodka qaarkiis: qalbacyada dhulmanta bahalku ku jiro baa waxaa soo dhexgala bahal kaloo yar ama iniin ciid ah ama wax kale; kolkaasaa bahalku si uu waxaan gudihiisa soo galay uga nabad galo, dhacaan qoyan oo xabag oo kale ah ku daboolaa oo kubbad kulucsan ka dhigaa; dabadeed kubbaddaa adkaata oo luul noqota; luulka la beero isaguna waa la mid: qalbacyada gudohooda baa uun wax loo geshaa oo dabadeed bahalku luul ka dhigaa.

luul: f.mg1 (luulay, luushay) Carrab calalinta ay carruurtu carrabka calaliso.

lųul: m.l.u Iniino kulkulucsan, sida dhagaxa u adag oo cad ama midab kale leh aadna qaali u ah, kuna dhex jira laba qalbac oo dhulman ah oo laga helo badda gudaheeda.

lųul: m.l.u Iniino kulkulucsan, sida dhagaxa u adag oo cad ama midab kale leh aadna qaali u ah, kuna dhex jira laba qalbac oo dhulman ah oo laga helo badda gudaheeda.

pr. n., [feminine] Lul, Lool

v. chew one's tongue ~ grind the gums (of baby in teething stage)

luul m. n. precious item (e.g., pearl, diamond)

name-f precious, pearl, diamond; gems grinder

-ka: (n) pearl (peerl); gem (jeem)

magac loo baxsho gabadh qaali ah sida uu luulku nolosha ku yahay.

-ka: (magac, lab, keli) iniino kulkulucsan oo dhagax, didib ama xaraar ah oo badanaa cad, kolkolna midabyo kale leh oo aad u qaali ah. Waxa uu ku dhex samaysmaa bilbilka oy isu egyihiin ee lohodka. Qalbacyada bilbilka dhulmantiisa ayaa waxa dhexgala wax yar oo nool ama iniin ciideed ah, kolkaas ayuu bahalku si uu waxaa gudihiisa soo galay uga nabadgalo, waxa uu ku sii daayaa dheecaan qoyan oo subag oo kale ah oo dabeed adkaada oo sidii kubad yar 'luul' noqda. Luul ayaan xeebta ka helay Dh: lulu'.

m.dh Meesha sagaaradu saaladeeda ku uruuriso.

-da: (magac, dhedig, keli) meesha sagaaradu saaladeeda ku tuusho.

(fal) eeg buullay.

buuli -ga: (magac, lab, keli) nin aqoon badan oo cilmi Ilaahay ku shubay. Ba'dana aan ka dhigo waanigii buuliga ahaaye. Dh: afgudhiye.

(Buula-da)

Magaalo aad u yar oo badanaa ka kooban buulal; tuulo.

m.dh Degaan buulal badan ka dhisanyihiin; tuulo.

m.dh Degaan buulal badan ka dhisanyihiin; tuulo.

f. n. village

-buulada: (n) small village; hamlet (haam lit) ~ duddo

-da: (magac, dhedig, keli) magaalo yar badanaa ka kooban buulal. Buulo bannaankeeda lama dego. Dh: dabaayid, kaam, tuulo.

a: tuulo

de: village

lx: buulo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: buulo

duuli: f.g2 (-iyay, -isay) Diyaarad iyo wixi lamida hawada dhexdeeda ku wadid.

dųuli: f.g2 (-iyay, -isay) Col dagaal u hoggaamin.

duuli: f.g2 (-iyay, -isay) Diyaarad iyo wixi lamida hawada dhexdeeda ku wadid. m.f.dh, duulin.

dųuli: f.g2 (-iyay, -isay) Col dagaal u hoggaamin. m.f.dh, dųulin.

v. fly, cause to fly; pilot (an airplane)

-yey / say: (v) cause to fly (falaay); operate an aircraft or spacecraft

(fal) diyaarad ama wax kale oo duula oo degsanaa kici oo samada u dir. Duuli diyaaradda oo dubay gee. Li: deji.

de: fly, cause to fly; pilot (an airplane)

lx: duuli

pd: (duuliyey)

ps: v2a=tr

key: duuli

f.lg2 (-iyay, -isay) 1. Nafley meel aanay kori karin saarid. 2. Maxas gaadid ku qaadid. la-mid: fuulsii, fuushii.

v. put on top of; cause to mount; have someone sit on ~ ride something

-yey / say: (v) cause to climb or ascend, make someone walk up ~ fuushii

(fal) korsii; dusha ka saar.

a: fuushii

de: put on top of; cause to mount; have s.o. sit on ~ ride s.t.

lx: fuuli

pd: (fuuliyey)

ps: v2a=tr

key: fuuli

f.g2 (-iyay, -isay) Xoolo aroor ama wabax ah meel aan xeradeeda ahayn habeyn ku hoyn.

(Guuya-da)

1. Xoolo; maal; adduun.

2. Qof kd., gaaban oo aan korriimadu u hagaagin.

3. Sagaaro iyo wixii sideeda u gaaban.

m.dh 1. Maal, xoolo. 2. Nooc sagaarada ka mid ah. 3. Nafley gaaban oo tabar yar. la-mid: guunyo.

f. n., [collective] wealth, property, goods ~ livestock; inheritance

guuyo [feminine] n. dwarf, midget, small person

guuyo [feminine] n., [collective] dikdik, small African antelope species

-guuyada: (n) animal husbandry; stock farm; livestock (laayv-istaak) ~ guunyo

-da: (magac, dhedig, keli) xoolaha aadamuhu dhaqdo. Dh: guunyo, xoolo, duunyo.

m.l 1. K. ah: shaqaalaha dhisme ka shaqeeya oo an farsamayaqaan ahayn. 2. (u) Dad shaqaale ah.

m.l 1. K. ah: shaqaalaha dhisme ka shaqeeya oo an farsamayaqaan ahayn. 2. (u) Dad shaqaale ah.

m. n. laborer, workman; workmen

-ga: (n) manual worker; blue-collar worker ~ xoogsade, muruqmaal

-ga: (magac, lab, keli) shaqaalaha gacanyaraha u ah wastaadka guryaha dhisa.

de: laborer, workman; [col] workmen {N < Hindi}

lx: kuuli

pd: (-ga)

ps: n2a-m

key: kuuli

f.mg3 (-uushay, -uulatay) Indhakuul marsasho.

f.mg3 (-uushay, -uulatay) Indhakuul marsasho. m.f.dh, kuulasho.