Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Lulluma-da)

2

Xasharaad (kaneeco, rah, ...) yar oo ugaxnimada ka baxay; miraxareedaad (ama lullume).

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) la-mid: lullume¹.

waa la naqliyay ✓

f. n. mosquito larva

waa la naqliyay ✓

-lullumada: (n) larva (laarva); newly hatched, worm like insect, often found in pools

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xasharaadka sida rah iyo wixii la mid ah oo markaas uun ugxannimadii ka baxay. Dh: midha-xareedaad, lunlumo, lulumo, muraxareeraad.

waa la naqliyay ✓

1

a: lullume (/ha) [n7-m]

2

de: mosquito larva

3

lx: lullumo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

syn: miraxareedaad

7

key: lullumo

waa la naqliyay ✓

1

lullume¹: m.l 1. Kalluun aad u yaryar oo biyaha macaan ku nool. 2. Cayayaan yaryar oo biyaha macaan ka dhasha; miraxareedeed. la-mid: lullumo.

2

lullume²: m.l (cilmiga naflayda) Heerka caydiga ee raha. Wuxuu leeyahay dabo dheer iyo waafyo. Lulumadu heerka caydiga oo dhan waxay ku nooshahay biyaha. Lugaha dambe ayaa ka hor kora lugaha hore, aakhirkana dabada ayaa ka go'da inta aanu noqon rah qaangaadh ah.

waa la naqliyay ✓

1

lullume¹: m.l 1. Kalluun aad u yaryar oo biyaha macaan ku nool. 2. Cayayaan yaryar oo biyaha macaan ka dhasha; miraxareedeed. la-mid: lullumo.

2

lullume²: m.l (cilmiga naflayda) Heerka caydiga ee raha. Wuxuu leeyahay dabo dheer iyo waafyo. Lulumadu heerka caydiga oo dhan waxay ku nooshahay biyaha. Lugaha dambe ayaa ka hor kora lugaha hore, aakhirkana dabada ayaa ka go'da inta aanu noqon rah qaangaadh ah.

waa la naqliyay ✓

(fal) lullumo ka dhig.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg lullumo.

waa la naqliyay ✓

1

(Malaa'ig-ta)

2

1. (xagga diinta) Uumanka Ilaahay, saddexda ugu caansan, mid kamid ah oo nuurka iyo iftiinka laga abuuray; (labada kale waa jinniga iyo insiga).

3

2. Heer qaab urursan oo duuban oo aan madax iyo manjo midna ka muuqan, oo xasharaadka kora hayaa maro; wuxuu u dhexeeyaa kolka bahalka ugaxda ka baxo (lullumo, diirdiir, kd.) iyo kolka uu korriimadiisa dhammaysto, oo magac la baxo (balanbaallis, doorshaan, shinni, kaneeco, diqsi, kd.).

waa la naqliyay ✓

s.f. - lullumo.

waa la naqliyay ✓

1

de: mosquito larvae Lit: fruit of rainwater

2

lx: miraxareedaad

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m-col

5

syn: lullumo

6

key: miraxareedaad

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-meeyay, -meysay) Sida lullumada u dabaalasho.

waa la naqliyay ✓

v. swim on top of the water (just grazing the surface)

waa la naqliyay ✓

1

de: swim on top of the water (just grazing the surface)

2

lx: lullumee

3

pd: (lullumeeyey)

4

ps: v2b=intr

5

key: lullumee

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg lulmasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Lulma-da)

2

Kolka hurdadu soo dhowdahay waxa layska dareemo; (ama lulo).

waa la naqliyay ✓

m.dh Daal iyo caajis la dareemo marka jirku hurdo u baahanyahay. la-mid: lulo¹.

waa la naqliyay ✓

m.dh Daal iyo caajis la dareemo marka jirku hurdo u baahanyahay. la-mid: lulo.

waa la naqliyay ✓

1

v. shake, be shaken; be churned; swing, dangle

2

lulmo [feminine] n., [abstract] drowsiness, sleepiness

waa la naqliyay ✓

-lulmada: (n) sleepiness (isliipi-nes); drowsiness (darawsines); doziness (dowsi-nes); nod (naadh)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) kolba dhan u ruxan; ahaw qof lulmnaya. Dh: ruxan.

2

lulmo -da: (magac, dhedig, keli) dareenka hurdo doonidda ah ee seexashada horteed la dareemo. Nin ay lulmo hayso waa nin ladan. Dh: lulmood, lilmo, lilo, lulo.

waa la naqliyay ✓

وَسَن، نُعَاسِ

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) dad ku xeel dheer oo aqoon u leh waax ama qayb ka mid ah cilmiga. Li: caamo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dulxuma-da)

2

Dulqaad la'aan; sabir la'aan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dulxun.

waa la naqliyay ✓

f. n., [compound] impatience, intolerance

waa la naqliyay ✓

-dulxumada: (n) impatience (im-peey-shensi); intolerance (intoo-laransi) ~ dulqaad yari

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) foolxumaan ama ilxumaan. Dh: ilxumo.

waa la naqliyay ✓

1

de: impatience, intolerance

2

lx: dulxumo

3

pd: (/da)

4

ps: n0-f-cmp

5

key: dulxumo

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ftay, -fatay) Hambo uruursasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ftay, -fatay) Hambo uruursasho. m.f.dh, luflufasho.

waa la naqliyay ✓

v. eat the remains; live on leftovers

waa la naqliyay ✓

1

de: eat the remains; live on leftovers

2

lx: luflufo

3

pd: (lufluftay)

4

ps: v3b=intr

5

key: luflufo

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-qday, -qatay) Afka gudihiisa biyo yar ku dhaqasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-qday, -qatay) Afka gudihiisa biyo yar ku dhaqasho. m.f.dh, luqluqasho.

waa la naqliyay ✓

v. gargle, wash one's mouth out

waa la naqliyay ✓

-luqluqday / luqluqatay: (v) gargle (gaargal)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) biyo cantuug oo in cabbaar ah afka ku hay oo ku dhaqo, dabadeed na iska tuf.

2

luqluqo-da: (magac, dhedig, keli) biyo yar oo afka gudihiisa lagu maydho oo lagu afdhaqdo. Dh: luqluq.

3

luqluqo-da: (magac, dhedig, keli) afmaydhidda lafteeda.

waa la naqliyay ✓

1

de: gargle, wash one's mouth out

2

lx: luqluqo

3

nt: luqluqad (ka) [vn-m], luqluqasho (/da) [vn-f]

4

pd: (luqluqday)

5

ps: v3b=

6

key: luqluqo

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) lullumo ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg lullumee.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-btay, -batay) Go'aan hore loo gaaray, arrin la xusuustay darteed u beddelid.

waa la naqliyay ✓

v. remember, recall

waa la naqliyay ✓

(fal) arrin ama talo hore oo dhacday caloolsha ku hay. Dh: goco, xusuuso.

waa la naqliyay ✓

1

de: remember, recall

2

lx: cululubo

3

pd: (cululubtay)

4

ps: v3b=

5

syn: xasuuso ~ xusuuso

6

key: cululubo

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dillaamo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ciiridda uu shay dhan u ciiro.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax dhuuban oo dheer. Dh: dhululubo.

waa la naqliyay ✓

1

(Lalleema-da)

2

Gariir xubnaha oogada qaarkood yeeshaan; (gacmaha, indhaha).

waa la naqliyay ✓

m.dh (daawo) Gariir gacmaha dadku yeeshaan gabow ama jirro awgeed.

waa la naqliyay ✓

m.dh (daaw.) Gariir gacmaha dadku yeeshaan gabow ama jirro awgeed.

waa la naqliyay ✓

f. n. shakiness, unsteadiness

waa la naqliyay ✓

-lalleemada: (n) tremor (taremar); involuntary shaking, as from ageing, nervous agitation or weakness

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gariir iyo qadhqadhyo xubnaha jirka ku dhacda oo uu xanuun keeno. Dh: gacmagariir.

waa la naqliyay ✓

1

cf: gariir

2

de: shakiness, unsteadiness

3

lx: lalleemo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: lalleemo

waa la naqliyay ✓

/lal/ (v) 1. lugu lulmoodo (wax lugu hurdoodo) 2. gabaabsiyid; shiiqid (is-dhimid ama yaraansho).

waa la naqliyay ✓

v.tr., seexi.

waa la naqliyay ✓

1

(Lula-da)

2

Lulmo.

waa la naqliyay ✓

1

lulo¹: m.dh la-mid: lulmo.

2

lulo²: f.g/mg3 (-ushay, -ulatay) 1. (f.g) Caano iyo wixi lamida si subag looga dhaliyo ruxasho. 2. (f.g) Geed si miro looga daadiyo ruxasho. 3. (f.mg) Barwaaqo ku noolaansho. 4. (f.mg) Ka l.: wax meel sare ka soo laallaadsasho.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-ushay, -ulatay) 1. (f.g) Caano iyo wixi lamida si subag looga dhaliyo ruxasho. 2. (f.g) Geed si miro looga daadiyo ruxasho. 3. (f.mg) Barwaaqo ku noolaansho. 4. (f.mg) Ka l.: wax meel sare ka soo laallaadsasho. m.f.dh, lulasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. shake; swing; be suspended

2

lulo v. churn milk into butter (for oneself)

3

lulo [feminine] n., [abstract] sleepiness

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ruxmo ama halwo.

2

lulo: (fal) caano rux oo subag kala soo bax.

3

lulo-da: (magac, dhedig, keli) eeg lulmo.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (uuntay, uumatay) Ilaah wax abuurasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (uuntay, uumatay) Ilaah wax abuurasho. m.f.dh, uumasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) 'Eebbe' wax aan hore u jirin abuuro.

waa la naqliyay ✓

1

de: create for oneself

2

initial: u

3

lx: uumo

4

pd: (uuntay)

5

ps: v3b=tr

6

key: uumo

waa la naqliyay ✓

1

(Bulla-da)

2

1. Cayaaraha waaweyn oo Soomaalidu tumato mid ka mid ah.

3

2. Midab (fardo).

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Ciyaar hiddaha iyo dhaqanka ka mid ah, ragga iyo haweenku wada ciyaaraan, leh jiib, jaan, buun, durbaan iyo biro la isku garaaco. 2. B. ah: midab fardood dambarka u eg.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Ciyaar hiddaha iyo dhaqanka ka mid ah, ragga iyo haweenku wada ciyaaraan, leh jiib, jaan, buun, durbaan iyo biro la isku garaaco. 2. B. ah: midab fardood dambarka u eg.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. Somali spin dance for men and women, accompanied by clapping

2

bullo [feminine] n./abs: olive brown, isabella color (of a horse)

waa la naqliyay ✓

name-f olive brown, Isabella color; light skinned. Cf: Bullaale, Bullow

waa la naqliyay ✓

-bullada: (n) Somali traditonal folk dance

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar aad u fac weyn oo caan ku ah gobolka Hiiraan iyo jiidaheeda waxaa na wada ciyaara ragga iyo dumarku oo leh gabayo la isku ammaano ama la isku caayo la isku na guubaabiyo xilliyada dagaalka iyo tabcashada beerahaba.

2

bullo: (tilmaame) midabka danbarka oo kale leh. Dh: bullaale.

waa la naqliyay ✓

1

(Dulla-da)

2

Dhul taag ah oo korreeya.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] highland, mountainside

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg dulle.

waa la naqliyay ✓

1

de: highland, mountainside

2

lx: dullo

3

pd: (/da)

4

ps: n0-f-col

5

key: dullo

waa la naqliyay ✓

1

(Dulum-ka)

2

Dulmi.

waa la naqliyay ✓

1

(Duuma-da)

2

Cudur qandho daran leh oo badanaa soo labakacleeya: Kaneecadaa dawisa oo dadka isaga qaadda; dhaxan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (daawo) Cudur qandho qabow iyo kulayl isugu jirta leh oo dadku ka qaadaan kaneecada nooceeda dheddig.

waa la naqliyay ✓

m.dh (daaw.) Cudur qandho qabow iyo kulayl isugu jirta leh oo dadku ka qaadaan kaneecada nooceeda dheddig.

waa la naqliyay ✓

f. n. malaria; plague, epidemic; disaster, catastrophe

waa la naqliyay ✓

-duumada: (n) malaria (maleeriya); paludism (paal-ya-diizim); swamp fever ~ malaariya

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xanuunka laga qaado qaniiyada kaneecada.

waa la naqliyay ✓

1

de: malaria; [ext.] plague, epidemic; [fig.] disaster, catastrophe

2

lx: duumo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: duumo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meelaha xagasha u eg ee ay dixihu ka baydhaan.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-laday, -latay) Ugu h.: cid wax ugu gambasho.

waa la naqliyay ✓

v. hide behind something; use someone as a scapegoat

waa la naqliyay ✓

(fal) (ugu ~) cid, wax kale ugu gabbo oo isugu sii toosi.

waa la naqliyay ✓

1

bw: hillaab

2

de: hide behind s.t.; [fig.] use s.o. as a scapegoat

3

lx: hullo

4

nt: hullasho (/da) [vn6-f]

5

pd: (hulladay)

6

ps: v3a=

7

key: hullo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) jaad haadda waaweyn ka mid ah oo aad u wada madaw luqunta xaggeeda hoosana cas. Waxay isku bah yihiin salamadhlaha. Dh: huumohuumo.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-maday, -matay) Wax laallaada noqosho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-maday, -matay) Wax laallaada noqosho. m.f.dh, lalmasho.

waa la naqliyay ✓

v. be suspended, hang down, dangle

waa la naqliyay ✓

(fal) hawada ka soo laadlaadsan oo wax lusha noqo. Dh: laadlaadsanaw.

waa la naqliyay ✓

1

de: be suspended, hang down, dangle

2

lx: lalmo

3

pd: (lalmaday)

4

ps: v3a=intr

5

key: lalmo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hees lagu luuqayn jirey.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) biyo indhaha ka soo yaaca, farxad ama murugo awgeed. Dh: ilmo.

waa la naqliyay ✓