lool — Macnaha & Turjumaada

1

(Lool-ka)

2

1. Dhigaha aqalka reer-miyiga jaad kamid ah.

3

2. Dhagax gaar ah oo mindiyaha iyo wixii la mid ah lagu afeeyo; lisin.

4

3. (cayaar) laal.

waa la naqliyay ✓

1

lool¹: m.l (-lal, m.l) 1. Jaad ka mid ah dhigaha aqalada miyiga lagu dhiso. 2. Dhagax mindiyaha iyo wixi lamida lagu afeeyo. 3. Xarriiq dhulka gudub u gooysa oo la siman dhulbaraha. 4. la-mid: laal¹.

2

lool²: m.l (-lal, m.l) (juqraafi) Xarriiq dhigeed ama barka goobooyinka waaweyn midkood, goobooyinkaas oo mara cirifyada, badhahana xaglo quman u gooya; xarriiqaasi ma ahin goobo buuxda maxaa yeelay waxaa jira faraq 80 oo dhig ah iyo waqti 12 sacadood ah oo u dhexeeya labada badh ee goobooyinka waaweyn ee mara cirifyada.

3

lool³: f.mg1 (-oolay, -ooshay) 1. Awr si aan toos ahayn awr kale mici ugu dhufasho. 2. Laal ciyaarid.

waa la naqliyay ✓

1

lool¹: m.l (-lal, m.l) 1. Jaad ka mid ah dhigaha aqalada miyiga lagu dhiso. 2. Dhagax mindiyaha iyo wixi lamida lagu afeeyo. 3. Xarriiq dhulka gudub u gooysa oo la siman dhulbaraha. 4. la-mid: laal¹.

2

lool²: m.l (-lal, m.l) (juqraafi) Xarriiq dhigeed ama barka goobooyinka waaweyn midkood, goobooyinkaas oo mara cirifyada, badhahana xaglo quman u gooya; xarriiqaasi ma ahin goobo buuxda maxaa yeelay waxaa jira faraq 80 oo dhig ah iyo waqti 12 sacadood ah oo u dhexeeya labada badh ee goobooyinka waaweyn ee mara cirifyada.

waa la naqliyay ✓

Latitude

waa la naqliyay ✓

Latitude

waa la naqliyay ✓

1

m. n. part of the framework of a nomadic hut; house

2

lool m. n. whetstone

3

lool m. n. children's ball game

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ciyaarta loolka ciyaar.

2

lool: (fal) bir soofee oo lool mari.

3

lool -ka: (magac, lab, keli) ciyaar, laal.

4

lool -ka: (magac, lab, keli) dhagax gaar ah oo mindiyaha iyo wixii la mid ah lagu afeeyo. Dh: lisin, soofe, moolis.

5

lool -ka: (magac, lab, keli) dhigo ka mid ah aqalka reer miyiga.

6

lool -ka: (magac, lab, keli) juqraafi ahaan, xarriiq dhigeed ama barka goobooyinka waaweyn midkood, goobooyinkaas oo mara cirifyada, badhahana xaglo quman u gooya; xarriiqaasi ma ahin goobo buuxda maxaa yeelay waxaa jira faraq 80 oo dhig ah iyo waqti 12 sacadood ah oo u dhexeeya labada badh ee goobooyinka waaweyn ee mara cirifyada.

waa la naqliyay ✓

1

(Alool-ka)

2

Jaad dadabta aqalka ka mid ah oo laga sameeyo geed duur la yiraahdo ulihiisa, oo inta la sayo, jil lagu marriimo, oo badanaa qolalka lagu kala ilaxiro.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Nooc dadabta aqalka ka mid ah oo laga sameeyo ulaha geed-duurka oo lagu seexdo ama guryaha lagu ilxiro.

waa la naqliyay ✓

m.l (aloollo, m.dh) Nooc dadabta aqalka ka mid ah oo laga sameeyo ulaha geed-duurka oo lagu seexdo ama guryaha lagu ilxiro.

waa la naqliyay ✓

m. n. mat of woven cane (also used as a curtain)

waa la naqliyay ✓

(Alol) N Typha angustifolia L. Typhaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) shey dadabta aqalka ka mid ah oo laga sameeyo geedka duurka laamihiisa oo jil lagu marriimo. Badanaa aqalka ayaa lagu kala ilaxidhaa. Abeeso alool ku duuban baan dilay. Wa: aloollo.

waa la naqliyay ✓

1

de: mat of woven cane (also used as a curtain)

2

lx: alool

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: alool

waa la naqliyay ✓

pron. and preposition: to ~ for someone ... with (X)

waa la naqliyay ✓

(preposition) for.. Ex: maxaa loola jeedaa?; what is meant for?

waa la naqliyay ✓

1

de: to ~ for someone ... with (X) = la + u + la

2

lx: loola

3

ps: pro + prep

4

key: loola

waa la naqliyay ✓

1

(Looli-da)

2

Jar; gebi.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Mindi iyo wixi lamida afayn.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Mindi iyo wixi lamida afayn. m.f.dh, loolin.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. edge (of something): rim, brim, cliff

2

looli v. sharpen

waa la naqliyay ✓

(fal) mindi iyo wixii la mid ah, soofay oo lool mari. Dh: afay, afee, soofee.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ooshay, -oolatay) Mindi iyo wixi lamida afaysasho.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) jar iyo meel haadaan ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Afayn-ta)

2

Bir iyo wixii kaloo wax lagu gooyo, af u yeelid; soofayn; lisid; sibid; loolin

waa la naqliyay ✓

1

(Babactamid-da)

2

Babactan cayaarid; tartamid; garmaamayn; loollamid; laacdamid.

waa la naqliyay ✓

1

(Babactan-ka)

2

Dagaal aan dhab ahayn tabihi muujin; tartan; garmaame; loollan; laacdan; cayaar.

waa la naqliyay ✓

1

(Beerdulucsasha-da)

2

Wax beerdulucsi loola jeedo ku hadlid, falid.

waa la naqliyay ✓

1

(Beerdulucsi-ga)

2

Hadal saamays weyn leh ama wax kale oo la falo oo loola jeedo in qof beerkiisu ku jilco oo uu naxo oo soo debco oo muraad laga doonayo, laga helo; beerlaxawsi.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Cay-da) Wax af laga yiraahdo ama addin laga falo, oo loola jeedo in qof ama wax kale lagu canbaareeyo; waxkasheeg xun; aflaggaaddo.

2

2. (Cay-ga) Dhareer.

waa la naqliyay ✓

1

(Cayaar-ta)

2

1. Wax kastoo la qabto oo loola jeedo in laga helo farax, reyrreyn iyo qosol, jeel; madaddaalo, kd. (shax, turub, tartan, legdan, laal, ...): dheel.

3

2. Aan dhab ahayn; kaftan; (ama ciyaar).

waa la naqliyay ✓

1

(Dabbaaldeg-ga)

2

Cayaaro iyo waxyaalo kale oo farax lagu muujiyo oo loola jeedo maalin taariikh weyn leh oo la xusa hayo, madax ama la duuba hayo ama booqasho ku timid, aroos. kd.; Xus; damaashaad

waa la naqliyay ✓

1

(Dhabannahays-ka, Dhabannahays-ta)

2

Arrin ama wax saamays weyn leh oo aad iyo aad loola yaabo; yaab; amakaag; 'lama arag iyo lama maqal'.

waa la naqliyay ✓

1

(Firootid-da)

2

1. Firo yeelasho.

3

2. (turub) warqad muuqata iyadoo aan loola kasayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Gacandhaaf-ka)

2

Wax dad kale lee yahay oo idan la'aan faraha loola galo.

waa la naqliyay ✓

1

(Gooddi-ga)

2

1. Hadal ama wax kale oo loola jeedo in qof kale lagu cabsi geliyo; dhaar; cagajugle.

3

2. Dacal; iran; dhinac.

waa la naqliyay ✓

1

(Guulguul-ka)

2

Hadal ama wax kale oo loola jeedo in cid lagu cabsi geliyo; fulabbajis; gooddi; cagajugle.

waa la naqliyay ✓

1

(Halgamid-da)

2

Hawl ama wax kale qabashadood u tartamid, u dagaallamid; loollamid.

waa la naqliyay ✓

1

(Halgan-ka)

2

Hawl ama wax kale oo qabashadooda loo tartamo ama loo dagaallamo; loollan.

waa la naqliyay ✓

1

(Hanjaba-da)

2

Hadallo ad'adag oo loola jeedo inay qofka lala hadla hayo cabsi geliyaan; u dhaarasho; gooddi; cagajugleyn; (ama hanjamo).

waa la naqliyay ✓

1

(Jibaalgaabis-ka)

2

Duco ama neef la qalo oo loola jeedo, in qof naftu dhibaysaa, adduun ama aakhiro mid u dhaco.

waa la naqliyay ✓

1

(Kasma-da)

2

1. Aqoon; garasho.

3

2. Aqoon hab agaasiman ku dhisan oo loola jeedo in wax kasta runtooda iyo baxaalligooda iyo salkooda la gaaro; cilmi.

4

3. Laamaha kasmada mid walba gaar ahaanteed.

waa la naqliyay ✓

1

(Laal-ka)

2

1. Cayaar labo qolo loo cayaaro oo orod iyo isaseemid ku dhisan; lool.

3

2. Labada goobaabinood oo cayaartaasi leedahay middood; yool.

waa la naqliyay ✓

1

(Lisin-ka)

2

Dhagax gaar ah oo mindiyaha iyo wixii la mid ah lagu afeeyo; lool.

waa la naqliyay ✓

1

(la + u)

2

Erey laga garto wax cidi u qabatay isaga ama iyada ama iyaga dartood; wiilka caano ha loo liso, waxay la mid tahay (dadku wiilka darti caano ha u liso).

waa la naqliyay ✓

pron. and preposition: for / to someone; for something

waa la naqliyay ✓

(preposition) for; to. Ex: maxaa loo sameeyey?; for what purpose is it made for?

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) loo adeegsado cid aan la garanayn. Ha loo dadaalo horumarka dalka.

waa la naqliyay ✓

1

ool¹: m.l/dh Degaan; reer meel wada yaal.

2

ool²: f.mg1 (-lay, -ooshay) 1. la-mid: aal 2. Socod, geeddi iyo wixi lamida ka baaqasho. 2. Ka o.: wax helitaankooda ka quusasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-lay, -ooshay) 1. la-mid: aal. 2. Socod, geeddi iyo wixi lamida ka baaqasho. 3. Ka o.: wax helitaankooda ka quusasho. m.f.dh, oolid.

waa la naqliyay ✓

1

v., neg., simple past tense: there was none (in a place)

2

ool imperative v., sg. be (in a place)

waa la naqliyay ✓

-ay / ooshay: (v) there is; it is ~ yaal. Ex: buuggii guria ma ool; the book was not at the house

waa la naqliyay ✓

1

(fal) degganow oo safar ka baaqo. Maanta ool berri ayaad tegiye. Dh: negow.

2

ool: (fal) wax meel dhaqdhaqaaq la'aan yaal ahaw.

3

ool -sha: (magac, dhedig, keli) reero meel wada yaal. Dh: degmo; degaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Pl. boolal / boolasha] bolt (boolt); screw (iskuruu) (bool-screw)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) bir adag oo maraaro leh. daaddada ama raaska gala ee ku dhexwareega ee tanbuurka ama hogoska shaaggu ku jiro gaariga ku haya. Laba bool baa ka baxay gaariga.

waa la naqliyay ✓

/kuul/ (adj) 1. qaboow-yar (adj) 2. deggan (xasillan).

waa la naqliyay ✓

1

a., qabow.

2

cool, v.tr., (make cool) qabowji; v.i., (grow cool) qabow; v.r., qaboojiso.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dool-ka) Doolaalo ku yimid, dal kale ka yimid; doolaal.

2

2. (Doo-sha) a) Barida dadka labadeeda qaybood middood. b) Doon yar oo webiyada lagaga tallaabo.

waa la naqliyay ✓

1

dool¹: m.l (-lal, ml.) Qof dilaa ah, tuug khatar ah, bahal halis ah iyo wixi lamida oo meel aan laga aqoon yimid.

2

dool²: m.dh (-llo, ml.) 1. Labada qaybood ee barida dadka ama idaha middood. 2. Doon yar oo webiyada looga tallaabo.

3

dool³: f.mg1 (-oolay, -ooshay) Qof, bahal iyo wixi lamida meel aan laga aqoon aadid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, ml.) Qof dilaa ah, tuug khatar ah, bahal halis ah iyo wixi lamida oo meel aan laga aqoon yimid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. buttock ~ buttocks

2

dool [feminine] n. pontoon; small barge; ferry-boat

3

dool m. n. distant destination; stray animal; stranger, foreigner, migrant

4

dool v. go off to a distant ~ far away place

waa la naqliyay ✓

name-m distant destination; strayer; stranger, foreigner, migrant

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. migrant (maay-grant); wanderer; runaway. 2. dool - doosha: (n) rump (ramp); buttocks (ba tekis); posterior (paas-tiiri-yar) ~ bari

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) noole degaankiisii meel ka dheer tegey; noole u hayaamay meel aanu horey u degi jirin. Libaax dool ah baa deegaanka soo galay.

2

dool-sha: (magac, dhedig, keli) badhida dadka labada qaybood ee ay ka kooban tahay middood.

waa la naqliyay ✓

1

1. Toos; horay.

2

2. (Fool-ka) a) Ilkaha kuwa ugu soo horreeya oo dhoollaha u dhexeeya midkood. b) Weji.

3

3. (Foo-sha) Xanuunka dhalidda.

waa la naqliyay ✓

1

fool¹: m.l (-lal, m.l) 1. Weji. 2. Afarta ilig ee dhoollaha u dhexeeya midkood. 3. Jiko. 4. Toos; horay.

2

fool²: m.dh Dareen xanuun leh oo dheddigga qabta marka ay umulayaan.

3

fool³: m.dh (daawo) Qabashooyin isku xig xiga oo dhallaan iyo mandheer uga soo baxaan ilma-sidaha naag xaamilad ah.

4

fool⁴: f.mg1 (-oolay, -ooshay) 1. Ka f.: dhibaato iyo wixi lamida ka gudbid. 2. Ka f.: karti dheeraad ah cid kaga rayn.

waa la naqliyay ✓

1

fool¹: m.l (-lal, m.l) 1. Weji. 2. Afarta ilig ee dhoollaha u dhexeeya midkood. 3. Jiko. 4. Toos; horay.

2

fool²: m.dh Dareen xanuun leh oo dheddigga qabta marka ay umulayaan.

3

fool³: m.dh (daaw.) Qabashooyin isku xig xiga oo dhallaan iyo mandheer uga soo baxaan ilma-sidaha naag xaamilad ah.

waa la naqliyay ✓

Bearing

waa la naqliyay ✓

1

m. n., loc. front, in front; forward

2

fool m. n. face; brow, forehead; front tooth, incisor

3

fool m. n. fault

4

fool [feminine] n., [collective] labor pains, birth pangs, severe pain

waa la naqliyay ✓

/fuul/ (n) 1. nacas, doqon (v) 2. khatalid, khiyaamayn. e.g. You can't fool me. (v) 3. dheel-dheelid, kaftamid. e.g. He was just fooling.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) 1. forehead (foor-heedh); face (feeys). 2. incisor (insaayser); front tooth for cutting or gnawing (biting)

2

fool -foosha: (n) labor (leybar) or labour; delivery, contractions (kon trak shinis); parturition (paar tuyuu rishin); childbirth. Ex: waxay foolanaysay tobban saac; > she was in labor for ten hours

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «ka ~» ka gudub oo u dhabar'adayg.

2

fool -ka: (magac, lab, keli) labada ilig ee hore midkood. Far keli ahi fool ma dhaqdo. Wa: foolal.

3

fool -ka: (magac, lab, keli) madaxa qofka, inta hore ee ay indha iyo dheguhu ku yaalliin. Subaxa kolkaan soo kaco waan fool dhaqdaa. Dh: waji, weji.

4

fool -ka: (magac, lab, keli) meel hortaada ah.

5

fool-sha: (magac, dhedig, keli) xanuun qabta marka dhediggu dhalayaan. Hadday fooli timaaddo gudo qarsiimo hadhay.

waa la naqliyay ✓

وَجْهُ

waa la naqliyay ✓

n., foolish, a., nin waalan, waasha, waalwaalan, doqon, -ki, nacas, -ki, miyir la’.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Gool-ka) a) Neef xoolo ah oo lab oo cayiley ama la cayiliyey, b) Waraaqaha doonyaha iyo maraakiibta iyo dayuuraduhu ay sitaan oo lagu qoro magacooda iyo meeshay ka yimaadeen, iyo waxa ay sidaan, kd. c)* (kubbadda cagta) kolka la dhaliyo oo kubbaddu yoolka gasho; yool; duq.

2

2. (Goo-sha) a) Neef xoolo ah oo dheddig oo aad u shilis. b) Libaaxa, tan dheddig; baranbarqo.

waa la naqliyay ✓

1

gool¹: m.l (-lal, m.l) 1. Ciyaarta godadowga afar xabbadood oo isku god ku jira. 2. Awr buuran. 3. Waraaqaha maraakiibta iyo dayaaradaha ay u adeegsadaan safarradooda.

2

gool³: m.dh (-lo, m.l) 1. Libaax dheddig. 2. Neef dheddig oo buuran. 3. Neef dheddig oo rimay la'aan ku weynaaday.

3

gǫol: m.l (-lal, m.l) Ciyaaraha kubbadda dhibcaha lagu tartamayo oo middood la helo.

waa la naqliyay ✓

1

gool¹: m.l (-lal, m.l) 1. Ciyaarta godadowga afar xabbadood oo isku god ku jira. 2. Awr buuran. 3. Waraaqaha maraakiibta iyo dayaaradaha ay u adeegsadaan safarradooda.

2

gool²: m.dh (-lo, m.l) 1. Libaax dheddig. 2. Neef dheddig oo buuran. 3. Neef dheddig oo rimay la'aan ku weynaaday.

3

gǫol: m.l (-lal, m.l) Ciyaaraha kubbadda dhibcaha lagu tartamayo oo middood la helo.

waa la naqliyay ✓

Loop

waa la naqliyay ✓

goal

waa la naqliyay ✓

1

f. n. fat female camel ~ cow (etc.); she-lion, lioness

2

gool m. n. fattened male camel, fat livestock ~ animal

3

gool m. n. goal post (in football); point, score {sports}

4

gool m. n. log, logbook

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. [sports]: the finish ling of a race: goal post (gool powst) ~ yool. 2. gool -ka / goosha: (n) fat animal, good for selling or slaughtering. 3. gool -goosha (n) lioness; a female lion

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) awr weyn oo inta badan aan la rarin oo geela ku jira.

2

gool -ka: (magac, lab, keli) labada birood ee garoonka kubbadda cagta labada dhinac kaga samaysan ee qolaba mid ku dhaliso midkood.

3

gool-sha: (magac, dhedig, keli) libaaxa tiisa dhedig xoog ahaana ka yar kan lab.

waa la naqliyay ✓

Nooc ka tirsan soofeyaasha looxa oo leh bog duuban iyo mid fidsan.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-olay, -oshay) 1. Wax xoqid. 2. Timo, dhogor iyo wixi lamida hoobin. 3. Wax dub ka qaadid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-olay, -oshay) 1. Wax xoqid. 2. Timo, dhogor iyo wixi lamida hoobin. 3. Wax dub ka qaadid. m.f.dh, hoolid.

waa la naqliyay ✓

v. shear ~ shave poorly, cut hair badly; scrape

waa la naqliyay ✓

1

(fal) timo iyo wixii la mid ah, si aan habaysnayn, u xiir.

2

hool: (fal) wax qolof saran tahay, diirka ka fiiq ama ka qaad.

waa la naqliyay ✓

1

de: shear ~ shave poorly, cut hair badly; scrape

2

lx: hool

3

pd: (hoolay)

4

ps: v1=

5

key: hool

waa la naqliyay ✓

1

(Koo-sha)

2

Ammaan; faan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ammaan; faan.

waa la naqliyay ✓

f. n. praise

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) ammaan iyo faan.

waa la naqliyay ✓

1

de: praise

2

lx: kool

3

pd: (/sha)

4

ps: n-f

5

key: kool

waa la naqliyay ✓

/lol/ (v) 1. si caajisnimo ah u fariisad, u nasasho ama u istaagid 2. carrab laalaadin (sida eeyga).

waa la naqliyay ✓

v., ku tiirso.

waa la naqliyay ✓

1

loof¹: m.l 1. Harraad badan. 2. Lahan; laxaw.

2

loof²: f.mg1 (-fay, -ftay) Nafley aad u harraadid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Harraad badan. 2. Lahan; laxaw.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] unquenchable thirst

2

loof [inchoative] v. have ~ get a parching and unquenchable thirst

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) harraad badan.

2

loof -ka: (magac, lab, keli) hahan iyo laxaw.

waa la naqliyay ✓

1

(Loog-ga)

2

Martisoor weyn oo xoolo laysu qalo.

waa la naqliyay ✓