luguun

(Lugduub-ka)

1. Si fardaha loo fuulo; iyadoo lugi fidsan tahay lugina laaban tahay baa faraska lagu boodaa oo kolka dushiisa lala siman yahay, lugtii laabnayd inta shishay laga mariyo, guradiisa lagu ururaa, oo lagu toosaa.

2. Cayaaraha la tumo, si lugaha looga tabeeyo oo laysu rogrogo.

lugduub¹: m.l 1. Fuulidda faras si deg deg ah loo fuulo. 2. Si habaysan oo lugaha loo rogrogo marka ciyaar la tumayo. la-mid: lugduubid.

lugduub²: f.g1 (-bay, -btay) 1. Faras si degdeg ah u fuulid. 2. Ciyaar si habaysan lugaha u rogrogid.

v. mount ~ hop on (a horse)

lugduub: m. n., [compound] Somali dance with intricate foot movements

-ka: (magac, lab, keli) ciyaaraha la tumo, sida lugaha loogu ciyaaro oo la isu rogrogo.

lugduub -ka: (magac, lab, keli) kaxaysashada qof aan socod u qorshaysnayn oo dhexda laga kaxaysto. Dh: daylqaaf.

lugduub -ka: (magac, lab, keli) si hababka fardaha loo fuulo ka mid ah. Iyada oo lugi fidsan tahay lugina laaban tahay ayaa faraska lagu boodaa oo kolka dushiisa lala siman yahay, lugtii laabnayd inta dhinaca kale la soo mariyo dusha looga baxaa oo lagu toosaa. Lugduub ayuu faraska ku wadaa Timir.

(Guun-ka)

Qof filkiisu weyn yahay aanse laga garan, oo dhallinyaro la moodo; coon; hoosubbax.

m.l/dh.kh Qof fil weyn oo aan da'du ka muuqan.

m. n. dwarf, midget

-ka: (n) 1. midget (mijit) ~ hoos u bax, coon. 2. person who looks younger than his age. 3. ancient

-ka: (magac, lab, keli) inanka aan u guursan ee doobnimo ku gabooba.

guun-ta: (magac, dhedig, keli) gashaanti gabowday; inanta inannimo ku weynaata oo aan la guursan.

de: dwarf, midget

lx: guun

pd: (-ka Pl: guunan (ka))

ps: n4-m

syn: coon

key: guun

Lagu.

pron., pro: someone ...

de: someone ...

lx: lugu

ps: pro + pro

xe: Something was done to him.

xv: lagu

key: lugu

(Luun-ka)

Qolfo iyo xayaabo layiig ah oo qofka aad u harraada ama qabatooma afkiisu yeesho; jiil.

luun¹: m.l (-uumo, m.l) 1. Dhudda uu ku taaganyahay geed meseggo ama gallay. 2. Qolof iyo xayaabo layiig ah oo qof aad u harraaday faruuryihiisi yeeshaan; jiil. 3. Hammuun, qadsanaar.

luun²: m.dh Tib xoog leh oo sabuulka meseggada lagu shukulo.

m.l (-uumo, m.l) 1. Dhudda uu ku taaganyahay geed meseggo ama gallay. 2. Qolof iyo xayaabo layiig ah oo qof aad u harraaday faruuryihiisi yeeshaan; jiil. 3. Hammuun, qadsanaar.

m. n. cracking of the lips from thirst

-ka: (magac, lab, keli) dhegdhegga xayaabo layiig ah iyo qolfo afka ku samaysma marka qofka gaajo ama harraad badani hayo.

de: cracking of the lips from thirst

lx: luun

pd: (-ka)

ps: n-m

key: luun

-ta: (magac, dhedig, keli) xaajada marka lagu jiro ee la kala faqo. Dh: gebagebo.

(Hugun-ka)

Dad badan hadalkood hooseeya oo isagoo isku duuban oo aan kala soocnayn, meel durugsan laga maqlo.

m.l (-nno/-ummo, m.dh) Shanqar xoog leh.

m.l (-nno/-ummo, m.dh) Shanqar xoog leh.

m. n. muttering, murmuring; rumble, loud indistinct noise

-ka: (n) drone (daroon); mutter (mat ter); low grumble or indistinct sound ~ guux

(fal) hadal hugun ah ku hadal.

hugun -ka: (magac, lab, keli) hadal aan erayada byaan loo maqal. Hugun baxaya hoosiis cidla ah, barac libaax joogo. Dh: bulxan, buuq, gurxan.

hugun-ka: (magac, lab, keli) dad badan hadalkood oo isagoon kala soocnayn meel durugsan ka soo ama ka soo baxa. yeedha

de: muttering, murmuring; rumble, loud indistinct noise

lx: hugun

pd: (-ka)

ps: n2c-m

key: hugun

-ka: (magac, lab, keli) lafan soo hadhay oo aan waxba lilleyneyn. Dh: lufluf.

(Luqun-ta)

Oogada, xubinta u dhexaysa madaxa iyo garbaha; sur; qoor; marmar; tun.

m.dh (-umo/-qmo, m.l) Oogada nafleyda, inta u dhexeysa madaxa iyo garbaha; sur; qoor.

m.dh (-umo/-qmo, m.l) Oogada nafleyda, inta u dhexeysa madaxa iyo garbaha; sur; qoor.

f. n. neck

-ta: (n) neck (neek) ~ qoor

-ta: (magac, dhedig, keli) inta madaxa iyo garbaha u dhexaysa. Dh: sur, qoor, marmar, tun.

bw: tun

de: neck

lx: luqun

pd: (-ta Pl: luqumo ~ luqmo (/ha))

ps: n1-f, n3-f

syn: qoor ~ qoodh, sur

key: luqun

-ka: (magac, lab, keli) laan yar oo qoyan oo qoyska cusub oo arooska ah gurigooda laga taago oo looga jeedo in loo duceeyo. Tugunka u taaga arooska. Dh: togan.

(Unuun-ka)

1. Madax; kur.

2. Geed faalala oo qaraha u eg oo bixiya miro dacarta kasii xaraar oo laysku daweeyo.

m.l 1. Madax; kur. 2. Geed faalala oo qaraha u eg oo bixiya miro dacarta ka sii kharaar oo laysku dhaweeyo.

m. n. head (including the neck)

unuun m. n. plant species

(Unoon) S, May Citrullus lanatus (Thunb.) Matsum & Nakai Cucurbitaceae.

-ka: (n) head (heed) ~ kur, madax. Ex: laba nin baa Sacuudiga unuunka looga gooyey; two men were beheaded in Saudi Arabia

-ka: (magac, lab, keli) geed u eg qaraha kase yar oo sidiisa u faalala oo qadhaad. Waa geed nagaadh wax lagu daweeyo. Dh: qaraddameeraad.

unuun -ka: (magac, lab, keli) jidhka inta ugu sarraysa ee ay dareemayaasha intooda badani ku yaalliin. Dh: madax, kur.

-ka: (magac, lab, kali) wax la cuno. Uquunkii buu iga hor joogsaday. Dh: urquun, quud.

m.l la-mid: xukun¹.

-ka: (magac, lab, keli) xawo ama shahwad. Ilaahay xugun buu iga abuuray, aabbahay na xeer buu ii dhigay.

m.dh 1. la-mid: cilmi. 2. w. cilmi.

f. n., pl. subjects; sciences

-ta: (n) science (saaynis); natural science; scientific knowledge

-ta: (magacwadareed) aqoonta guud ahaan.

de: subjects; sciences

lx: culuun

pd: (-ta Sg: cilmi (ga))

ps: n8-f-pl

key: culuun

-ka: (magac, lab, keli) guux cadho ku jirto. Jannadii gudhoo geeljirkii wuu guggumayaaye, kolka daaqsiyow kala dareer duco laguu yeelye.

(Guxuun-ka)

Gamuux; gamuur.

guxuun¹: m.l la-mid: gamuux¹.

guxuun²: f.g1 (-uumay, -uuntay) la-mid: gamuux².

m. n., [abstract] bluntness

guxuun v. make blunt

-ka: (magac, lab, keli) wax af dhuuban aanan lahayn; af gammuuran.

hujuun¹: m.l la-mid: hujuum.

hujuun²: f.g1 (-umay, -untay; -umi) Cid weerar ku qaadid.

f.g1 (-umay, -untay; -umi) Cid weerar ku qaadid. m.f.dh, hujuumid.

v. attack, raid

-ka: (n) offensive (ofeen siv); attack (a-taak); assault (a soolt) ~ weerar, hujuum

-ka: (magac, lab, keli) weerar jagac ah oo dagaal bilaw u ah. Dh: weerar. Li: difaac.

de: attack, raid

lx: hujuun

pd: (hujuumay)

ps: v1=

key: hujuun

junuun¹: m.l la-mid: junuunid.

junuun²: f.mg1 (-nay, -ntay) la-mid: jinaab.

(tilmaame) nin da' wayn laakiin in uu ka yar yahay la moodo.

(Lugayn-ta)

Lugo ku socosho.

m.f.dh eeg lugee. la-mid: lugays.

-ta: (magac, dhedig, keli) socoto aan gaadiid la fuuline lug lagu socdo. Dh: cagayn, lugays.

m.f.dh eeg lugee. la-mid: lugeys.

m.dh Dabeecad; akhlaaq.

m.dh Dabeecad; akhlaaq.

f. n. character, temperament, nature

-ta: (magac, dhedig, keli) baaxaalli iyo dhaqan uu qof leeyahay.

de: character, temperament, nature

lx: nuguur

pd: (-ta)

ps: n-f

key: nuguur

m.dh (-uumo, m.l) Dadyow isku qarni noolaa.

m.dh (-uumo, m.l) Dadyow isku qarni noolaa.

f. n., pl. nations; nation

quruun [feminine] n. past ~ former generation

-ta: (n) race (reeys); nation (neey-shin) ~ qoon, qolo

-ta: (magac, dhedig, keli) dadyow qarni mida noolaa.

-ta: (magac, dhedig, keli) urka ka soo baxa waxa dufanka leh oo kululaada; siniin.

m.dh.w eeg saxan¹.

f. n., pl. plates, dishes

suxuur [feminine] n. pre-dawn meal eaten during the Ramadan fast

-ta: (n) [plural of saxan-ka] plates (paleeytis)-, dishes (diishis)

bw: Arabic

de: plates, dishes

initial: s

lx: suxuun

pd: (-ta Sg: saxan (ka) ~ sixni (ga))

ps: n8-f-pl

key: suxuun

(Xuruun-ka)

Guux xabeeb leh oo nafleyda qaarkeed soo saarto.

xuruun¹: m.l la-mid: xaruun¹.

xuruun²: f.mg1 (-uumay, -uuntay; -uumi) la-mid: xaruun².

m. n. growl, snarl, grunt

xuruun v. growl, snarl, grunt

(fal) cod xuruun ah laabta ka soo saar. Sidii nin xabeebsan u xuruun. Dh: xuuxee.

xuruun: (tilmaame) aad u cad.

xuruun -ka: (magac, lab, keli) cod guux iyo xabeeb leh oo qaar ka mid ah nafleydu ay samayso oo laabta ka soo baxa. Xuruun baa kasoo baxa wiilka maalmahan. Dh: guux.

xuruun -ka: (magac, lab, keli) geed xeebta ka baxa oo geelu cuno. Dh: xadhuun, xudhuun.

-ta: (magac, dhedig, keli) baahi sigaar. buuri, jaad iyo wixii la mid ah, loo qabo oo lala dawakho. Odayga yahuun ayaa haysa oo wuu seexan kari la'yahay: Dh: hamuun.

yuhuun -ta: (magac, dhedig, keli) qalbi furan iyo laab xaadhan oo laba qof isu hayaan. Yuhuuntaa ka wanaagsan wax la isa siiyo. Dh: kalfurraan, yahuun. Li: cuqdad.

m.l (-nno, m.dh) Biito; nooc ciyaar caruureed.

Wax jurmi leh; lucuun ah; baaxad duuban leh.

der. [adjective] round

(tilmaame) wax baaxad duuban leh; wax meel ka yar ku duuduuban. Dh: curduduuban.

cf: kuusan, gulungulco, kankoonsan, jurmi

de: round

lx: lucuuman

ps: adj-der

key: lucuuman