Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Liin-ta)

2

1. Miro yaryar oo dhanaan badan oo Fitamiin Sii (Vitamin C) ka buuxdo.

3

2. Geedka ay ka baxaan laftiisa; liimo.

4

3. Asalka ama midabka dharka la geliyo oo kolka la mayro ka baxa.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Miro yaryar, kuuskuusan, leh biyo dhanaan oo laga helo fitimiin C. 2. Geedka mirahaasu ka baxaan. 3. Midabka dharka lagu naqshadeeyo. la-mid: liimo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Miro yaryar, kuuskuusan, leh biyo dhanaan oo laga helo fitimiin C. 2. Geedka mirahaasu ka baxaan. 3. Midabka dharka lagu naqshadeeyo. la-mid: liimo.

waa la naqliyay ✓

f. n. citric fruit: lime, lemon, orange

waa la naqliyay ✓

1

(Lin) All. Som. Citrus sp. Rutaceae.

2

All. Som. Citrus limon (L) Brum.F. Rutaceae.

3

S Capparis sepiaria L. Capparidaceae.

4

May Maytenus undata (Thuunb.) Blakelock. Celastraceae.

waa la naqliyay ✓

name-m graceful, tender

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) lime (laaym); lemon (lemen) ~ liimo

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) khudrad la cuno oo Fitamiin Sii (C) badan leh. Dh: burtuqaal, liinmacaan.

2

liin -ta: (magac, dhedig, keli) geedka ay lintu ka baxdo. Dh: geedlimo.

3

liin -ta: (magac, dhedig, keli) midabka dharka lagu kor dhigo.

waa la naqliyay ✓

1

(Libin-ta)

2

Guul; lib; adkaan; liibaan.

waa la naqliyay ✓

1

libin¹: m.l Nooc ka mid ah mariidka oo laga isticmaalo woqooyiga-bari ee Keenya; qubleey, maanyo, manyiikay, waaray.

2

libin²: m.dh Guul.

waa la naqliyay ✓

m.dh Guul.

waa la naqliyay ✓

vl. n. victory, success

waa la naqliyay ✓

name-unisex victory; victor; victorious. Cf: Guuleed

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) victory (viktori); the act of winning ~ lib-ta; guul

waa la naqliyay ✓

1

Vittoria

2

Victory

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) nooc ka mid ah mariidka oo laga isticmaalo woqooyiga-bari ee Keenya; qubleey, maanyo, manyiikay, waaray.

2

libin -ta: (magac, dhedig, keli) eeg lib.

waa la naqliyay ✓

1

de: victory, success

2

lx: libin

3

pd: (-ta)

4

ps: vn-f

5

key: libin

waa la naqliyay ✓

v., pl., neg., present habitual: we don't have ~ own something

waa la naqliyay ✓

[with negative ma] we have not ~ ma lihin

waa la naqliyay ✓

1

de: we don't have ~ own s.t.

2

lx: lihin

3

ps: v5b-1pl-neg-prhb

4

xe: We dont have any children.

5

xv: Carruur meynu lihin.

6

key: lihin

waa la naqliyay ✓

1

(Lisin-ka)

2

Dhagax gaar ah oo mindiyaha iyo wixii la mid ah lagu afeeyo; lool.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: lise.

waa la naqliyay ✓

m. n. whetstone, hone

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) knife sharpener; whetstone (wat istoon); snakestone (isneekistoon); grindstone

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhagax gaar ah ama bir la farsameeyey oo mindiyaha iyo wixii la mid ah, lagu afeeyo. Lisin wanaagsan ayuu aabbo soo iibiyay. Dh: soofe, lool.

waa la naqliyay ✓

1

de: whetstone, hone

2

lx: lisin

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

syn: lool

6

key: lisin

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg laxan.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Cillaan-ka) a) Midabka dahabka iyo liinta bisil. b) Geed la harsado oo aan qodxo lahayn oo ubax udgoon. c) Caleemaha cillaanka oo la tumo oo wax lagu daro oo dabadeed dumarku isku qurxiyo inta ciddiyaha, sacabbada, kd. marsadaan; xinni.

2

2. (Cillaan-ta) Bahal yar oo qurux badan, oo mulaca u eg.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaqmid-da)

2

1. Dhaqan wanaagsan ku sugnaan.

3

2. Mayrmid; qasaalmid, liin bixid.

waa la naqliyay ✓

1

(Hontorra-da)

2

Geed bixiya miro kulkulucsan oo kuwa liinta u eg oo macaan badan kolkay bislaadaan; (ama ontorro).

waa la naqliyay ✓

1

* (Liima-da)

2

Liin.

waa la naqliyay ✓

1

* (Liimonaata-da)

2

Wax la cabbo oo laga sameeyo biyaha liinta iyo sonkorta (ama liimonaata).

waa la naqliyay ✓

m.dh Cabbitaan laga sameeyo liinxaali, biyo iyo sonkor oo midab hurdi ah leh.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-dyo, m.l) (daawo) Buro dhex galeysa oo baabi'inaysa soohyada ama xubinta ay ka farcanto islamarkaasna ku faafi karta meelo kale oo jirka ka mid ah, ayadoo cadcad ka mid ah raacayaan dhiigga ama liinfada. Haddii aan la daweyn wakhti ku habboon waxay keentaa caafimaadka oo maalinba maalinta ka dambeysa sii xummaada iyo dhimasho. la-mid: burabbahalaad.

waa la naqliyay ✓

m.l (-liin/-llo, m.dh) Qof dadka marka uu u garnaqayo aan u kala eexan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-liin/-llo, m.dh) 1. Nin caqli badan. 2. (-llo/cuqaal m.dh) Nin bulsho meel ku wada nool u dooratay inuu madax u noqdo; nabaddoon.

waa la naqliyay ✓

1

dallaal: m.dh.kh 1. D. ah: meel barwaaqo ama biyo leh oo aan lagu badnayn. 2. D. ah: aan ciriiri ahayn; waxa ku jira si wanaagsan ugu filan; ballaaran.

2

dąllaal¹: m.l (-llo/-liin, m.dh) 1. Qof shaqadiisu tahay in uu dadka wax u kala iibiyo. 2. Hantida qof dadka wax u kala iibiya qarash ahaan u qaato. la-mid: dillaal¹, dullaal¹.

3

dąllaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Dad wax u kala iibin.

waa la naqliyay ✓

1

dhanaan¹: m.l Dhadhan aan macaanayn, kharaarayn, carrabku uusan jeclaysan oo laga helo cusbada, liinta iyo wixi lamida.

2

dhanaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Wax dhadhan cusbo leh noqosho.

3

dhanaan³: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax dhadhan cusbo yeelasho.

waa la naqliyay ✓

1

dhiinbax¹: m.l la-mid: liinbax¹.

2

dhiinbax²: f.mg1 (-xay, -xday) la-mid: liinbax².

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: liinbixid.

waa la naqliyay ✓

1

fasakh¹: m.l Furidda haweeney laga furo saygeeda isaga oo aan ogeyn ama ka raali ahayn. la-mid: fasakhid.

2

fasakh²: f.g/mg1 (-khay, -khday) 1. (f.g) Haweeney saygeeda oo aan ogeyn ama raali ka ahayn furid (qaalli). 2. (f.mg) Dhar iyo wixi lamida liinbixid. la-mid: fasaq².

waa la naqliyay ✓

1

fasakhan¹: f.mg1 (-khmay, -khantay; -khmi) Wax liinbaxay noqosho (dhar iyo wixi lamida). la-mid: fasaqan¹.

2

fasakhan²: f.mg4 (-khnaa, -khnayd) Wax la fasakhay ahaansho. la-mid: fasaqan².

waa la naqliyay ✓

1

haniye¹: m.l (-yayaal, m.l/dh) Labada carrab oo yaryar oo ku yaal qalalka wadnaha: dhiigga wadnaha soo gelaya ayay soo daayaan oo soo wareegaan inuu dib u noqodana u diidaan.

2

haniye²: m.l (-yayaal, m.l/dh) (cilmiga naflayda) Sooh qaab gaar ah leh oo ay xubnaha qaarkood oo qaab dhuumeed leh u yaal ama meelo ciriiriya socoshada dareere dhex maraya, xubnahaas oo hal jiho oo keliya oo sii deynaya. Gufafku waxay lagama maarmaan u yihiin: aroorrada, wadnaha iyo xididdada liinfada.

waa la naqliyay ✓

1

hurdi¹: m.l Midab u dhexeeya midabka cagaarka iyo kan liinta una eg midabka sacfaraanka.

2

hurdi²: f.g2 (-iyay, -isay) Seexin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-liin/-llo, m.dh) 1. Qof aan wax akhrin, waxna qorin. 2. Kas-gaab.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) (daawo) Buro xume oo dhan ha ahaado “karjinome” ama “sarkoome” wuxu ka sameysmaa unug oo si aan caadi ahayn oo dhakhso badan u qaybsama, kasoo dabadeed dhex gala oo burburiya (xubnaha) soohayaasha ku ag dhow. Waxa dhacda in unug ka mid ah burada uu raaco dhiigga ama liinfada oo ku beermo meel kale oo jirka ka mid ah (metastasis).

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: liindhanaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Iin-ta)

2

Wax la qoonsado; ceebaal.

waa la naqliyay ✓

m.dh (iimo, m.l) Ceeb ama wax kale oo qiimaha wax leeyihiin hoos u dhiga.

waa la naqliyay ✓

m.dh (iimo, m.l) Ceeb ama wax kale oo qiimaha wax leeyihiin hoos u dhiga.

waa la naqliyay ✓

Defect

waa la naqliyay ✓

Defect

waa la naqliyay ✓

f. n. damage, defect, physical imperfection

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) shortcoming (shoortkamin); deficiency (difishansi)-, fault (foolt); foible (fooybal)

waa la naqliyay ✓

1

Difetto

2

Defect

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) goldaloolo; ceebaal la qoonsado. Dh: dhalliil, waxyeello.

2

iin -ta: (magac, dhedig, keli) nabar muuqda ama mid qarsoon oo ka hadha utun hore iyo aano gabawday.

waa la naqliyay ✓

1

de: damage, defect, physical imperfection

2

lx: iin

3

pd: (-ta Pl: iimo (/ha))

4

ps: n1-f

5

key: iin

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-imay, -intay; -imi) Beer abuuran haramo ka jarid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-imay, -intay; -imi) Beer abuuran haramo ka jarid. m.f.dh, limid.

waa la naqliyay ✓

v. cultivate

waa la naqliyay ✓

-limay / lintay: (v) till the soil; plow ~ fal

waa la naqliyay ✓

(fal) caarrageddi oo qod beerta adoon shinni ku aasayn oo in wax lagu beero u diyaari. Lin beerta waa xilli qodaalkiiye. Dh: rog.

waa la naqliyay ✓

1

cf: beer, qalab, yaanbo

2

de: cultivate

3

lx: lin

4

pd: (limay)

5

ps: v1=tr

6

key: lin

waa la naqliyay ✓

1

* (Biin-ka)

2

Qodax bir ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nan, m.l) 1. Qodxo bir ah, noocyo kala duwan leh oo wax la iskula qabto. 2. Nooc ka mid ah gorgorka oo aad u dheereeya.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nan, m.l) 1. Qodxo bir ah, noocyo kala duwan leh oo wax la iskula qabto. 2. Nooc ka mid ah gorgorka oo aad u dheereeya.

waa la naqliyay ✓

m. n. safety pin

waa la naqliyay ✓

ka: (n) [Pl. biinan-ka] 1. pin (piin) 2. safety pin

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) bir yar oo isku laba jeer iyo in ka badan isku laaban oo siyaabo kala duwan loo adeegsado. Beenka iigu qabo wargadaha.

waa la naqliyay ✓

1

de: safety pin

2

lx: biin

3

pd: (-ka Pl: biinan (ka))

4

ps: n4-m

5

key: biin

waa la naqliyay ✓

1

(Ciin-ka)

2

Geed aan caleemo lahayn oo caano leh.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed cagaaran, cufan, caleen iyo qodax toona lahayn, laamo dhuudhuuban oo dhacaan cad leh oo geelu ku sumoobo hadduu daaqo.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] leafless tree species, with milky sap

waa la naqliyay ✓

1

(In) N Euphorbia agowensis Boiss. Euphorbiaceae.

2

N Euphorbia sp. aff. E. cameronii N.E.Br. Euphorbiaceae.

3

S,N Euphorbia sp. aff. E. nubica N.E.Br. Euphorbiaceae.

4

N Sarcostemma viminale (L)R.Br. Asclepiadaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) a poisonous tree. Ex: ciin bay daaqday; she is in a big trouble [proverb]

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed aan caleemo lahayn oo caano leh oo geelu haduu cuno uu ku dhinto ama ku sigto.

waa la naqliyay ✓

1

de: leafless tree sp., with milky sap its roots are poisonous to camels

2

lx: ciin

3

pd: (-ka Pl: ciinan (ka))

4

ps: n4-m-col

5

key: ciin

waa la naqliyay ✓

1

1. (Diin-ka) a) Maamul xag Ilaah laga jideeyey oo dad ku dhaqmo; hab weyn oo lagu dhaqmo oo Ilaah loogu dhowaado; (ama diinta). b) Bahal xamaaratada kamid ah oo aad u gaabiya oo miyiga ku dhaqma. Qolof xoog badan baa ku rogan, wuxuuna u eg yahay qubada badda; (ama diindiin)

2

2. (Diin-ta) Diinka.

waa la naqliyay ✓

1

diin¹: m.l (-nan, m.l) Nooc xamaaratada ka mid ah aad u gaabiya, leh qolof adag oo ku dahaaran afar lugood iyo qoor dheer oo aan dhogor lahayn; diindiin. la-mid: dįindiin.

2

diin²: m.l/dh (-iimo, m.l) 1. Caqiido cid ku xiraysa awood ka sarraysa oo ay aaminsantahay in ay wax yeeli karto, waxna u tari karto. 2. Qawaaniin Eebbe u soo dejiyey dadka dunida ku nool si ay waxa wanaagsan u falaan, waxa xunna uga reebtoomaan. 3. Quraan.

3

diin³: f.mg1 (-iimay, -iintay; -iimi) 1. Ku d.: qof wax la yaab leh oo aanu hore u arki jirin qaadan waayid. 2. Ku d.: wax araggooda waayid.

waa la naqliyay ✓

1

diin¹: m.l (-nan, m.l) Nooc xamaaratada ka mid ah aad u gaabiya, leh qolof adag oo ku dahaaran afar lugood iyo qoor dheer oo aan dhogor lahayn; diindiin. la-mid: dįindiin.

2

diin²: m.l/dh (-iimo, m.l) 1. Caqiido cid ku xiraysa awood ka sarraysa oo ay aaminsantahay in ay wax yeeli karto, waxna u tari karto. 2. Qawaaniin Eebbe u soo dejiyey dadka dunida ku nool si ay waxa wanaagsan u falaan, waxa xunna uga reebtoomaan. 3. Quraan.

3

diin³: f.mg1 (-iimay, -iintay; -iimi) 1. Ku d.: qof wax la yaab leh oo aanu hore u arki jirin qaadan waayid. 2. Ku d.: wax araggooda waayid. m.f.dh, diimid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. turtle, tortoise

2

diin m. n. religion

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) religion (ri-li-jin) ~ caqiido diineed. Ex:. Diinta Islaamka; Islamic religion

2

diin -ka: (n) tortoise (toor-tas); turtle (teer-tal); terrapin (tera-piin) ~ diindiin

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) noole qolof adag ku daboolan tahay oo dhulka gurguurta. Diin baa yiri: afkaan cagaar ku cunay caws ku cuni maayo.

2

diin -ta: (magac, dhedig, keli) xaqa iyo sharciga Ilaahay soo dejiyey oo uu ku kala sheego xumaanta iyo wanaagga.

waa la naqliyay ✓

دين

waa la naqliyay ✓

1

(Fiin-ta)

2

1. Shinbir ci gaar ah oo la wada yaqaan leh: waxay ka cidaa baa la yiri, wax dhici doona (col, roob, ...); galow; dhebed.

3

2. (buuro; kuudad, kd.) meesha ugu dheer; baar; caarad.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Jaad ka mid ah shimbiraha oo leh qaylo dheer oo meel fog laga maqlo, dadkuna rumaysanyahay inay ka digto colaad ama roob badan; galaw, dhebed. 2. Geed, buur iyo wixi lamida meeshooda ugu sarreysa. 3. Kuul yaryar oo haweenku xirto.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Jaad ka mid ah shimbiraha oo leh qaylo dheer oo meel fog laga maqlo, dadkuna rumaysanyahay inay ka digto colaad ama roob badan; galaw, dhebed. 2. Geed, buur iyo wixi lamida, meeshooda ugu sarreysa. 3. Kuul yaryar oo haweenku xirto.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] bustard bird species, whose cry is held to predict events

waa la naqliyay ✓

name-m predicter; a buzzard bird sp., whose cry is believed to predict future events. Lit: he who was born while a buzzard bird was sitting ontop his family's hut

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) peak (piik); summit (samit) ridge (rij)~baar ama caarad

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil cod qurux badan laga arkay ama xilligii uu dhalanayay shinbirkaasi ag joogay guriga oo khayr laga bishaaraystay.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) afarta gees ee bubka, midkood.

2

fiin -ta: (magac, dhedig, keli) buuro iyo wixii la mid ah, meesha ugu dheer. Dh: baar, caarad, fig.

3

fiin-ta: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah shimbiraha oo cidiisu caan tahay. Waxa loo haystaa, in marka uu ciyo uu farrinayo roob soo da'aya ama colaado soo fool leh. Filan waaga igu dhacay, fiintu ba la oydee. Dh: galow, dhebed.

waa la naqliyay ✓

1

cf: galow; shimbir

2

de: bustard bird sp., whose cry is held to predict events

3

lx: fiin

4

pd: (-ta)

5

ps: n-f-col

6

key: fiin

waa la naqliyay ✓

1

(Jiin-ka)

2

1. () Xarafka tobnaad oo alifka Soomaalida.

3

2. Ag; coon; qar; af.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iiman, m.l) 1. Ag; coon; qar; af. 2. (- iiman, m.l) Webiga hareerihiisa.

waa la naqliyay ✓

m.l Xarafka “ja'“ magaciis carbeed.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iiman, n. m.) 1. Ag; coon; qar; af. 2. (- iiman, m.l) Webiga hareerihiisa.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. edge, rim, bank

2

jiin m. n. J [letter of the Arabic & Somali alphabet.]

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) 1. alcoholic beverage; gin (jin) 2. gene (jiin)

2

jiin -ka: (n) bank (baangk). Ex: wabiga jiinkiisa; the river bank

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, la, keli) webi ama doox, dhinicyadiisa midkood.

2

jiin -ka: (magac, la, keli) curiye jidhka ku jira oo asalraaca iyo abtirsiinta lagu garto.

waa la naqliyay ✓