Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

pr. n., [feminine] Lula

waa la naqliyay ✓

1

name-f precious, pearl, diamond; gems grinder

2

name-f pearl, jewel

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar ka dhaxaysa ragga iyo haweenka oo ka mid ah ciyaaraha jiibta keliya ah ee aan gabayga lahayn waxayna caan ku tahay gobollada Waqooyiga Soomaaliya, Jabuuti iyo Soomaalida Itoobiya. Qalabka lagu tumo waa hal durbaan oo yar iyo ushiisa.

waa la naqliyay ✓

1

de: Lula

2

lx: Luula

3

ps: name-f

4

key: Luula

waa la naqliyay ✓

1

(Luul-ka)

2

Iniino kulkulucsan oo dhagaxdidib ama xaraar ah oo badanaa cad kolkolna midabyo kale leh oo aad qaali u ah; waxaa si yaab leh u sameeya lohodka qaarkiis: qalbacyada dhulmanta bahalku ku jiro baa waxaa soo dhexgala bahal kaloo yar ama iniin ciid ah ama wax kale; kolkaasaa bahalku si uu waxaan gudihiisa soo galay uga nabad galo, dhacaan qoyan oo xabag oo kale ah ku daboolaa oo kubbad kulucsan ka dhigaa; dabadeed kubbaddaa adkaata oo luul noqota; luulka la beero isaguna waa la mid: qalbacyada gudohooda baa uun wax loo geshaa oo dabadeed bahalku luul ka dhigaa.

waa la naqliyay ✓

1

luul: f.mg1 (luulay, luushay) Carrab calalinta ay carruurtu carrabka calaliso.

2

lųul: m.l.u Iniino kulkulucsan, sida dhagaxa u adag oo cad ama midab kale leh aadna qaali u ah, kuna dhex jira laba qalbac oo dhulman ah oo laga helo badda gudaheeda.

waa la naqliyay ✓

lųul: m.l.u Iniino kulkulucsan, sida dhagaxa u adag oo cad ama midab kale leh aadna qaali u ah, kuna dhex jira laba qalbac oo dhulman ah oo laga helo badda gudaheeda.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Lul, Lool

waa la naqliyay ✓

1

v. chew one's tongue ~ grind the gums (of baby in teething stage)

2

luul m. n. precious item (e.g., pearl, diamond)

waa la naqliyay ✓

name-f precious, pearl, diamond; gems grinder

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) pearl (peerl); gem (jeem)

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh qaali ah sida uu luulku nolosha ku yahay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) iniino kulkulucsan oo dhagax, didib ama xaraar ah oo badanaa cad, kolkolna midabyo kale leh oo aad u qaali ah. Waxa uu ku dhex samaysmaa bilbilka oy isu egyihiin ee lohodka. Qalbacyada bilbilka dhulmantiisa ayaa waxa dhexgala wax yar oo nool ama iniin ciideed ah, kolkaas ayuu bahalku si uu waxaa gudihiisa soo galay uga nabadgalo, waxa uu ku sii daayaa dheecaan qoyan oo subag oo kale ah oo dabeed adkaada oo sidii kubad yar 'luul' noqda. Luul ayaan xeebta ka helay Dh: lulu'.

waa la naqliyay ✓

pron. and preposition: to ~ for you ... with (X)

waa la naqliyay ✓

1

de: to ~ for you ... with (X) = ku + u + la

2

lx: kuula

3

ps: pro + prep

4

xe: Shall I speak with her for you?

5

xv: Maan kuula hadlaa iyada?

6

key: kuula

waa la naqliyay ✓

1

(Luuli-ga)

2

Qurux, xarrago, mardaaddi.

waa la naqliyay ✓

1

luuli¹: m.l.kh Luuli ah: qurux, xarrago.

2

luuli²: f.g2 (luuliyay, luulisay) Xarig giijin.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] beauty, splendor, elegance

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) wax la jeclaysto oo fiican. Dh: qurux, xarrago, mardaaddi.

waa la naqliyay ✓

1

cf: mardaaddi, qurux, xarrago

2

de: beauty, splendor, elegance

3

lx: luuli

4

pd: (-ga)

5

ps: n0-m-abs

6

key: luuli

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-luushay, -luulatay) 1. Meel kayn ah dhexgelid adiga oo is gaabinaya. 2. Irrid gaaban ka hoos dusid. m.f.dh, xuluulasho. la-mid: huluulo, xaluulo.

waa la naqliyay ✓

1

(n) the third section of the large intestine that moves feces and waste in a downward towards the rectum.

2

mindhicirka weyn qaybta luulata

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dugaag, ugaadha ama wax kale, dabin u dhigis. Dabitaanka ugaadhay ku noolyihiin danyarta reerku.

2

dabitaan -ka: (magac, lab, keli) i isku qabad. Dabitaan la'aantii waxba kuma shiishi karo. dabitaan-ka: (magac, lab, keli) neef la dabrayo, aayar u xidhid

3

dabitaan-ka: (magac, lab, keli) gaadhi aan keligii socon karin, ku kale ku xidhiidhin.

4

dabitaan -ka: (magac, lab, keli) tidcidda timaha iyo soohitaankooga. Dabitaanka timaha luulaa aad u taqaanna.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) awood jidheed yeelo. Taagso oo cunto fiican cun, wuu taagsaday oo gashi fiican buu helay: Dh: itaalso, xoogso.

2

taagso: (fal) dhaqaale fiican inaad hesho ku dedaal; shaqada labanlaab si hayntaadu u fiicnaato. Luula waa baayacmushtar oo way taagsatay.

3

taagso: (fal) wax jiifay ama dhulka yaalay, toosiso.

waa la naqliyay ✓

perles.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Qof wax la cuulay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l Halaq halis ah, boodda dheer oo madow.

waa la naqliyay ✓

dųulal: m.l/dh la-mid: dųul¹ (2).

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) evil spirit ~ duuman

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) Wax isu ururay oo gadaal u gurtay noqosho.

waa la naqliyay ✓

inch. v. be intimidated, become terrified; retreat (from an attack)

waa la naqliyay ✓

1

de: be intimidated, become terrified; [ext.] retreat (from an attack)

2

lx: guulan

3

pd: (guulmay)

4

ps: v1=inch

5

key: guulan

waa la naqliyay ✓

pron. and preposition: with you ... using (X)

waa la naqliyay ✓

1

de: with you ... using (X) = ku (pro) + ku (prep) + la

2

lx: kugula

3

ps: pro + prep

4

key: kugula

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: kuulasho.

waa la naqliyay ✓

m.l (fiisikis) Summad: C. Halbeegga Caalamiga ah (H.C.) ee saldanabka danab, waxana loo qeexaa saldanabka uu ku raro hal sekend qulqul danab hal ambiyeer ahi.

waa la naqliyay ✓

m.l (fiisikis) Summad: C. Halbeegga Caalamiga ah (H.C.) ee saldanabka danab, waxana loo qeexaa saldanabka uu ku raro hal sekend qulqul danab hal ambiyeer ahi.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qulqulka hal ambiyeer.

waa la naqliyay ✓

1

1. (il) indhakuul la marshey.

2

2. (sac, kd.) indhihiisa madow ku wareegsan yahay oo la moodo in loo indhakuulay.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Qof wax indhakuul marsadey ahaansho. 2. Indhaha agagaarkooda madow ku leh ahaansho (sac iyo wixi lamida)..

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Qof wax indhakuul marsadey ahaansho. 2. Indhaha agagaarkooda madow ku leh ahaansho (sac iyo wixi lamida).. m.f.dh, kuulnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] made up with eye shadow

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) indhakuul la marshay; loo kuulay indha. Gabadh kuulan ayaa soo gashay aqalka. Dh: idhokuulan.

waa la naqliyay ✓

1

de: made up with eye shadow

2

lx: kuulan

3

pd: (kuulnaa)

4

ps: adj-der

5

key: kuulan

waa la naqliyay ✓

1

pron. and preposition: with someone ... using (X)

2

lagula pron., pron. and preposition: someone ... with you

waa la naqliyay ✓

(preposition) with you

waa la naqliyay ✓

1

de: chew one's tongue ~ grind the gums (of baby in teething stage)

2

hm: 1

3

lx: luul

4

pd: (luulay)

5

ps: v1=intr

6

key: luul_1

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: precious item (e.g., pearl, diamond)

3

hm: 2

4

lx: luul

5

pd: (-ka Pl: luulal (ka))

6

ps: n4-m

7

key: luul_2

waa la naqliyay ✓

1

de: Lul, Lool

2

hm: 3

3

lx: Luul

4

ps: name-f

5

key: Luul_3

waa la naqliyay ✓

1

(Luulid-da)

2

Carruurta aan weli calaliska bilaabin, carrabkooda calalin, ruugid; waxay calaamo u tahay inay calalis doonayaan oo u baahan yihiin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg luul.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) carrabjalaqada caruurta hadalbaradka ah; carrabcalaliska ubadka aan weli ababin. Luuliddu caruurta inta badan way ka ba'daa. Dh: jabago, carrabjalago.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg luuli².

waa la naqliyay ✓

f. n. July (seventh month of Roman calendar)

waa la naqliyay ✓

Juillet.

waa la naqliyay ✓

-Luulyada: (n) July (julaay) ~ Luuliyo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) bisha toddobaad ee bilaha Miilaadiga.

waa la naqliyay ✓

1

cf: bil {It}

2

de: July (seventh month of Roman calendar)

3

lx: Luulyo

4

pd: (/da)

5

ps: n0-f-time, n6-f

6

key: Luulyo

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) (fiisikis) Summad: Lm. Halbeegga caalamiga ee burqad iftiimeedka, loona qeexo burqadka iftiinka ee ka soo kaaha bar iftiin oo itaalkeedu yahay hal kandeela (cd), una baahaya hab toobineed leh xagal adke oo ah hal istaraadiyan. Sidaas awgeed, 1 lm = (1/4Ò)cd.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Af ay ummadi leedahay oo ay isku fahmaan. la-mid: luqad, luqo, luuqo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Af ay ummadi leedahay oo ay isku fahmaan. la-mid: luqad, luqo, luuqo.

waa la naqliyay ✓

f. n. language

waa la naqliyay ✓

-da: (n) language (laangu weeyj) ~ luqad, luuqo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg lugad.

waa la naqliyay ✓

1

a: luqad, luqo, luuqo

2

bw: Arabic

3

de: language

4

lx: luuqad

5

pd: (-da)

6

ps: n1-f

7

key: luuqad

waa la naqliyay ✓

(fal) (ku ~) ku hees oo cod wanaagsan ku qaad. Ku luuqay Quraanka. Dh: codee, luuqee, luuqey.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) la-mid: tųuran.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] loaded, piled up

waa la naqliyay ✓

1

a: tuuran

2

de: loaded, piled up

3

initial: t

4

lx: tuulan

5

pd: (tuulnaa)

6

ps: adj-der

7

key: tuulan

waa la naqliyay ✓

1

(Huluulad-ka)

2

Huluulasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: xuluulasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) shay hoostiisa oo cidhiidhi ah ka dusid. Huluulad kiibuu dhagaxi muday. Dh: huluulasho, xuluulad.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: quluulasho.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Salugla

waa la naqliyay ✓

1

taluulan¹: f.mg1 (-lmay, -lantay) Boor, qiiq iyo wixi lamida wax kor isu taagay noqosho.

2

taluulan²: f.mg4 (-lnay, -lnayd) Boor, qiiq iyo wixi lamida wax kor isu taagay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: xuluulasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) duud ama geedo cidhiidhi ah dhexdood galid oo dhex jibaaxid.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: xuluulasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel cidhiidhi ah oo geed dhexdii ama sallax hoostii ah dhex xulid oo dhex galid. Dh: xuluulasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Lu-sha)

2

Wax jilicsan oo dabka la shida hayo oo bilawga ah lagu huriyo.

waa la naqliyay ✓

1

lul¹: m.dh.u Wax jilicsan oo dabka la shidayo marka hore lagu huriyo.

2

lul²: f.g1 (-ulay, -ushay) 1. Wax ruxid. 2. Wax meel ka soo lalmin.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ulay, -ushay) 1. Wax ruxid. 2. Wax meel ka soo lalmin. m.f.dh, lulid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] kindling, tinder

2

lul v. wave, shake, agitate; churn (milk into butter by shaking)

waa la naqliyay ✓

-ay / lushay: (v) 1. swing back and forth; wave (weeyv); agitate (a ji-teeyt) ~ rux 2. churn (jeerri); agitate or stir milk in order to make butter

waa la naqliyay ✓

1

(fal) caano iyo wixii la mid ah, weel ku shub oo ku rux oo subag kala bax. Dhiisha lul subag ha dhashee. Dh: rux.

2

lul: (fal) (soo ~) wax soo laalaadi oo meel sare soo sudh. Dh: deldel.

3

lul -sha: (magac, dhedig, keli) wax jilicsan oo dabka la shidayo oo bilawga ah lagu huriyo.

waa la naqliyay ✓

prep and preposition: with ... to / for

waa la naqliyay ✓

exprès.

waa la naqliyay ✓

...I or you ..to.. Ex: maxaadula jeedaa? What do you mean?

waa la naqliyay ✓

1

de: with ... to / for = u + la

2

initial: u

3

lx: ula

4

ps: prep + prep

5

xe: I deliberately insulted him. [lit: I rose up with an insult for him]

6

xv: Cayda isaga waan ula kacay.

7

key: ula

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) midab madaw dhalaalaya ah leh.

waa la naqliyay ✓

s.f. - qol dugsiyeed, fasal.

waa la naqliyay ✓

1

(Buul-ka)

2

1. Aqal yar oo aan hab wanaagsan u dhisnayn.

3

2. Aqalka shinbirta.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.dh) 1. Aqal yar oo aan hab wanaagsan u dhisnayn. 2. Aqal shimbir. 3. Dhullax, kasoobax.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.dh) 1. Aqal yar oo aan hab wanaagsan u dhisnayn. 2. Aqal shimbir. 3. Dhullax, kasoobax.

waa la naqliyay ✓

m. n. hut; nest

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Plural buulal- buulasha] hut (hat); makeshift dwelling ~ waab

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) aqalka yar ee noocyada kala duwan leh ee ay shimbirtu dhisato.

2

buul -ka: (magac, lab, keli) aqalsoomaali aan si wanaagsan u dhisnayn, raro fiican ka samaysnayn.

3

buul -ka: (magac, lab, keli) timo badan ama dhogor badan. Dh: gas.

waa la naqliyay ✓

1

de: hut; nest

2

lx: buul

3

pd: (-ka Pl: buulal)

4

ps: n4-m

5

key: buul

waa la naqliyay ✓

عُش الطَّائِرِ، وَكْرِ، كُوحَ

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-uulay, -uushay) Wax hullaab ku qarin (qof).

waa la naqliyay ✓