lix — Macnaha & Turjumaada

1

(Lix-da)

2

Tirada u dhexaysa shanta iyo toddobada; (6).

waa la naqliyay ✓

m.dh.t Tirada shanta iyo toddobada u dhexeysa; “6”.

waa la naqliyay ✓

m.dh.t Tirada shanta iyo toddobada u dhexeysa; 6.

waa la naqliyay ✓

Hexa

waa la naqliyay ✓

num. six

waa la naqliyay ✓

six.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) six (sikis); [6]

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) tirada u dhaxaysa shan iyo toddoba; 6; VI.

waa la naqliyay ✓

1

de: six

2

lx: lix

3

pd: (-da)

4

ps: num-f

5

xe: every six hours

6

xv: lixdii saacba mar

7

key: lix

waa la naqliyay ✓

1

(Bakaal-ka)

2

1. (cudur) bar cad oo isha birteeda ku dhalata.

3

2. Meeraha labaad oo qorraxda ku wareega oo u dhexeeya dhulka iyo Dusaaga (Sahra); Xiddigta Waabberi; Waxaraxir; (ama Bakool).

4

3. Qof lixaad weyn; dhammays ah.

waa la naqliyay ✓

*(xiddigo) meereyaasha qorraxda (sayaariinta) kan ugu danbeeya oo ugu fog, haddii xagga qorraxda laga eego; wuxuu qorraxda u jiraa 6000 (lix kun) oo malyuun oo km., meelahaas.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Cadaad-da) Geed qodxo yaryar oo qarqaroofsan leh oo xabag wanaagsan dhala.

2

2. (Cadaad-ka) Xiddigga lixaha ka danbeeya; galgaal; laxmar.

waa la naqliyay ✓

1

(Cawlikudhashay-da)

2

(xilli) lixadhaqo.

waa la naqliyay ✓

1

(Cayayaan-ka)*

2

Bahal-yaryarta faraha badan oo aan lafdhabarta lahayn: waxaa oogadoodu u qaybsan tahay: madax iyo dhex (saab) iyo qaar danbe (uur), lix lugood iyo badanaa afar baal (diqsi, kaneeco, shinni, doorshaan, ...); xasharaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabbooja-ha)

2

1. (dabboojeyaal) labo xiddigood oo waaweyn oo cirka dhiniciisa koofure ku yaal.

3

2. Bisha lixaad oo sanada qorraxda.

waa la naqliyay ✓

1

(Daqiiqad-da)

2

1. Wax lixdan meelood loo qaybshey meeshood, siiba: a) 1/60 oo saacadeed; lixdan labaab (60'). b) 1/60 oo darajada ama heerka qaansada.

3

2. Waqti aad u yar (ama daqiiqo).

waa la naqliyay ✓

1

(Dibqallooc-a)

2

Bahal caarada la bah ah oo ku nool dalalka kulul oo engegan; wuxuu lee yahay lix lugood iyo labo ciddiyood oo sida birqaabka wax u qabta iyo dabo dheer oo xubno leh oo kor u qaroofan oo ku dhammaata caarad daloosha oo wax mudda oo uu waabaayadiisa ka dhiijiyo; qaniinyadiisu waa xanuun badan tahay, kolkolna waa loo dhintaa; hangaralle.

waa la naqliyay ✓

1

(Diirdiir-ta)

2

1. Jaad ugaarta kamid ah oo diillimo leh.

3

2. Balanbaallis, nirgadhoob, iyo cayayaan kaloo badan oo duula oo aan weli dillaacin; waxay u eg tahay dixiri, badanaa dhogor leh iyo oogo dhawr iyo toban xubnood leh; Sida cayayaanka kale, lix lugood oo run ah oo laboba iska soo horjeeddo, bay lee dahay; (ama diir).

waa la naqliyay ✓

1

(Doorshaan-ka)

2

Cayayaan jaadad badan ah oo leh baalkoraad qolof ah, mid kamid ah. Wuxuu lee yahay afar baal oo kala korraysa oo kan ugu sarreeyaa qolof adag yahay, iyo lix lugood iyo qaar hore oo isagana qolof adagi ku gaashaaman tahay; xaarwalwaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Dumnad-da)

2

Cayaar lagu cayaaro siddeed iyo labaatan qori oo yaryar oo xalxalleefsan oo midkiiba dhinac ku lee yahay dhibco kala badan; waxaa u yar kow waxaana u badan lix; (ama dubnad).

waa la naqliyay ✓

1

(Duqsi-ga)

2

Cayayaanka jaad kamid ah oo dhab loo yaqaan; waxaan laga waayin aqallada iyo jikooyinka; wuxuu lee yahay lix addin iyo labo baal oo uu ku duulo; sanadiiba kumanyaal qof baa u dhinta cudurro duqsigu keeno, inta badanaa, cunnada dadku cuna hayo faddareeyo; (ama diqsi).

waa la naqliyay ✓

1

(Fa')

2

Xarafka lixaad oo Alifka Soomaalida. Waa shibbane.

waa la naqliyay ✓

1

(Gibin-ka, Gibin-ta)

2

1. Wax tiro yar; xig; xoogaa.

3

2. Wax fil yar; aan da' weyneyn.

4

3. Aan buurreyn; lixaad yar; (ama gaban).

waa la naqliyay ✓

1

(Jafaal-ka)

2

1. Nin lixaad weyn; tiirri.

3

2. Dubka kore oo dhirta qaarkeed, laga jafo.

waa la naqliyay ✓

1

(Kaneeca-da)

2

Bahalyaryarka duula jaad kamid ah; waxay leedahay labo baal iyo lix lugood, afkana waxaa ka taagan, siiba tan dheddig, wax fiiqan oo mudac la moodo aanse ahayn ee ah gal, gudihiisa ay ku jiraan miinshaaro yaryar oo afaysan oo ay oogada nafleyda ku jeexdo iyo dhuumo ay qaarkood dhaawaca ku calyeyso qaarkooda kalena dhiigga kaga soo nuugto; qaarkeed waxay keentaa cudurro xunxun oo duumadu kamid tahay; dhilmaanyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Laxaad-ka)

2

Lixaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Laxa-ha)

2

(xiddigo) Lixo; urur.

waa la naqliyay ✓

1

(Listan-ta)

2

Xiddigaha raqaha oo dayuxu maro, tooda labaad oo u dhexaysa godinta iyo lixaha.

waa la naqliyay ✓

1

(Lixaad-ka)

2

1. Xoog, itaal; tabar, baaxad.

3

2. Tiro taxan oo is-dabajoogta kan lixda jagadeeda ku abbaaran; kan shanaadka iyo toddobaadka u dhexeeya (6d.)

4

3. (lixda lixaad) Oogada nafleydu xubnaha ay ku garato oo ku dareento waxyaalaha dibadda ka dhaca haya ama uga iman haya; lixaad (ama laxaad).

waa la naqliyay ✓

1

(Lixa-ha)

2

Xiddigo cuntub ah oo raqaha ku jira oo u dhexeeya listanta iyo cadaadka; urur; (ama laxo).

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: laxo.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. name of a star constellation

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) xiddigo cutub ah oo raqaha ku jira oo u dhexeeya listanka iyo cadaadka. Dh: urur, laxo.

waa la naqliyay ✓

1

a: laxo

2

de: name of a star constellation

3

lx: lixo

4

pd: (/ha)

5

ps: n0-loc-m

6

key: lixo

waa la naqliyay ✓

1

pron. - iyaga (la fale).

2

avv. - halkaas.

waa la naqliyay ✓

1

(Dix-da)

2

Ciidda dhulka biyammareenka ah sida togagga dhuuxooda ama sifka ah oo bacaddada dhinaca ku haya.

waa la naqliyay ✓

m.dh Togga intiisa biyuhu maraan oo ciidda jilicsan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Togga intiisa biyuhu maraan oo ciidda jilicsan.

waa la naqliyay ✓

f. n. dry streambed

waa la naqliyay ✓

-da: (n) streambed (istiriim-beedh)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhul uu daad jeexday oo bataax cad leh oo ceelasha iyo laasaska biyahana laga qoto.

waa la naqliyay ✓

dix, adj.num, - Toban.

waa la naqliyay ✓

1

de: dry streambed

2

lx: dix

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f

5

key: dix

waa la naqliyay ✓

1

(Fix-da)

2

Qosol badan.

waa la naqliyay ✓

m.dh.sh.r Qosol f. la dheh: aad u qoslid.

waa la naqliyay ✓

f. n. roars of laughter

waa la naqliyay ✓

/fiks/ (v) 1. ku-xirid, ku-dhuujin (v) 2. hagaajin, samayn (v) 3. diyaarin, nidaamin (n) 4. dhibaato, shiddo. e.g. He is in a terrible fix. (n) 5. irbad daroogo ah

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qosol badan oo lala rafto.

waa la naqliyay ✓

1

de: roars of laughter

2

lx: fix

3

pd: (-da)

4

ps: n-f

5

key: fix

waa la naqliyay ✓

v.tr., (make fast) dab, tag; fix a day, maalin ballan; fix your dwelling there, fadhigaaga halkaa ka dhis or ka saar; fix a handle, daab ku jooji.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: kix.

waa la naqliyay ✓

f. n. whooping-cough

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) lagu tilmaansado qufaca. Dh: kix.

waa la naqliyay ✓

1

de: whooping-cough

2

lx: jix

3

pd: (-da)

4

ps: n0-f

5

see: kix

6

key: jix

waa la naqliyay ✓

1

(Kix-da)

2

Cudur badanaa carruurta ku dhaca oo leh qufac iyo neefraac xiriira oo qaylo dheer; xiiqdheer.

waa la naqliyay ✓

m.dh Cudur badanaa carruurta ku dhaca oo leh qufac iyo neefraac xiriira oo qaylo dheer; xiiqdheer. la-mid: jix, qix.

waa la naqliyay ✓

m.dh Cudur badanaa carruurta ku dhaca oo leh qufac iyo neefraac xiriira oo qaylo dheer; xiiqdheer. la-mid: jix, qix.

waa la naqliyay ✓

f. n. whooping-cough

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagu tilmaansado qufaca. Dh: jix.

2

kix-da: (magac, dhedig, keli) xanuuun ku dhaca inta badan carruurta yaryar oo qufac badan leh iyo matag. Dh: qixi, qix, xiiqdheer.

waa la naqliyay ✓

1

a: jix

2

de: whooping-cough

3

lx: kix

4

pd: (-da)

5

ps: n0-f

6

syn: qiixdheer

7

xv: qufac

8

key: kix

waa la naqliyay ✓

1

(Lax-da)

2

1. Neef ido ah oo dheddig.

3

2. Laxlaha rugtiisa.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-xo, m.l) 1. Neef ido ah oo curtay. 2. Meesha xoonku ku hoydo oo ilmaha gashado.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-xo, m.l) 1. Neef ido ah oo curtay. 2. Meesha xoonku ku hoydo oo ilmaha gashado.

waa la naqliyay ✓

f. n. ewe, female sheep

waa la naqliyay ✓

/laaks/ (adj) dabacsan (si dabacsan wax u fulin).

waa la naqliyay ✓

-da: (n) female sheep; ewe (yuu); sheep (shiip)

waa la naqliyay ✓

1

(I) Pecora in lattazione;

2

(E) Suckling Ewe

3

(S) LAX (S. g.: Laḥ)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) neef ido ah oo dhedig.

2

lax -da: (magac, dhedig, keli) dhoobo yar oo kuusan oo xuunku gidaarrada ku nabo si uu ugu dhalo; dibirlaxlaha rugtiisa.

waa la naqliyay ✓

1

cf: adhi ~ ari; Opp: wan

2

de: ewe, female sheep

3

lx: lax

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f

6

key: lax

waa la naqliyay ✓

1

(Lib-ta)

2

Dagaal ama wax kale oo loo tartama hayo oo lagu adkaado; guul; liibaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Adkaashaha dagaal ama wax kale oo lagu adkaado; guul. 2. Abaal.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Adkaashaha dagaal ama wax kale oo lagu adkaado; guul. 2. Abaal.

waa la naqliyay ✓

f. n. victory, success, triumph

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) victory (viktori); the act of winning ~ libin -ta; guul, liibaan

waa la naqliyay ✓

1

Vendita

2

Sale

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagu cabbiro fakashad meel si degdeg ah loo galo.

2

lib-ta: (magac, dhedig, keli) dagaal ama wax kale oo loo tartamayo oo lagu kala adkaado. Maanta libtu waxay raacday kooxdii reer Jabuuti. Dh: guul, liibaan. Li: jab, khasaare, duq.

waa la naqliyay ✓

1

de: victory, success, triumph

2

lx: lib

3

pd: (-ta Pl: libab (ka))

4

ps: n4-f, n1-f

5

syn: guul, liibaan

6

key: lib

waa la naqliyay ✓

1

1. (Lid-da) Gudaha, uurka, hoosta; lif.

2

2. (Lid-ka) Ka dhigan, ka soo horjeeda, ku diran, ka dhan ah; liddi; cagsi; dhig.

waa la naqliyay ✓

1

lid¹: m.l 1. L. ah: wax aan wax kale la mid ahayn oo dabeecadda kaga duwan. Tusaale: “Mugdiga ayaa caddada lid ku ah.” 2. Cadaw ku ah. Tus.: “Cali ayaa lid ku ah Cabdi” la-mid: liddi.

2

lid²: m.l (naxwe) Labo erey oo mataana ah oo micnahoodu iska soo horjeedo sida: “dheer/gaab”, “weyn/yar” iyo wixi lamida; cagsi.

waa la naqliyay ✓

1

lid¹: m.l 1. L. ah: wax aan wax kale la mid ahayn oo dabeecadda kaga duwan. Tusaale: Mugdiga ayaa caddada lid ku ah. 2. Cadaw ku ah. Tusaale: Cali ayaa lid ku ah Cabdi la-mid: liddi.

2

lid²: m.l (naxwe) Labo erey oo mataana ah oo micnahoodu iska soo horjeedo sida: 'dheer/gaab', 'weyn/yar' iyo wixi lamida; cagsi.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] being opposite, against ~ contrary; opposition, rebellion

2

lid [feminine] n., [collective] entrails, insides

waa la naqliyay ✓

/lidh/ (n) 1. dabool, hado, aabbur 2. baalka isha (dahaarka isha daboola).

waa la naqliyay ✓

-ka: (adj) 1. anti (aanti); against, opposing (o-powsing). Ex: lidka dayuuradaha; an anti aircraft weapon. 2. opposite, converse ~ liddi -ga

waa la naqliyay ✓

1

Contro

2

Against

waa la naqliyay ✓

Fur dabool

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) gudaha ama uurka hoose.

2

lid -ka: (magac, lab, keli) wax ka dhan ah; liddi, cagsi. Li: dhig.

waa la naqliyay ✓

n., dabool, -ki, hadhuub, -ki, hadhuub gal, -ki, gorof, -ki, dabaq, -i.

waa la naqliyay ✓

1

1 /lay/lied; (n) been.

2

lie: /lay/ lay, lain;(v) 1. jiifsasho; la jiifiyo. e.g. She lay on the floor. 2. ku yaal (meesha wax ku yaallaan ama ku dhacaan). e.g. This town lies between two rivers.

waa la naqliyay ✓

1

n., been, -ti, qalaalif, -ta.

2

lie: v.i., (tell a lie) been sheeg.

3

lie, v., (rest) jiif, jiifso, ool; he lies along upon the ground, dhulkuu yaal, dhulkuu yiil.

waa la naqliyay ✓

1

(Lig-ta)

2

Wax kor u taagan oo toosan oo aan soo laabma hayn ahaan; wax likaysan ama liqdaaran.

waa la naqliyay ✓

1

lig¹: m.dh Wax kor u taagan oo toosan oo aan soo laabmayn ahaan; wax likaysan ama liqdaaran.

2

lig²: f.g1 (-gay, -gtay) Wax meel taagid si aysan u dhaqdhaqaaqin.

waa la naqliyay ✓

f. n. (adj.): upright structure; erect and rigid

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (ka ~) wax wax mudi kara, meel ka taag.

2

lig: (fal) is dul saarsaar oo adkee. Qalwada aad u lig yaanay dumine. Dh: juf.

3

lig: (fal) meel ku tiiri oo xoog ugu curji. Ninka gidaarka ku lig. Dh: nab.

4

lig-ga: (magac, lab, keli) adkaynta dhismaha ama oodda la is duldhigo. Lig oodeed waa la dugsadaa.

5

lig-ta: (magac, dhedig, keli) wax kor u taagan oo toosan oo aan soo laabnayn; wax likaysan ama liqdaaran.

6

lig: (fal) weel dareere ku jiro oo xidhan, wax sii daa; ha wada xejine qayb sii daa. Dh: adeer. Li: cawl.

waa la naqliyay ✓

1

cf: isliqdaar, likee

2

de: upright structure; [atr.] erect and rigid

3

lx: lig

4

pd: (-ta Pl: ligag (ga))

5

ps: n4-f

6

key: lig

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) waxtar danbe oo loo aayo. Dh: cidhib, meecaad, aayatiin.

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg lib.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-imay, -intay; -imi) Beer abuuran haramo ka jarid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-imay, -intay; -imi) Beer abuuran haramo ka jarid. m.f.dh, limid.

waa la naqliyay ✓

v. cultivate

waa la naqliyay ✓

-limay / lintay: (v) till the soil; plow ~ fal

waa la naqliyay ✓