lucuun

Wax jurmi leh; lucuun ah; baaxad duuban leh.

der. [adjective] round

(tilmaame) wax baaxad duuban leh; wax meel ka yar ku duuduuban. Dh: curduduuban.

cf: kuusan, gulungulco, kankoonsan, jurmi

de: round

lx: lucuuman

ps: adj-der

key: lucuuman

m.l 1. Meel dhir badan oo jiq ah. 2. Dab, webi, bad iyo wixi lamida agtooda.

m.l 1. Meel dhir badan oo jiq ah. 2. Dab, webi, bad iyo wixi lamida agtooda.

-ka: (magac, lab, keli) kayn jiq ah. Xooluhu cuunkay daagayaan. Dh: kayn, hirrig, toon, jeeke.

(Luun-ka)

Qolfo iyo xayaabo layiig ah oo qofka aad u harraada ama qabatooma afkiisu yeesho; jiil.

luun¹: m.l (-uumo, m.l) 1. Dhudda uu ku taaganyahay geed meseggo ama gallay. 2. Qolof iyo xayaabo layiig ah oo qof aad u harraaday faruuryihiisi yeeshaan; jiil. 3. Hammuun, qadsanaar.

luun²: m.dh Tib xoog leh oo sabuulka meseggada lagu shukulo.

m.l (-uumo, m.l) 1. Dhudda uu ku taaganyahay geed meseggo ama gallay. 2. Qolof iyo xayaabo layiig ah oo qof aad u harraaday faruuryihiisi yeeshaan; jiil. 3. Hammuun, qadsanaar.

m. n. cracking of the lips from thirst

-ka: (magac, lab, keli) dhegdhegga xayaabo layiig ah iyo qolfo afka ku samaysma marka qofka gaajo ama harraad badani hayo.

de: cracking of the lips from thirst

lx: luun

pd: (-ka)

ps: n-m

key: luun

aucun, adj. - Midna maaha; madkoodna ma...; Eray diidmo ah; Midnaba; Midna maaha; Wax kasta.

(Gucun-ka)

Daliig yar oo dhuuban oo qabo ah, ama argeeg ama mayrax kale, oo weelka, kd., lagu tolo.

m.l.u (-mmo, m.dh) 1. Duub yar oo caw, argeeg, qabo iyo wixi lamida oo weelasha la tolayo meerisyada kor iyo hoos laga mariyo. 2. Gas yar oo ku hara weelasha la tolo oo laga jaro inta aan la xoolayn. 3. Cad dun ah.

m.l.u (-mmo, m.dh) 1. Duub yar oo caw, argeeg, qabo iyo wixi lamida oo weelasha la tolayo meerisyada kor iyo hoos laga mariyo. 2. Gas yar oo ku hara weelasha la tolo oo laga jaro inta aan la xoolayn. 3. Cad dun ah.

m. n. thread used for sewing milk-vessels (etc.), made of fiber

-ka: (magac, lab, keli) jeex yar oo caw ah; argeeg ama maydhax ah oo weelka lagu tolo. Gucunka masafku hadduu go'o meeriskaa furfurta.

de: thread used for sewing milk-vessels (etc.), made of fiber

lx: gucun

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: gucun

(Luqun-ta)

Oogada, xubinta u dhexaysa madaxa iyo garbaha; sur; qoor; marmar; tun.

m.dh (-umo/-qmo, m.l) Oogada nafleyda, inta u dhexeysa madaxa iyo garbaha; sur; qoor.

m.dh (-umo/-qmo, m.l) Oogada nafleyda, inta u dhexeysa madaxa iyo garbaha; sur; qoor.

f. n. neck

-ta: (n) neck (neek) ~ qoor

-ta: (magac, dhedig, keli) inta madaxa iyo garbaha u dhexaysa. Dh: sur, qoor, marmar, tun.

bw: tun

de: neck

lx: luqun

pd: (-ta Pl: luqumo ~ luqmo (/ha))

ps: n1-f, n3-f

syn: qoor ~ qoodh, sur

key: luqun

(Unuun-ka)

1. Madax; kur.

2. Geed faalala oo qaraha u eg oo bixiya miro dacarta kasii xaraar oo laysku daweeyo.

m.l 1. Madax; kur. 2. Geed faalala oo qaraha u eg oo bixiya miro dacarta ka sii kharaar oo laysku dhaweeyo.

m. n. head (including the neck)

unuun m. n. plant species

(Unoon) S, May Citrullus lanatus (Thunb.) Matsum & Nakai Cucurbitaceae.

-ka: (n) head (heed) ~ kur, madax. Ex: laba nin baa Sacuudiga unuunka looga gooyey; two men were beheaded in Saudi Arabia

-ka: (magac, lab, keli) geed u eg qaraha kase yar oo sidiisa u faalala oo qadhaad. Waa geed nagaadh wax lagu daweeyo. Dh: qaraddameeraad.

unuun -ka: (magac, lab, keli) jidhka inta ugu sarraysa ee ay dareemayaasha intooda badani ku yaalliin. Dh: madax, kur.

-ka: (magac, lab, kali) wax la cuno. Uquunkii buu iga hor joogsaday. Dh: urquun, quud.

m.dh 1. la-mid: cilmi. 2. w. cilmi.

f. n., pl. subjects; sciences

-ta: (n) science (saaynis); natural science; scientific knowledge

-ta: (magacwadareed) aqoonta guud ahaan.

de: subjects; sciences

lx: culuun

pd: (-ta Sg: cilmi (ga))

ps: n8-f-pl

key: culuun

(Duu'r) C Solanum incanum L Solanaceae.

-ka: (magac, lab, keli) hadal gaagaaban oo aan sare loo dhawaaqine hoos loo yidhaahdo.

(Guxuun-ka)

Gamuux; gamuur.

guxuun¹: m.l la-mid: gamuux¹.

guxuun²: f.g1 (-uumay, -uuntay) la-mid: gamuux².

m. n., [abstract] bluntness

guxuun v. make blunt

-ka: (magac, lab, keli) wax af dhuuban aanan lahayn; af gammuuran.

hujuun¹: m.l la-mid: hujuum.

hujuun²: f.g1 (-umay, -untay; -umi) Cid weerar ku qaadid.

f.g1 (-umay, -untay; -umi) Cid weerar ku qaadid. m.f.dh, hujuumid.

v. attack, raid

-ka: (n) offensive (ofeen siv); attack (a-taak); assault (a soolt) ~ weerar, hujuum

-ka: (magac, lab, keli) weerar jagac ah oo dagaal bilaw u ah. Dh: weerar. Li: difaac.

de: attack, raid

lx: hujuun

pd: (hujuumay)

ps: v1=

key: hujuun

-ka: (magac, lab, keli) cawl weyn oo cawl badan wata oo ku qooqan. Dh: jexeedh, jucuudh.

junuun¹: m.l la-mid: junuunid.

junuun²: f.mg1 (-nay, -ntay) la-mid: jinaab.

(tilmaame) nin da' wayn laakiin in uu ka yar yahay la moodo.

(tilmaame) dareere cufan oo isjeedanaya.

laguun -ka: (magac, lab, keli) meel godan oo biyo ku jiraan oo biil ay ka dhex baxdo.

-ga: (magacwadareed) tirooyin aad u badan, lag iyo aalaaf.

m.dh (-uumo, m.l) Dadyow isku qarni noolaa.

m.dh (-uumo, m.l) Dadyow isku qarni noolaa.

f. n., pl. nations; nation

quruun [feminine] n. past ~ former generation

-ta: (n) race (reeys); nation (neey-shin) ~ qoon, qolo

-ta: (magac, dhedig, keli) dadyow qarni mida noolaa.

-ta: (magac, dhedig, keli) urka ka soo baxa waxa dufanka leh oo kululaada; siniin.

m.dh.w eeg saxan¹.

f. n., pl. plates, dishes

suxuur [feminine] n. pre-dawn meal eaten during the Ramadan fast

-ta: (n) [plural of saxan-ka] plates (paleeytis)-, dishes (diishis)

bw: Arabic

de: plates, dishes

initial: s

lx: suxuun

pd: (-ta Sg: saxan (ka) ~ sixni (ga))

ps: n8-f-pl

key: suxuun

(Xuruun-ka)

Guux xabeeb leh oo nafleyda qaarkeed soo saarto.

xuruun¹: m.l la-mid: xaruun¹.

xuruun²: f.mg1 (-uumay, -uuntay; -uumi) la-mid: xaruun².

m. n. growl, snarl, grunt

xuruun v. growl, snarl, grunt

(fal) cod xuruun ah laabta ka soo saar. Sidii nin xabeebsan u xuruun. Dh: xuuxee.

xuruun: (tilmaame) aad u cad.

xuruun -ka: (magac, lab, keli) cod guux iyo xabeeb leh oo qaar ka mid ah nafleydu ay samayso oo laabta ka soo baxa. Xuruun baa kasoo baxa wiilka maalmahan. Dh: guux.

xuruun -ka: (magac, lab, keli) geed xeebta ka baxa oo geelu cuno. Dh: xadhuun, xudhuun.

-ta: (magac, dhedig, keli) baahi sigaar. buuri, jaad iyo wixii la mid ah, loo qabo oo lala dawakho. Odayga yahuun ayaa haysa oo wuu seexan kari la'yahay: Dh: hamuun.

yuhuun -ta: (magac, dhedig, keli) qalbi furan iyo laab xaadhan oo laba qof isu hayaan. Yuhuuntaa ka wanaagsan wax la isa siiyo. Dh: kalfurraan, yahuun. Li: cuqdad.

arbucuun¹: m.l Quraan ama duco loo akhriyo xoolo lumay si Eebbe bahal iyo tuug uga badbaadiyo.

arbucuun²: f.g1 (-nay, -ntay) Xoolo lumay si Eebbe bahal iyo tuug uga badbaadiyo Quraan ama duco u akhrin.

-da: (magac, dhedig, keli) ciidda khafiifka ah ee dabayshu xeebta ka soo qaaddo. Durcuudda abeeso iyo waxa gala halaq kaloo badane. Dh: bus, bataax, burciid, suu.

f.mg4 (-bnaa, -bnayd) la-mid: cubcuban.

(Daacuun-ka)

Cudur la is qaadsiiyo oo isku kol dad badan ku dhaca ama dhul ballaaran ku baaha; (daacuun-caloolo, dabaxaw; koleera, tiifo, ...).

daacuun¹: m.l Cudur calooleed aad halis u ah, dhaqso u faafa oo leh shuban badan oo biyo ah. la-mid: daacuun-calooleed, daacuuncaloolo.

daacuun²: m.l (daawo) Cudur muddo gaaban oo la is qaadsiiyo oo ku dhaca xiidmaha waxaana keena baktiiriyada “vibrio cholerae”. Astaamaha: matag badan, shuban biyha bariiska u eg, jirka oo biyuhu ka dhammaadaan; cudurka waxaa laga qaadaa cunto ama biyo aan nadiif ahayn oo u gaadhay saxaro qof qaba cudurkaas.

daacuun¹: m.l Cudur calooleed aad halis u ah, dhaqso u faafa oo leh shuban badan oo biyo ah. la-mid: daacuuncalooleed, daacuuncaloolo.

daacuun²: m.l (daaw.) Cudur muddo gaaban oo la is qaadsiiyo oo ku dhaca xiidmaha waxaana keena baktiiriyada 'vibrio cholerae'. Astaamaha: matag badan, shuban biyha bariiska u eg, jirka oo biyuhu ka dhammaadaan; cudurka waxaa laga qaadaa cunto ama biyo aan nadiif ahayn oo u gaadhay saxaro qof qaba cudurkaas.

m. n. cholera

-ka: (n) cholera (kalora) ~ daacuun-caloolo

-ka: (magac, lab, keli) cudur keena shuban. xoog leh oo degdeg qofku u nafbaxo, ka dib fuuqbax ku dhaca ruux. Daacuun baa ka dillaacay tuullada. Dh: daacuuncalooleed, koleera, dabbaxaw.

a: daacuuncaloolo (/ha ~ /da) [n-m/f]

bw: Arabic

de: cholera

lx: daacuun

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: daacuun

f.g3 (-uuntay, -uumatay) Si fool xun wax u cunid.

m.l (-uumo, m.dh) Dad ama xoolo aad u gaboobay oo tabar dhigay; sirqo.

-ka: (magac, lab, keli) dad ama xoolo aad u gaboobay oo tabar dhigay. Dh: sirqo.

(Jacjuun-ka)

Qof aan weji furfurrayn, aan bashaash ahayn.

m.l Qof aan bulshay ahayn oo aan furfurnayn.

m.l Qof aan bulshay ahayn oo aan furfurnayn.

m. n. cold ~ unfriendly person

nickname-m cold - an unfriendly person

-ka: (n) unfriendly (an-freen-dhili); unsociable, unsocial person ~ xirxiran

-ka: (magac, lab, keli) qof aan waji furnay oo aan bashaash ahayn. Jacjuun ayaad tahay.

de: cold ~ unfriendly person

lx: jacjuun

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: jacjuun